I SA/Łd 907/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Przemysław Cieślarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi W. P. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za okres luty – grudzień 2015 r. oddala skargę. Pismem z 25 czerwca 2015 r. W. P. i W. P. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za okres od lutego do grudnia 2015 roku. Z akt sprawy wynika, że aktem notarialnym z dnia 30 stycznia 2015 roku Rep. A Nr [...] W. i W. małżonkowie P. nabyli zabudowaną nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A 34 (działki nr [...]; [...]; [...]; [..]; [...] ), przeznaczoną na potrzeby prowadzonej przez W. P. działalności gospodarczej pod firmą W. P. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "A." Podatnicy 19 lutego 2014 r. złożyli informację na podatek od ww. nieruchomości, w której wykazali następujące przedmioty opodatkowania: - budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1.409 m ²; - pozostałe budynki lub ich części o pow. 1.068 m²; - budowle o wartości 15.500 zł; - grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 15.886 m.² Jedocześnie podatnicy złożyli wyjaśnienie, że budynki o pow.1068 m² od lat nie były remontowane i w chwili obecnej wymagają generalnego remontu - tj. wymiany dachu, posadzek, okien, drzwi, instalacji elektrycznej i centralnego ogrzewania. Po zakończeniu prac remontowych i rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej podatnicy oświadczyli, że złożą informację w celu zmiany opodatkowania. W trakcie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego podatnicy złożyli informację, że podtrzymują swoje stanowisko w zakresie opodatkowania powierzchni 1.068 m² jako "budynków pozostałych" oraz załączyli kserokopię zgłoszenia z dnia 3 marca 2015 r. o zamiarze wykonania remontu ww. nieruchomości. Ponadto organ podatkowy otrzymał notatkę z oględzin budynków, w której wskazano, że stan faktyczny południowej części budynku położonego w Ł. przy ul. A 34 wymaga generalnego remontu. Podatnicy przedłożyli również zaświadczenie Starosty [...] z 9 marca 2015 r. w sprawie braku sprzeciwu do wykonania remontu. Decyzją z [...] r. Burmistrz Miasta Ł. na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), dalej "O.p." oraz art. 2,art. 3, art. 4, art. 5 i 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.), dalej "u.p.o.l." a także uchwały Nr XLVII/320/2013 Rady Miejskiej w Ł. z 30 października 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, określenia wzorów formularzy informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych w zakresie podatku od nieruchomości oraz deklaracji na podatek od nieruchomości ustalił podatnikom wysokość podatku od nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 34 za okres od lutego do grudnia 2015 r. w kwocie 56.504 zł. W odwołaniu od ww. decyzji podatnicy stwierdzili, że budynek wymaga generalnego remontu i nie nadaje się obecnie do prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazali, że naprawy wymaga m.in. dach, instalacja centralnego ogrzewania, wodnokanalizacyjna, elektryczna, stąd też w złożonej informacji powierzchnia tego budynku została wyłączona, jako nie nadająca się do prowadzenia działalności gospodarczej. Podatnicy zarzucili organowi podatkowemu nie przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości Do odwołania dołączone zostały zdjęcia obrazujące stan budynku. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ podkreślił, że nie budzi wątpliwości, iż sporny budynek nie jest obecnie użytkowany i wymaga remontu. Organ nie zgodził się jednak ze stanowiskiem strony, iż okoliczność ta przesądza o zaliczeniu budynku do tzw. budynków pozostałych. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyłączenie budynku z kategorii budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej możliwe jest wówczas, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Natomiast przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości lub ich części służącej do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania do tej nieruchomości stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Nieruchomość taka mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. Remont budynku, zmierzający do prowadzenia w nim w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności. Nieodpowiedni stan techniczny budynku nie dyskwalifikuje go w ogóle z prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazane wyłączenie ustawowe dotyczy sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Tymczasem budynek o pow. 1.068 m ² będący w posiadaniu podatników choć obecnie nie jest wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, może być wykorzystywany w tym celu po przeprowadzeniu remontu zaś podatnik prowadzi w nim prace remontowe, by móc wykorzystać ww. budynek do jej prowadzenia. Za niezasadny uznał organ zarzut strony dotyczący nieprzeprowadzenia dowodu z oględzin budynku. Skoro w oparciu o zebrane dowody ustalono stan faktyczny nie wzbudzający uzasadnionych wątpliwości ani strony, ani organu podatkowego, podejmowanie dodatkowych czynności dowodowych należało w ocenie organu odwoławczego uznać za zbędne. W skardze do sądu administracyjnego W. i W. P. zakwestionowali zasadność opodatkowania budynku o pow. 1068 m2 stawką właściwą jak dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W ocenie skarżących przedmiotowe budynki nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Zarzucili, że organy rozpoznające sprawę nie zapoznały się z istniejącym stanem faktycznym budynków, a swoje stanowisko oparły jedynie o liczne orzecznictwo sądów administracyjnych. Wskazali, że nabyte budynki zostały wybudowane w latach siedemdziesiątych w stylu tzw. "prowizorki" o konstrukcji stalowej z płyty warstwowej częściowo oszklone. Część z budynków o pow. 1409 m² została wyremontowana, natomiast sporna część nie była remontowana i aktualnie uległa całkowitemu skorodowaniu i zniszczeniu. Skarżący opisali stan techniczny budynków wskazując, że złożyli stosowne dokumenty, niezbędne do rozpoczęcia remontu oraz zwolnienia z podatku, jednakże nikt nie przeprowadził wizji lokalnej, aby zapoznać się ze stanem technicznym. W ocenie skarżących oględziny budynku są kluczowe aby stwierdzić, że budynek nie jest i nie może być wykorzystywany dla potrzeb działalności gospodarczej ze względów technicznych. W odpowiedzi na skargę SKO w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje; Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie pozostaje czy stanowiące przedmiot opodatkowania budynki o powierzchni 1.068 m², usytuowane na nieruchomości należącej do skarżących położonej w Ł. przy ulicy A 34, są związane z prowadzoną przez W. P. działalnością gospodarczą i w związku z tym podlegają opodatkowaniu wyższą stawką podatkową jak dla przedsiębiorców, czy też winny być wyłączone z opodatkowania tą stawką z uwagi na to, że nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Na wstępie podnieść należy, że zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele nieruchomości i obiektów budowlanych oraz użytkownicy wieczyści gruntów. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 u.p.o.l. "opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają (...) 1. grunty, 2. budynki lub ich części, 3. budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych "podstawę opodatkowania stanowi: 1. dla gruntów - powierzchnia, 2. dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, 3. dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (...) - wartość (...)". Przepis art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych daje właściwej radzie gminy kompetencje do ustalania stawek podatku od nieruchomości, wskazując przy tym stawki maksymalne. Natomiast zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się takie, które są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Jak wynika z powyższego unormowania, dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów, budowli czy budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, według stawki właściwej dla takich nieruchomości, istotne jest wyłącznie kryterium posiadania określonych przedmiotów opodatkowania przez podmiot prowadzący działalności gospodarczą. Podkreślić należy, że w odniesieniu do kwestii opodatkowania nieruchomości będących w posiadaniu przedsiębiorcy, sądy administracyjne wypracowały bogaty dorobek orzeczniczy. W wyroku z 14 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3049/12, Naczelny Sąd Administracyjny uznał na przykład, że podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie danej nieruchomości przez prowadzący działalność gospodarczą podmiot. Istotne jest, że związek danej nieruchomości z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza także związek pośredni, służący prowadzonej działalności i nie może być utożsamiany jedynie z działalnością faktyczną. Tym samym o tym, czy dana nieruchomość pozostaje związana z działalnością gospodarczą nie przesądza to, czy działalność gospodarcza jest w danym obiekcie rzeczywiście prowadzona, ale to, czy jest on w posiadaniu przedsiębiorcy. Przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy części nieruchomości do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. W cytowanym orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również, z którym to poglądem Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zgadza się w całej rozciągłości, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "względy techniczne", których zaistnienie wyklucza wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Należy jednak przyjąć ze względu na ratio legis wprowadzenia tej konstrukcji prawnej, że chodzi o zmniejszenie obciążeń podatkowych tych podmiotów gospodarczych, które nie mogą wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych z przyczyn całkowicie od nich niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Innymi słowy, analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot i to zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Pojęcie "względy techniczne" nie obejmuje zatem swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. Podobne