I SAB/Łd 4/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.-G. w Ł. w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej do zwrotu na rachunek bankowy w deklaracji podatkowej VAT-7 za październik 2013 r. postanawia odrzucić skargę. Pismem z 31 maja 2016 r. A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wniosła skargę na bezczynność Naczelnika I Urzędu Skarbowego Ł.-G. w zakresie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za październik 2013 r. Strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia przez organ art. 87 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że 14 listopada 2013 r. została wszczęta kontrola podatkowa, której celem była weryfikacja zasadności zwrotu podatku VAT za październik 2013 r., zaś 25 listopada 2013 r. Naczelnik I US Ł.-G. wydal postanowienie o przedłużeniu do 28 lutego 2014 terminu zwrotu podatku. Kontrola została zakończona 18 grudnia 2013 r., zaś protokół zdaniem strony nie wykazywał żadnych nieprawidłowości. Następnie postanowieniem z [...]r. organ po raz kolejny przedłużył termin zwrotu podatku za wskazany okres. Strona skarżąca wskazała ponadto, ze od 17 lipca 2014 r. toczy się z jej udziałem postępowanie kontrolne prowadzone przez Dyrektora UKS w Ł. w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku VAT za okres od października do grudnia 2013 r. Z ostrożności procesowej skarżąca pismem z 8 kwietnia 2016 r. wezwała organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że od dnia zakończenia kontroli podatkowej Naczelnik I US Ł-G. pozostaje w bezczynności w zakresie zwrotu podatku VAT. W odpowiedzi na skargę Naczelnik I Urzędu Skarbowego Ł.-G. wniósł o jej oddalenie wskazując, iż nie pozostaje w bezczynności oraz przedstawiając argumentację potwierdzającą zasadność zastosowania art. 87 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stanowi o tym art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Zawarte w tym przepisie wyliczenie środków zaskarżenia ma charakter przykładowy (por. W. Chróścielewski, Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, PiP 2004, z. 3, s. 65). Zwrot "taki jak", użyty w art. 52 § 2 p.p.s.a., po którym następuje wyliczenie środków zaskarżenia, powinien być uznany za synonim określenia "w szczególności". Przyjęcie zatem, że zawarte w art. 52 § 2 p.p.s.a. wyliczenie środków zaskarżenia ma charakter przykładowy, prowadzi do wniosku, że w wypadku skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., środkami takimi będą: zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. oraz ponaglenie, przewidziane w art. 141 § 1 O.p. (por. szerzej W. Chróścielewski, tamże, s. 65). Podkreślenia wymaga, ze ponaglenie jest swoistym środkiem prawnym, ponieważ nie odnosi się ono do konkretnej czynności procesowej lub też aktu administracyjnego. Przedmiotem ponaglenia jest niezałatwienie sprawy we właściwym terminie ustawowym lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p. Jest to więc prawny instrument umożliwiający stronie wymuszenie na organie podatkowym załatwienie sprawy. Skorzystanie z ponaglenia w danej sprawie nie zamyka drogi odwoławczej, czyli prawa do merytorycznego rozpoznania sprawy. Termin wniesienia ponaglenia nie jest określony. W rozpoznawanej sprawie stronie skarżącej przysługiwało ponaglenie do organu wyższego stopnia – Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. (art. 141 § 1 pkt 1 O.p.). Nie przysługiwało natomiast wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art. 52 § 3 i § 4 p.p.s.a. Wykładnia językowa art. 52 § 3 p.p.s.a. prowadzi do konkluzji, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności w zakresie wydawania aktów. Uwagi te dotyczą także art. 52 § 4 p.p.s.a. Należy bowiem mieć na względzie, że w art. 52 § 3 p.p.s.a. mowa jest o "aktach i czynnościach", przepis ten nie normuje natomiast sytuacji bezczynności. Mając na względzie jasną różnicę znaczeniową, widoczną na gruncie języka potocznego, nie można przyjąć, że pojęcie "inny akt", o którym mowa w § 4 ww. przepisu, jest tożsame z pojęciem "bezczynności". W przypadku, gdy ustawodawca uzależnia zaskarżenie bezczynności od wniesienia środka zaskarżenia, czyni to w sposób wyraźny we wzmiankowanym art. 37 k.p.a., czy też art. 141 § 1 O.p. (por. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2013 r., II FSK 861/13, LEX nr 1326672). W przypadku zatem bezczynności organu podatkowego pierwszej instancji skierowana do sądu administracyjnego skarga na bezczynność musi być poprzedzona ponagleniem, o którym mowa w art. 141 § 1 pkt 1 i § 2 O.p., a nie wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które to jest przewidziane w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. wyłącznie dla aktów i czynności organu podatkowego, a nie zaś stanu bezczynności. Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 orzeczono jak w sentencji. P.C.