II SA/Łd 1104/11

Dnia 27 lutego 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. lf II SA/Łd 1104/11 Uzasadnienie K.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z 13-letnim synem K. i 8-letnią córką R. Poinformował również, że z żoną znajdują się w rozdzielności majątkowej. Nie wykazał żadnego majątku, ani dochodów. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie dysponuje wystarczającymi środkami, by wynająć adwokata. Z uwagi na fakt, iż oświadczenie skarżącego okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 17 lutego 2012 r., wezwano K.K. do złożenia: 1/ odpisów zeznań rocznych o wysokości dochodów osiągniętych przez skarżącego oraz jego żonę w 2010 r., a także w 2011 r. (w przypadku ich złożenia), 2/ zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o statusie skarżącego jako osoby bezrobotnej (z prawem bądź bez prawa do zasiłku dla bezrobotnego), ewentualnie innego zaświadczenia o jego aktualnym statusie zawodowym, 3/ wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków i lokat bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, 4/ wyjaśnienia, czyją własnością jest mieszkalnie przy A w Ł., które skarżący wskazuje jako miejsce zamieszkania, 5/ wyjaśnienia, czy nadal posiada udziały w spółkach praw handlowego (między innymi w spółkach "A", "B", "C", "D", "E", bądź innych), jeśli tak – jakie pełni w nich funkcje oraz czy w wciągu ostatniego roku otrzymywał z tych spółek jakiekolwiek świadczenie pieniężne (czy to w formie dywidend, czy też innych), z podaniem wysokości tych świadczeń (w przypadku ich otrzymania), w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedstawił zaświadczenia z urzędu skarbowego, że latach 2009 i 2010 nie składał rocznych zeznań o wysokości osiągniętego dochodu, z wyjaśnieniem, że podyktowane to było brakiem dochodów. Poinformował również, że właścicielem mieszkania, w którym mieszka i w którym jest zameldowany, jest spółka B Sp. z o.o. Dodał także, że posiada udziały w spółkach prawa handlowego wymienionych w wezwaniu z dnia 17 lutego 2012 r., jednakże z tego tytułu, jak również z tytułu zasiadania w zarządach tych spółek, nie uzyskał w ostatnim roku żadnych świadczeń pieniężnych. Stwierdził, że nie posiada konta bankowego, ani lokat bankowych. Przedstawił także umowę o pracę z dnia 1 stycznia 2012 r., z której wynika, że został zatrudniony w spółce F Sp. z o.o. na stanowisku przedstawiciela handlowego, z wynagrodzeniem 1500 zł miesięcznie. Odnośnie do zobowiązania do przedstawienia dokumentów obrazujących sytuację majątkową żony, przedstawił umowę majątkową małżeńską, ustanawiającą rozdzielność majątkową pomiędzy małżonkami. Stwierdził, że ten fakt powoduje, że wszelkie wątpliwości dotyczące statusu majątkowego jego żony zostały wyjaśnione. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że stosownie do powołanych przepisów warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04). Mając na uwadze przedstawioną przez skarżącego sytuację rodzinną i materialną, należy stanąć na stanowisku, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy. Przede wszystkim oświadczenie skarżącego, zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za daleko niewystarczające, jako że zawierało jedynie niezwykle lakoniczne uzasadnienie, sprowadzające się do stwierdzenia, że skarżący nie dysponuje wystarczającymi dochodami na pokrycie kosztów postępowania, w tym wynajęcia profesjonalnego doradcy. Nie wskazano w nim natomiast na inne okoliczności świadczące o trudnej sytuacji życiowej czy materialnej. Z uwagi na ten fakt zasadne było wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jego realnych możliwości płatniczych. Jednakże skarżący nie przedstawił, mimo doręczonego wezwania, informacji o sytuacji majątkowej żony, powołując się w tej kwestii na ustrój rozdzielności majątkowej między małżonkami. Z tego względu referendarz sądowy nie ma możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkowo-rodzinną skarżącego. Skarżący nie udokumentował bowiem sytuacji finansowej żony, która w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 23) jest zobowiązana do pomocy mężowi. W kwestii obowiązku alimentacyjnego należy wskazać, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podnoszono, że nie jest on uzależniony od ustroju majątkowego małżeńskiego. Podkreślenia wymaga w tej sytuacji okoliczność, że rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami. Skarżący błędnie przyjmuje natomiast, że rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jego żonę z udzielania pomocy małżonkowi, czy też uniemożliwia uzyskanie i podanie informacji o sytuacji majątkowej żony. Z tej tez przyczyny referendarz sądowy zmierzał, choć bezskutecznie, do zbadania, czy rodzina skarżącego będzie w stanie udzielić mu pomocy finansowej w stopniu, jaki nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego rodziny. Skoro strona twierdzi, że potrzebuje pomocy w realizacji jej praw (w tym przypadku w postaci poniesienia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika), to istnieje konieczność oceny, czy pomoc udzielana przez rodzinę skarżącego jest wystarczająca do zaspokojenia tej potrzeby. Dopiero stwierdzenie, że ani samodzielnie, ani przy pomocy rodziny podatnik nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, pozwalałoby rozstrzygnąć o możliwości przyznania pomocy z budżetu państwa. Niedostarczenie szczegółowych informacji odnośnie sytuacji majątkowej żony nie pozwala na ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącego pod kątem spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2012 r., I FZ 25/12). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarżący, nie przedstawiając części informacji pozwalających na rzetelną i obiektywną ocenę jej możliwości płatniczych, nie uczynił zadość tym wymaganiom. Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. lf