stanowisko zajął NSA w m.in. w wyrokach z 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1354/07, z 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1626/12, z 16 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2222/12, z 25 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2449/13, co daje podstawę do wniosku, że w odniesieniu do omawianego problemu wykształciła się jednolita linia orzecznicza. W tym miejscu wskazać należy, że w niniejszej sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż W. P. jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą, a jak wynika z aktu notarialnego z 30 stycznia 2015 r. Rep. A Nr [...] nieruchomość w skład której wchodzą budynki o pow. 1.068 m² została nabyta przez skarżących na potrzeby działalności gospodarczej, prowadzonej pod firmą W. P. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "A" z siedzibą w Ł., a istniejące na niej budynki i urządzenia były modernizowane w ciągu ostatnich pięciu lat. Podkreślić należy, że niemożność prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych występuje w przypadku sytuacji określonej w art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013, poz.1409 ze zm.), to znaczy stanu technicznego budynku grożącego zawaleniem. Stan ten może dotyczyć całości lub części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi i musi powodować potrzebę opróżnienia budynku. Ponadto właściwy organ powinien stwierdzić w formie decyzji, brak możliwości prowadzenia na nieruchomości lub jej części działalności gospodarczej z powyższych względów. Taka sytuacja nie miała miejsca w odniesieniu do budynków będących przedmiotem opodatkowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe zasadnie przyjęły, iż w odniesieniu do budynków będących przedmiotem opodatkowania w 2015 r. nie występowały względy techniczne, które w sposób trwały uniemożliwiałyby wykorzystywanie ich przez stronę do prowadzenia działalności gospodarczej. Przeciwnie, zebrany materiał dowodowy potwierdza, że nie tylko istnieje możliwość remontu, modernizacji, czy adaptacji budynków o pow. 1.068 m,² ale również, że właściciele nieruchomości złożyli do Starostwa Powiatowego w Ł. zgłoszenie o zamiarze wykonania stosownego remontu (k. 20-22 akt administracyjnych), zaś Starosta Powiatu [...], jak wynika z zaświadczenia wydanego 9 marca 2015 r. nie wniósł sprzeciwu do wykonania robót objętych tym zgłoszeniem (k. 15-16 akt administracyjnych), a skarżący przeprowadzają obecnie remont mający umożliwić im korzystanie z całości budynku na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe rozważania oraz wszystkie okoliczności, na które powołuje się strona skarżąca, tj. zły stan techniczny i konieczność remontu obiektu o pow. 1068 m² oraz czasowe wyłączenie z eksploatacji nie powodują w ocenie Sądu, że przedmiotowe budynki nie mogą być wykorzystywane w działalności gospodarczej, a zatem organy na dzień wydania decyzji prawidłowo ustaliły skarżącym wysokość podatku od nieruchomości za okres od lutego do grudnia 2015 r. w kwocie 56.504 zł, przyjmując za przedmiot opodatkowania budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 2.477 m², grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 15. 886 m² oraz budowle o wartości 15.500 zł, przy uwzględnieniu stawek określonych w uchwale Nr XLVII/320/2013 Rady Miejskiej w Ł. z 30 października 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości Wskazać również należy, że zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 3 u.p.o.l. jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie. Powołany przepis daje zatem skarżącym możliwość zwrócenia się do organu podatkowego o skorygowanie wysokości ustalonego zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. w sytuacji, gdy stan techniczny budynku w trakcie roku podatkowego uległ znaczącej zmianie. W piśmiennictwie wskazuje się (por. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny, Warszawa 2008, Komentarz do art. 1a, LEX), że jeżeli stan techniczny budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, bez odwoływania się do prawa budowlanego należy stwierdzić, że nie może tam być prowadzona działalność gospodarcza ze względów technicznych. Odnosząc się do formułowanych przez stronę skarżącą zarzutów naruszenia przepisów postępowania poprzez nieprzeprowadzenie wizji lokalnej obiektu budowlanego wskazać należy, że wbrew sugestiom skarżących, nie można tego traktować w kategoriach uchybienia procesowego. Ocena taka wynika przede wszystkim z faktu, że materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwalał na poczynienie rzetelnych, dokładnych i wyczerpujących ustaleń dotyczących zarówno kwestii faktycznego użytkowania spornych budynków, jak i ich stanu technicznego, a ewentualnie dokonana wizja lokalna wbrew oczekiwaniom skarżących w żaden sposób nie wpłynęłaby na prawne konsekwencje takiego stanu rzeczy. W tej więc sytuacji dowód z oględzin nieruchomości nie był zatem koniczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z przytoczonych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku. ak