I SA/Łd 99/17
WyrokWSA w Łodzi2017-07-05
Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Cezary Koziński, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych, gdy podatnik powołuje się na ważny interes podatnika (np. zły stan techniczny pojazdu, niskie ceny produktów rolnych) i interes publiczny?Ratio decidendi
Organ podatkowy może odmówić umorzenia zaległości podatkowych, jeśli nie stwierdzi zaistnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. W sytuacji, gdy podatnik posiada gospodarstwo rolne, maszyny rolnicze i otrzymuje dochody z różnych źródeł (emerytura, dopłaty ARiMR), a powstanie zaległości nie wiąże się z sytuacją nadzwyczajną, odmowa umorzenia jest uzasadniona. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych ogranicza się do badania prawidłowości postępowania i zebrania materiału dowodowego, a nie do merytorycznej oceny słuszności decyzji.Stan faktyczny
Podatnik złożył wniosek o umorzenie zaległości w podatku od środków transportowych za I i II ratę za 2016 r., uzasadniając to złym stanem technicznym pojazdu, niskimi cenami produktów rolnych i trudną sytuacją finansową. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja podatnika nie uzasadnia zastosowania ulgi. Podatnik zaskarżył decyzję SKO, zarzucając m.in. dyskryminację i nierozpatrzenie jego sytuacji materialnej w sposób kompleksowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: St. sekretarz sądowy Edyta Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych I i II raty za 2016 r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat K. P. –M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Zaskarżoną decyzją z [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy umorzenia J. W. zaległości w podatku od środków transportowych, tj. I i II raty za 2016 r.
W uzasadnieniu wskazano, że po przeprowadzeniu postępowania Wójt Gminy N. odmówił skarżącemu umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za wskazany okres, jako podstawę prawną wskazując art. 67a § 1 pkt 3 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2015 r. poz. 613 dalej: O.p).
Z akt sprawy wynika, że 11 lipca 2107r. podatnik przedłożył w Urzędzie Gminy N. decyzję Starosty [...] z [...]r. o czasowym wycofaniu z ruchu pojazdu ciężarowego nr rejestracyjnym [...]. W wyniku powyższego decyzją z [...]r. Wójt Gminy N. wydał decyzję w sprawie zmiany decyzji ostatecznej w sprawie określenia zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2016r. Organ wskazał, iż zgodnie z Uchwałą Nr XIII/93/15 Rady Gminy N. z 26 listopada 2015r. w sprawie określenia wysokości stawek od środków transportowych stawka podatku dla samochodu ciężarowego o masie powyżej 5,5-9 t. wynosi na 2016r. 880 zł i określił stronie zobowiązanie w łącznej wysokości 513 zł, z czego I rata wynosi 440 zł, zaś II rata 73 zł (za lipiec 2016r.).
W dniu 5 sierpnia 2016 r. J. W. złożył wniosek o umorzenie podatku od środków transportowych od stycznia do lipca 2016 w kwocie 513 zł. Uzasadniając swoje żądanie podatnik wyjaśnił, że pojazd o numerze rejestracyjnym [...] nie jest wykorzystywany ze względu na stan techniczny i przez to nie zanieczyszcza atmosfery i nie niszczy nawierzchni dróg. Ponadto zdaniem podatnika niskie ceny produktów rolnych nie pokrywające wysokich kosztów produkcji uzasadniały uwzględnienie wniosku.
W toku postępowania organ ustalił, iż J. W. prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe, nie mając na utrzymaniu innych osób. W jego posiadaniu znajdują się maszyny rolnicze: ciągnik C 330, pług dwuskibowy, kultywator, sadzarka, przetrząsacz do traw, zgrabiarka, kosiarka rotacyjna, przyczepa, kombajn zbożowy. Zamieszkuje w budynku wchodzącym w skład masy spadkowej po zmarłym bracie. Uskarża się na liczne choroby (choroba wieńcowa, arytmia serca, zaburzenia pracy tarczycy). Do ponoszonych wydatków związanych z zaspokojeniem niezbędnych potrzeb życiowych podatnik zaliczył wydatki na zakup: żywności w wysokości 600 zł, środków czystości w wysokości 50 zł, leków w wysokości 300 zł. Ponadto oświadczył, że otrzymuje kwartalnie emeryturę w wysokości 1 052 zł, co stanowi miesięcznie 350,66 zł oraz uzyskał dopłatę z ARiMR w kwocie 6 200 zł oraz stwierdził, że w 2016 r. nie osiągnął dochodów z gospodarstwa rolnego.
Ponadto ustalono, że podatnik nie korzysta z pomocy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w N. (pismo GOPS z 31 sierpnia 2016r.). Na podstawie pisma z 16 września 2016r. KRUS w Ł. Placówka w Z. ustalono, że podatnik pobiera emeryturę rolniczą w wysokości 370,68 zł miesięcznie, przy czym świadczenie jest wypłaca kwartalnie. Z kolei na podstawie pisma z ARiMR w Ł. z 26 września 2016r. ustalono, że łącznie podatnik w 2016r. otrzymał tytułem płatności obszarowych, redystrybucyjnych oraz za zazielenienie kwotę 13.062,24 zł.
Postanowieniem z [...]r., organ I instancji wyznaczył podatnikowi siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Na wniosek strony przeprowadzono dowód z oględzin, sporządzając dokumentację fotograficzną, na okoliczność stanu technicznego pojazdu. Po uzupełnieniu materiału dowodowego, postanowieniem z 12 października 2016 r., organ ponownie wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
Decyzją z [...]r. Wójt Gminy N. działając na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 oraz art. 207 § 1, art. 208 § 1 oraz art. 210 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2016 r. poz. 615 z późn. zm.) odmówił umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych I i II raty za 2016 rok (styczeń - lipiec 2016 r.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, brak możliwości faktycznego korzystania z samochodu wskutek jego stanu technicznego nie zwalnia z obowiązku podatkowego. Podatek od środków transportowych jest podatkiem typu majątkowego. Zakres przedmiotowy klauzul generalnych "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" nie obejmuje sytuacji, w której znajduje się wnioskodawca. Ulga w postaci umorzenia zaległości podatkowych stanowi odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania i z tej racji musi mieć charakter wyjątkowy, związany z wystąpieniem zdarzeń o takim też charakterze, z reguły od samego podatnika niezależnych. Podkreślono, że mimo wielokrotnie udzielanej pomocy w postaci odroczenia płatności zaległych rat podatku od środków transportowych za 2013, 2014 i 2015, wnioskodawca nie wywiązał się z ciążącego na nim zobowiązania. Podatnik nie wykazał też, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie ulgi, o którą wnioskował. W ocenie organu ciężar udowodnienia spełnienia przesłanek "ważnego interesu podatnika" i "interesu publicznego" spoczywa na stronie, która powinna ujawnić fakty czy dowody będące w jej posiadaniu. Pan J. W. nie udzielił pełnych informacji o wielkości ponoszonych wydatków, mimo czynnego udziału w postępowaniu (np. wydatki na media, podatki). Organ podjął działania zmierzające do ustalenia okoliczności istotnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ze względu na niekompletność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (brak wiedzy podatnika w tym zakresie, sprawdzenie wiarygodności uzyskanych informacji). Zdaniem organu podatkowego podatnik jest w stanie ponieść wydatek na zapłatę zaległego podatku od środków transportowych. Umorzenie zaległego podatku, przy posiadaniu przez stronę gospodarstwa rolnego i maszyn rolniczych, prowadziłoby do utrzymywania go przez pozostałych członków wspólnoty samorządowej i uszczupliłoby dochody własne jednostki samorządu terytorialnego.
We wniesionym odwołaniu podatnik wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie w całości zaległości podatkowych.
Wskazaną na wstępie decyzją z [...]r. Samorządowego Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawach, których podstawę prawną stanowi art. 67a § 1 pkt 3 O.p. decyzja organów podatkowych opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym. W przytoczonej regulacji przewidziane zostały dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową - "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Sformułowana w sposób ogólny treść art. 67 a § 1 O.p. nie daje podstaw do przyjęcia, iż istnieje ściśle określony katalog przesłanek, okoliczności, zdarzeń, czy też powodów (ani z góry określona hierarchia), którymi należy kierować się przy rozstrzyganiu spraw na podstawie tego przepisu. Użycie zwrotów "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny", należy uznać za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. Ich interpretacji na użytek danej sprawy dokonuje każdorazowo organ podatkowy. Przesłanki te wymagają zatem oceny na tle okoliczności faktycznych danej sprawy, a ocena ich zaistnienia winna być dokonywana w oparciu o kryteria obiektywne, a nie subiektywne przekonanie podatnika lub organu.
Organ wyjaśnił, że mimo aktywnej postawy organu podatkowego inicjującego zebranie materiału dowodowego koniecznego do rozpatrzenia sprawy, strona nie wykazała wielkości osiągniętego dochodu z gospodarstwa rolnego, oświadczając, że nie uzyskała dochodu ze sprzedaży siana. Również zapewnienie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym nie przyczyniło się do udzielenia pełnej informacji z zakresu wielkości wydatków ponoszonych na utrzymanie. Podatnik stwierdził jedynie, że nie posiada rachunków potwierdzających zakup m.in. gazu opałowego. Zasadnie więc zdaniem organu odwoławczego organ I instancji oparł się na dowodach zebranych w sprawie.
Wskazano, że J. W. utrzymuje się z będącego w jego posiadaniu gospodarstwa rolnego, emerytury częściowej w wysokości 370,68 zł, dopłat bezpośrednich z ARiMR w wysokości 13 062,24 zł (za okres od 2015 do 26 września 2016 r.), bez wsparcia jednostki pomocy społecznej. Jest właścicielem maszyn rolniczych koniecznych do prowadzenia gospodarstwa rolnego: ciągnika C 330, pługu dwuskibowego, kultywatora, sadzarki, przetrząsacza do traw, zgrabiarki, kosiarki rotacyjnej, przyczepy, kombajnu zbożowego. Zamieszkuje w budynku wchodzącym w skład masy spadkowej po zmarłym bracie. Samodzielnie ponosi wydatki niezbędne do zaspokojenia koniecznych potrzeb związanych z utrzymaniem. Na zakup żywności przeznacza 600 zł miesięcznie, na środki czystości 50 zł, a na leki 300 zł. Zatem, dysponuje dochodem miesięcznym co najmniej równoważnym ponoszonym wydatkom miesięcznym. Uwzględniając konieczność opłacania mediów, zakupu opału organ odwoławczy uznał, że wywiązanie się z zobowiązań podatkowych w postaci uiszczenia 513 zł tytułem zaległości w podatku od środków transportowych leży w granicach możliwości podatnika. Analiza sytuacji ekonomicznej podatnika dowiodła zdaniem organu, że wykonanie zobowiązania podatkowego nie spowoduje zachwiania podstaw egzystencji podatnika.
J. W. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o umorzenie podatku od środków transportowych. Zaskarżonej decyzji podatnik zarzucił:
- połowiczne i stronnicze rozpatrzenie sprawy nie wskazując konkretnego naruszenia w tym zakresie, cytując fragment uzasadnienia decyzji "umorzenie zaległości podatku, przy posiadaniu przez stronę gospodarstwa rolnego i maszyn rolniczych prowadziłoby do utrzymania go przez pozostałych członków wspólnoty samorządowej i uszczupliłoby dochody własne jednostki samorządu terytorialnego"(cyt);
- naruszenie Art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez dyskryminację jego osoby;
- uwzględnienie dochodów bez uwzględnienia wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym złożonym na rozprawie 5 lipca 2017r. pełnomocnik strony popierając skargę kwestionowanej decyzji zarzucił dodatkowo:
art. 127 O.p. poprzez powtórzenie przez organ odwoławczy twierdzeń organu I stopnia, bez powtórnego zebrania materiału dowodowego, ustalenia stanu faktycznego oraz oceny okoliczności związanych ze skarżącym;
art. 122 O.p. poprzez zaniechania podjęcia działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a dokładniej sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego możliwości realizacji obowiązku podatkowego;
art. 187 § 1 oraz 122 O.p. poprzez uznanie, iż na stronie w całości leży obowiązek wykazania sytuacji majątkowej, a tym samym zasadności wniosku w sytuacji, gdy wniosek został złożony przez starszą oraz schorowaną osobę, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika;
art. 191 O.p. poprzez błędne uznanie, iż strona nie wykazała dochodu z gospodarstwa rolnego, podczas gdy skarżący w wyraźny sposób wskazywał, iż nie przyniosło ono (sprzedaż siana) żadnego dochodu
e) art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez błędne przyjęcie, iż interes publiczny jest wiodącą przesłanką ustalenia oraz egzekucji obowiązku podatkowego-,
f) art. 121 oraz 210 § 4 O.p. poprzez brak przedstawienia w uzasadnieniu wyczerpującego wyjaśnienia, w jaki sposób skarżący może ponieść nałożone na niego zobowiązania fiskalne przy podanych przez niego dochodach i wniósł o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji ewentualnie uchylenie je w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Podstawą prawną rozpoznania wniosku podatnika o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za 2016r. był przepis art.67a § 1 pkt 3 O.p.
Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art.67b (nie mającym zastosowania w sprawie), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z przepisu tego wynika, że przesłankami udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowych są : "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". Są to pojęcia nieostre. W nauce przedmiotu "ważny interes podatnika" definiuje się jako pewien stan oczekiwania, określoną potrzebę zachowania posiadanych już korzyści lub wyczekiwania na pojawienie się pewnego dobra. Z kolei "interes publiczny" jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej ( Ordynacja Podatkowa Komentarz, Cezary Kosikowski, Leonard Etel, Jacek Brolik, Rafał Dowgier, Piotr Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski, wydanie 5, Lex a Wolters Kluwe business, Warszawa 2013 str.294-295 ). W orzecznictwie wskazuje się, że owymi wartościami wspólnymi tworzącymi "interes publiczny" są sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego ( wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 lipca 2010 roku, I SA/Bk 156/10, LEX 590320 ). Sądowa wykładnia pojęcia "ważnego interesu podatnika" ma charakter kazuistyczny: generalnie można wyróżnić orzeczenia, które akcentują nadzwyczajny, losowy charakter przypadków, w następstwie których podatnik nie może uregulować swych zobowiązań podatkowych (np. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 roku, SA/Sz 850/98, POP 2000, zeszyt 6, poz.168), podobnie w tym przedmiocie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 maja 2005 roku w sprawie III SA/Wa 80/04, w którym podkreślił, że jednym z przejawów równości wobec prawa jest to, że każdy jest zobowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie ( art.84 Konstytucji ). Uzyskanie ulgi podatkowej jest odstępstwem od zasady równości, gdyż na mocy indywidualnej decyzji podatnik zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia wynikającego z ustawy. Dlatego z tego odstępstwa nie można czynić normy i z faktu, że jakiś inny podmiot uzyskał umorzenie zaległości podatkowych, wywodzić prawo do żądania podobnej ulgi. Ten pogląd akceptuje skład orzekający w niniejszej sprawie. Dla porządku należy wskazać, że są też takie orzeczenia, które przyjmują, że ważnego interesu podatnika nie można ograniczać li tylko do nadzwyczajnych i losowych zdarzeń, ale także normalnej sytuacji ekonomicznej podatnika, wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny ( koszty leczenia ) – wyrok NSA z 10 marca 2009 roku, IFSK 31/08, LEX 537191.
Skoro więc decyzje o przyznaniu ulg mogą mieć charakter uznaniowy (w razie zaistnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego), a hipoteza normy prawnej art.67a oparta jest na nieostrych przesłankach, co daje organom podatkowym bardzo szerokie pole do podejmowania rozstrzygnięć, to istotne jest, aby w takich postępowaniach ze szczególną starannością gromadzić materiał dowodowy, wyjaśniać wszelkie istotne wątpliwości respektując podstawowe zasady ogólne postępowania podatkowego, w tym zasadę zaufania.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postępowanie przeprowadzone przez organy w rozpoznawanej sprawie spełnia te standardy, zaś zarzuty sformułowane w skardze są niezasadne.
Organy skrupulatnie i wyczerpująco ustaliły sytuację materialną, finansową i rodzinną skarżącego. Wskazały, że podatnik utrzymuje się z będącego w jego posiadaniu gospodarstwa rolnego, emerytury częściowej w wysokości 370,68 zł, dopłat bezpośrednich z ARiMR w wysokości 13 062,24 zł (za okres od 2015 do 26 września 2016r.), bez wsparcia jednostki pomocy społecznej. Jest właścicielem maszyn rolniczych koniecznych do prowadzenia gospodarstwa rolnego: ciągnika C 330, pługu dwuskibowego, kultywatora, sadzarki, przetrząsacza do traw, zgrabiarki, kosiarki rotacyjnej, przyczepy, kombajnu zbożowego. Zamieszkuje w budynku wchodzącym w skład masy spadkowej po zmarłym bracie. Samodzielnie ponosi wydatki niezbędne do zaspokojenia koniecznych potrzeb związanych z utrzymaniem. Na zakup żywności przeznacza 600 zł miesięcznie, na środki czystości 50 zł, a na leki 300 zł.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że analiza sytuacji majątkowej podatnika wskazuje, że dysponuje on stałym dochodem zapewniającym utrzymanie, a ponadto mimo wezwań organu nie wyjaśnił wszystkich okoliczności przemawiających za przyznaniem wnioskowanej ulgi, w tym kwoty dochodu osiągniętego z prowadzonego gospodarstwa rolnego, ograniczając się do oświadczenia, że nie uzyskał dochodów ze sprzedaży siana. Argument mający zdaniem strony przemawiać za przyznaniem wnioskowanej ulgi, tzn. niskie ceny produktów rolnych nie pokrywające całości produkcji oraz fakt niewykorzystywania samochodu ciężarowego nr rej. [...] nie jest wystarczający do umorzenia zaległości w podatku od środków transportu za 2016r.
W ocenie Sądu organy podatkowe w treści swoich rozstrzygnięć w sposób poprawny dokonały wykładni wskazywanych wyżej pojęć, będących przesłankami zastosowania ulg w spłacie podatków. Przedstawione w opisie stanu faktycznego okoliczności nie mieszczą się w zakresie opisywanych pojęć ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Niewątpliwie powstanie zaległości z tytułu podatku od środków transportowych nie wiązało się z żadną sytuacją nadzwyczajną. Skarżący będąc właścicielem samochodu ciężarowego był zobowiązany do składania deklaracji z od środków transportowych w określonych prawem terminach i wpłaty wynikających z tych zeznań zobowiązań podatkowych. Natomiast okoliczność faktycznego niewykorzystywania samochodu pozostaje bez znaczenia dla zwolnienia z obowiązku podatkowego oraz możliwości udzielenia ulgi.
Na marginesie powyższych rozważań Sąd stwierdza, że aby zapobiec powstawaniu kolejnych zobowiązań z tego tytułu, podatnik, skoro nie używał pojazdu ciężarowego winien rozważyć możliwość wyrejestrowania go, co w istocie uczynił dopiero w lipcu 2016r.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących przeprowadzenia postępowania należy wskazać, że w ocenie Sądu zostało ono przeprowadzone prawidłowo i w związku tym brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej I instancji odmawiającej umorzenia zaległości podatkowych. Ustawodawca pozostawił organowi podatkowemu swobodę w stosowaniu analizowanej instytucji nawet wówczas, gdy zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, co już sygnalizowano wyżej. Uznaniowość decyzji polega na tym, że to do organu podatkowego należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, a sądowa kontrola legalności aktów administracji opartych na uznaniu ma charakter ułomny. Z woli ustawodawcy obejmuje ona wyłącznie kwestię przestrzegania przez organy podatkowe procedury unormowanej w Ordynacji podatkowej, a w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość jego oceny w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów. Innymi słowy, sąd administracyjny jest uprawniony tylko do kontrolowania trybu postępowania, który doprowadził organ podatkowy do wydania określonej treści decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej. Sąd nie może natomiast kwestionować rozstrzygnięcia merytorycznego zawartego w zaskarżonej decyzji, będącego wynikiem dokonanego przez organ wyboru, jego celowości i słuszności.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe uczyniły zadość postulatom stawianym decyzjom uznaniowym. Zebrano rzetelnie materiał dowodowy dotyczący sytuacji majątkowej skarżącego, uzyskując dodatkowe informacje dotyczące sytuacji majątkowej strony nie tylko od samego podatnika, ale również zwracając się w tym celu do ARiMR, KRUS i GOPS. Odniesiono się także do wydatków i zobowiązań strony. Organy zdaniem Sądu w sposób szczegółowy przeanalizowały sytuację rodzinną i majątkową strony skarżącej w kontekście przesłanek wyrażonych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p., dochodząc do przekonania, że w sprawie nie zaistniały ani przesłanka ważnego interesu podatnika, ani ważnego interesu publicznego. Sformułowane przez organ uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia pozwala przyjąć, że wszystkie elementy stanu faktycznego zostały rozważone w sposób wszechstronny i ocenione zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego, zaprezentowano logicznie wyprowadzone wnioski.
Zgodnie z art. 127 O. p., postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Z istoty zasady dwuinstancyjności wynika zatem obowiązek dwukrotnego rozpoznania sprawy, co oznacza, że na skutek wniesienia środka odwoławczego organ II instancji ponownie rozpoznaje i rozstrzyga sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Ocena prawna wyrażona przez organ odwoławczy na gruncie tego samego stanu faktycznego w sposób odmienny od dokonanej przez organ I instancji nie daje podstaw by zasadnie twierdzić, że takie postępowanie narusza zasadę dwuinstancyjności. Tym bardziej wyrażenie przez organ odwoławczy takiej samej oceny tego samego stanu faktycznego, co do zaistnienia przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, jaką wyraził organ I instancji w uzasadnieniu decyzji i poparcie jej szerszą argumentacją, nie narusza zdaniem Sądu tej zasady.
Realizując natomiast wyrażoną w art. 122 O.p. zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej przestrzegano w prowadzonym postępowaniu określonych w ustawie zasad postępowania dowodowego, a zwłaszcza przepisu art. 187 § 1 O.p., który stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z powyższych względów również podnoszone przez pełnomocnika w piśmie procesowym złożonym na rozprawie zarzuty dotyczące zarówno naruszenia przepisów postępowania, jak i prawa materialnego w postaci art. 67a należy uznać za nieuzasadnione.
W tym miejscu Sąd pragnie wskazać, że w każdej chwili strona ma możliwość złożenia wniosku o rozłożenie na raty powstałej zaległości podatkowej, zgodnie z art. 67a § 1 pkt 1 O.p., co niewątpliwie miałoby również wpływ na naliczanie powstających odsetek.
Z powyższych względów, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi z mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło