I SA/Łd 917/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.), Asesor WSA Grzegorz Potiopa, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2022 r. w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r. oddala skargę. I SA/Łd 917/21 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, iż odwołanie D.W. (dalej: skarżący, podatnik, strona) z 20 lipca 2021 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] r. określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu wyjaśniono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] [...] r. wydał wobec strony decyzję w podatku od towarów i usług za okresy od czerwca do listopada 2015 r. Decyzja została doręczona 23 listopada 2020 r. w trybie art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm. – dalej O.p.). Termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji upłynął z dniem 7 grudnia 2020 r. W dniu 26 lipca 2021 r. do Urzędu Skarbowego [...] wpłynęło odwołanie od rozstrzygnięcia organu podatkowego I instancji (nadane w placówce pocztowej w dniu 21 lipca 2021 r.) oraz podanie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., powołując się na treść z art. 223 § 2 pkt 1 i art. 12 § 6 pkt 2 O.p. przypomniał, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] r., została doręczona 23 listopada 2020 r. w trybie zastępczym. Mając na uwadze powyższe organ przyjął, że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. zakończył swój bieg 7 grudnia 2020 r. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożono zaś 21 lipca 2021 r. – czyli po ponad 7 miesiącach od upływu tego terminu. Jednocześnie podkreślono, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. odrębnym postanowieniem z [...] r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na postanowienie z dnia [...] r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W złożonej skardze za bezzasadne uznano stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., że za datę doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] r., nie można uznać 14 lipca 2021 r., a więc daty odebrania decyzji przez pełnomocnika. Zdaniem autora skargi błędne jest stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., zgodnie z którym decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] została doręczona 23 listopada 2020 r. na podstawie art. 150 § 1-4 O.p. Jednoczenie podniesiono zarzut braku wyjaśnienia w zaskarżonym postanowieniu jakie znaczenie dla przedstawionego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że początkowo pełnomocnik strony miał odebrać decyzję z [...] r. w dniu 12 lipca 2020 r., przełożył jednak swoją wizytę na 14 lipca 2020 r. Za błędny uznano również pogląd Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., że skarżący wiedzę o zaskarżonej decyzji powziął na długo przed wydaniem jej A.M. (pełnomocnikowi). Za pozbawione logiki wskazano twierdzenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., że w sytuacji przyjęcia, że w dniu 4 stycznia 2021 r. D.W. uzyskał informacje o wydaniu decyzji z [...] r., siedmiodniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania upłynął 11 stycznia 2021 r. Zdaniem skarżącego analiza zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że zostało ono sporządzone w całkowitym oderwaniu od rzeczywistości kształtującej się w Polsce w pierwszym półroczu 2021, a więc w okresie szczytu pandemii koronawirusa COVID-19. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem kwestionowane postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 223 § 2 O.p., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Doręczenie jest czynnością procesową organu administracji publicznej, z którą przepisy ustawy wiążą określone skutki prawne. Od daty doręczenia rozpoczynają bieg terminy dokonania czynności proceduralnych i organ administracji publicznej jest obowiązany do doręczania pism na zasadach wyraźnie określonych w rozdziale V działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 223 § 2 O.p. Przechodząc do kwestii prawidłowości doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji należy zatem w pierwszej kolejności rozważyć czy zostały spełnione warunki uznania przesyłki zawierającej tę decyzję za skutecznie doręczoną w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Zgodnie z art. 150 O.p. w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub 149 powołanej ustawy, dochodzi do zastępczego doręczenia przesyłki. Jeżeli doręczenie pisma (przesyłki) następuje za pośrednictwem operatora pocztowego, przechowuje on pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 150 § 1 pkt 1 O.p.), przy czym zobowiązany jest do dwukrotnego powiadomienia adresata przesyłki o pozostawieniu jej w określonej placówce pocztowej (art. 150 § 2 i 3). Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Natomiast zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.). Przepis art. 150 O.p. ustanawia fikcję prawną doręczenia pisma. Taka forma doręczenia może być zastosowana dopiero wtedy, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia w sposób właściwy (art. 148 O.p.) lub zastępczy (art. 149 O.p.). Ma to miejsce w przypadku nieobecności adresata, nieobecności osób wymienionych w art. 149 O.p. (pełnoletniego domownika, sąsiada, zarządcy domu, dozorcy) lub niepodjęcia się przez nich oddania przesyłki adresatowi. Do skutecznego doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 150 O.p. może dojść tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczone w miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu. Dla uznania, iż decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 150 O.p. konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata o nadejściu pisma. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że wszelkie adnotacje poczty na zwróconej przesyłce – zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – mają walor dokumentu urzędowego, korzystającego z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) (por. wyroki NSA: z 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 123/11; z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 11/11; postanowienie NSA z 4 listopada 2010r., I FZ 419/10). Domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił. Natomiast domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. Domniemania te oznaczają, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ administracji. Za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z dokumentu. Oznacza to, że adnotacje na zwróconej przesyłce (zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 16 grudnia 2011 r., I FSK 1861/11 (publ. Lex nr 1148521): "dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością powinna tę okoliczność udowodnić" (patrz M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy podzielić stanowisko organu, że przy doręczeniu skarżącemu decyzji organu pierwszej instancji spełnione zostały wymogi z art. 150 O.p. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] r. została prawidłowo doręczona 23 listopada 2020 r. w trybie zastępczym (art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej). Zgodnie bowiem z adnotacjami widniejącymi na kopercie i zwrotce pierwsze awizacja decyzji miała miejsce 9 listopada 2020 r., druga zaś 17 listopada 2020 r. Z uwagi na niepodjęcie korespondencji przez stronę, została ona zwrócona do nadawcy 25 listopada 2020 r. W tej sytuacji czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zakończył swój bieg 7 grudnia 2020 r. Skoro skarżący nie obalił domniemania autentyczności dokumentu potwierdzającego powiadomienie o przesyłce prawidłowo organ ustalił, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] r., została doręczona 23 listopada 2020 r. w trybie zastępczym. Tym samym wniesienie przez skarżącego odwołania w dniu 21 lipca 2021 r. nastąpiło zatem z uchybieniem terminu, co obligowało organ do stwierdzenia jego uchybienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p, W skardze pełnomocnik skarżącego nie kwestionuje, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu do jego złożenia. Strona wyraża natomiast przekonanie, że na uwzględnienie zasługiwało jej żądanie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd stoi na stanowisku, że przyczyny uchybienia terminowi organ odwoławczy obowiązany jest badać wyłącznie w postępowaniu wszczętym na wniosek strony i dotyczącym przywrócenia terminu. W ramach tego postępowania organ ma ustalić, czy strona wnosząca o przywrócenie terminu uprawdopodobniła, że do uchybienia terminowi doszło bez jej winy. Należy mieć na uwadze, że rozpoznawanie wniosku o przywrócenie terminu ma sens wyłącznie wówczas, gdy rzeczywiście doszło do uchybienia terminu. Okoliczność ta jest natomiast badana z urzędu każdorazowo, gdy dla danej czynności został określony termin. Jeśli organ stwierdzi, że termin ten został przekroczony, ma bezwzględny obowiązek wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu (por. wyrok NSA z 26 lutego 2021 r., sygn. akt I FSK 1811/20). Sąd wskazuje, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu jest rozstrzygnięciem formalnym. Stwierdza okoliczność obiektywną, tj. niedochowanie terminu ustawowego. Przepis O.p. ma charakter bezwarunkowy, co oznacza, że w każdym przypadku niedochowania terminu określonego w art. 236 § 2 pkt 1 O.p. organ odwoławczy ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Uchylenie negatywnych skutków uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia jest możliwe w drodze wniosku o przywrócenie terminu, który wszczyna odrębne postępowanie. Z akt sprawy wynika, że strona taki wniosek złożyła, który zainicjował odrębne postępowanie zakończone postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie to było przedmiotem oceny Sądu w wyroku z dnia 10 lutego 2022 w sprawie I SA/Łd 918/21. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325),Sąd oddalił skargę. is