I SA/Łd 9/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2004 r. oraz I i II kwartał 2005 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. M. K. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2004 r. oraz I i II kwartał 2005 r. W skardze tej zawarła też wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając ten wniosek wskazała, że został zajęty jej rachunek bankowy, co jest dla niej bardzo krzywdzące z punktu widzenia jej sytuacji finansowej. Podkreśliła nadto, że waga stawianych zarzutów, w kontekście ewentualnej konieczności zwrotu wyegzekwowanej kwoty, uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozstrzygnięcia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego do Sądu aktu lub czynności administracji publicznej została uregulowana w art. 61 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Zgodnie z § 1 tegoż przepisu wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do § 3 zdanie pierwsze powołanego przepisu, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Regulacja prawna wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, iż wniesienie skargi nie pociąga za sobą skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania przez Sąd zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest, bowiem stanem niepożądanym i prawo wnoszenia skargi do sądu nie może uniemożliwiać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa podatkowego. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkową okolicznością, a przesłanki uzasadniające wstrzymanie tego aktu nie powinny być interpretowane w sposób rozszerzający. Warunkiem o wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. FZ 496/2004, LexPolonica). W analizowanej sprawie skarżąca, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie wykazała zaistnienia przesłanek wynikających z powołanego wyżej art. 61 § 3 zdanie pierwsze ppsa, nie wskazała bowiem żadnych zdarzeń (okoliczności), które potencjalnie mogłyby zaistnieć, gdyby zaskarżona przez nią decyzja została wykonana przed rozpoznaniem skargi przez sąd administracyjny. Nie wykazała w szczególności, jakie w jej konkretnej sytuacji finansowej, życiowej i osobistej szczególnie chronione przez system prawny wartości zostałyby zagrożone w przypadku uiszczenia zobowiązania podatkowego i na czym owo zagrożenie miałoby polegać. Rozpoznawany wniosek w najmniejszym stopniu nie pozwala ocenić możliwości finansowych i majątkowych skarżącego. W skardze, zawierającej przedmiotowy wniosek, i jej uzasadnieniu, podniosła jedynie, że wykonanie zaskarżonej decyzji stawia ją w trudnej sytuacji finansowej, jednak nie podała na uzasadnienie tej tezy żadnych poddających się ocenie danych. Ponadto wskazała zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji oraz argumenty mające potwierdzać ich zasadność. Zarzuty te nie stanowią jednak przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, nie zostały one bowiem wymienione w art. 61 § 3 ppsa jako przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, a Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania nie ma kompetencji do oceny legalności tej decyzji, nie wypowiada się o słuszności skargi i podniesionych w niej zarzutów. Przekonanie strony o słuszności skargi czy hipotetyczna możliwość uwzględnienia skargi, nie może więc uzasadniać wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2005 roku, II OZ 513/05, nie publ.; postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 roku, II OZ 184/05, nie publ.; postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2004 roku, OZ 747/04, nie publ.; postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 roku, FZ 358/04, nie publ.; postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2004 roku, FZ 33/04, nie publ.). Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia, Sąd nie dokonuje oceny zawartości skargi (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, Lex nr 302251), a zajmuje się wyłącznie potencjalnym wpływem wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację (przede wszystkim ekonomiczną) podatnika. Sąd, mając na uwadze art. 64 § 3 w zw. z art. 134 ppsa i analizując z urzędu wynikające z akt okoliczności mogące mieć znaczenia dla rozpoznania wniosku o wstrzymanie, nie dopatrzył się zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek uzasadniających udzielenie skarżącej ochrony tymczasowej (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005r., II OZ 155/05 OwSS 2005/3/72 wraz glosą M. Bogusza (GSP-Prz.Orz.2006/1/1). Nie zachodzą bowiem jakichkolwiek przypuszczenia, iż egzystencja podatnika, jego zdrowie czy życie mogą zostać zagrożone w przypadku ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji ani że poniesie on jakąkolwiek inną szkodę. Szkoda występuje bowiem wówczas, gdy nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 25 października 2005r., I OZ 1074/05, nie publ.). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Uprawdopodobnienie zaistnienia tych przesłanek oznacza wykazanie, iż zachodzi duże prawdopodobieństwo – graniczące z pewnością - zmaterializowania się trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody w następstwie wykonania zaskarżonego aktu. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie jakiejkolwiek decyzji określającej zobowiązanie podatkowe ma dla jej adresata niekorzystne konsekwencje. Jednakże przepis art. 61 § 3 wymaga wykazania niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody znacznej, a więc większej niż przeciętnie wywoływanych wykonaniem decyzji tego rodzaju oraz skutków trudnych do odwrócenia, to jest skutków takich, gdzie powrót do stanu poprzedniego będzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych środków. Konsekwencji takich nie wywołuje ewentualne wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w VAT, rodzaj obowiązku objętego tą decyzją nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego, z natury rzeczy przecież odwracalnego. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania decyzji nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Konieczność zapłaty podatku i związane z tym uszczuplenie majątku podatnika, są zwykłym następstwem takiej decyzji. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie, iż na skutek zapłaty podatku grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Skarżąca, prowadząc profesjonalną działalność gospodarczą, powinna była liczyć się z konsekwencjami podejmowanych przez siebie decyzji związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym wyboru kontrahentów. Od podmiotu kierującego podmiotem gospodarczym należy też oczekiwać przezorności, zapobiegawczości, staranności, dbałości i rzetelności oraz umiejętności i operatywności w przezwyciężaniu ryzyka związanego z prowadzoną przez ten podmiot działalnością gospodarczą. Rozważając kwestię wstrzymania wykonania decyzji Sąd ma również na uwadze względy społeczne, tj. dążenie do realizacji zadań publicznych, a także okoliczność, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter szczególny i nie może mieć zastosowania, co już podkreślono, w każdej sprawie, w której zgodne z prawem wykonanie zobowiązania podatkowego rodziłoby trudności dla podatnika, a trudności te muszą mieć charakter obiektywny. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu. k.ż.