II SA/Łd 1064/15
WyrokWSA w Łodzi2016-03-08
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Joanna Sekunda-Lenczewska, Anna Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zobowiązująca do zwrotu bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości powinna zawierać rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku strony o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek strony o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty inicjuje odrębne postępowanie administracyjne, które powinno zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej. Organy obu instancji błędnie uznały, że decyzja zobowiązująca do zwrotu bonifikaty zawiera w sobie stwierdzenie o braku skorzystania z uprawnienia do odstąpienia. Brak odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony stanowi naruszenie przepisów prawa.Stan faktyczny
E. T. uzyskała bonifikatę od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Po upływie niespełna 5 lat od przekształcenia, E. T. zbyła nieruchomość osobie trzeciej. Prezydent Miasta Ł. zobowiązał ją do zwrotu bonifikaty po waloryzacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Prezydenta w części dotyczącej terminu zwrotu i poddania się rygorowi egzekucji, a w pozostałym zakresie utrzymało ją w mocy, uznając żądanie zwrotu bonifikaty za zasadne. Skarżąca kwestionowała brak rozstrzygnięcia w przedmiocie jej wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2016 roku sprawy ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] znak: [...]. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...]
w przedmiocie zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie (po waloryzacji) od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności
w części określonej jako pkt 2 i 3 rozstrzygnięcia i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji; w pozostałym zakresie, tj. w części określonej jako pkt 1 rozstrzygnięcia utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Jak wynika z akt sprawy na mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] E. T. udzielono bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A 9 na działce nr 332/2, obręb [...] w wysokości 90 %, tj. w wysokości 40.365 zł. W związku z bonifikatą opłata za przekształcenie, o którym mowa, zamiast 44.850 zł wyniosła 4.485 zł.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zobowiązał E.T. do zwrotu kwoty 43.085,95 zł równej udzielonej bonifikacie (po jej waloryzacji) od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wyżej wskazanej nieruchomości, do której zobowiązani uzyskali tytuł własności na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Ł.z dnia [...] nr [...] (pkt 1 decyzji). Jednocześnie organ ustalił, że wpłaty kwoty 43.085,95 zł należy dokonać na konto Urzędu Miasta Ł. na wskazany numer rachunku bankowego w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna (pkt 2 decyzji). Organ orzekł ponadto, iż E.T. poddaje się rygorowi egzekucji w myśl przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619) co do obowiązku terminowego uregulowania zwrotu bonifikaty po jej waloryzacji (pkt 3 decyzji).
W motywach rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w pkt III decyzji z dnia [...] wskazano na regulację i skutki wynikające z art. 4 ust. 15 i ust. 16 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2012 r., poz. 83 ), dalej w skrócie "ustawa", stosownie do których Prezydent Miasta Ł. żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji, jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc
od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele,
które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty, przy czym powyższe nie dotyczy zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.
o gospodarce nieruchomościami. Od decyzji tej strona nie wniosła odwołania
i podporządkowała się ustaleniom w niej zawartym.
Dalej organ I instancji wyjaśnił, że po przeprowadzeniu badań wieczystoksięgowych ustalono, iż w dniu [...], tj. przed upływem 5 lat od dnia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości aktem notarialnym [...] E.T. zbyła nieruchomość osobie trzeciej - T. i A. małżonkom W.. Powyższa okoliczność obligowała do orzeczenia zwrotu bonifikaty po jej waloryzacji, której dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszonych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Organ podał, że Urząd Statystyczny pismem z dnia [...] poinformował, iż kwota 40.365 zł przeliczona wskaźnikiem cen, towarów i usług, opublikowanymi w okresie wrzesień 2011 r. - styczeń 2014 r., odpowiada kwocie 43.085,95 zł. W ocenie organu kwota 43.085,95 zł powinna być zatem zwrócona przez E. T., zgodnie z punktem 2 decyzji.
Dodatkowo Prezydent wyjaśnił, że strona pismem z dnia [...] wniosła
o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty po jej waloryzacji, ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując że środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości przeznaczyła na zakup mieszkania oraz na spłatę pożyczek. W tym zakresie organ podniósł, że przeznaczenie środków ze sprzedaży na cele mieszkaniowe nie stanowi uzasadnienia do odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty,
a zamiar zbycia nieruchomości mógł być już zrealizowany przed wydaniem decyzji
o przekształceniu. W ocenie organu brak jest zatem okoliczności dających podstawę do dochodzenia zwrotu bonifikaty.
W odwołaniu od tej decyzji strona, powołując się na zły stan zdrowia, trudną sytuację majątkową, niemożność utrzymania nieruchomości przy ul. A 9 skutkującą koniecznością jej zbycia, wniosła o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty. Jednocześnie zaznaczyła, że kwotę uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości wydała na cele mieszkaniowe i zwrot zaciągniętych pożyczek.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję organu I instancji w zakresie pkt 2 i 3 rozstrzygnięcia i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji,
w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że użycie w art. 4 ust. 15 ustawy kategorycznego zwrotu "organ żąda" należy interpretować w ten sposób, że żądanie zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie (po waloryzacji) za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności jest obowiązkiem właściwego organu administracji publicznej w przypadku zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie. Z kolei, użycie w odniesieniu do odstąpienia od żądania zwrotu kwoty bonifikaty sformułowania "organ może" przesądza, że kwestia ta należy do sfery tzw. uznania administracyjnego, które może nastąpić przy spełnieniu warunku stwierdzenia przez właściwy organ istnienia "szczególnie uzasadnionych przypadków" przemawiających za odstąpieniem oraz warunku wyrażenia zgody na odstąpienie przez wojewodę, radę lub sejmik. Organ przypomniał jednocześnie, że art. 4 ust. 15 ustawy określa dwie odrębne przesłanki pozytywne żądania zwrotu kwoty bonifikaty,
a mianowicie zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat od dnia przekształcenia
i wykorzystanie w tym okresie nieruchomości na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty, przy czym badanie celu działania właściciela nieruchomości i celu udzielenia bonifikaty jest wymagane tylko w drugim przypadku. Ponadto przedmiotowy przepis przewiduje trzy odrębne przesłanki negatywne tego żądania. W ocenie Kolegium kwestia ewentualnego odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty nie stanowi przedmiotu odrębnej sprawy administracyjnej, lecz - w przypadku złożenia stosownego wniosku przez stronę - podlega rozpatrzeniu w ramach postępowania w sprawie zwrotu bonifikaty. Organ zaznaczył, że rozstrzygnięcie zobowiązujące do zwrotu bonifikaty zawiera w sobie stwierdzenie, że organ nie skorzystał z przyznanego mu uprawnienia do odstąpienia od zwrotu.
W dalszej kolejności Kolegium podniosło, że Prezydent Miasta Ł. ustalając w decyzji z dnia [...] opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 9 w prawo własności zastosował bonifikatę wysokości 90%, tj. co do kwoty 40.365 zł. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] i z tą datą nastąpił skutek przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Bezspornym jest również, że na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] [...], czyli przed upływem 5 lat od dnia przekształcenia E.T. zbyła przedmiotową nieruchomość na rzecz osób trzecich, które nie należą do kręgu osób bliskich względem zbywającej w rozumieniu art. 4 pkt 13 u.g.n. Wskazane wyżej okoliczności, jak również fakt, że w niniejszej sprawie nie zachodzą także inne sytuacje wyłączające żądanie zwrotu bonifikaty, w przekonaniu Kolegium wyczerpują ogół przesłanek ustawowych warunkujących powstanie obowiązku żądania jej zwrotu.
Organ odwoławczy podzielił następnie argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, iż okoliczności podane we wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty z dnia [...] nie mogą być zakwalifikowane jako "szczególnie uzasadnione przypadki", których wystąpienie stanowi jedną
z obligatoryjnych przesłanek warunkujących możliwość odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty na podstawie art. 4 ust. 15 ustawy. Podniósł, że kategoria szczególnie uzasadnionych przypadków obejmuje sytuacje będące wynikiem zdarzeń nagłych, nieprzewidywalnych, losowych i w tak określonym kontekście nie może odnieść zamierzonego skutku powoływanie się przez stronę postępowania na niskie dochody
z emerytury, znaczne koszty utrzymania nieruchomości czy inne okoliczności, które istniały w dacie przekształcenia, albo takie, które - jako osoba zapobiegliwa - powinna ona przewidzieć, a przynajmniej wziąć pod uwagę ewentualność ich zaistnienia przed wystąpieniem z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności.
Kolegium podkreśliło, że dokonane na rzecz strony przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności obiektywnie wpłynęło na wzrost wartości rynkowej nieruchomości, o czym świadczy cena, za jaką została sprzedana w 2014 r. Wzrost ten nie miał przy tym odzwierciedlenia w wysokości opłaty za przekształcenie ze względu na udzieloną bonifikatę, podczas gdy ratio legis przepisu art. 4 ust. 15 ustawy in fine sprowadza się do zapobiegania sytuacjom, gdy użytkownik wieczysty składa wniosek
o przekształcenie jego prawa w prawo własności, by następnie w krótkim okresie po przekształceniu zbyć nieruchomość albo wykorzystać ją na cele sprzeczne z celem udzielenia bonifikaty, uzyskując w ten sposób nieuzasadnione przysporzenie majątkowe. Organ podkreślił, że E.T. została pouczona przez Prezydenta Miasta Ł. w treści decyzji o przekształceniu i ustaleniu opłaty o brzmieniu art. 4 ust. 15 ustawy i miała świadomość wypływających z niego skutków prawnych, a także wiedzę na temat okoliczności, zależnych wyłącznie od jej woli, które te skutki mogą spowodować.
Podsumowując organ wskazał, że wobec niestwierdzenia w rozpatrywanej sprawie "szczególnie uzasadnionych przypadków", o których mowa w art. 4 ust. 15 ustawy, uznał za prawidłowe kwestionowane rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Ł. zobowiązujące stronę do zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie od opłaty za przekształcenie. Dodał również, że ustalenie nieistnienia tej przesłanki zwalniało organ I instancji z konieczności wystąpienia do Rady Miejskiej w Ł. o wyrażenie zgody na ewentualne odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty. Kolegium oceniło również jako prawidłowe ustalenie wysokości bonifikaty po waloryzacji przy zastosowaniu wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Statystycznego w Ł., w tym przyjęcie, że waloryzacja powinna odnosić się do okresu od daty przekształcenia do daty zbycia nieruchomości.
Organ wyjaśnił również, że uchylenie decyzji nr [...] w zakresie pkt 2 rozstrzygnięcia połączone z umorzeniem postępowania I instancji w tym zakresie, było konieczne z uwagi na fakt, że przepisy prawa nie upoważniają organu właściwego
w sprawie żądania zwrotu bonifikaty do określenia innego terminu zapłaty kwoty równej udzielonej bonifikacie niż dzień, w którym stała się ostateczna decyzja zobowiązująca określone osoby do jej zapłaty. Poza tym organ wskazał, że strona może uiścić wymaganą kwotę według własnego wyboru - albo gotówką w kasie Urzędu Miasta Ł., albo przelewem na rachunek bankowy tegoż Urzędu, podany w uchylonym pkt 2 rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do pkt 3 sentencji decyzji nr [...] Kolegium wyjaśniło, że ten element jej rozstrzygnięcia uznało za zbędny, gdyż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tryb egzekucji administracyjnej stosuje się co do zasady do obowiązków wynikających z decyzji właściwych organów, a jego wdrożenie w konkretnym przypadku nie wymaga, by osoba zobowiązana uprzednio "poddawała się rygorowi egzekucji" w myśl przepisów tej ustawy w treści decyzji nakładającej na nią dany obowiązek.
Powyższe rozstrzygnięcie E.T. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jego uchylenie.
Skarżąca zakwestionowała w szczególności stanowisko organu odwoławczego co do zasadności nieodstąpienia przez Prezydenta Miasta Ł. od żądania zwrotu bonifikaty w ramach postępowania zakończonego w I instancji decyzją zobowiązującą do zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji. Autorka skargi podniosła, że konieczność sprzedaży domu wraz z działką nastąpiła wskutek pogorszenia jej stanu zdrowia oraz zdrowia jej małżonka. Wyjaśniła, że małżonek zmuszony był zlikwidować prowadzoną działalność w związku z istniejącą sytuacją kryzysową w kraju
i powstaniem znacznych zaległości finansowych. Część kwoty ze sprzedaży domu została przeznaczona na spłaty zaległości do Urzędu Miasta Ł., urzędów skarbowych, banku oraz komornika. Skarżąca dodała, że powyższe wpłynęło na pogorszenie się jej stanu zdrowia i zmuszona została do zaciągnięcia pożyczek na utrzymanie i zakup leków. W ocenie E. T. organ I instancji nie wykazał dobrej woli, by wystąpić do Rady Miejskiej w Ł. o ustalenie konieczności żądania zwrotu bonifikaty. Skarżąca wniosła ponadto o dopuszczenie dowodu z jej zeznań na okoliczność wykazania jej złej sytuacji majątkowej oraz niemożności zwrotu uzyskanej bonifikaty.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło
o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 8 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. orzekającą o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie (po waloryzacji) od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności w zakresie pkt 2 i 3 rozstrzygających o terminie zwrotu bonifikaty oraz o poddaniu się rygorowi egzekucji administracyjnej i w tym zakresie umarzającą postępowanie pierwszej instancji, w pozostałym zakresie dotyczącym obowiązku zwrotu bonifikaty orzekającą o utrzymaniu w mocy pkt 1 decyzji.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 4 ust. 15 i 16 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w myśl których organ, o którym mowa w art. 3 ust. 1, żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji, jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, spółdzielni mieszkaniowej w przypadku ustanowienia odrębnej własności na rzecz członków oraz właścicieli lokali, którym przekształcono udział w prawie użytkowania wieczystego
w prawo własności. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku. Waloryzacji, o której mowa w ust. 15, dokonuje się według zasad określonych w art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że żądanie zwrotu bonifikaty jest obligatoryjne w przypadku zbycia nieruchomości przez osobę, na rzecz której dokonano przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i udzielono bonifikaty w opłacie z tego tytułu przed upływem 5 lat od dnia przekształcenia. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie jest pozostawione uznaniu organu administracyjnego i następuje w drodze decyzji administracyjnej. Jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może działając w ramach uznania administracyjnego odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się stanowisko, które tutejszy sąd w pełni podziela, że jeżeli ustalenie opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wraz z udzieleniem bonifikaty od tej opłaty następuje w decyzji administracyjnej, to wyrażenie zgody na udzielenie bonifikaty może nastąpić wyłącznie w związku z rozpatrzeniem przez właściwy organ sprawy indywidualnej, co wynika z art. 68 u.g.n. Odstąpienie oraz odmowa odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty również powinny nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Te dwa ostatnie rozstrzygnięcia należą do uznania administracyjnego i winny być zainicjowane wnioskiem strony wskazującym na istnienie szczególnie uzasadnionych okoliczności umożliwiających odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą właściwego organu (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1627/11 i 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2070/13 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych
w: Warszawie z dnia 19 maja 2011 r. sygn. akt I SA/WA 2512/10, z dnia 12 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2575/12, Łodzi z dnia 23 września 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 246/11, Wrocławiu z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 81/14 – dostępne na stronie internetowej pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że mocą decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] udzielono E. T. bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. A 9 na działce nr 332/2, obręb [...] w wysokości 90 % odpowiadającej kwocie 40.365 zł i ustalono opłatę za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w wysokości 4.485 zł.
Okolicznością nie budzącą wątpliwości pomiędzy stronami postępowania jest również fakt, że przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia skarżąca na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] Rep. A nr [...] sprzedała nieruchomość A. W. i T. W., zaś nabywcy nieruchomości nie są względem skarżącej osobami bliskimi w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Co do zasady więc spełnione zostały przesłanki do wydania przez organ decyzji
o żądaniu zwrotu kwoty odpowiadającej udzielonej uprzednio bonifikacie od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego.
Z akt sprawy wynika jednak, że w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie przez organ I instancji decyzji z dnia [...], skarżąca pismem z dnia [...] zwróciła się do Prezydenta Miasta Ł.
z wnioskiem o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty po jej waloryzacji z powodu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, wniosek w tym przedmiocie ponowiła następnie w odwołaniu.
Analiza wydanych w sprawie decyzji o zwrocie bonifikaty dowodzi, że organy obu instancji nie rozstrzygnęły w drodze decyzji administracyjnej o odstąpieniu lub odmowie odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty będąc w błędnym przekonaniu rozstrzygnięcie zobowiązujące do zwrotu bonifikaty zawiera w sobie jednocześnie stwierdzenie, że organ nie skorzystał z przyznanego mu uprawnienia do odstąpienia od zwrotu.
W ocenie sądu wniosek skarżącej z dnia [...] zainicjował przed organem postępowanie administracyjne, które winno zostać zakończone stosownym rozstrzygnięciem administracyjnym. Zatem w sytuacji, gdy strona - tak jak to miało miejsce w realiach rozpoznawanej sprawy - wystąpiła do organu z wyraźnym wnioskiem o odstąpienie żądania zwrotu bonifikaty, jego obowiązkiem było rozstrzygnięcie
w drodze decyzji administracyjnej zgodnie z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w przedmiocie wniosku skarżącej i należyte wyjaśnienie, z jakich powodów organ odstąpił bądź odmówił odstąpienia od żądania zwrotu tejże bonifikaty. Tymczasem w tej sprawie nie wydano odrębnej decyzji administracyjnej ani też nie zawarto stosownego rozstrzygnięcia w decyzji zobowiązującej do zwrotu udzielonej bonifikaty, co stanowi
o wydaniu przez organy obu instancji decyzji z naruszeniem art. 4 ust. 15 ustawy i art. 104 § 1 i 2 K.p.a., rzutującym na wynik sprawy. Stwierdzone uchybienie obligowało sąd do ich usunięcia z obrotu prawnego.
W toku ponownie prowadzonego postępowania organ zobligowany będzie uwzględnić ocenę prawną wynikającą z niniejszego wyroku i wydać rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom obowiązującego prawa.
Mając powyższe na względzie sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
MR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło