I SA/Łd 90/09
WyrokWSA w Łodzi2009-08-07
Skład orzekający: Joanna Tarno, Bogdan Lubiński, Ewa Cisowska Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT, opierając się na art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, który uzależniał to prawo od możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o PDOP, mimo że przepis ten był sprzeczny z prawem wspólnotowym i został później uchylony?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ podatkowy nieprawidłowo zastosował art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Przepis ten, uzależniający prawo do odliczenia VAT naliczonego od możliwości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów, był sprzeczny z prawem wspólnotowym (zasadą neutralności VAT) i został uchylony przez ustawodawcę. W związku z tym, decyzja dotycząca VAT była pochodną ustaleń z postępowania dotyczącego podatku dochodowego, które również zostało uchylone przez sąd.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Organy podatkowe zakwestionowały prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego VAT wynikającego z faktur za zakup usług instalacji i programowania urządzeń sieciowych, uznając, że wydatki te nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego i brak uzasadnienia decyzji.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądził od organu na rzecz Spółki A zwrot kosztów postępowania. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 sierpnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.) Sędzia WSA Ewa Cisowska Sakrajda Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2009 roku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług zobowiązania podatkowego za maj - czerwiec 2004 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz A spółki z o.o. kwotę 4652 zł (cztery tysiące sześćset pięćdziesiąt dwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia.
I SA/Łd 90/09
UZASADNIENIE
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] . określającej spółce z o.o. "A" z siedzibą w Ł. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług z maj i czerwiec 2004 r.
Organy oparły swoje rozstrzygnięcia o następujący stan faktyczny.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z [...] określił skarżącej spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2004 r. kwestionując prawo spółki do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur:
- VAT Nr [...] z dnia [...] na zakup "instalacja i programowanie urządzeń Cisco" o wartości netto 24.000 zł, VAT 5.289 zł - wystawiona przez Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "B"
- VAT Nr [...] z dnia [...] na zakup "instalacja i programowanie urządzeń Cisco" o wartości netto 22.300 zł, VAT 4.906 zł - wystawiona przez Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "B"
- VAT Nr [...] z dnia [...] na zakup "adaptacja sprzętowa i programowa centrali Alcatel E 10 B dla potrzeb instalacji urządzeń Cisco" o wartości netto 52.000 zł, VAT 11.440 zł - wystawiona przez Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe "B"
- VAT Nr [...] z dnia [...] dotyczącej instalacji i oprogramowania serwera komutacji TELESIS SDX - 2048, przyłączenia serwera do istniejącej instalacji okablowania strukturalnego wraz z wykonaniem przełącznicy głównej, testy ruchowe i serwisowe serwera wraz z łączami zewnętrznymi od innych operatorów o wartości 61.000 zł, VAT 13.420 zł - wystawiona przez Spółkę z o.o. "C"
W ocenie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. prace udokumentowane ww. fakturami nie miały miejsca, tym samym wydatki spółki dotyczące tych prac nie były związane z przychodami. Mając na względzie poczynione ustalenia oraz regulację prawną zawartą w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych, organ l instancji stwierdził, że wydatki udokumentowane ww. fakturami nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów spółki.
Powyższe spowodowało natomiast, że obniżenie podatku należnego o podatek naliczony zawarty w spornych fakturach nastąpiło z naruszeniem art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług.
Od powyższej decyzji złożono odwołanie, w wyniku czego organ odwoławczy przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie jest niewystarczający dla rozstrzygnięcia zgodności dokonanego przez spółkę zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków. W konsekwencji zaś powyższego nie była możliwa ocena zasadności dokonanego przez spółkę odliczenia podatku naliczonego wynikającego ze spornych faktur.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2004r. Organ l instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że roboty dokumentowane spornymi fakturami na łączną kwotę 159.300 zł w rzeczywistości nie miały miejsca. W związku z powyższym kwoty wynikające z tych faktur nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów i w konsekwencji podatek naliczony wynikający z tych faktur nie podlegał odliczeniu od podatku należnego w myśl art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług.
Od powyższej decyzji złożono odwołanie, w którym wskazał, że ustalenia zawarte w przedmiotowej decyzji stanowią pochodną ustaleń poczynionych na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004r. i w związku z powyższym w ocenie Strony aktualność zachowują również zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004r.
W wyniku złożonego odwołania decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję.
W złożonej skardze Skarżący stawia zarzut naruszenia art. 121, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i bezpodstawne przypisanie Spółce skutki prawno-podatkowych na gruncie niepełnego materiału dowodowego. Ponadto strona skarżąca twierdzi, że organy podatkowe nie uzasadniły w sposób wyczerpujący, że prace udokumentowane spornymi fakturami nie miały miejsca, co w konsekwencji spowodowało naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 i 6 ww. ustawy.
Zdaniem strony, analiza materiału dowodowego została przeprowadzona przez organ l instancji wybiórczo i tendencyjnie, tzn. organ podatkowy oparł swoje rozstrzygnięcie na dowolnie wybranych i celowo zinterpretowanych wyjaśnieniach nierzetelnego podatnika, nie uznał zaś za wiarygodne spójnych i logicznych wyjaśnień spółki. Zdaniem skarżącej spółki w toku postępowania organ podatkowy nie wykazał, że działanie podatnika miało cechy przedsięwzięcia realizowanego tylko i wyłącznie w celu uzyskania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wyjaśnił, iż nie znajduje podstaw do zmiany stanowiska przedstawionego w decyzji ostatecznej i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie choć z przyczyn odmiennych od tych, na jakie strona skarżąca wskazała w skardze do Sądu.
Rozstrzygając spór w niniejszej sprawie przede wszystkim należy mieć na uwadze, że wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.i w przedmiocie określenia spółce "A " zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2004 r.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd wskazał, iż organy podatkowe wykraczając poza granice prawa i obowiązki wynikające z art. 180 , art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej naruszyły art. 120 i art. 121 § 1 tej ustawy nakładających na organy obowiązek działania na podstawie przepisów prawa i prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w konsekwencji naruszyły przepis prawa materialnego tj .art 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zważono, że dotąd, dokąd organy podatkowe przy ponownym rozpatrywaniu sprawy nie wykażą, iż podatnik nie spełnił jednego z wymienionych kryteriów wynikających z art. 15 ust. 1 ustawy to ewentualne działanie niezgodne z prawem podatkowym podwykonawców podatnika w świetle przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.p. nie może stanowić podstawy do wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez Spółkę.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał, że wartości netto wynikające z faktur wystawionych przez firmę "B" oraz faktury wystawionej przez firmę "C" zgodnie z art. 15 ust 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz 654 ze zm) nie stanowią kosztu uzyskania przychodów za 2004 r. Zatem zgodnie z art. 88 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dz. U. z 2004 r., Nr 54, poz 535) faktury te nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego VAT o podatek naliczony VAT.
Zgodnie z nieobowiązującym w chwili obecnej, a obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji art. 88 ust 1 pkt. 2 ustawy o podatku od towarów i usług obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego.
Konstrukcja prawna powyższego przepisu stanowiła, iż decyzja w zakresie podatku VAT była pochodną ustaleń wynikających z postępowania dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych.
Mając na uwadze powyższe, jak również fakt, że postępowanie dotyczące podatku dochodowego opierało się na zakwestionowaniu faktur, których brak wiarygodności jest podstawą wydania decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Na marginesie warto zważyć, iż art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, który ograniczał prawo przyznane podatnikowi do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od nabywanych przez niego towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, był w orzecznictwie sądowym powszechnie negowany z uwagi na jego sprzeczność z przepisami prawa wspólnotowego tj. normą art. 168 Dyrektywy 112, jak i obowiązującymi w prawie wspólnotowym zasadami neutralności i proporcjonalności VAT.
Również ustawodawca, zdając sobie sprawę z powyższych sprzeczności, ustawą z 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2008 Nr 209 poz .1320) uchylił w art. 88 pkt 2 ustępu 1.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy zastosuje się do powyższych uwag.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji wyroku.
O zakresie, w jakim uchylona interpretacja nie podlega wykonaniu w całości orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Zwrot kosztów postępowania sądowego zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
TF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło