II SA/Łd 1056/13
WyrokWSA w Łodzi2013-12-11
Skład orzekający: Anna Stępień, Renata Kubot-Szustowska, Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, która wykracza poza granice administracyjne gminy lub zawiera zapisy modyfikujące przepisy powszechnie obowiązujące, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że uchwała rady gminy w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego została wydana z naruszeniem prawa. Kluczowe naruszenia obejmowały wyznaczenie obszarów rozmieszczenia elektrowni wiatrowych wraz ze strefami ochronnymi wykraczającymi poza granice gminy, co stanowi naruszenie art. 9 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz wprowadzenie do studium obowiązku zgłoszenia rozwoju obiektów i urządzeń wykorzystujących odnawialne źródła energii do Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP, co stanowi przekroczenie kompetencji rady i modyfikację przepisów powszechnie obowiązujących.Stan faktyczny
Wojewoda Łódzki zaskarżył uchwałę Rady Gminy Strzelce dotyczącą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia w sprawie zakresu projektu studium. Główne zarzuty dotyczyły nieuwzględnienia zasad uchwalania aktu planistycznego, braku części poświęconej uwarunkowaniom rozwoju, wykraczania ustaleń studium poza granice gminy (elektrownie wiatrowe), wprowadzania nieuzasadnionych prawnie obowiązków (zgłoszenia do Szefa Służby Ruchu Lotniczego) oraz braku informacji o terenach zamkniętych kolejowych. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uwarunkowania zostały przedstawione w dokumentacji planistycznej, a zapisy dotyczące elektrowni wiatrowych i terenów kolejowych są zgodne z prawem lub wynikały z opinii organów opiniujących.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, zasądził od Rady Gminy Strzelce na rzecz Wojewody Łódzkiego zwrot kosztów postępowania w kwocie 240 zł oraz orzekł, że uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 roku sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Gminy Strzelce z dnia 5 grudnia 2012 r. nr XXIII/105/2012 w przedmiocie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Strzelce 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. zasądza od Rady Gminy Strzelce na rzecz Wojewody Łódzkiego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. LS
Wojewoda Łódzki, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 ze zm. ), zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w całości uchwałę Rady Gminy Strzelce z dnia 5 grudnia 2012r., nr XXIII/105/2012 w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Strzelce, zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. art. 9 ust. 3, art. 10 ust. 1 i ust. 2 pkt 15, art 11 pkt 5, 6, 7, 8 i 10 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 647 ze zm.) oraz § 4 ust. 1 pkt 1 i ust 2, § 7 pkt 1 b) rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. U. nr 118, poz. 1233), poprzez nieuwzględnienie zasad uchwalania aktu planistycznego.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, iż zaskarżona uchwała w dniu 13 grudnia 2012r., została przedłożona Wojewodzie Łódzkiemu do oceny zgodności z prawem. W ocenie organu nadzoru, uchwała ta nie spełnia jednak wymogów określonych przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz wskazanego rozporządzenia w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, narusza bowiem zasady uchwalania aktu planistycznego określone w art. 10 ust. 1 ustawy oraz w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Jak wywiedziono, obowiązkowym elementem studium jest przedstawienie w części graficznej i tekstowej uwarunkowań studium. Uwarunkowania rozwoju, zaś w ocenie organu stanowią integralną część studium, znajdującą się w treści studium i na podstawie art. 11 pkt 5 - 8 ustawy podlegają obowiązkowym uzgodnieniom i zaopiniowaniu przez wymienione w ustawie organy. Natomiast w przedmiotowym, studium brak jest części poświęconej uwarunkowaniom rozwoju, zarówno w części graficznej jak i części tekstowej załącznika do uchwały. Uwarunkowania znajdują się w dokumentacji planistycznej załączonej do uchwały. Nadto organ wskazał, iż wyłożeniu do publicznego wglądu podlega projekt studium z załącznikami, a nie dokumentacja planistyczna, stąd, zdaniem organu nadzoru, nie było możliwości wyłożenia uwarunkowań do publicznego wglądu.
Wskazano także, iż rada gminy sporządza studium dla obszaru w granicach administracyjnych gminy i ustalenia studium nie powinny oddziaływać na tereny gmin sąsiednich. Wyznaczone w niniejszym studium obszary rozmieszczenia elektrowni wiatrowych wraz ze strefami ochronnymi mają zasięg wykraczający poza granice gminy, tj. teren gminy Szczawin Kościelny, czyli mają zasięg wykraczający poza granice gminy Strzelce. Co prawda Wójt Gminy w Szczawinie Kościelnym zaopiniował projekt studium pozytywnie, lecz zdaniem Wojewody i tak naruszona została zasada sporządzania aktu planistycznego, określona w art. 9 ust 3 ustawy, w myśl której studium sporządza się dla obszaru w granicach administracyjnych gminy. Zdaniem organu nadzoru, przedmiotowe studium wprowadza także nieuzasadnione prawnie obowiązki, albowiem do tekstu studium, na stronie 30, pod pozycją gospodarka cieplna, wprowadzono zapis, że rozwój obiektów i urządzeń, wykorzystujących odnawialne źródła energii wymaga zgłoszenia do Szefa Służby Ruchu Lotniczego Sil Zbrojnych RP. Zapis ten, zdaniem Wojewody, jest przekroczeniem kompetencji ustawowych rady, bowiem z treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania. przeszkód lotniczych, obowiązkowi zgłoszenia podlegają tylko obiekty o wysokości 50 metrów i wyższe.
Nadto organ nadzoru wskazał, że w części studium, dotyczącym kierunków zagospodarowania przestrzennego brak jest informacji o terenach zamkniętych kolejowych i ich strefach ochronnych, występujących na terenie gminy. Według ustaleń organu nadzoru, na ternie Gminy Strzelce występują tereny zamknięte, określone decyzją Ministra Infrastruktury z dnia 17 grudnia 2009r. nr 45, a obowiązek wyznaczania terenów zamkniętych wynika z art. 10 ust 2 pkt 15 powołanej wyżej ustawy oraz § 4 ust. 2 w/w rozporządzenia.
Rada Gminy Strzelce w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, wskazując, iż zgodnie z przepisami art. 10 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, projekt studium gminy Strzelce zawiera uwarunkowania rozwoju przedstawione w formie graficznej i tekstowej. Podkreślono, iż we skazanych regulacjach nie jest określone, że muszą być one załącznikiem do uchwały. Dodano, że zawierają one elementy informacyjne, a nie ustalenia odnośnie kształtowania polityki przestrzennej gminy. Wskazano także, iż w części studium, zawierającej ustalenia określające kierunki zagospodarowania przestrzennego uwarunkowania, zostały one ujęte w formie syntetycznej (syntezy uwarunkowań), jako uwarunkowania inspirujące rozwój, uwarunkowania ograniczające rozwój oraz identyfikacja problemów, a te same zapisy syntezy uwarunkowań stanowią podsumowanie części określającej uwarunkowania. Ponadto, w części tekstowej załącznika do uchwały, a także w części graficznej znalazły się obszerne fragmenty diagnozy (te same co w tekście uwarunkowań) w zakresie ochrony środowiska, zasobów dziedzictwa kulturowego, zagospodarowania terenów, systemów komunikacji i infrastruktury technicznej określające wpływ uwarunkowań na ustalenia kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i w tej formie podlegały opiniowaniu i uzgodnieniu przez właściwe organy, które w tym względzie nie zgłaszały zastrzeżeń. Część tekstowa i graficzna uwarunkowań była dostępna do publicznego wglądu wraz z częścią tekstową i graficzną zawierającą ustalenia, określające kierunki zagospodarowania przestrzennego gminy i prognozą oddziaływania ustaleń studium na środowisko. W tym względzie organ nie podzielił poglądu Wojewody, iż nie było możliwości wyłożenia uwarunkowań do publicznego wglądu, gdyż wybierając taką formę sporządzania dokumentu studium kierowano się faktem, że poprzednia wersja studium gminy posiadała też załącznik tekstowy i graficzny do uchwały, a ponadto ustawodawca w rozporządzeniu w sprawie zakresu projektu studium, ustalając wymogi dotyczące standardów przy zapisywaniu ustaleń (§6) i sporządzaniu rysunku projektu studium (§7) odnosi się głównie do art. 10 ust 2 ustawy stanowiącej, co określa się w studium. Projekt studium, zdaniem Rady, zawiera więc ustalenia wymagane wskazanymi regulacjami, a uwarunkowania zostały przedstawione w dokumentacji planistycznej i stanowiły, podstawę do ustalenia kierunków i zasad zagospodarowania przestrzennego gminy. Dodano, że określone w studium obszary rozmieszczenia elektrowni wiatrowych wraz ze strefami ochronnymi dotyczą już istniejących elektrowni wiatrowych, strefy ochronne mają charakter orientacyjny, rzeczywiste oddziaływanie może nie wykraczać poza teren gminy. Ponadto dokument studium w takiej postaci był przedstawiony do opiniowania gminom sąsiednim i zainteresowane samorządy nie zgłosiły uwag. Także w tekście studium podane są zasady lokalizacji elektrowni w zakresie zachowania odpowiednich odległości od rożnych elementów zagospodarowania gruntów. Zwrócono także uwagę, że główne oddziaływanie elektrowni wiatrowych dotyczy przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu, a dla terenów otwartej przestrzeni rolniczej (a takie graniczą z obszarami rozmieszczenia elektrowni w gminie sąsiedniej) nie określono w przepisach odrębnych standardów akustycznych. Ponadto uchwała o przystąpieniu do sporządzenia studium gminy została podjęta w dniu 10 września 2010r., tj. przed wprowadzeniem zmiany w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które obowiązują od 25 września 2010r., dotyczącymi wyznaczenia rozmieszczenia obszarów z urządzeniami wytwarzającymi energię z odnawialnych źródeł, więc właściwie obiekty te mogły zostać nie określone w dokumencie. Ponadto wskazano, że studium nie jest aktem prawa miejscowego więc informacja o strefie oddziaływania nie ogranicza zagospodarowania terenów w jej zasięgu Zapis odnośnie zgłaszania turbin wiatrowych do Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych został umieszczony ponieważ został zgłoszony przez organ opiniujący w trakcie procedury opiniowania projektu studium z właściwymi organami wojskowymi i bezpieczeństwa państwa. Dodano, że faktycznie w wyniku pomyłki pominięto informację, że zgłoszeniu podlegają tylko obiekty wyższe niż 50m.
Nadto wyjaśniono, że w otrzymanym na etapie sporządzania dokumentu uproszczonym wypisie z rejestru gruntów tereny kolejowe nie były określone jako zamknięte, także opiniująca projekt studium komórka PKP nie wniosła uwag do przedłożonego projektu studium, zatem z tego względu nie określono wyraźnie terenów kolejowych jako zamkniętych. Tereny kolejowe zostały wskazane na rysunku studium (opis: linia kolejowa) i w tekście studium w ramach Kierunków rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej. W rozdziale VI zostały zawarte ustalenia w zakresie komunikacji kolejowej:
- granice stref ochronnych w odległości 10 m o granic obszaru kolejowego, w której obowiązują ograniczenia w zagospodarowaniu (zakaz zabudowy) i korzystaniu z tych terenów zgodnie z przepisami odrębnymi;
- sytuowanie budowli i budynków w odległości 10 m od granic obszaru kolejowego i w odległości 20m od skrajnego toru, dla obiektów chronionych odległości powinny być zwiększone;
- sytuowanie drzew i krzewów dopuszcza się w odległości min. 15 m od skrajnego toru;
- zakaz przechowywania substancji łatwopalnych na terenach przeznaczonych na funkcje przemysłowe, magazynowe w sąsiedztwie terenów kolejowych;
- zakaz odprowadzania wód opadowych, ścieków na teren kolejowy.
Powyższe zapisy, zdaniem organu, są zgodne z obowiązującymi przepisami odrębnymi i zabezpieczają funkcjonowanie linii kolejowej także jako terenu zamkniętego.
Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013r. pełnomocnik Wojewody Łódzkiego przedłożył kopię decyzji nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] o uznaniu za tereny zamknięte, zastrzeżone ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, tereny na których usytuowane są linie kolejowe m.in. w Gminie Strzelce w obrębach [...] (działka nr 255/1 o powierzchni 5,7500 ha), [....] (działka nr 62 o powierzchni 18,0652 ha) oraz [...] (działka nr 78/1 o powierzchni 5,990 ha).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30.lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012r., ;oz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Po myśli art. 147 § 1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., sąd administracyjny stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził w zaskarżonej uchwale tego rodzaju naruszenia prawa, które powodują konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej niezgodności z prawem (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Rozważania w niniejszej sprawie wypada rozpocząć od wskazania, iż przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała organu gminy w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, nie mająca charakteru aktu prawa miejscowego. Uchwała wspomniana zaskarżona została w całości przez organ nadzoru w trybie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Wnosząc zaś w trybie art. 93 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 8.marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) skargę na uchwałę rady gminy do sądu administracyjnego, organ nadzoru nie jest związany terminem zaskarżenia, przewidzianym w art. 53 §§ 1-3 p.p.s.a.; termin zaskarżenia nie wynika także z przepisów powołanej ustawy z dnia 8.marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Oznacza to, że zaskarżenie przez organ nadzoru uchwały organu gminy, może nastąpić w każdym czasie. (por.wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.lipca 2007r., sygn.akt II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006/1/7 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia §w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 196733)
Stosownie do treści art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Art. 91 ust. 1 i ust. 4 powołanej ustawy wyróżnia dwie kategorie wad aktów prawnych wydawanych przez organy gminy, a to wady stanowiące istotne naruszenie prawa oraz wady stanowiące nieistotne naruszenie prawa. Ta kategoryzacja wad uchwał i zarządzeń organów gminy ma znaczenie prawne dla dopuszczalności podjęcia rozstrzygnięcia stwierdzającego jego nieważność względnie niezgodność z prawem. Ustawa o samorządzie gminnym nie podaje definicji istotnego naruszenia prawa, za istotne należy jednakże uznać takie okoliczności jak wydanie uchwały lub zarządzenia przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały lub zarządzenia określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa będącego podstawą podjęcia uchwały lub zarządzenia, naruszenie procedury podjęcia uchwały lub zarządzenia.
Przechodząc do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zasady i tryb sporządzania studium określa wskazana już powyżej ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie ulega wątpliwości, iż na podstawie powołanej ustawy gminie przysługuje władztwo planistyczne dające jej możliwość samodzielnego decydowania o sposobie zagospodarowania terenu, w ramach którego ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu położonego na obszarze gminy. W wykonaniu owej kompetencji – zgodnie z art. 9 ust. 1 tejże ustawy – w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zwanego dalej "studium".
Samodzielność planistyczna gminy nie oznacza bynajmniej niczym nie skrępowanej władzy gminy w tym zakresie. Rada gminy, jako organ władzy publicznej podlega ograniczeniom wynikającym z przepisów prawa. Wynika to wprost z art. 7 Konstytucji R.P. z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. z 1997r., nr 78 poz. 483 ze zm.), zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Przekroczenie tych granic może stanowić istotne naruszenie prawa. W przypadku uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego swoboda organu stanowiącego gminy ograniczona jest m.in. sformalizowaną procedurą, określoną szczegółowo w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Procedura, o której mowa przewiduje m.in. obowiązek uzgadniania i opiniowania projektu studium, z organami wskazanymi w art. 11 pkt 6 -8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W dacie przystąpieniu do sporządzania projektu studium, wskazany wyżej przepis precyzował obowiązki wójta w tym zakresie. Jego późniejsze zmiany, związane z uchyleniem punktów 7 i 8 oraz zmianą brzmienia pkt 6 ustawy, w świetle przepisu przejściowego, zawartego w ustawie z dnia 25 czerwca 2010r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 130, poz.871), która weszła w życie z dniem 21 października 2010r., pozostają bez znaczenia. Art. 4 ust. 2 wspomnianej ustawy stanowi bowiem, iż do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do ich sporządzenia lub zmiany a postępowanie nie zostało zakończone do dnia wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
W tym kontekście, zawarty w odpowiedzi na skargę zarzut wskazania jako wzorca kontroli przepisów nieobowiązujących w dacie orzekania, nie jest trafny.
Podnoszona jednakże w skardze wadliwość procedury uchwalania studium, wobec nieuczynienia jego elementem opracowania, stanowiącego uwarunkowania rozwoju a w rezultacie nieprawidłowe (niekompletne) uzgodnienia projektu studium, nie stanowi, w ocenie Sądu, istotnego naruszenia prawa.
Jakkolwiek bowiem okolicznością przyznaną przez organ pozostaje fakt, iż opracowanie opatrzone tytułem "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Strzelce. Uwarunkowania rozwoju", formalnie nie stanowi części studium a jedynie element dokumentacji planistycznej, podzielić należy stanowisko, iż rozdziały studium, określone jako uwarunkowania inspirujące rozwój, ograniczające rozwój, identyfikujące cele rozwoju gminy oraz zmierzające do poprawy sytuacji na terenie Gminy, spełniają wymogi, określone w art. 10 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stanowiąc swoiste resume opracowania szczegółowego, zawierają wszystkie wymagane powołanym wyżej przepisem elementy. Jakkolwiek zatem, szczegółowe opracowanie, określające uwarunkowania rozwoju, powinno, po myśli § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie zakresu projektu studium i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, stanowić część studium, jego odrębne sporządzenie przy zawarciu wniosków zeń płynących w treści studium, nie stanowi istotnego naruszenia prawa. Tym samym nie ma również podstaw do dyskwalifikowania dokonanych uzgodnień projektu studium oraz prawidłowości jego wyłożenia do publicznego wglądu.
Nie można natomiast nie podzielić pozostałych zarzutów skargi. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym studium sporządza się dla obszaru w granicach administracyjnych gminy. O ile zatem dopuszcza się jego sporządzenie dla części obszaru gminy, o tyle wykroczenie poza jej granice stanowi istotne naruszenie przepisów o właściwości organu, bowiem o sposobie zagospodarowaniu na terenie gminy rozstrzyga organ gminy sąsiedniej. Okoliczności tej nie zmienia przedstawiona przez Radę Gminy Strzelce argumentacja tak co do potencjalnego jedynie oddziaływania elektrowni wiatrowych oraz pozytywnej opinii Wójta Gminy Szczawin Kościelny, jak i co do braku obowiązku zawierania uregulowań z tym związanych w treści studium. O ile bowiem faktem jest, że wymóg ustalania w studium rozmieszenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, w związku z jego wprowadzeniem ustawą z dnia 6 sierpnia 2010r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 155, poz. 1043 ze zm.), która weszła w życie z dniem 25 września 2010r. w świetle jej przepisu przejściowego (art. 3 ust.2) nie dotyczył studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, w stosunku do których podjęto uchwałę o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany studium, a postępowanie nie zostało zakończone, o tyle stanowisko, iż wadliwe regulacje w tym zakresie zawarte w studium, nie mają prawnego znaczenia, jest pozbawiona uzasadnienia. Istotnie, wobec podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium w dniu 10 września 2010r. Rada Gminy Strzelce nie miała obowiązku ustalania w studium rozmieszenia urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW a także ich stref ochronnych związanych z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu. Jednakże, skoro regulacje te zostały w studium zawarte, podlegają one ocenie na równi z pozostałymi zapisami studium. Naruszając zaś normę art. 9 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dotknięte są wadą istotnego naruszenia prawa.
Trafny jest również zarzut związany z wprowadzeniem do treści studium obowiązku, modyfikującego regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych. Zgodnie z treścią § 2 wspomnianego rozporządzenia, zgłoszeniu do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego i do właściwego organu nadzoru nad lotnictwem wojskowym i oznakowaniu podlegają przeszkody lotnicze, a w szczególności:
1) stałe lub tymczasowe obiekty budowlane oraz obiekty naturalne lub ich części, o wysokościach przekraczających powierzchnie ograniczające, określone w przepisach w sprawie warunków, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska;
2) obiekty budowlane o wysokości 100 m i więcej powyżej poziomu otaczającego terenu lub wody, zlokalizowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym na polskich wodach terytorialnych Morza Bałtyckiego;
3) obiekty budowlane oraz obiekty naturalne lub ich części trudno dostrzegalne z powietrza na tle otoczenia z powodu ich barwy, położenia lub konstrukcji oraz inne naziemne obiekty budowlane oraz obiekty naturalne lub ich części, zlokalizowane w strefach dolotu do lotniska i odlotu, szczególnie w terenie pagórkowatym i górskim, uznane przez Prezesa lub przez właściwy organ nadzoru nad lotnictwem wojskowym za przeszkody górnicze. (ust.1)
Ponadto zgłoszeniu do właściwego organu nadzoru nad lotnictwem wojskowym podlegają wszystkie stałe lub tymczasowe obiekty budowlane o wysokości 50 m i więcej. (ust.2)
Zapis studium, przewidujący obowiązek zgłoszenia do Szefostwa Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP rozwoju obiektów i urządzeń wykorzystujących odnawialne źródła energii, w tym lokalizacji turbin wiatrowych, stanowi przekroczenie ustawowych kompetencji rady. Regulacja planistyczna nie może zaś zastępować lub modyfikować rozwiązań, zawartych w aktach prawa powszechnie obowiązującego, a ponadto musi znajdować swoje uzasadnienie w przepisach upoważniających organ uchwałodawczy gminy do jej ustanowienia. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2013r., sygn.akt II SA/Łd 730/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Zasadne i dyskwalifikujące studium jako całość są również zarzuty skargi związane z naruszeniem art. 10 ust. 2 pkt 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Granice terenów zamkniętych i ich stref ochronnych powinny być obligatoryjnie określone w studium. Nie budzi wątpliwości, że na obszarze Gminy Strzelce, uznane zostały za tereny zamknięte, zastrzeżone ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa, tereny w obrębach [...] (działka nr 255/1 o powierzchni 5,7500 ha), [...] (działka nr 62 o powierzchni 18,0652 ha) oraz [...] (działka nr 78/1 o powierzchni 5,990 ha), na których usytuowane są linie kolejowe. Okoliczność ta nie znalazła natomiast swojego odzwierciedlania w studium, co skutkuje wadliwością całej uchwały. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2008r., sygn.akt II SA/Kr 373/08, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 499887).
Konkluzji tej nie zmienia fakt, że "PKP nie wniosła uwag do projektu studium" a tereny kolejowe zostały wskazane w tekście i na rysunku studium. Zdefiniowanie terenu jako zamkniętego wiąże się bowiem z ich zastrzeżeniem ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa (art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (DZ.U. nr 100 z 2000r., poz .1086 ze zm.). Ustalenia w zakresie komunikacji kolejowej, zawarte w rozdziale VI studium i związane z określeniem granic stref ochronnych obszaru kolejowego nie może być traktowane jako realizacja ustawowego obowiązku określenia w studium granic terenów zamkniętych i ich stref ochronnych.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdzono niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały, wobec tego, że od daty jej podjęcia upłynął rok a uchwała została przedłożona Wojewodzie Łódzkiemu w ustawowym terminie (art.94 § 1 ustawy o samorządzie gminnym).
Po myśli art. 152 p.p.s.a. orzeczono zaś, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Wojewody ich zwrot w kwocie odpowiadającej wynagrodzeniu pełnomocnika, będącego radcą prawnym, ustalonemu w oparciu o treść § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) na kwotę 240,-zł.
A. P.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło