II SA/Łd 1078/18

Dnia 3 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. C. na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku dotyczącego ustalenia, że wypowiedzenie warunków użytkowania wieczystego i opłaty rocznej z tego tytułu jest nieuzasadnione p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Lp/ Pismem z dnia 29 października 2018 roku D. C. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] oddalające wniosek o ustalenie, że wypowiedzenie dotychczasowych warunków użytkowania wieczystego i ustalenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadnione. Zaskarżonemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 72 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm.), poprzez jego zastosowanie, podczas gdy z dokumentacji w sprawie, w szczególności z pisma z dnia [...] złożonego przez Prezydenta Miasta Ł., stanowiącego o tym, iż skarżąca nie jest obowiązana do wnoszenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości do dnia 22 sierpnia 2062 roku; 2. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, podczas gdy dokładna analiza sprawy i materiału dowodowego doprowadziłaby do konkluzji uzasadniającej stanowisko skarżącej. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z żądaniem skarżącej oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej, według norm przepisanych. W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej odrzucenie. Jednocześnie Kolegium nadmieniło, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd bada jej dopuszczalność. Zauważyć należy, iż sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest zatem pozostawanie w kognicji sądu administracyjnego sprawy, której skarga dotyczy. O tym, czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego stanowi art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm. – przywołanej dalej w tekście jako: "p.p.s.a"), zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. (art. 2 p.p.s.a.). Zaskarżonym orzeczeniem Kolegium oddaliło wniosek o ustalenie, że wypowiedzenie dotychczasowych warunków użytkowania wieczystego i ustalenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadnione. Analiza powołanych przepisów art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. nie pozwala na zakwalifikowanie zaskarżonego orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] do żadnej z wymienionych w przytoczonym przepisie kategorii aktów, czynności podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Orzeczenie to nie stanowi także "innego, niż decyzja albo postanowienie, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa", które wymienia art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zauważyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 25 listopada 2013 roku, w której – na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 45 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP. – dopuścił możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) samorządowego kolegium odwoławczego w sprawie z wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, wskazał również, że "użytkowanie wieczyste jest instytucją prawa cywilnego. Treść stosunku użytkowania wieczystego - co do zasady - jest kształtowana umownie, według zasad określonych przede wszystkim w przepisach Kodeksu cywilnego, a ponadto w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Został on w konsekwencji poddany cywilistycznej (prywatnoprawnej) metodzie regulacji stosunków społecznych, a częściowo - metodzie administracyjnoprawnej (publicznoprawnej)". W uzasadnieniu powyższej uchwały wskazano, powołując się przy tym na orzecznictwo i doktrynę, że "cywilnoprawny charakter mają również czynności polegające na oznaczeniu wysokości opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego, w tym czynności związane z aktualizacją tych opłat na skutek zmiany wartości nieruchomości gruntowej. Tak więc spory w przedmiocie ustalenia opłat czy zmiany opłat z tytułu użytkowania wieczystego są sporami cywilnymi dotyczącymi należności pieniężnych (uchwały Sądu Najwyższego z: 21 kwietnia 1994 r., III CZP 36/94, OSNCP 1994, nr 11, poz. 209 i 25 sierpnia 1995 r., III CZP 96/95, OSNCP 1995, nr 12, poz. 173 oraz wyroki NSA z: 12 maja 2006 r., I OSK 843/05, LEX nr 236557, 23 stycznia 2007 r., I OSK 306/06, LEX nr 29319, postanowienie NSA z 3 października 1997 r., I SA 1333/97, OSP 1998, nr 3, poz. 57)" (zob. uchwała NSA z dnia 25 listopada 2013 roku, sygn. akt I OPS 12/13, opublikowano: ONSAiWSA 2014/2/20, OSP 2015/5/52, LEX nr 1391606). Wbrew argumentom skarżącej nie można również przyjąć, iż podstawę zaskarżenia stanowi art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej jako u.g.n.) . Zgodnie z powyższym przepisem od orzeczenia kolegium właściwy organ lub użytkownik wieczysty mogą wnieść sprzeciw w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Wniesienie sprzeciwu jest równoznaczne z żądaniem przekazania sprawy do sądu powszechnego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości. Natomiast w myśl ust. 2 art. 80 kolegium przekazuje właściwemu sądowi akta sprawy wraz ze sprzeciwem. Wniosek, o którym mowa w art. 78 ust. 2, zastępuje pozew. Trafnie organ pouczył skarżącą, że właściwym do rozpoznania sprzeciwu właściwy jest sąd powszechny. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż sprawa objęta przedmiotową skargą ma charakter cywilnoprawny i nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Na marginesie zauważyć należy, iż skarżąca pismo z dnia 29 października 2018 roku zatytułowała "Sprzeciw od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...]". Ponadto powyższe pismo zostało wniesione w terminie prawem przewidzianym do wniesienia sprzeciwu. W sytuacji, gdy powstają wątpliwości i niejasności co do treści podania, organ zobligowany był do wyjaśnienia intencji, żądania strony wnoszącej podanie, także w sytuacji, gdy strona wadliwie wskazała adresata sprzeciwu Pozostaje to jednak bez wpływu na zasadność skargi, bowiem jeżeli sprawa poddana kontroli sądu do takiej kategorii spraw nie należy, stosowanie do art. 58 § 1 p.p.s.a. skargę należy odrzucić. Mając na uwadze powyższe należało uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna, gdyż zaskarżone orzeczenie nie jest objęte właściwością sądów administracyjnych. Skarga podlega zatem odrzuceniu. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Lp/