II SA/Łd 1020/22
WyrokWSA w Łodzi2023-04-26
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Tomasz Porczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę części obiektu (demontaż foteli) była uzasadniona, mimo trwających postępowań cywilnych dotyczących wykonania tych prac?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę części obiektu (demontaż foteli) z uwagi na niewykonanie przez inwestora obowiązku doprowadzenia usytuowania foteli do stanu zgodnego z prawem. Trwające postępowania cywilne nie mogły stanowić podstawy do uzależnienia wykonania nałożonych obowiązków od ich zakończenia, gdyż kwestie bezpieczeństwa pożarowego i ewakuacji ludzi stanowią priorytet.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu budowlanego – demontaż foteli na sali widowiskowej i balkonie w budynku M. w P. – z powodu niezgodności ich rozmieszczenia z przepisami Prawa budowlanego i rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co mogło zagrażać bezpieczeństwu ewakuacji. Inwestor (skarżący) argumentował, że nie jest w stanie wykonać nałożonych obowiązków z uwagi na toczące się postępowania cywilne przeciwko wykonawcy robót, a także kwestionował zastosowanie przepisów dotyczących odległości między rzędami foteli. Organy nadzoru budowlanego uznały, że obowiązek nie został wykonany i nakazały rozbiórkę, podkreślając priorytet bezpieczeństwa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. w P. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 12 października 2022 r. nr 234/2022 znak: WOP.7721.679.2022.DA w przedmiocie zobowiązania do wykonania rozbiórki części obiektu oddala skargę. ał
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 października 2022 r., nr 234/2022, znak: WOP.7721.679.2022.DA, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z dnia 6 czerwca 2022 r., nr 82/2022, znak: PINB/7355/90/MP,AW/2018, zobowiązującą M. w P., jako inwestora, do wykonania rozbiórki części obiektu poprzez demontaż foteli na sali widowiskowej na parterze i na balkonie w budynku M. w P., usytuowanego na nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (działka nr ewid. [...] i [...]), obręb [...].
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 15 lutego 2018 r. M. w P. zawiadomił Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach, zgodnie z art. 54 w zw. z art. 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332), o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego - remont sali widowiskowej M. w P. zrealizowanego na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty Pabianickiego z dnia 11 maja 2017 r., nr 287/2017, znak: AB.6740.153.2017 o pozwoleniu na budowę.
Pismem z dnia 1 marca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 217 k.p.a., zaświadczył, że M. w P. wypełnił obowiązek wynikający z art. 54 ww. ustawy - Prawo budowlane polegający na zawiadomieniu organu o zakończeniu budowy obiektu: remont sali widowiskowej zrealizowanego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgłosił sprzeciwu i uwag w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy złożonego w dniu 15 lutego 2018 r.
W piśmie z dnia 4 października 2018 r. Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Pabianicach poinformowała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w dniu 8 sierpnia 2018 r. w budynku M. w P. przeprowadzono czynności kontrolno-rozpoznawcze. Podczas kontroli ujawniono niezgodności w zakresie odległości pomiędzy rzędami foteli zlokalizowanych na sali widowiskowej, tj. niezgodnie z założeniami projektowymi "Projektu budowlano-wykonawczego remontu sali widowiskowej M." opracowanego przez mag. inż. arch. M.P. we wrześniu 2016r., co stanowi naruszenie § 261 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie". W załączeniu przesłano kopię protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych wraz z załącznikami, jednocześnie prosząc o podjęcie działań zgodnie z posiadanymi kompetencjami oraz poinformowanie Komendy o ich wynikach.
Po wcześniejszym zawiadomieniu M. w P. organ I instancji w dniu 16 stycznia 2019 r. przeprowadził czynności kontrolne dotyczące remontu sali widowiskowej niezgodnie z zatwierdzonym projektem. Podczas czynności kontrolnych ustalono, że na podstawie umowy oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie własności (akt notarialny repertorium A nr [...] z dnia 22 grudnia 2016 r.) Sąd Rejonowy w Pabianicach, V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...] dla nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,1124 ha oraz księgę wieczystą KW nr [...] dla nieruchomości położonej przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,0099 ha. W obu tych księgach wieczystych Gmina Miasta Pabianice jest wpisana w dziale II jako właściciel tych nieruchomości, natomiast w dziale III i IV ksiąg wpisów brak. Starosta Pabianicki decyzją z dnia 11 maja 2017 r. udzielił pozwolenia na budowę: remont sali widowiskowej M. w P. na działkach nr ewid. [...], [...] w P. przy ul.[...], obręb [...] wraz z budową instalacji wentylacji mechanicznej. Na sali widowiskowej zamontowano krzesła na parterze w 16 rzędach. Rzędy od pierwszego do czternastego posiadają 11 krzeseł, w rzędach piętnastym i szesnastym jest 8 krzeseł. W każdym rzędzie do zewnętrznego fotela przymocowany jest straponten (rozkładanie siedzisko). Pomierzono szerokość przejść między rzędami i wynoszą one od 0,43 m do 0,48 m (mierzona między stałymi elementami siedzeń). Po rozłożeniu wymiary między rzędami wynoszą od 0,24 m do 0,29 m. Na parterze znajdują się dwie drogi ewakuacyjne o szerokościach pomierzonych między ostatnim siedzeniem a ścianą wynoszą od 1,25 m do 1,59 m, a po rozłożeniu strapontenów od 0,88 m do 1,20 m. Szerokość przejścia między stałym elementem w pierwszym rzędzie a sceną wynosi 1,35 m. Na balkonie zamontowanych jest sześć rzędów siedzeń po 12 miejsc w każdym z nich. Szerokość między rzędami wynosi od 0,32 m do 0,43 m (mierzona między stałymi elementami siedzeń). Po rozłożeniu wymiary między rzędami wynoszą od 0,15 m do 0,25 m. Na balkonie znajdują się dwie drogi ewakuacyjne o szerokościach mierzonych między ostatnim siedzeniem a ścianą wynoszą od 1,24 m do 1,37 m. Szerokość przejścia między stałym elementem w pierwszym rzędzie a barierką to 1,17 m, a po rozłożeniu siedzisk 0,97 m. Szerokość przejścia komunikacyjnego na balkonie przed pierwszym rzędem wynosi 0,75 m (mierzona od stopnia balustrady). Na parterze krzesła zamontowane są mijankowo natomiast na balkonie jedno za drugim.
Z oświadczenia Dyrektora M., złożonych w trakcie powyższych czynności kontrolnych, wynika, że na parterze i na balkonie krzesła zostały rozmieszczone i zamocowane przez firmę "B.", która dysponowała pełną dokumentacją projektową. Na parterze wykonawca rozmieścił fotele niezgodnie z projektem, jedno za drugim, co znacznie utrudniało widoczność. Inwestor bez skutku kilkukrotnie wzywał wykonawcę do przesunięcia foteli w poziomie na tzw. mijankę. Czynność tę wykonał inny podmiot, ale nie została zmieniona odległość między rzędami foteli (istnieją ślady montażu), a jedynie w poziomie w kierunku dróg ewakuacyjnych. Część foteli, która nie została zamontowana przez wykonawcę - zgodnie z oświadczeniem Dyrektora - znajduje się w jego posiadaniu. Na balkonie nie dokonywano żadnych zmian w rozmieszczeniu i montażu foteli po pracach wykonanych przez firmę "B.". Na balkonie nie zamontowano strapontenów oraz nie oznakowano numerów rzędów, brakujące elementy znajdują się w posiadaniu firmy "B.". Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 12 czerwca 2020 r., na podstawie art. 61 § 4, art. 73 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie remontu sali widowiskowej M. w P., możliwości zapoznania się z aktami sprawy, uzyskania wyjaśnień, składania wniosków i zastrzeżeń oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądania. W dniu 22 czerwca 2020 r. Dyrektor M. zapoznała się z aktami sprawy i nie wniosła uwag.
Uwzględniając powyższe, decyzją z dnia 15 stycznia 2021 r., nr 11/2021, znak: PINB/7355/90/MP/2018, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 133 ze zm.), powoływanej dalej jako: "Prawo budowalne", oraz art. 104 k.p.a., zobowiązał M. w P., jako inwestora, do wykonania robót budowlanych celem doprowadzenia usytuowania foteli na sali widowiskowej M. w P., usytuowanej na nieruchomości położonej w P., przy ul. [...] (dz. nr ewid. [...] i [...]), obręb [...], do stanu zgodnego z prawem. Roboty budowlane mają polegać na przebudowie rzędów siedzeń na widowni parteru i balkonu w ww. obiekcie w taki sposób, aby szerokość przejść pomiędzy nimi nie była mniejsza niż 0,45 m, biorąc pod uwagę odstęp między stałymi elementami siedzeń, natomiast szerokość przejść komunikacyjnych na sali widowiskowej parteru do minimalnego wymiaru 1,50 m. W decyzji określono warunki prowadzenia robót wskazując, że należy je prowadzić w sposób bezpieczny, zgodny z zasadami sztuki budowlanej, pod nadzorem osób posiadających odpowiednie uprawniania budowlane. Należy powiadomić niezwłocznie organ o zakończeniu robót. Organ ustalił termin wykonania ww. obowiązków do dnia 30 czerwca 2021 r. Strona nie wniosła odwołania od ww. decyzji.
Pismem z dnia 29 czerwca 2021 r. M. wniósł o przedłużenie terminu wykonania obowiązku do czasu rozpatrzenia sprawy w Sądzie Okręgowym w Łodzi.
W piśmie z dnia 5 listopada 2021 r. organ I instancji, na podstawie art. 61 § 4 k.p.a., zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach nr 11/2021 z dnia 15 stycznia 2021 r. w zakresie terminu wykonania obowiązków nałożonych decyzją.
Decyzją z dnia 18 listopada 2021 r., nr 160/21, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pabianicach na podstawie art. 155 i 104 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku M. z dnia 29 czerwca 2021 r., odmówił zmiany ostatecznej decyzji z dnia 15 stycznia 2021 r. w zakresie zmiany terminu wykonania obowiązków w niej nałożonych.
W odwołaniu od powyższej decyzji M., wnosząc o jej uchylenie w całości w związku z toczącym się postępowaniem przed Sądem Rejonowym w Pabianicach o zapłatę z powództwa wykonawcy (sygnatura akt 1 C 384/20) oraz przed Sądem Okręgowym w Łodzi o naprawienie szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązania przeciwko wykonawcy (sygnatura akt I C 1233/19), wskazał, że nie jest możliwe wykonanie obowiązków w terminie wyznaczonym w poprzedniej decyzji.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 listopada 2021 r., argumentując, że za zmianą decyzji w zakresie terminu jej wykonania nie przemawia słuszny interes społeczny, a co więcej, wydłużenie terminu na wykonanie obowiązków z ww. decyzji stałoby w sprzeczności z interesem społecznym. Toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym o naprawianie szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązania nie może stanowić pozytywnej przesłanki do zmiany decyzji. Postępowanie to może trwać kilka lat, natomiast niedopuszczalnym jest uzależnienie jego wyniku od wykonania obowiązków polegających na doprowadzeniu obiektu budowalnego do stanu zgodnego z prawem. To inwestor w świetle art. 18 Prawa budowlanego odpowiada za wykonanie robót budowlanych i ich odbiór. Wykonawca robót budowlanych nie jest uczestnikiem procesu budowlanego i jego odpowiedzialność względem inwestora jest poza zainteresowaniem organów nadzoru budowlanego. Niewątpliwie za zmianą decyzji przemawia interes strony, który stoi w sprzeczności z interesem społecznym. Od powyżej decyzji M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, która została odrzucona prawomocnym postanowieniem z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. II SA/Łd 334/22.
Po wcześniejszym zawiadomieniu strony organ I instancji w dniu 6 kwietnia 2022 r. przeprowadził oględziny nieruchomości w kontekście wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z dnia 15 stycznia 2021 r. Podczas oględzin organ ustalił, że obowiązek nie został wykonany. Według oświadczenia obecnej podczas oględzin Dyrektor M., w dniu 12 kwietnia 2022 r. nastąpi rozstrzygnięcie sprawy sądowej i ogłoszenie wyroku w postępowaniu cywilnym przeciwko wykonawcy robót. Ponadto zgodnie z oświadczeniem Dyrektora, w grudniu 2021 r. nastąpiła regulacja tapicerowanych części foteli na parterze i na balkonie, która miała na celu zwiększenie odległości między rzędami bez przesuwania foteli. Dokonano pomiarów odległości między siedzeniami, których wynik został zobrazowany na szkicach stanowiących załącznik do protokołu. Odległości między rzędami foteli były mierzone w dwóch miejscach, między krawędzią stałego podłokietnika i krawędzią tapicerowanego fotela z następnego rzędu (odległość mniejsza) i między krawędzią stałego podłokietnika a stałym elementem konstrukcyjnym fotela z następnego rzędu (odległość większa). Mimo wykonywania pomiarów w różnych miejscach na parterze i na balkonie znajdują się rzędy foteli, pomiędzy którymi przejścia nie posiadają szerokości 45 cm. W trakcie oględzin, wykonano pomiary przejść komunikacyjnych na sali widowiskowej na parterze i balkonie. Pomiary wykonano na wysokości około 40 cm od poziomu podłogi między stałym elementem siedzisk a ścianą (lub drzwiami ewakuacyjnymi) stwierdzając, że w niektórych rzędach szerokość przejść komunikacyjnych jest mniejsza niż 150 cm. Z wyjaśnień Dyrektora wynika, że na parterze sali widowiskowej obecnie znajdują się 172 fotele i zamykane straponteny w ilości 30 sztuk, a na balkonie znajdują się 72 fotele. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną oraz 2 szkice.
Pismem z dnia 12 maja 2022 r. organ I instancji poinformował M. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia uwag oraz, z uwagi na charakter nakazanego obowiązku, który ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo pożarowe obiektu, organ zwrócił się o zajęcie stanowiska (w wyznaczonym terminie przez organ) co do możliwości wykonania obowiązków wynikających z decyzji z dnia 15 stycznia 2021 r., uzasadniając, że wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wstrzymuje wykonania obowiązku, a rozpatrzenie skargi strony na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pabianicach z dnia 18 listopada 2021 r. nastąpi wedle ustaleń w okresie nie krótszym niż 4 miesiące. Żadna ze stron nie skorzystała z ww. uprawnienia.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w Pabianicach wydał w dniu 6 czerwca 2022 r. decyzję nr 82/2022, którą na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 104 k.p.a., po rozpoznaniu sprawy niewykonania robót budowlanych celem doprowadzenia usytuowania foteli na sali widowiskowej budynku M. w P., do stanu zgodnego z prawem, zobowiązał M. w P., jako inwestora, do wykonania rozbiórki części obiektu poprzez demontaż foteli na sali widowiskowej na parterze i na balkonie w budynku M.
W odwołaniu od powyższej decyzji M., wnosząc o jej uchylenie w całości, z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym w Łodzi o naprawienie szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązania przeciwko wykonawcy (sygnatura akt l C 1233/19), wskazał, że nie jest możliwe wykonanie obowiązków w terminie wyznaczonym w poprzedniej decyzji.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, wskazaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i odwołując się do treści art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego wskazał, że z przepisu art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego wprost wynika, iż decyzja wydana w tym trybie stanowi prawną konsekwencję decyzji nakładającej na stronę obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji, gdy organ dokona ustaleń, z których wynika, że inwestor obowiązku nie wypełnił zobowiązany jest wydać, zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowanego jest kolejnym etapem prowadzonego postępowania i jest ściśle związana z wykonaniem lub niewykonaniem obowiązków nałożonych na inwestora w ramach postępowania naprawczego. Organy nadzoru stosując art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, mają obowiązek i kompetencje sprawdzić jedynie, czy został wykonany obowiązek nałożony decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Zdaniem organu, kluczowe w sprawie jest, że odwołujący nie wykonał nałożonych na niego obowiązków. Dowód na tę okoliczność stanowi protokół z oględzin z dnia 6 kwietnia 2022 r. Z zawartego w nim oświadczenia Dyrektora M. wynika, że w dniu 12 kwietnia 2022 r. nastąpi rozstrzygnięcie sprawy sądowej i ogłoszenie wyroku w postępowaniu cywilnym przeciwko wykonawcy robót. Zgodnie z oświadczeniem Dyrektora, w grudniu 2021 r. nastąpiła regulacja tapicerowanych części foteli na parterze i na balkonie, która miała na celu zwiększenie odległości między rzędami bez przesuwania foteli. Mimo wykonywania pomiarów w różnych miejscach na parterze i na balkonie znajdują się rzędy foteli, pomiędzy którymi przejścia nie posiadają szerokości 45 cm. W sytuacji, gdy organ ustali, że inwestor obowiązku nie wypełnił zobowiązany jest wydać, zgodnie z art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W sprawie, nakazując demontaż foteli na sali widowiskowej na parterze i balkonie w budynku M., organ I instancji w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny prawidłowo zastosował powołane przepisy prawa materialnego.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że toczące się przed Sądem Okręgowym postępowanie o naprawianie szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązania nie może stanowić pozytywnej przesłanki do uzależnienia wykonania obowiązków nałożonych decyzją od jej zakończenia.
Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego wskazuje trzy możliwe rozstrzygnięcia, czyli zaniechanie dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu lub jego części oraz doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wydanie w sprawie decyzji o zaniechaniu dalszych robót budowlanych nie wydaje się być prawidłowym rozstrzygnięciem, bowiem wiązałoby się to z utrwaleniem stanu istniejącego, czyli zalegalizowaniem robót wykonanych w sposób niezgodny z projektem i przepisami techniczno-budowlanymi. Wobec tego organ I instancji prawidłowo uznał, iż nakazanie zaniechania dalszych robót nic nie wniesie w sprawie i nie wyeliminuje zagrożenia, jakie obecnie stwarza usytuowanie foteli na sali widowiskowej. Przywrócenie stanu poprzedniego to doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu sprzed zrealizowania samowolnych robót budowlanych. Doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego oznacza, że inwestor powinien odtworzyć zmienioną lub rozebraną część obiektu budowlanego z użyciem w miarę możliwości tych samych lub takich samych materiałów przy zachowaniu gabarytów i wyglądu, jaki obiekt miał przed wykonaniem samowolnych robót budowlanych i z zagwarantowaniem możliwości użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem, jakie miał przed wykonaniem samowolnych robót.
Natomiast orzeczenie o "doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego", zdaniem organu odwoławczego, nie byłoby wykonalne z tego względu, że stan poprzedni budynku nie jest znany, bowiem brak jest informacji, czy poprzednie rozmieszczenie miejsc siedzących było prawidłowo usytuowane przed remontem sali widowiskowej. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia rozbiórki obiektu budowlanego, która oznacza określony rodzaj robót budowlanych. W języku potocznym słowo "rozebrać" oznacza między innymi: rozłożyć na części, rozmontować, zdemontować, rozwalić, zlikwidować usuwając częściami (Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczaka, tom III R-Ż, PWN, Warszawa 1981 oraz Słownik języka polskiego, PWN, wyd. III z 2012 r.) W takim potocznym znaczeniu pojęcie rozbiórki funkcjonuje na gruncie Prawa budowlanego.
Następnie organ odwoławczy odwołując się do definicji obiektu budowlanego (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego) wskazał, że sala widowiskowa z wyposażeniem stanowi część składową budynku M., wyposażenie to jest niezbędne, aby użytkować budynek zgodnie z jego przeznaczeniem. Ponadto, warunki, które spełniać powinny budynki i ich usytuowanie określone zostały w rozporządzeniu.
Jednocześnie organ podkreślił, że w § 261 rozporządzenia określone są wymogi dotyczące pomieszczeń przeznaczonych dla dużej ilości osób, pomieszczenia przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 200 osób dorosłych lub 100 dzieci, w których miejsca do siedzenia są ustawione w rzędach, powinny mieć szerokość przejść pomiędzy rzędami siedzeń nie mniejszą niż 0,45 m, przy czym odległość tę należy ustalać, biorąc pod uwagę odstęp między stałymi elementami siedzeń, szerokość przejść komunikacyjnych nie mniejszą niż 1,2 m przy liczbie osób do 150, a przy większej ich liczbie szerokość tę należy zwiększyć proporcjonalnie o 0,6 m na każde 100 osób. Stosownie do treści § 261 pkt 2 rozporządzenia, niedopuszczalnym jest zmniejszenie odległości szerokości przejść pomiędzy rzędami siedzeń, ponieważ celem wprowadzenia tych regulacji jest bowiem zapewnienie jak najbardziej sprawnej ewakuacji osób przebywających na sali widowiskowej. Jak wskazał organ I instancji, w chwili zagrożenia pożarowego i paniki niezgodności w zakresie odległości pomiędzy rzędami foteli może stanowić realne zagrożenia życia i zdrowia osób przebywających na sali. Obiekt jest stale użytkowany, a obecne rozmieszczenie foteli przy incydencie, jakim jest chociażby pożar czy atak paniki, może stanowić realne zagrożenie życia i zdrowia ludzi przy koniczności natychmiastowej ewakuacji tylu osób na raz.
Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy podzielił wskazany pogląd organu I instancji, podkreślając przy tym, że zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i nie mogą wydać decyzji przedłużającej występowanie potencjalnego stanu zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Natomiast toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym o naprawianie szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązania nie może stanowić pozytywnej przesłanki do zmiany zaskarżonej decyzji.
Wskazując następnie na treść § 3 pkt 6 rozporządzenia zawierającego definicję budynku użyteczności publicznej organ odwoławczy stwierdził, że dokonanie powyższej kwalifikacji jest ważne z tego względu, że przepisy działu VI rozporządzenia, a także inne przepisy z zakresu ochrony przeciwpożarowej, odnoszą się właśnie do poszczególnych kategorii zagrożenia ludzi. Organ wskazał przy tym, że właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, a także inne podmioty ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach, a w szczególności stosownie do art. 82 § 2 pkt 1-7 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Zgodnie z § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, właściciel lub zarządca budynku istniejącego, który uznaje się za budynek zagrażający życiu ludzi, zobowiązany jest zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wychodząc z powyższych ustaleń, organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana po rzetelnej ocenie materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłowo zastosowaną podstawę prawną i prawidłową ich wykładnię, jak również w zgodzie z głównym celem, jakiem jest doprowadzenie rozmieszczenia siedzeń na sali widowiskowej do stanu zgodnego z prawem, oraz aby nie stanowiły realnego zagrożenia dla życia zdrowia i ludzi. Organ I instancji nie naruszył też wskazanych w odwołaniu przepisów postępowania, gdyż dokonana przez niego ocena nie ma dowolnego charakteru, lecz jest oparta na wystarczającym materiale dowodowym i została wyczerpująco umotywowana.
W konkluzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, wedle którego obiekt jest stale użytkowany, a obecne rozmieszczenie foteli przy incydencie, jakim jest chociażby pożar czy atak paniki, może stanowić realne zagrożenie życia i zdrowia ludzi przy koniczności natychmiastowej ewakuacji tylu osób na raz. Tymczasem, zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i nie mogą wydać decyzji przedłużającej występowanie potencjalnego stanu zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Z kolei odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że podnoszone argumenty nie miały wpływu na podjęte rozstrzygnięcie z przyczyn szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu decyzji.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze na powyższą decyzję M. w P. reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wskazał na naruszenie:
- przepisu art. 155 k.p.a., poprzez brak zmiany terminu do wykonania rozbiórki części obiektu poprzez demontaż foteli na sali widowiskowej na parterze i balkonie w budynku M. do czasu ukończenia postępowania sądowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Pabianicach o zapłatę z powództwa wykonawcy (sygnatura akt I C 384/20) oraz przed Sądem Okręgowym w Łodzi o naprawienie szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązania przeciwko wykonawcy (sygnatura akt I C 1233/19);
- przepisu § 261 ust 2 rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że odległości między rzędami siedzeń na sali widowiskowej i balkonie M. nie spełniają wymagań w nim wskazanych, podczas gdy w danym stanie faktycznym nie powinien mieć w ogóle on zastosowania, ponieważ nie są to sale przeznaczone do przebywania ponad 200 osób dorosłych lub 100 dzieci.
Z tych względów pełnomocnik skarżącego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanej decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi w całości.
W motywach skargi pełnomocnik skarżącego przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania kwestionując treść zaskarżonej decyzji, bowiem w związku z toczącym się postępowaniem przed Sądem Rejonowym w Pabianicach o zapłatę z powództwa wykonawcy (sygnatura akt I C 384/20) oraz przed Sądem Okręgowym w Łodzi o naprawienie szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązania przeciwko wykonawcy (sygnatura akt I C 1233/19) nie jest możliwe wykonanie obowiązków w terminie wyznaczonym w poprzedniej decyzji. Następnie powołując się na treść art. 155 k.p.a. pełnomocnik skarżącego wskazał, że w sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z wystąpieniem wszelkich przesłanek do zmiany decyzji ostatecznej organu nadzoru budowlanego z dnia 6 czerwca 2022 r. W szczególności przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes strony, w którym to jest przedłużenie terminu do wykonania nałożonych obowiązków do czasu ukończenia postępowań sądowych. W trakcie trwania rzeczonych postępowań strona nie ma możliwości wykonania obowiązków nałożonych w decyzji.
Następnie pełnomocnik skarżącego, odwołując się do treści § 261 pkt 2 rozporządzenia, wyjaśnił, że sala widowiskowa znajdująca się w M., to sala przeznaczona do jednoczesnego przebywania w niej 172 osób, co wynika z ilości foteli, a balkon, to sala przeznaczona do jednoczesnego przebywania w niej 72 osób, co również wynika z ilości foteli. Oba te pomieszczenia mają oddzielne wejścia i oddzielne wyjścia ewakuacyjne, stąd należy je traktować, jako oddzielne pomieszczenia i tym samym uznać, że przepis § 261 rozporządzenia nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ ma on zastosowanie do pomieszczeń, które są przeznaczone do jednoczesnego przebywania ponad 200 osób dorosłych lub 100 dzieci. Zarówno sala widowiskowa, jak i balkon posiadają oddzielne wejścia i wyjścia ewakuacyjne. Wejście i wyjścia ewakuacyjne do sali widowiskowej znajdują się na parterze budynku, a wejście i wyjścia ewakuacyjne na balkon znajdują się na pierwszym piętrze budynku. Ciągi komunikacyjne obu pomieszczeń nie krzyżują się. Balkon, w rozumieniu ww. rozporządzenia należy traktować, jako antresolę (§ 3 pkt 19 rozporządzenia). Tym samym przepis § 261 ust. 2 rozporządzenia nie powinien mieć zastosowania w szczególności do balkonu, bowiem ten nie stanowi pomieszczenia zgodnie z przepisami rozporządzenia. Jeżeli jednak traktować balkon jako pomieszczenie, jak przyjął organ I instancji, to stanowi on odrębną i niezależną od sali widowiskowej powierzchnię, a tym samym warunki wynikające z przepisu § 261 pkt 2 rozporządzenia winny być stosowane oddzielnie do każdego z tych pomieszczeń. Przyjęcie takiego stanowiska sprawia, że liczba osób, jakie mogą korzystać z każdej ze wspomnianych powierzchni wynosi dla sali widowiskowej 172 osoby i dla balkonu 27 osoby. Tym samym wyklucza to stosowanie w omawianym przypadku reguł, wynikających z przepisu § 261 rozporządzenia, stąd - zdaniem pełnomocnika skarżącego - zaskarżona decyzja została oparta na niewłaściwej podstawie prawnej, a co za tym idzie, jako taka nie może się ostać.
Ponadto odwołując się do tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2022 r., sygn. II OSK 1298/19, pełnomocnik skarżącego wskazał, że aby doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego powinien stosować środek najmniej restrykcyjny dla strony, ponieważ w żadnym z trybów (legalizacyjnym czy naprawczym) nie chodzi o wymierzenie stronie dolegliwości za naruszenie przepisów Prawo budowlanego, tylko uzyskanie stanu zgodnego z prawem. Natomiast wydanie tejże decyzji skutkuje wymierzeniem dla strony niewspółmiernych dolegliwości, w szczególności finansowych, tak samo jak niewstrzymanie jej wykonania do czasu rozstrzygnięcia ww. postępowań sądowych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że podstawę rozpoznania niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym stanowił art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa covidowa". Wyjaśnić należy, że w związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie z dniem 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, że "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy covidowej jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej powinno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. II OPS 6/19; dostępna na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA").
W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić spełnienie warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 14 lutego 2023 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że skarżący i uczestnik postępowania nie potwierdzili możliwości technicznych uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony i uczestnik postępowania zostali zawiadomieni w drodze zarządzenia z dnia 27 marca 2023 r.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem skarżący, organ i uczestnik postępowania zostali powiadomieni o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i mieli możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 14 lutego 2023 r.).
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 12 października 2022r., nr 234/2022, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji zobowiązującą stronę skarżącą - jako inwestora do wykonania rozbiórki części obiektu poprzez demontaż foteli na sali widowiskowej na parterze i na balkonie w budynku M. w P., usytuowanego na opisanej powyżej nieruchomości.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "Prawo budowlane". Zgodnie z tym przepisem, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowalnego sprawdza wykonanie obowiązku nałożonego wcześniej na podstawie ust. 1 pkt 2 tego przepisu, tj. wykonania, w zakreślonym terminie, określonych czynności lub robót budowlanych i w przypadku niewykonania tego obowiązku wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowalnych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Wskazać przy tym należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowanego stanowi kolejny etapem prowadzonego postępowania i jest ściśle związana z wykonaniem lub niewykonaniem obowiązków nałożonych na inwestora w ramach postępowania naprawczego. Organy nadzoru, stosując art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego, mają obowiązek i kompetencje sprawdzić jedynie, czy został wykonany obowiązek nałożony decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Dokonując oceny podjętych przez organy orzekające w sprawie ustaleń z perspektywy powołanych regulacji, zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie wykonał nałożonego na niego w drodze decyzji z dnia 15 stycznia 2021 r. nr 11/2021 obowiązku wykonania robót budowlanych celem doprowadzenia usytuowania foteli na sali widowiskowej M. w P. do stanu zgodnego z prawem. Roboty te, jak wskazano w decyzji, miały polegać na przebudowie rzędów siedzeń na widowni parteru i balkonu w powyższym obiekcie w taki sposób, aby szerokość przejść pomiędzy nimi nie była mniejsza niż 0,45 m, biorąc pod uwagę odstęp między stałymi elementami siedzeń, natomiast szerokość przejść komunikacyjnych na sali widowiskowej parteru do minimalnego wymiaru 1,50 m. W decyzji określono warunki prowadzenia robót, wskazując, że należy je prowadzić w sposób bezpieczny, zgodny z zasadami sztuki budowlanej, pod nadzorem osób posiadających odpowiednie uprawniania budowlane. O zakończeniu robót strona miała obowiązek powiadomić organ I instancji niezwłocznie po ich zakończeniu. Termin wykonania ww. obowiązków organ ustalił do dnia 30 czerwca 2021 r.
Poczynione przez organy ustalenia w tym względzie bezspornie znajdują potwierdzenie w prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, w tym zwłaszcza w protokole z oględzin sali widowiskowej parteru i balkonu budynku M. z dnia 6 kwietnia 2022 r. Mimo wykonywania pomiarów w różnych miejscach na parterze i na balkonie, jak stwierdzono w toku tych oględzin, znajdują się rzędy foteli, pomiędzy którymi przejścia nie posiadają wymaganej szerokości 45 cm. W wyniku zaś wykonania pomiarów przejść komunikacyjnych na sali widowiskowej na parterze i balkonie stwierdzono, że w niektórych rzędach szerokość przejść komunikacyjnych jest mniejsza niż 150 cm. Ustalenia te znajdują wyraz w dwóch szkicach i dokumentacji fotograficznej, załączonej do protokołu oględzin i w ocenie Sądu ich poprawność nie nasuwa zastrzeżeń.
Zdaniem Sądu, w tych okolicznościach sprawy organ I instancji, nakazując demontaż foteli na sali widowiskowej na parterze i balkonie w budynku M., prawidłowo zastosował powołane przepisy prawa materialnego, przyjmując za podstawę swego działania wskazany wyżej art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, zobowiązując do rozbiórki we wskazanym powyżej zakresie. Organ odwoławczy prawidłowo zaś utrzymał decyzję organu I instancji w mocy, opierając swe działanie na podstawie wynikającej z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Jednocześnie należy podzielić stanowisko organów, że - wbrew oczekiwaniom skarżącego - toczące się przed Sądem Okręgowym postępowanie o naprawianie szkody wynikłej z nienależytego wykonania zobowiązania nie mogło stanowić pozytywnej przesłanki do uzależnienia wykonania obowiązków nałożonych decyzją od jej zakończenia. Trafnie przy tym organ odwoławczy odwołał się w rozważanym aspekcie do definicji obiektu budowlanego (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego), wskazując, że sala widowiskowa z wyposażeniem stanowi część składową budynku M., wyposażenie to jest niezbędne, aby użytkować budynek zgodnie z jego przeznaczeniem. Prawidłowo też wskazał na warunki, które spełniać powinny budynki i ich usytuowanie określone zostały w rozporządzeniu, w tym w § 261 pkt 1 i pkt 2 w zakresie wymogów przeciwpożarowych dotyczących pomieszczeń przeznaczonych dla dużej liczby osób, a taka niewątpliwie musi być brana pod uwagę przy tego rodzaju obiektach jak sala widowiskowa.
W tym kontekście nie sposób odmówić racji organom orzekającym w sprawie, że w chwili zagrożenia pożarowego i paniki niezgodność w zakresie odległości pomiędzy rzędami foteli może stanowić realne zagrożenia życia i zdrowia osób przebywających na sali. Obiekt jest stale użytkowany, a obecne rozmieszczenie foteli przy incydencie, jakim jest chociażby pożar czy atak paniki, może stanowić realne zagrożenie życia i zdrowia ludzi przy koniczności natychmiastowej ewakuacji tylu osób na raz.
Trafnie również organ wywiódł, że właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, a także inne podmioty ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach, a w szczególności stosownie do art. 82 § 2 pkt 1-7 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Zgodnie bowiem z § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, właściciel lub zarządca budynku istniejącego, który uznaje się za budynek zagrażający życiu ludzi, zobowiązany jest zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że decyzja organu I instancji została wydana po rzetelnej ocenie materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłowo zastosowaną podstawę prawną i prawidłową ich wykładnię, jak również w zgodzie z głównym celem, jakiem jest doprowadzenie rozmieszczenia siedzeń na sali widowiskowej do stanu zgodnego z prawem, oraz aby nie stanowiły realnego zagrożenia dla życia zdrowia i ludzi. Organ I instancji nie naruszył też wskazanych w odwołaniu przepisów postępowania, gdyż dokonana przez niego ocena nie ma dowolnego charakteru, lecz jest oparta na wystarczającym materiale dowodowym i została wyczerpująco umotywowana. Wychodząc zaś z tych ustaleń prawidłowo podzielił stanowisko organu I instancji, który wskazał, że obiekt jest stale użytkowany, a obecne rozmieszczenie foteli przy incydencie, jakim jest chociażby pożar czy atak paniki, może stanowić realne zagrożenie życia i zdrowia ludzi przy koniczności natychmiastowej ewakuacji tylu osób jednocześnie. Zgodzić się przy tym przyjdzie, że podnoszone w odwołaniu argumenty nie miały wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
W kontekście powyższych uwag Sąd jako nietrafne uznał zatem zarzuty skargi dotyczące braku możliwości zastosowania w sprawie przepisu § 261 ust. 2 rozporządzenia w szczególności do balkonu, bowiem ten, w ocenie skarżącego, nie stanowi pomieszczenia zgodnie z przepisami rozporządzenia. Przedstawiona argumentacja na potwierdzenie faktu odrębności balkonu od sali widowiskowej nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym oraz materiale dowodowym sprawy i jako taka nie była podnoszona w toku postępowania przed organami administracji.
Ponadto Sąd za niezrozumiałe uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia w kontrolowanej sprawie art. 155 k.p.a. Przepis ten bowiem nie miał w niniejszej sprawie zastosowania, lecz w sprawie zakończonej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 334/22, odrzucającym skargę na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 28 lutego 2022 r., nr 59/2022, w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej zobowiązania do wykonania robót budowlanych. Podnoszenie tych zarzutów na obecnym etapie postępowania nie mogło zatem przynieść oczekiwanego przez skarżącego rezultatu.
Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, że organy - wbrew zarzutom skarżącego - dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Jednocześnie zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy obowiązujące przepisy prawa dostarczyły podstaw do wydania decyzji na podstawie art.51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd miał również na uwadze, że ustalenia i ocena organów znalazły wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych względów, Sąd nie podzielając zasadności zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
is
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło