II SA/Łd 1015/06

WyrokWSA w Łodzi2007-05-24

Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Ewa Markiewicz, Jolanta Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo organu pierwszej instancji, którym pozostawiono wniosek strony o udostępnienie akt sprawy bez rozpoznania z powodu niedostarczenia dodatkowych dokumentów, stanowi postanowienie, od którego przysługuje środek odwoławczy?
Ratio decidendi
Pismo organu pierwszej instancji, które zawiera rozstrzygnięcie o wniosku strony o udostępnienie akt sprawy, nawet jeśli nie posiada pełnej formy decyzji administracyjnej, należy traktować jako postanowienie wydane w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących udostępniania akt. Od takiego postanowienia przysługuje zażalenie, a stwierdzenie jego niedopuszczalności przez organ drugiej instancji, z powodu błędnej kwalifikacji pisma jako czynności materialno-technicznej, stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
A. L. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o udostępnienie akt sprawy dotyczącej budowy stacji paliw, dołączając wyrok potwierdzający jego status strony. Organ wezwał go do uiszczenia opłaty skarbowej i złożenia dodatkowych dokumentów, a następnie pozostawił jego wniosek bez rozpoznania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność odwołania A. L. od tego pisma, uznając je za czynność materialno-techniczną. A. L. zaskarżył postanowienie organu drugiej instancji, zarzucając naruszenie przepisów KPA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 maja 2007roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 roku sprawy ze skargi A. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia 13 października 2006 roku nr [...] ( znak: [...]) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od pisma w sprawie budowy stacji paliw płynnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz skarżącego – A. L. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) stwierdził niedopuszczalność odwołania A. L. od pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...], Nr [...]. Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że w piśmie z dnia 16 i 29 sierpnia 2006 roku A. L. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z wnioskiem o udostępnienie mu do wglądu akt administracyjnych w sprawie budowy stacji paliw w miejscowości W.. Do wniosku dołączył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2005 roku potwierdzający fakt, iż przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie budowy stacji paliw na działce znajdującej się w sąsiedztwie jego terenów. Pismem z dnia 24 sierpnia 2006 roku organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego wezwał A. L. do uiszczenia opłaty skarbowej od podania i złożenia kserokopii prawomocnej decyzji Wojewody [...] wydanej po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 listopada 2005 roku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. poinformował A. L. o tym, że z uwagi na to, że nie złożył on decyzji Wojewody [...], wydanej po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 listopada 2005 roku, jego pisma z dnia 16 i 29 sierpnia 2006 roku pozostaną bez rozpatrzenia. Pismo to zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 września 2006 roku. W piśmie zatytułowanym "odwołanie" skierowanym do organu w dniu 15 września 2006 roku A. L. wyjaśnił, że w dniu 11 listopada 2005 roku zapadł wyrok, z którego wynika, że przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie budowy stacji paliw w sąsiedztwie jego działki. W tej sytuacji odmowa udostępnienia mu określonych dokumentów stanowi łamanie przysługujących mu praw strony. Wysuwanie przez organ dodatkowych żądań w postaci konieczności złożenia dodatkowych decyzji jest działaniem bezprawnym, które ma na celu uniemożliwienie mu zapoznania się ze sprawą. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania. Zdaniem organu, pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 5 września 2006 roku nie jest decyzją administracyjną, ale czynnością materialno – techniczną, od której nie przysługują środki odwoławcze. Wobec tego organ, na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. L. wniósł o uchylenie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., zasądzenie kosztów postępowania oraz umożliwienie mu przeglądania akt związanych z budową stacji paliw w W.. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił on naruszenie art. 73 § 1, 74 § 2 oraz art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że żądanie ze strony Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. dostarczenia określonych decyzji jest działaniem bezprawnym. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu kontestowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W stanie faktycznym sprawy, organ I instancji pismem z dnia 5 września 2006 roku pozostawił wniosek A. L. o udostępnienie akt sprawy, bez rozpoznania. Powodem była okoliczność, że skarżący nie złożył decyzji Wojewody [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stanął na stanowisku, że pismo z dnia 5 września 2006 roku nie jest rozstrzygnięciem w sprawie, ale czynnością materialno – techniczną. Skład orzekający w przedmiotowej sprawie nie zgadza się z takim poglądem. Zdaniem Sądu, pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 5 września 2006 roku stanowi postanowienie wydane w trybie art. 73 i 74 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 1981 roku (sygn. akt: SA 1163/81, OSP 1982/9/169), pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Przepisy dotyczące decyzji stosuje się odpowiednio do postanowień (art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego). Skład orzekający w pełni podziela zacytowany pogląd. Pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 września 2006 roku bez wątpienia zawiera oznaczenie organu administracji, jak i adresata, rozstrzygnięcie (pozostawia wniosek o udostępnienie dokumentów bez rozpoznania) oraz podpis osoby reprezentującej organ. Owszem, organ w treści pisma napisał o pozostawieniu wniosku A. L. bez rozpoznania, jednakże oceniając to sformułowanie w kontekście treści wniosku skarżącego Sąd uznał, że odmówiono mu dostępu do akt administracyjnych w trybie art. 73 i 74 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi, że w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Przepisu tego nie stosuje się do akt sprawy, objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy. Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 74 § 2 KPA). W terminie otwartym do wniesienia zażalenia, mimo braku pouczenia w treści pisma, A. L. złożył do organu II instancji pismo zatytułowane "odwołanie". Mimo błędnej nazwy pismo to należało potraktować jako zażalenie na postanowienie wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. zawarte w piśmie z dnia 5 września 2006 roku. W tej sytuacji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nie miał podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, z powodu, że pismo nie stanowi decyzji. Działanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. polegające na stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania A. L. stanowiło naruszenie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady praworządności (art. 7 KPA), pogłębiania zaufania (art. 8 KPA) oraz udziału strony w postępowaniu (art. 10 KPA). Na obecnym etapie postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. zobowiązany będzie rozpoznać zażalenie A. L. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. zawarte w piśmie z dnia 5 września 2006 roku. Rozpatrując sprawę organ powinien mieć na względzie treść art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności wskazanie, że organ administracji ma obowiązek, w każdym stadium postępowania, umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Udostępnienie akt sprawy nie jest obwarowane dodatkowymi wymogami w postaci konieczności złożenia szczególnych dokumentów. Jedynym warunkiem do zastosowania tego przepisu jest stwierdzenie, że osobie, która występuje z wnioskiem o udostępnienie akt przysługuje przymiot strony. Posiadanie przez A. L. przymiotu strony jest potwierdzone przynajmniej dwoma wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 listopada 2005 roku – sygn. akt: II SA/Łd 873/05 oraz z dnia 6 marca 2007 roku – sygn. akt: II SA/Łd 1042/06. Wyrok z dnia 15 listopada 2005 roku korzysta z przymiotu prawomocności od dnia 27 stycznia 2006 roku, natomiast wyrok z dnia 6 marca 2007 roku jest prawomocny od 3 maja 2007 roku. Prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe (art. 170 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Konkludując, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 i 210 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło