I SA/Łd 924/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia NSA Teresa Porczyńska Protokolant: Specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. P. przy udziale uczestniczek postępowania E. D. oraz H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2010 - 2014. 1. oddala skargę 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi P.W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt ) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu. W dniu 7 września 2016 roku A. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z [...] stwierdzające uchybienie przez niego terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia SKO w S wskazało, że decyzją z [...] Wójt Gminy Z odmówił A. P. umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2010-2014. Decyzja zawierała pouczenie o prawie o prawie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w terminie 14 dni od jej otrzymania. Następnie organ wyjaśnił, że ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż ww. decyzję doręczono podatnikowi [...], a zatem wynikający z art. 223 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z 11 lipca 2016r. Tymczasem A. P. sporządził odwołanie i złożył je w Urzędzie Gminy w Z. 12 lipca 2016 r. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, (t.j. Dz.U. 2015 poz. 613 ze zm.), dalej "O.p." organ stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i w konsekwencji pozostawił odwołanie bez merytorycznego rozpatrzenia. W skardze do sądu administracyjnego A. P. podniósł argumenty dotyczące przyczyn powstania zaległości podatkowych oraz zasadności ich umorzenia oraz wskazał, że organ I instancji także nie wywiązał się z terminu do załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 223 § 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Na podstawie § 2 punkt 1 cytowanego przepisu odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W rozpoznawanej sprawie decyzja Wójta Gminy Z z [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2010-2014 została doręczona skarżącemu [...]. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o 14 dniowym terminie do założenia odwołania. Tak więc bieg terminu do złożenia odwołania rozpoczął się w dniu 28 czerwca 2016r. i zakończył 11 lipca 2016r. Tymczasem odwołanie zostało złożone przez skarżącego w Urzędzie Gminy Z. w dniu 12 lipca 2016r. a więc po terminie. W takiej sytuacji na podstawie art. 228 § 1 punkt 2 O.p. organ odwoławczy, do którego trafiło odwołanie wraz z aktami sprawy, miał obowiązek zastosować art. 228 § 1 punkt 2 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Judykatura i doktryna są zgodne co do skutków wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Podnosi się między innymi, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010 r., II FSK 372/09, LEX nr 786866). Treść art. 228 § 1 pkt 2 O.p. wskazuje wyraźnie, iż stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ podatkowy, (...), nie tylko jest uprawniony lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. (wyrok NSA z dnia 1 października 2009 r., I FSK 854/08, LEX nr 537058). (...). Stwierdzenie uchybienia terminowi zobowiązuje organ do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie odwołania. W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, sąd rozpoznawać będzie sprawę w przedmiocie tego uchybienia, nie zaś w merytorycznym przedmiocie sprawy podatkowej, w której uchybienie to miało nastąpić – J. Brolik, Komentarz do art. 228 O.p. Lex 2013. Zauważyć w tym miejscu wypada, że w treści skargi skarżący nie kwestionuje uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, lecz podnosi, że organ I instancji popadł w dłuższą od niego zwłokę w załatwieniu sprawy. Stwierdzić zatem wypada, że gdyby nawet powyższy argument skarżącego uznać za usprawiedliwiony, to i tak pozostaje on bez znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy. Pamiętać należy, że sąd administracyjny zgodnie z posiadanymi kompetencjami bada legalność zaskarżonego aktu organu administracji. Skoro zaś, o czym była mowa wyżej, sądowa ocena zgodności prawem zaskarżonego postanowienia pozwala na przyjęcie, że nie narusza ono prawa to znaczy, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., po. 718 ze zmianami) należało orzec jak w sentencji. W kwestii kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). ms