II SA/Łd 1037/14

WyrokWSA w Łodzi2014-12-04

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Arkadiusz Blewązka, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy specjalny zasiłek opiekuńczy może zostać przyznany, jeśli dochód rodziny przekracza ustalone kryterium, ale przekroczenie to nie jest wyższe niż najniższy zasiłek rodzinny, a osoba uprawniona pobierała wcześniej świadczenie pielęgnacyjne?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepis art. 16a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pomimo przekroczenia kryterium dochodowego, specjalny zasiłek opiekuńczy może zostać przyznany, jeśli przekroczenie to nie jest wyższe niż najniższy zasiłek rodzinny, a osoba uprawniona pobierała wcześniej świadczenie pielęgnacyjne, które stanowiło kontynuację tego świadczenia. Organy powinny rozważyć przyznanie świadczenia, uwzględniając również fakt przyznania zasiłku dla opiekuna.
Stan faktyczny
Skarżąca J.L. wnioskowała o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny przekracza ustalone kryterium. Skarżąca podnosiła, że jest w nieformalnej separacji z mężem, a jego dochód nie powinien być wliczany do dochodu rodziny. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na błędną wykładnię przepisów dotyczących kryterium dochodowego i możliwości przyznania świadczenia w przypadku przekroczenia dochodu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję. LS Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania J.L., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. znak: [...] Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ł. odmówił przyznania J.L. specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad ojcem – Z.W. z uwagi na niespełnienie wynikających z art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) przesłanek warunkujących jego przyznanie. W odwołaniu od tej decyzji J.L. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zgadzając się z ustalonym przez organ I instancji dochodem na osobę w rodzinie. Wskazała, że jest w nieformalnej separacji z mężem, wobec czego dochód męża, z którego nie korzysta nie powinien zostać wliczony do dochodu rodziny. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że z art. 16a u.ś.r. jednoznacznie wynika, iż przesłankami, których łączne spełnienie uprawnia organ do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest: posiadanie przez wnioskodawcę statusu osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby wymagającej stałej opieki; rezygnacja wnioskodawcy z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad tą osobą; osoba wymagająca stałej opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; kryterium dochodowe, określone w art. 5 ust. 2 ustawy, do którego odsyła art. 16a ust. 2. Kwotę tę określa aktualnie przepis § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. poz. 959). Zgodnie z jego treścią od dnia 1 listopada 2012 r. do dnia 31 października 2014 r. wysokość kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, wynosi 623,00 zł. Następnie Kolegium wskazało, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż J.L. w dniu 23 lipca 2013 r. złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością opieki nad ojcem Z.W., który jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, a jego niepełnosprawność w stopniu znacznym datuje się od dnia 12 lipca 2011 r. (orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. z dnia [...]). Z przedmiotowego wniosku wynika, iż w skład rodziny wchodzą: J. L. (wnioskodawczyni), Z.W. (ojciec odwołującej) oraz L.L. (mąż odwołującej). W przekonaniu organu II instancji strona nie spełnia warunku określonego w art. 16a ust. 2 u.ś.r., tj. kryterium dochodowego do przyznania wnioskowanego świadczenia. Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje bowiem, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (tj. 623,00 zł). Definicja rodziny zawarta jest w art. 3 pkt 16 u.ś.r. i oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. Definicja dochodu rodziny zawarta jest w art. 3 pkt 2 u.ś.r. i oznacza sumę dochodów członków rodziny, przy czym dochód członków rodziny stanowi przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (art. 3 pkt 2a u.ś.r.). W przedmiotowej sprawie należy – zdaniem organu II instancji - zbadać przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w 2011 roku. W opinii SKO organ I instancji prawidłowo ustalił, że miesięczny dochód rodziny odwołującej w przeliczeniu na osobę wyniósł 684,33 zł [(14900,86 zł - dochód Z. W. za 2011 r. podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu renty rodzinnej + 9735,08 zł - dochód L.L. za 2011 r. podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu emerytury) : 12 miesięcy : 3 osoby], a zatem przekroczył próg dochodowy tj. kwotę 623,00 zł. Odnosząc się następnie do podnoszonej przez odwołującą kwestii oddzielnego zamieszkania i gospodarowania z mężem, Kolegium wyjaśniło, że bez znaczenia dla ustalenia, czy określona osoba wchodzi w skład rodziny w rozumieniu przytoczonych powyżej przepisów jest fakt wspólnego gospodarowania. Ustawodawca uwzględnia wyłącznie stan prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania, co znajduje wyraz w orzecznictwie sądów administracyjnych (podobnie wyroki NSA: z dnia 23 września 2005 r. o sygn. akt I OSK 150/05; z dnia 5 kwietnia 2011 r. o sygn. akt I OSK 20099/10 - publ. w Centralnej Bazie orzeczeń NSA). Podsumowując Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo ustalił skład rodziny odwołującej oraz jej dochód i na tej podstawie odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.L. powtórzyła argumenty z odwołania od decyzji organu I instancji, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarga została zarejestrowana za sygn. akt II SA/Łd 1258/13. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 4 lutego 2014 r. sąd zawiesił niniejsze postępowanie do czasu zakończenia przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowania zarejestrowanego pod sygnaturą K 38/13, zainicjowanego wnioskiem z dnia 26 lipca 2013 r., złożonym przez grupę posłów na Sejm RP, o zbadanie zgodności przepisów art. 16a ust. 2–ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, z przepisami art. 2 i art. 32 ust. 1 w związku z art. 69 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. W dniu 30 października 2014 r. sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie. Sprawa zaś została wpisana do repertorium pod sygn. akt II SA/Łd 1037/14. Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. skarżąca poparła skargę i złożyła kserokopię decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia 18 lipca 2014 r., z której wynika, że przyznano jej zasiłek dla opiekuna od dnia 1 lipca 2014 r. na czas nieokreślony w wysokości 520 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z nieco innych powodów, aniżeli w niej podniesione. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o odmowie przyznania J.L. specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem Z.W. wykazała, że została ona podjęta z naruszeniem prawa materialnego, które miało decydujący wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną wspomnianego rozstrzygnięcia stanowił art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "u.ś.r.". Powołany przepis obowiązuje od dnia 1 stycznia 2013 r., na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r. poz. 1548), która znowelizowała przepisy dotyczące świadczeń przyznawanych z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną i obok dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego, uregulowanego w art. 17 u.ś.r. wprowadziła specjalny zasiłek opiekuńczy. W rozumieniu przywołanego przepisu specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 16a ust. 1 u.ś.r.). Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (art. 16a ust. 2 u.ś.r.). W wypadku gdy łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę przekraczał kwotę uprawniającą daną osobę do specjalnego zasiłku opiekuńczego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który był ustalany, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługiwał, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W wypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługiwał (art. 16a ust. 3 u.ś.r.). W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną pomiędzy stronami postępowania jest prawidłowość ustalenia przez organy obu instancji dochodu rodziny skarżącej, od którego ustawodawca uzależnił prawną możliwość przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Na podkreślenie zasługuje w tym miejscu fakt, że wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 16a ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456, 1623 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 559 i 567) jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.2014/1443, Dz.U.2014/1459). Sąd analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w kontekście obowiązujących przepisów prawa stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo określiły dochód rodziny J.L., dochodząc do słusznego zresztą wniosku, że przekracza on ustawowe kryterium dochodowe. Przywołany na wstępie rozważań przepis art. 16a ust. 2 u.ś.r. odsyła do art. 5 ust. 2 u.ś.r., który określa wysokość kryterium dochodowego rodziny warunkującego przyznanie rozważanego świadczenia. Jak trafnie stwierdziło Kolegium kwotę tę precyzuje aktualnie § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 959), stanowiąc iż od dnia 1 listopada 2012 r. do dnia 31 października 2014 r. wynosi ona 623,00 zł. Pod pojęciem "dochodu rodziny" ustawodawca rozumie sumę dochodów członków rodziny (art. 3 pkt 2 u.ś.r.), zaś pod pojęciem "dochodu członka rodziny" przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b (art. 3 pkt 2a u.ś.r.). "Rodzina" zaś oznacza odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy; do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko (art. 3 pkt 16 u.ś.r.). Z brzmienia przywołanych przepisów wynika, że ustawodawca definiując pojęcie rodziny w ustawie o świadczeniach rodzinnych uwzględnił wyłącznie status prawny, a nie stan faktyczny. Oznacza to, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim, niezależnie od pozostawania przez małżonków w faktycznej separacji, są oni traktowani jako członkowie rodziny, których dochody łącznie wlicza się do dochodu rodziny. Taki stan będzie miał miejsce do czasu prawomocnego orzeczenia przez sąd separacji lub rozwodu w świetle obowiązujących przepisów u.ś.r. Bez znaczenia w takiej sytuacji pozostaje okoliczność, iż współmałżonkowie nie zamieszkują razem czy też nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Tożsame stanowisko w tej kwestii prezentuje zresztą orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 1128/09 - Lex nr 594909 oraz z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 2099/10 – Lex nr 990222, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Go 338/10 – Lex nr 643719). Z poczynionych przez organy administracji publicznej ustaleń wynika, że rodzina skarżącej składa się z trzech osób, a mianowicie, z J.L., jej niepełnosprawnego w stopniu znacznym ojca Z.W., względem którego sprawuje ona całodobowa opiekę oraz męża skarżącej – L.L., z którym – jak twierdzi strona – pozostaje w nieformalnej separacji. Jak zostało to już wcześniej podniesione, dla potrzeb ustawy o świadczeniach rodzinnych decydujące znaczenie ma status prawny rodziny, a nie stan faktyczny, co oznacza, że dopóki skarżąca nie będzie dysponowała prawomocnym orzeczeniem sądu orzekającym separację bądź rozwód z mężem, dopóty organy administracyjne zobowiązane będą uwzględniać L.L. w składzie rodziny skarżącej, a co za tym idzie brać pod uwagę wysokość osiąganego przezeń dochodu dla potrzeb obliczenia dochodu rodziny skarżącej. Na tej więc podstawie prawidłowo ustalono, że dochód rodziny J.L. osiągnięty w roku 2011 wyniósł 24.635,94 zł i składały się nań: dochód Z.W. podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu pobranej renty rodzinnej w wysokości 14.900,86 zł oraz dochód L.L. z tytułu pobranej emerytury podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w wysokości 9.735,08 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 684,33 zł miesięcznie. Nie budzi wobec tego wątpliwości, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekroczył próg dochody w wynoszący 623,00 zł. Sąd nie podziela jednak stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., że wobec przekroczenia kryterium dochodowego, skarżącej nie przysługuje specjalny zasiłek opiekuńczy. Uwadze organu odwoławczego umknęło niewątpliwie brzmienie przywołanego na wstępie rozważań art. 16a ust. 3 u.ś.r., który przewiduje możliwość przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, jeżeli przekroczenie dochodu nie jest wyższe niż najniższy zasiłek rodzinny, o ile świadczenie to przysługiwało w poprzednim okresie zasiłkowym. Expressis verbis regulacja ta odnosi się do przysługującego uprzednio specjalnego zasiłku opiekuńczego, jednakże, jak wyżej wspomniano, zasiłek ten wprowadzony został do ustawy dopiero z dniem 1 stycznia 2013 r. Wobec tego oczywiste jest, że nie mógł przysługiwać w poprzednim okresie zasiłkowym. Z woli ustawodawcy, zastąpił on w stosunku do części uprawnionych, przysługujące poprzednio świadczenie pielęgnacyjne, przyznawane bez względu na wysokość dochodu. W realiach tej sprawy skarżącej w poprzednio obowiązującym stanie prawnym przyznane zostało mocą decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na czas nieokreślony. Decyzja w tym zakresie została wygaszona ex lege z dniem 30 czerwca 2013 r. na mocy art. 11 ust. 3 ustawy zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt K 27/13 wspomniana regulacja uznana została za niezgodną z Konstytucją, nie rodząc wszakże dla świadczeniobiorców uprawnień sanacyjnych z art. 190 ust. 4 Konstytucji (por. str. 9 uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego). W ocenie sądu okoliczność ta ma kluczowe znaczenie dla wykładni przepisu art. 16a ust. 3 u.ś.r., w zakresie w jakim dotyczy odwołania się do określenia świadczenia, przysługującego uprawnionej w poprzednim okresie zasiłkowym. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustalane w decyzji administracyjnej na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, było prawem podmiotowym jednostki chronionym konstytucyjnie. Nabycie prawa polegało na jego przyporządkowaniu konkretnemu podmiotowi, który spełniał wymogi ustawowe. Władcza, niezgodna z Konstytucją, ingerencja Państwa, polegająca na pozbawieniu dotychczasowych beneficjentów przyznanych im świadczeń, nie może zaś, w ocenie sądu, dodatkowo skutkować pozbawieniem ich również uprawnienia do stosowania dobrodziejstwa, określonego w art. 16a ust. 3 u.ś.r., z tego jedynie powodu, iż specjalny zasiłek opiekuńczy nie dotyczył (co oczywiste) poprzedniego okresu zasiłkowego. W stosunku do tych osób, za świadczenie przysługujące w poprzednim okresie zasiłkowym uznać należy świadczenie pielęgnacyjne, pobierane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, skoro specjalny zasiłek opiekuńczy stanowi swoistą kontynuację świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi: z dnia 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 1143/13, z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 1328/13 i II SA/Łd 214/14 – dostępne na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl). Z uwagi zatem na fakt, że przekroczenie dochodu na osobę w rodzinie skarżącej wynosi 61,33 zł i nie jest wyższe niż najniższy zasiłek rodzinny, określony w art. 6 ust. 2 pkt 1, wynoszący obecnie 77 zł, organ winien rozważyć możliwość przyznania żądanego świadczenia, przy spełnieniu pozostałych przesłanek z art. 16a ust. 1 u.ś.r., w tym faktycznego sprawowania stałej opieki nad ojcem skarżącej (bowiem uzasadnienia wydanych decyzji są w tej kwestii bardzo skąpe). Skoro zaś Kolegium podejmując zaskarżoną decyzję pominęło regulację art. 16a ust. 3 u.ś.r., a organ I instancji błędnie wywiódł, że skoro prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustala się po raz pierwszy w okresie zasiłkowym 2012/2013, to art. 16a ust. 3 u.ś.r. nie znajduje zastosowania, konieczne było jej usuniecie z obrotu prawnego, jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy zobowiązany będzie uwzględnić wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, korzystając przy orzekaniu z kompetencji merytoryczno-reformatoryjnych przewidzianych przepisem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Jednocześnie Kolegium winno uwzględnić fakt wydania przez organ I instancji decyzji z dnia 18 lipca 2014 r. o przyznaniu skarżącej zasiłku dla opiekuna na okres od 1 lipca 2014 r. na czas nieokreślony. Mając powyższe na względzie sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. IB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło