I SA/Łd 914/11
WyrokWSA w Łodzi2012-01-25
Skład orzekający: Joanna Grzegorczyk - Drozda, Cezary Koziński, Bożena Kasprzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Izby Skarbowej utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, określającą kwotę podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, została wydana z naruszeniem przepisów o przedawnieniu zobowiązań podatkowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że została wydana po upływie pięcioletniego terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy nie wykazał przerwania biegu terminu przedawnienia dla kwoty podatku naliczonego do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, a jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia dla innych zobowiązań podatkowych. Sąd podkreślił, że kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, zadeklarowane przez podatnika, powinny być przyjęte w kwocie wynikającej z deklaracji, jeśli termin przedawnienia upłynął.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą J. N. kwotę podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec 2005 r. w kwocie 390 zł. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury za zakup paliwa, uznając, że nie odzwierciedlała ona rzeczywistego zdarzenia gospodarczego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT, a także przepisów unijnych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie przepisów o przedawnieniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., określono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz J. N. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia za czerwiec 2005 r. kwoty podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz J. N. kwotę 733 (siedemset trzydzieści trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Łd 914/11
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., po przeprowadzonej kontroli podatkowej, określił J. N. - prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą "A" – kwotę podatku od towarów i sług do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiąc czerwiec 2005 r. w kwocie 390,- zł.
Organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, iż podatnik niezasadnie dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury VAT nr [...] z dnia 22 czerwca 2005 r. dokumentującej zakup paliwa od "B" Sp. z o.o. z siedzibą w J. Faktura wystawiona przez ten pomiot nie stanowiła podstawy do obniżenia podatku należnego, gdyż nie odzwierciedlała rzeczywistego zdarzenia gospodarczego.
Wobec powyższego organ pierwszej instancji uznał - powołując się na przepisy 86 ust. 1 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) – że podatnik nie był uprawniony do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez w/w podmiot, gdyż faktura ta nie dokumentowała czynności sprzedaży paliwa.
Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał na wstępie, iż określona przez organ pierwszej instancji nadwyżka podatku naliczonego nad podatkiem należnym do przeniesienia na następny miesiąc nie uległa przedawnieniu, gdyż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za okres od grudnia 2004 r. do grudnia 2005 r. uległ zawieszeniu wskutek doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej ustawodawca określił przypadki, które skutkują zawieszeniem pięcioletniego terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i do okoliczności tych należy m.in. doręczenie postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia lub doręczenie zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ podatkowy pierwszej instancji doręczył podatnikowi zarządzenie zabezpieczenia w dniu 8 lipca 2010 r., w związku tym zawieszony został bieg terminu przedawnienia kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń – maj 2005 r. oraz wrzesień - grudzień 2005 r.
Zdaniem organu odwoławczego instytucja przedawnienia dotyczy wszystkich elementów konstrukcyjnych podatku, które wynikają z tego samego obowiązku podatkowego co potencjalne zobowiązanie podatkowe (odnosi się to także do nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług). Stanowisko to zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29 czerwca 2009 r. o sygn. akt I FPS 9/08. Jednakże powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 grudnia 2009 r. o sygn. akt I SA/Wr 1342/09 Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym nie ulega przedawnieniu jeżeli "zmaterializowała się" w kolejnym okresie rozliczeniowym w postaci zobowiązania podatkowego, bądź nienależnego zwrotu, w stosunku do których przerwany został bieg terminu przedawnienia. "Zmaterializowanie" się kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2005 r. nastąpiło we wrześniu 2005 r. w postaci zobowiązana podatkowego w podatku od towarów i usług, które nie ulega przedawnieniu z uwagi na zaistnienie przesłanek określonych w art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w toku postępowania ustalono, że dostawcą paliwa nie był podmiot wskazany w spornej fakturze jako wystawca, a więc po jego stronie nie powstał obowiązek podatkowy, gdyż wystawieniu faktury nie towarzyszyło wykonanie czynności tym dokumentem stwierdzonej (dostawa paliwa). Podstawą zakwestionowania stronie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez Spółkę "B" jest wykazanie, że przedsiębiorstwo to nie dokonało faktycznej sprzedaży paliwa na rzecz podatnika, gdyż nie było jego właścicielem. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w ostatecznej decyzji Naczelnika Ł. Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] określającej Spółce "B" nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec 2005 r.
Powołując się na materiał dowodowy pozyskany z innych postępowań karnych i podatkowych, organ odwoławczy stwierdził, iż z dokumentów tych wynika spójny obraz przestępczej działalności prowadzonej przez szereg podmiotów, w których to działaniach zadaniem jednych było wprowadzenie do obrotu oleju grzewczego, natomiast inne podmioty tworzyły dokumentację legalizującą ten obrót, w tym umożliwiającą przeklasyfikowanie tego oleju na olej napędowy. Rolą Spółki "B" było właśnie zalegalizowanie i przeklasyfikowanie na fakturach oleju opałowego na napędowy, aby w takiej postaci mógł trafić do firm transportowych. Księgowa firmy "B" – S. D. wyrokiem karnym z dnia [...] r. o sygn. akt [...] została skazana za to, że prowadziła nierzetelną księgę przychodów i rozchodów Spółki, ewidencjonując faktury nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Osoba ta zeznała w dniu 12 kwietnia 2006 r., że "paliwem zajmował się A. K.", a Spółki "B" i "C" obracały tylko dokumentami. Ponadto M. B. – Prezes Spółki "B" w dniu 29 marca 2006 r. i w dniu 17 listopada 2006 w swoich wyjaśnieniach przyznał, że jego firma nie zajmowała się obrotem paliwem.
Organ odwoławczy powołał się również na zeznania A. K. z dnia 10 i 11 lipca 2007 r. złożone w Prokuraturze Okręgowej w O. W., z których wynikało gdzie kupował olej grzewczy i za pośrednictwem jakich firm wprowadzał go do obrotu gospodarczego (m.in. za pośrednictwem firmy B).
Zatem w opinii organów podatkowych Spółka "B" nie mogła dokonać sprzedaży oleju napędowego i nie dokonywała takiej sprzedaży, ponieważ nie dysponowała takim towarem. Towarem innego rodzaju (olejem grzewczym) dysponował A. K., a Spółka "B" jedynie legalizowała obrót tym paliwem poprzez wystawianie odpowiednich dokumentów.
Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił również, że dla odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur niedokumentujących faktycznych transakcji gospodarczych nie ma znaczenia brak świadomości nabywcy co do rzetelności sprzedawcy oraz pochodzenia kupowanego towaru.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej J.; N. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 w związku z art. 190, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 194 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej;
2. art. 86 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, poprzez brak zastosowania tego przepisu i pozbawienie prawa do odliczenia podatku naliczonego;
3. art. 249 Traktatu Ustanawiającego Wspólnoty Europejskie w związku z art. 17 ust. 1 i 6 Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, poprzez brak zastosowania tego przepisu i pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego bez wykazania działania w celu oszustwa podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Na wstępie należy stwierdzić, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Wyjaśnić również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy; rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie organy podatkowe wydały decyzje w przedmiocie podatku od towarów i sług do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie 390,- zł za miesiąc czerwiec 2005 r. W złożonej deklaracji VAT-7 za ten okres skarżąca również wykazała kwotę podatku VAT do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, jednakże w wysokości 3.703,- zł. Organ odwoławczy uznał też, iż kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2005 r. "zmaterializowała" się we wrześniu 2005 r. w postaci zobowiązana podatkowego w podatku od towarów i usług, które nie uległo przedawnieniu z uwagi na doręczenie postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia (art. 70 § 6 pkt 4 Ordynacji podatkowej). W tym zakresie powołał się na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 sierpnia 2010 r. o sygn. akt I SA/Wr 421/10.
Jednakże Sąd zwraca uwagę, iż w w/w wyroku stan faktyczny sprawy był nieco inny, niż w obecnie rozpoznawanej sprawie, a mianowicie zaskarżoną decyzją za luty 2004 r. określono kwotę różnicy podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, natomiast faktyczne rozliczenie tej kwoty nastąpiło w marcu 2004 r.; a wynikające z tego rozliczenia zobowiązanie wygasło poprzez zapłatę dokonaną przed upływem terminu przedawniania. WSA we Wrocławiu odwołał się do uchwały NSA z dnia 29 czerwca 2009 r. o sygn. akt I FPS 9/08, uznając, że w przypadku zwrotu pośredniego należy ustalić, w którym z okresów rozliczeniowych zwrot ten został faktycznie zrealizowany i czy doszło za ten okres rozliczeniowy do przedawnienia, przerwania biegu terminu przedawnienia, zawieszenia biegu tego terminu lub wygaśnięcia zobowiązania przez zapłatę.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o VAT, w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Regulacja ta wprowadza zatem dwie równorzędne zasady dotyczące sposobu postępowania z powstałą nadwyżką podatku. Możliwe jest bowiem albo otrzymanie jej zwrotu na rachunek bankowy, albo przeniesienie jej na następne okresy rozliczeniowe. Wybór sposobu postępowania pozostawiony został podatnikowi. Przepis nie zabrania też rozbicia kwoty nadwyżki na dwie części, z których jedna podlegać będzie zwrotowi z urzędu skarbowego, zaś druga przeniesiona zostanie na kolejny okres rozliczeniowy. Uprawnienie takie wynika z brzmienia przepisu, w którym ustawodawca posłużył się spójnikiem "lub", który wedle communis opinio wyraża alternatywę nierozłączną. Powyższe oznacza, że uprawniony jest zarówno pierwszy sposób postępowania (wystąpienie o zwrot), drugi sposób postępowania (przeniesienie na następny okres), jak i oba te sposoby jednocześnie (zob. A. Bartosiewicz, R. Kubacki – Komentarz do art. 87 ustawy o podatku od towarów i usług, Lex 2011). Nie ma zatem podstaw prawnych aby kwotę podatku VAT do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy traktować odmiennie niż zwrot różnicy (między podatkiem naliczonym a należnym) na rachunek bankowy. Kwoty te "materializują się" – jak określił to organ odwoławczy – w miesiącu, w którym zostały wyliczone (wykazane) w deklaracji podatkowej, a nie w miesiącu ich faktycznego odliczenia, czy dokonania zwrotu na rachunek bankowy podatnika. Wykazanie innej wartości tych kwot może nastąpić tylko w decyzji określającej prawidłową ich wysokość (art. 21 § 3a Ordynacji podatkowej). Organy podatkowe mogły określić prawidłową wysokość tych kwot tylko do czasu upływu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.
W tym miejscu należy przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego jakie zostało wyrażone w uchwale z dnia 29 czerwca 2009 r. sygn. akt I FPS 9/08 (opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), że przyjęcie zróżnicowanych zasad przedawnienia wyników rozliczeń podatkowych podatników w podatku od towarów i usług w zależności od tego czy wystąpi zobowiązanie podatkowe, czy też kwota zwrotu różnicy podatku, kwota zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - prowadziłoby do wykładni sprzecznej z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą demokratycznego państwa prawa i wynikającej z niej zasady równości i sprawiedliwości. Na konieczność równego traktowania przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług oraz zwrotu tego podatku wskazuje także pojęcie zaległości podatkowej określone w art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności, oraz treść art. 52 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stanowiącego, że na równi z zaległością podatkową traktuje się także zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej lub został on zaliczony na poczet zaległości podatkowej albo bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy. Jeżeli zatem zaniżenie zobowiązania podatkowego traktowane jest na równi - jako zaległość podatkowa - z zawyżeniem otrzymanego zwrotu podatku (różnicy podatku lub kwoty zwrotu podatku naliczonego), możliwość dochodzenia przez organy podatkowe tej zaległości powinna być ograniczona w czasie, niezależnie od tytułu jej powstania, a więc nie tylko w przypadku zaległości powstałej w przypadku zaniżenia zobowiązania podatkowego, lecz także w przypadku zaległości zaistniałej w następstwie zawyżenia i otrzymania nienależnego lub w wysokości wyższej od należnej kwoty zwrotu podatku od towarów i usług. Przyjęcie, że zaległość podatkowa z tytułu zawyżenia i otrzymania nienależnego lub w wysokości wyższej od należnej kwoty zwrotu podatku może być dochodzona przez organy podatkowe bezterminowo byłoby sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, a przede wszystkim z wynikającą z tej reguły zasadą pewności prawa i bezpieczeństwa prawnego. W demokratycznym państwie prawnym pewność prawa i związana z tym zasada bezpieczeństwa prawnego ma szczególne znaczenie w prawie regulującym daniny publiczne. Chodzi w tym przypadku o realizację postulatu, zgodnie z którym tworzone powinny być takie regulacje prawne, które zapewniają podatnikom bezpieczeństwo prawne oraz przewidywalność co do tego, w jakim stopniu ich realizacja może wpływać na ukształtowanie pozycji prawnej podatnika w poszczególnych sytuacjach prawnych. Do takich regulacji należy, m.in. instytucja przedawnienia, która gwarantuje podatnikom, iż po upływie określonego w ustawie czasu nie będą narażeni na jakiekolwiek działania organów podatkowych zmierzające do określania i egzekwowania od nich odległych w czasie zaległości podatkowych. Przyjęcie wykładni art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą taka pewność w podatku od towarów i usług poprzez instytucję przedawnienia byłaby stwarzana jedynie dla zobowiązań podatkowych, a nie miałaby ona miejsca dla zwrotu podatku (różnicy podatku lub kwoty zwrotu podatku naliczonego), z uwagi na niestosowanie do tegoż zwrotu przedawnienia - naruszyłoby jednoznacznie powyższą zasadę. Jeżeli przyjąć, że zwrot podatku nie ulega przedawnieniu, to organ podatkowy mógłby dokonywać w nieograniczonym czasie weryfikacji rozliczenia za dany okres w zakresie określenia innej kwoty zwrotu podatku, lecz nie mógłby dokonać weryfikacji polegającej na dokonaniu wymiaru zobowiązania podatkowego w miejsce deklarowanego zwrotu podatku, gdyż takowe zobowiązanie musiałoby być uznane za przedawnione na podstawie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Prowadziłoby to do wniosków nie dających się pogodzić z zasadami logicznego rozumowania (zakaz stosowania wykładni ad absurdum). Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, iż przepis art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie do rozliczeń, w których rezultatem rozliczenia podatku od towarów i usług jest zwrotu różnicy podatku, kwota zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 21 ust. 1 (starej) ustawy o VAT. Termin przedawnienia takiej kwoty zaczyna biec od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu podatku, czyli z pierwszym dniem następnego roku, a kończy się z upływem 5 lat.
W oparciu o materiał dowodowy sprawy nie można przyjąć, że odliczenie kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2005 r. nastąpiło dopiero we wrześniu 2005 r. Z decyzji pierwszoinstancyjnych za czerwiec, lipiec i sierpień 2005 r. wynika, iż podatnik w deklaracjach VAT-7 wykazał do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy kwoty podatku naliczonego: za czerwiec 2005 r. w wysokości 3.703,- zł i kwota ta została wykazana i odliczona w deklaracji za miesiąc lipiec 2005 r. (podatek należny wyniósł 25.163,- zł); za lipiec 2005 r. w wysokości 14.469,- zł i kwota ta została wykazana i odliczona w deklaracji za miesiąc sierpień 2005 r. (podatek należny wyniósł 23.800,- zł); za sierpień 2005 r. w wysokości 12.905,- zł i kwota ta została wykazana i odliczona w deklaracji za miesiąc wrzesień 2005 r. (podatek należny wyniósł 36.113,- zł). Dopiero w deklaracji za miesiąc wrzesień 2005 r. podatnik wykazał nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości 18.492,- zł. Przedstawione wyżej stanowisko organu odwoławczego można by było uznać za prawidłowe, gdyby w lipcu i sierpniu 2005 r. podatnik nie dokonywał dostawy towaru (świadczenia usług) i nie pomniejszał podatku należnego o podatek naliczony (w tym wynikający z poprzednich okresów rozliczeniowych).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego określająca kwotę podatku od towarów i sług do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiąc czerwiec 2005 r. Zaskarżona decyzja niewątpliwie została wydana po upływie pięcioletniego terminu o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, a organ odwoławczy nie wykazał, aby w tym przypadku doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia tej należności. Zawieszony został jedynie bieg terminu przedawnienia kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń – maj 2005 r. oraz wrzesień - grudzień 2005 r.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym w składzie siedmiu sędziów, z dnia 28 czerwca 2010 r. o sygn. akt I FPS 5/09, zawarto tezę, iż w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług wygasło w skutek zapłaty (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), nie można po upływie terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, wbrew interesowi prawnemu podatnika, orzekać o wysokości tego zobowiązania podatkowego. W wyroku tym wskazano między innymi na to, że na skutek upływu czasu podatnik nabywa pewność, że jego stosunek zobowiązaniowy w sferze publicznoprawnej nie ulegnie już zmianie i może powoływać się na dobrodziejstwa płynące z instytucji przedawnienia. Jedynie wówczas, gdy termin przedawnienia upłynąłby w trakcie trwania postępowania podatkowego, a interes prawny podatnika, artykułowany w sposób jednoznaczny w pismach procesowych, przemawiał za orzekaniem w przedmiocie zobowiązania podatkowego, organ podatkowy, mimo upływu terminu przedawnienia, obowiązany byłby do wydania decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 2 września 20011 r., sygn. akt I FSK/1242/10). Argumentacja ta niewątpliwie odnosi się także do decyzji określających kwoty podatku od towarów i sług (naliczonego) do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Przedawnienie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym zadeklarowanej przez podatnika za wskazany na wstępie okres rozliczeniowy oznacza, że organ podatkowy jest zobowiązany przyjąć tę nadwyżkę w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej i nie może dokonać jej zmiany.
W związku ze stwierdzeniem naruszenia przez organ odwoławczy art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, jak również art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, Sąd uznał za zbędne odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało uchylić zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 200 i art. 152 tej ustawy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania i określić, iż decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
P.Z-C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło