I SA/Łd 954/03

WyrokWSA w Łodzi2004-05-07

Skład orzekający: P. Janicki, J. Antosik, A. Wrzesińska-Nowacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., dotyczącą wpływu powiązań rodzinnych na ceny stosowane w transakcjach podatkowych?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., zgodnie z art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, jeśli sąd administracyjny w poprzednim postępowaniu podzielił stanowisko organów podatkowych co do wpływu powiązań rodzinnych na ceny, to w obecnym postępowaniu sąd jest związany tym rozstrzygnięciem i może jedynie badać, czy zalecenia sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku uchylającego pierwotną decyzję zostały wykonane.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w Ł. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 1997 r. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący sprzedał maszyny po zaniżonej cenie firmom, z którymi miał powiązania rodzinne i zarządcze. Skarżący kwestionował wpływ tych powiązań na ceny i zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej. Wcześniejsze postępowania sądowe uchylały decyzje organów, ale potwierdzały zasadność uwzględniania powiązań rodzinnych przy ustalaniu cen.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA, P. Janicki (spr.), Sędziowie NSA, J. Antosik, A. Wrzesińska-Nowacka, Protokolant K. Brykalska-Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 1997 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy w Ł. określił ZPUH A w podatku od towarów i usług za czerwiec 1997 r. zobowiązanie podatkowe w kwocie 18.029 zł, zaległość w kwocie 18.029 zł oraz odsetki od tej zaległości. Decyzja ta był wynikiem kontroli, w trakcie których stwierdzono, że prowadzony przez p. K. ZPUH A nabył w dniu 12 stycznia 1995r. dziewiarkę i snowarkę za kwotę 16 346, 01 zł. W dniu 7 września 1996 r. maszyny te skarżący sprzedał firmie B prowadzonej przez jego syna K. K. za kwotę 3.000 zł. Tego samego dnia maszyny te zostały sprzedane spółce z o.o. C, której skarżący był udziałowcem i dyrektorem za 53.000 zł, a następnie w dniu 9 września 1996r. firmie D za 53.200zł. Ustalono istnienie powiązań o charakterze rodzinnym oraz związków wynikających z łączenia funkcji zarządzających w relacjach podatników prowadzących działalność pod firmami A, B i C i stwierdzono, że miały one wpływ na wysokość cen stosowanych pomiędzy tymi podmiotami. Ponadto stwierdzono, że za okres od stycznia do czerwca 1997r. skarżącemu nie przysługiwało zwolnienie określone w art. 7 ust. l pkt. 5 ustawy o podatku od towarów i usług przy przekazaniu na cele osobiste komputera Notebook i samochodu Star. Izba Skarbowa w Ł. w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego decyzją z dnia [...] uchyliła zaskarżoną decyzję przyznając skarżącemu prawo do zwolnienia od podatku od towarów i usług przy przekazaniu towarów na cele osobiste, stosownie do art. 7 ust. l pkt. 5 ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym. W pozostałym zakresie Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu I instancji. Powyższa decyzją została poddana kontroli sądowej, w wyniku której Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 28 lutego 2003r., sygn akt I S.A./Łd 1387/01 uchylił zaskarżoną decyzję. Powodem uchylenia decyzji był wyłącznie brak wypowiedzenia się przez ten organ co do prawnopodatkowego obrazu miesięcy podatkowych poprzedzających czerwiec 1997r., w stosunku, do którego zapadła zaskarżona decyzja. Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych stwierdzając że nie neguje zasady ani też merytorycznych podstaw rozstrzygnięcia - czyli znaczenia powiązań rodzinnych dla ocenianego obrotu. Rozpatrując sprawę ponownie Izba Skarbowa określiła skarżącemu zobowiązanie podatkowe za czerwiec 1997r. w kwocie 41.037 zł, zaległość podatkową za ten miesiąc w kwocie 11.044 zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości. Organ ponownie wskazał na istnienie powiązań pomiędzy firmami dokonującymi sprzedaży maszyn, czym wypełnione zostały przesłanki art. 17 ust. l pkt. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zatem należało dokonać korekty cen sprzedanych maszyn i określić wysokość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia. Ponadto Izba Skarbowa zauważyła, że rozpoznawany stan faktyczny był już badany i poddany weryfikacji w postępowaniu sądowym, przy zastosowaniu analogicznych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tożsame ustalenia i oceny organów podatkowych zostały w pełni zaakceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt I SA/Łd 1644/99 oddalił skargę p. K. Zdaniem Izby Skarbowej po zastosowaniu metody porównania cen należy przyjąć kwotę netto 53.200 zł jako wartość sprzedaży maszyn dokonanej w miesiącu wrześniu 1996r. Wykonując zalecenia Sądu określone w wyroku z dnia 28 lutego 2003r. w sprawie o sygn akt. I SA/Łd 1387/01 Izba Skarbowa wskazała, że w związku z dokonaną przez skarżącego transakcją sprzedaży maszyn dziewiarskich w deklaracji VAT -7 dotyczącej rozliczenia podatku za miesiąc wrzesień 1996r. nastąpiło zaniżenie wartości sprzedaży o kwotę 50.200zł (53.200 zł - 3.000 zł) oraz podatku należnego o kwotę 11.044 zł. w konsekwencji zawyżona została kwota do przeniesienia na następne miesiące tj. październik, listopad i grudzień 1996r. oraz styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 1997r. Miało to wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 1997r, którego zaniżona kwota 11.044 zł stanowi zaległość podatkową. Rozliczenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za czerwiec 1997r. zostało przedstawione w załączniku do decyzji. W skardze na powyższą decyzję wniesioną w dniu 4 lipca 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skarżący wniósł ojej uchylenie, zarzucając organom podatkowym naruszenie art. 17 ust. l pkt. 3 i ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz naruszenie art. 120, 122, 191 oraz 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Izba Skarbowa uzasadnia zaskarżoną decyzję twierdząc, że decydującym czynnikiem dokonanych transakcji były powiązania osobowe, nie biorąc pod uwagę, że maszyny przez okres półtora roku były eksploatowane. Zdaniem skarżącego istniejące powiązania osobowe nie miały znaczenia w dokonanych transakcjach. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podniesiono, że zebrany materiał dowodowy nie wskazywał na istnienie jakichkolwiek innych przyczyn uzasadniających rozbieżność cenową, a zatem organy uznały że jedyną okolicznością mająca wpływ na ustalenie ceny miały powiązania rodzinne. Rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W sytuacji procesowej zaistniałej w sprawie decydujące znaczenie ma treść art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271). Wyraża on zasadę związania wojewódzkiego sądu administracyjnego (oraz organu, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia) oceną prawną wyrażoną w wydanym przed dniem l stycznia 2004r. orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, iż wojewódzki sąd administracyjny w obecnym postępowaniu jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 28 lutego 2003r. sygn. akt I S.A./Łd 1378/99. Przypomnieć, zatem należy, że w powołanym wyroku sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, co do wpływu powiązań rodzinnych między podmiotami uczestniczącymi w przedmiotowych transakcjach z września 1996r. na przebieg tych transakcji a w szczególności wysokość cen stosowanych między tymi podmiotami. Natomiast uchylenie ówcześnie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego było spowodowane wyłącznie względami dotyczącymi braku wypowiedzenia się przez ten organ co do prawnopodatkowego obrazu miesięcy podatkowych poprzedzających czerwiec 1997r., w stosunku, do którego zapadła zaskarżona decyzja. W istocie zatem, w związku ze związaniem wynikającym z cytowanego art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. rozstrzygnięcie NSA znaczy dla sądu obecnie rozpoznającego sprawę wyłącznie konieczność zbadania, czy zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku uchylającego pierwotną decyzję zostały wykonane. Analiza decyzji organu II instancji zaskarżonej do sądu w obecnym postępowaniu wskazuje, że na pytanie to należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Decyzja Izby Skarbowej zawiera bowiem stosowne uzasadnienie w zakresie zaniżenia wartości sprzedaży a w konsekwencji podatku należnego w rozliczeniu za wrzesień 1996r. (s. 6 decyzji). Ponadto, także zgodnie z zaleceniem NSA decyzja ta rozlicza podatek od towarów i usług za poszczególne miesiące podatkowe od września 1996r. do maja 1997r. (vide załącznik nr l do zaskarżonej decyzji - k. 69 akt administracyjnych). Powyższa konstatacja wskazuje, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Zawiera ona, bowiem zarzuty merytoryczne pod adresem zaskarżonej decyzji koncentrując się na polemice z organami podatkowymi co do przedmiotowego wpływu powiązań rodzinnych na wysokość cen zastosowanych w transakcjach (istotnych podatkowo) z września 1996r. W tym zaś zakresie spór został jednoznacznie rozstrzygnięty przez sąd we wskazanym wyroku z dnia 28 lutego 2003 r. a orzeczeniem tym sąd w rozpoznawanej sprawie jest związany z mocy art. 99 cytowanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło