I SAB/Łd 7/08

Dnia 8 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak Sędziowie Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.) Asesor WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy co do istoty, bądź w inny sposób zakończenia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. oddala skargę. Urząd Kontroli Skarbowej w Ł. decyzjami z dnia [...] r. określił M. i M. P. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 rok w kwocie 919.024,20 zł oraz zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 rok w kwocie 564.747,20 zł oraz określił odsetki od ww. zaległości w podatku dochodowym za rok 1995 w wysokości 587.569,20 zł. Od decyzji powyższych wniesiono odwołania. Decyzjami z dnia [...] r. Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy decyzje organu I instancji Na decyzje Izby Skarbowej w Łodzi skarżący wnieśli skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi. Wyrokami z dmą 11 grudnia 2002 r. sygn. akt I SA/Łd 493,494/02 Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu oddalił skargi. Na powyższe rozstrzygnięcia strona wniosła skargi kasacyjne. Wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2004 r. o sygn. akt FSK 263-264/04, wyroki sądu I instancji zostały uchylone w całości, a sprawy przekazane do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Wyrokami z dnia 7 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA/Łd 808-809/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżone decyzje Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia. W związku z wnioskiem skarżących o uzupełnienie powyższych wyroków z dnia 7 grudnia 2004 r. wyrokami z dnia 24. maja 2005r. sygn. akt I SA/Łd 808,809/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uzupełnił wyroki z dnia 7 grudnia 2004 r. Na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2004r. (sygn. akt I SA/Łd 808 i 809/04) oraz z dnia 24 maja 2005r. (sygn. akt I S.A./ Łd 808 i 809/04) skarżący wnieśli skargi kasacyjne. Skargi te wyrokiem z dnia 15 czerwca 2007r. sygn. akt II FSK 781/06 zostały w całości oddalone. Wyroki w tych sprawach wraz z klauzulą prawomocności oraz aktami sprawy wpłynęły do Izby Skarbowej w dniach 9 października 2007 r. i 15 listopada 2007r. Akta sprawy w dniu 28 listopada 2007r. zostały przesłane do Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł., celem ich uzupełnienia w zakresie wskazanym w wyrokach. O fakcie tym skarżący został powiadomiony pismem z dnia 14 grudnia 2007 r. W dniu 6 listopada 2007 r. skarżący, na podstawie art. 208 par. 1 Ordynacji podatkowej wystąpił z wnioskiem o umorzenie postępowania podatkowego z powodu jego bezprzedmiotowości. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w przyczyną bezprzedmiotowości jest to, że nie istnieje jego zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1995, które wygasło przez przedawnienie, W piśmie z 3 marca 2008 r. skarżący oświadczył, iż podtrzymuje w całości powyższy wniosek. Ponownie zażądał wydania decyzji o umorzeniu postępowania podatkowego ponieważ postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Pisami z 12 lutego 2008 r, 26 lutego 2008 r. i 10 marca 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej ustosunkował się do przedmiotowego wniosku. Organ podatkowy wyraził stanowisko zgodnie, z którym nie ma podstawy prawnej do wszczęcia i prowadzenia postępowania odrębnego od postępowania wymiarowego, postępowania w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia zobowiązania, które kończyłoby się wydaniem w tym przedmiocie decyzji. Pismem z dnia 26 stycznia 2008 r. skarżący wystąpił do Ministra Finansów Rzeczpospolitej Polskiej z ponagleniem z powodu nie załatwienia przez organ podatkowy sprawy we właściwym terminie. Minister Finansów udzielając odpowiedzi (pismem z 27 lutego 2008 r.) nie podzielił stanowiska skarżącego w przedmiocie bezczynności Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. W dniu 7 marca 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga M. P. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. Wskazując na zasadność skargi strona wskazała, iż pomimo obowiązku dokonania rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, bądź w inny sposób zakończenia postępowania w sprawie wniosku z dnia 5 listopada 2007 r., o umorzenie postępowania podatkowego z powodu jego bezprzedmiotowości - Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. pozostaje w bezczynności poprzez nierozpatrzenie sprawy wynikłej z wniosku. Wnoszący skargę wskazał na niepoinformowanie o fakcie bezczynności, o przyczynach bezczynności i w niewyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy umorzenia postępowania podatkowego z powodu jego bezprzedmiotowości, wszczętej wnioskiem z 5 listopada 2007 r. Zdaniem skarżącego w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe przedawniło się, prowadzenie postępowania podatkowego jest prawnie niedopuszczalne, stąd wniósł o nakazanie Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. rozpatrzenia wniosku z dnia 5 listopada 2007r., w terminie ustawowym oraz nakazanie Dyrektorowi Izby Skarbowej w Ł. wydania w zakresie wniosku decyzji, która rozstrzygnie sprawę co do istoty albo w inny sposób zakończy postępowanie w tej instancji. Skarżący podniósł, iż postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie ustawowym, organ podatkowy zobowiązany jest zawiadomić stronę wnoszącą wniosek, zakreślając jednocześnie nowy termin jej załatwienia. Żaden ze wskazanych wymogów proceduralnych - nie został zdaniem Skarżącego dochowany. Wskazano, iż obowiązkiem Dyrektora Izby Skarbowej było rozstrzygnięcie w drodze decyzji istoty sprawy albo zakończenie w inny sposób postępowania w danej instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż nie podstawy prawnej do wszczęcia i prowadzenia odrębnego od postępowania wymiarowego, postępowania w przedmiocie stwierdzenia przedawnienia zobowiązania, które kończyłoby się wydaniem w tym przedmiocie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia trzeba stwierdzić, iż przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia jest sprawa skargi na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej związku z brakiem rozpatrzenia w terminie określonym w art. 139 § 1 ustawy Ordynacji podatkowej wniosku skarżącego z dnia 5 listopada 2007 roku o " umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości". O bezczynności organów administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych działań, czynności w sprawie lub gdy działania takie wprawdzie podejmie jednakże wszczęte w ich wyniku postępowanie nie zakończy się wydaniem stosownego aktu lub podjęciem czynności, do których organ był zobowiązany a zobowiązanie to jest wprost określone w konkretnym przepisie prawa, wynika z ustawowego obowiązku. Powyższe znajduje odzwierciedlenie w wykształconym na tym gruncie orzecznictwem sądowym, w wyroku z dnia 5 maja 2006r. WSA w Warszawie stwierdził, iż dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji (sygn.akt VI SAB/Wa 1/06, publ. Lex nr 276779; wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2005r., sygn.akt VI SAB/Wa 24/05, publ. Lex nr 190899). Zdaniem Sądu żadna z wyżej wymienionych sytuacji nie zachodzi w niniejszej sprawie. Nie budzi wątpliwości fakt, iż wniosek strony o umorzenie postępowania wpłynął do organu II instancji po wydaniu w dniu 15 czerwca 2007 roku wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalającym skargi podatnika na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 maja 2005 r. sygn. akt SA/Łd 808 i 809 /04, którymi uchylone zostały decyzje Izby Skarbowej w Łodzi w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 rok. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż akta spraw podatkowych wpłynęły do Izby Skarbowej w dniu 9 października i 11 listopada 2007 roku . W tym stanie rzeczy na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)organy podatkowe związane były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażoną w wyżej wymienionych wyrokach WSA. Oznacza powyższe, iż wniosek strony o umorzenie postępowania na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej w związku z przedawnieniem zobowiązania podatkowego wpłynął do organu w trakcie trwania postępowania wymiarowego za ten sam okres, którego dotyczył wniosek podatnika. W judykaturze nie jest sporne, że upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego musi być uwzględniony z urzędu przez organ podatkowy, przed którym postępowanie się toczy, niezależnie od tego czy jest to organ l czy II instancji. Przedawnienie jako instytucja prawa materialnego, skutkująca wygaśnięciem zobowiązania podatkowego musi być respektowana w toku postępowania. Z tych względów żądanie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania podatkowego na podstawie art. 208 Ordynacji podatkowej z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego nie mogło być uwzględnione, gdyż kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego powinna być brana z urzędu przez organy podatkowe. Jeżeli organy podatkowe w trakcie tego postępowania kwestię tę by pominęły, to zarzuty złożone we wniosku o umorzenie postępowanie winny znaleźć swoje odzwierciedlenia w treści decyzji wymiarowej. Z kolei podatnik korzystając z środków zaskarżenia będzie miał prawo podnieś zarzuty, o ile stwierdzi, że w decyzji związane z przedawnieniem przesłanki zostały pominięte lub ich kwestia została rozstrzygnięta w sposób odmienny od stanowiska skarżącego. Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzeczono jak w sentencji. M.Ko.