II SA/Łd 1117/13
WyrokWSA w Łodzi2013-12-10
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Arkadiusz Blewązka, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach, w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 r. do 19 lipca 2011 r., przewidujący niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 października 2013 r. (sygn. akt P 26/11) orzekł o niezgodności art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach, w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 r. do 19 lipca 2011 r., z art. 2 Konstytucji RP. Przepis ten, przewidując niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną, naruszał zasadę proporcjonalności.Stan faktyczny
Spółka cywilna została ukarana karą pieniężną w wysokości 10 000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach za rok 2009. Strony twierdziły, że sprawozdanie zostało złożone w terminie, ale na błędnym druku, a następnie dokonano korekty. Organy administracji obu instancji utrzymały karę w mocy, uznając obowiązek jej nałożenia za obligatoryjny. Strony wniosły skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...]; zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżących kwotę 700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skargi I. P. i B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] znak: [...] z dnia [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżących I. P. i B. S. solidarnie kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. a.bł.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez I. P. i B. S. wspólniczki spółki cywilnej A s.c. Przychodnia dla zwierząt z siedzibą w Ł., utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] znak [...].
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej Marszałek Województwa [...] decyzją z dnia [...] znak [...] wymierzył I. P. i B. S. wspólniczkom spółki cywilnej A s.c. Przychodnia dla Zwierząt I. P., B. S. z siedzibą w Ł., karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za rok 2009.
W odwołaniu od tej decyzji I. P. i B. S. wniosły o umorzenie postępowania w sprawie wymierzenia spółce kary. Strony przytoczyły art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach wskazując, że organ wymierzył im karę podczas gdy firma spełniła wszystkie warunki wymienione w przepisie. Zdaniem odwołujących sprawozdanie zostało złożone w obowiązującym terminie, dane ujęte w zestawieniu były zgodne z rzeczywistymi, obowiązek został wykonany. Jedyny błąd polegał na zastosowaniu błędnego druku sprawozdania, przy czym niezwykle istotne jest, że takie sprawozdanie było sporządzone przez Spółkę po raz pierwszy. W dniu 31 marca 2010 r. zostało wysłane do Urzędu Marszałkowskiego sprawozdanie, które miało dotyczyć gospodarowania odpadami za rok 2009, omyłkowo jednak zamiast zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2009 rok, zostało wysłane na druku sprawozdania OS-OP1 dotyczącego opłaty produktowej. Zaznaczono też, że pracownik tworzący powyższe sprawozdanie pomylił deklaracje i w terminie do 31 marca 2010 r. złożył sprawozdanie OŚ-OP1, co świadczy o tym, że termin deklaracji został zachowany, jednak został zastosowany błędny druk. Po szczegółowej analizie została dokonana korekta powyższego zestawienia, dnia 2 sierpnia 2010 r. został złożony prawidłowy formularz, a następnie 12 sierpnia 2010 r. została dokonana korekta danych tego zestawienia. Zdaniem odwołujących zastosowana sankcja jest nieadekwatna do popełnionego czynu, ponieważ ich zdaniem zestawienie zostało złożone w obowiązującym terminie aczkolwiek na złym druku, nie jest to akt złej woli, lecz uchybienie. Błędne jest też twierdzenie organu I instancji, iż nałożona kara ma charakter obligatoryjny, gdyż w sprawach kar pieniężnych, o których mowa w art. 79b i 79c stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują odpowiednio wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska oraz marszałkowi województwa. Rozdział 7a Ordynacji podatkowej umożliwia zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, a w tym między innymi możliwym jest zastosowanie art. 67a § 1 pkt 3 to jest umorzenie zaległości podatkowej gdy jest to uzasadnione ważnym interesem podatnika. Od początku prowadzenia działalności gospodarczej strony korzystają z usług wyspecjalizowanych firm zajmujących się odbieraniem i utylizacją odpadów medycznych, a co za tym idzie ich zdaniem "karanie (...) za to, że pomylono druk dodatkowego sprawozdania potwierdzającego spełnienie wszelkich obowiązków związanych z wytwarzaniem odpadów uważają za skrajnie niesprawiedliwe i ze wszelkich miar uderzające w ich interes jako podatnika.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 79c ust. 3 w związku z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 185, poz. 1243 ze zm.) – dalej w skrócie "ustawa", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że w dniu 12 marca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 145). Ustawa ta została ogłoszona w dniu 25 lutego 2010 r., a okres jej vacatio legis określony został na 14 dni. Ustawa ta dodała do ustawy o odpadach rozdział 9a zatytułowany "Kary pieniężne". W rozdziale tym przewidziano katalog naruszeń obowiązków posiadaczy odpadów, które skutkują obligatoryjnie wymierzeniem sankcji przez właściwy organ w postaci kary pieniężnej w określonej wysokości. Jednym z przypadków uzasadniających wymierzenie kary pieniężnej jest nieterminowe przekazanie marszałkowi województwa zbiorczego zestawienia danych o odpadach, o czym stanowi art. 79c ust. 3 ustawy.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że strona jest posiadaczem odpadów w świetle art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach. Wytwarzanie odpadów związane jest z działalnością gospodarczą strony. Pociąga to za sobą obowiązki ewidencyjne, o których mowa w art. 36 ustawy o odpadach. Wytwarzane przez stronę odpady nie kwalifikują się do kategorii odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów. Określone one zostały w wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 36 ust. 13 ustawy o odpadach rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie rodzajów odpadów lub ich ilości, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, oraz kategorii małych i średnich przedsiębiorstw, które mogą prowadzić uproszczoną ewidencję odpadów (Dz. U. Nr 152, poz. 1735). Z rozporządzenia tego wynika, że nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji wytwarzanych rocznie odpadów o kodach: 02 01 03 (odpadowa masa roślinna), 02 01 06 (odchody zwierzęce, 03 01 01), odpady kory i korka do 10 Mg), 03 01 05 (trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w 03 01 04 - do 10 Mg), 08 03 18 (odpadowy toner drukarski inny niż wymieniony w 08 03 17 - do 0,1 Mg), 13 02 08 (Inne oleje silnikowe, przekładniowe i smarowe - do 0,01 Mg), 15 02 03 (sorbenty, materiały filtracyjne, tkaniny do wycierania (np. szmaty, ścierki) i ubrania ochronne inne niż wymienione w 15 02 02 - do 0,1 Mg), 16 02 13 (zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 12 - do 0,005 Mg), 17 01 01 (odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów - do 5 Mg), 17 01 02 (gruz ceglany - do 5 Mg), 17 01 03 (odpady innych materiałów ceramicznych i elementów wyposażenia do 5 Mg), 17 02 01 (drewno do 5 Mg), 17 02 02 (szkło do 5 Mg), 17 02 03 (tworzywa sztuczne do 5 Mg), 17 05 04 (gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03 - do 5 Mg), 17 08 02 (materiały konstrukcyjne zawierające gips inne niż wymienione w 17 08 01 do 5 Mg). Strona jest również wytwórcą odpadów, które nie mieszczą się w katalogu odpadów, dla których nie przewidziano obowiązku ewidencyjnego. W związku z powyższym nie budzi wątpliwości, że na stronie spoczywał obowiązek ewidencji odpadów.
Zgodnie z art. 37 ustawy, posiadacz odpadów prowadzący ewidencję odpadów jest obowiązany sporządzić na formularzu zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów (ust. 1). Zbiorcze zestawienia danych posiadacz odpadów lub wytwórca komunalnych osadów ściekowych jest obowiązany przekazać marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów w terminie do końca pierwszego kwartału za poprzedni rok kalendarzowy dla sprawozdań za lata 2005 - 2009 oraz do 15 marca - od dnia 1 stycznia 2011 r. Obowiązek przekazania zbiorczego zestawienia danych o odpadach za rok 2009 powinien więc być wykonany do 31 marca 2010 r.
W niniejszej sprawie niespornym jest fakt, że obowiązek ten nie został wykonany w terminie, bowiem strona przekazała Marszałkowi Województwa [...] zestawienie danych o odpadach w dniu 3 sierpnia 2010 r. (prezentata organu na dokumencie zawierającym zbiorcze zestawienie danych o odpadach). Przy czym jak wynika z akt sprawy zestawienie to zostało wysłane przesyłką listową w dniu 2 sierpnia 2010 r. (data stempla pocztowego na załączonej do akt sprawy kopercie). Kolegium zaznaczyło, że w piśmie przewodnim strona wskazała, iż składa zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów z opóźnieniem i przeprasza za zaistniałą sytuację. W dniu 17 sierpnia 2010 r. wpłynęło do organu I instancji pismo z dnia 12 sierpnia 2010 r. zatytułowane "wyjaśnienia i korekty deklaracji za 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 rok" (nadane przesyłką pocztową w dniu 12 sierpnia 2010 r.), w którym zaznaczono że za rok 2009 deklaracja dotycząca zestawienia danych o rodzajach i ilościach odpadów oraz o sposobach gospodarowania nimi została złożona w terminie do dnia 31 marca 2010 r. Omyłkowo została jednak złożona na złym druku, zamiast tego zestawienia zostało złożone sprawozdanie OS-OP1 o wysokości należnej opłaty produktowej. Dnia 2 sierpnia 2010 r. została wysłana prawidłowa deklaracja, która jednak nie zawierała wszystkich informacji. Przy czym w aktach sprawy znajduje się sprawozdanie OS-OP1 o wysokości należnej opłaty produktowej za 2009 rok - na które powołują się strony, które wpłynęło do organu I instancji w dniu 2 kwietnia 2010 r. (o czym świadczy prezentata na wskazanym dokumencie).
Stwierdzenie nieterminowego wykonania obowiązku przekazania zbiorczego zestawienia danych o odpadach za 2009 r. rodziło po stronie organu obowiązek wymierzenia posiadaczowi odpadów sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł stosownie do art. 79c ust. 3 ustawy. Zdaniem Kolegium sankcja taka jest obligatoryjna w przypadku ustalenia, że posiadacz odpadów, będąc obowiązanym do prowadzenia ewidencji odpadów lub przekazywania wymaganych informacji lub sporządzania i przekazywania zbiorczego zestawienia danych lub sporządzania podstawowej charakterystyki odpadów lub przeprowadzania testów zgodności, nie wykonuje tego obowiązku albo wykonuje go nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Tym samym decyzja organu I instancji jest prawidłowa.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu i uzasadniających, w przekonaniu strony, możliwość anulowania kary Kolegium stwierdziło, że w świetle obowiązujących regulacji prawnych nie mogą zostać one uwzględnione. Stanowiący podstawę nałożenia sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach stanowi jedyną podstawę rekonstruowania przesłanek nałożenia tej kary (abstrahując od przywołanych wyżej przepisów określających podmiotowy i przedmiotowy zakres obowiązku, którego nieterminowa realizacja uzasadnia nałożenie kary). Nie zostały w nim przewidziane żadne okoliczności, których wystąpienie uzasadniałoby odstąpienie od nałożenia kary, bądź nałożenia jej w innej wysokości. Według Kolegium nie można też uznać, że złożona została deklaracja dotycząca zestawienia danych o rodzajach i ilościach odpadów oraz o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów w przypadku, gdy w dniu 2 kwietnia 2010 r. wpłynęło do organu I instancji sprawozdanie OŚ-OP1 o wysokości należnej opłaty produktowej za 2009 rok. Zestawienia te zawierają bowiem zupełnie inne dane, zakres informacji zamieszczonych w sprawozdaniu OS-OP1 nie zawiera danych o rodzajach i ilościach wytworzonych odpadów w wyniku prowadzenia w 2009 r. działalności gospodarczej - chodzi o odpady oznaczone kodem odpadów 18 02 20 tj. odpady z diagnozowania, leczenia i profilaktyki weterynaryjnej (odpady medyczne). W gruncie rzeczy nie można mówić o korekcie deklaracji OS-OP1 o wysokości należnej opłaty produktowej.
Według Kolegium z woli ustawodawcy rozstrzygnięcia te mają charakter związany co oznacza, że żadne, poza wyraźnie wskazanymi w ustawie, okoliczności nie mogą być uwzględniane, a tym samym determinować rozstrzygnięć organu administracji. Organ ten, pozbawiony jest prawa miarkowania wysokości kary przy uwzględnieniu jakichkolwiek okoliczności. Wynika to z treści przepisu stanowiącego podstawę nakładania tych kar, który nie przewiduje nałożenia kary w innej wysokości w kontekście fundamentalnej dla działania administracji publicznej zasady praworządności nakazującej jej organom działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.). Argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji w istocie należałoby adresować do ustawodawcy decydującego o treści stosowanych przez organy obu instancji przepisów.
Jednocześnie organ II instancji dodał, że zgodnie z art. 79d ust. 5 ustawy o odpadach, w sprawach dotyczących kar pieniężnych, o których mowa w art. 79b i 79c, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa. Oznacza to, że strona może wystąpić do Marszałka Województwa [...] z wnioskiem o udzielenie przewidzianych w dziale III Ordynacji podatkowej ulg w zapłacie kary pieniężnej (rozłożenie na raty, umorzenie zaległości w zapłacie kary, odroczenie terminu płatności) na zasadach określonych w tej ustawie. Wniosek w sprawie udzielenia ulg w zapłacie kary, będzie można rozpoznać dopiero w przypadku, gdy decyzja wymierzająca karę będzie decyzją ostateczną, a taki przymiot ma niniejsza decyzja Kolegium. Strony powinny więc złożyć stosowny wniosek o umorzenie nałożonej kary do Marszałka Województwa [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I. P. i B. S. wniosły o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania I instancji, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 79c ust. 3 w zw. z art. 37 ust. 3 ustawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu przez organ kary administracyjnej za nieterminowe złożenie informacji zbiorczej o odpadach za 2009 rok, przy uznaniu organu, że termin ten nie został dochowany, podczas gdy skarżące złożyły wspomnianą informację w terminie, lecz jedynie na błędnym formularzu,
2. art. 37 ust. 3, 3a, 3b, 3c ustawy, poprzez ich niezastosowanie polegające na
zaniechaniu przez organ dokonania weryfikacji danych zawartych w złożonym w dniu 31 marca 2010 r. zestawieniu sporządzonym omyłkowo na błędnym formularzu oraz zaniechaniu wydania przez organ I instancji decyzji zobowiązującej do korekty sporządzonego zestawienia danych w sytuacji, gdyby organ uznał, iż dane te nie są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, co przy prawidłowym zastosowaniu umożliwiłoby skarżącym dokonanie korekty informacji zbiorczych o odpadach za 2009 rok złożonej na błędnym formularzu, a które to zaniechanie doprowadziło do wymierzenia kary administracyjnej,
3. art. 79c ust. 3 w zw. z art. 37 ust. 3, 3a, 3b, 3c ustawy, poprzez niewłaściwe
zastosowanie polegające na nałożeniu przez organ kary administracyjnej za nieterminowe złożenie informacji zbiorczej o odpadach za 2009 rok, podczas gdy skarżące złożyły ww. informacje w terminie, lecz jedynie na błędnym formularzu, a następnie wobec zaniechania organu dokonania weryfikacji danych zawartych w złożonym przez Skarżące w dniu 31 marca 2010 r. zestawieniu sporządzonym omyłkowo na błędnym formularzu oraz zaniechania wydania przez organ decyzji zobowiązującej do korekty sporządzonego zestawienia danych - złożyły korektę danych zawartych w zestawieniu z dnia 31 marca 2010 r., co przy prawidłowym zastosowaniu ww. przepisów prowadziłoby do uznania, że skarżące złożyły informację zbiorczą w ustawowym terminie i nie istnieje podstawa do wymierzenia im kary administracyjnej na podstawie art. 79 c ust. 3 ustawy,
4. art. 79c ust. 3 ustawy w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organ administracji był zobligowany do nałożenia kary pieniężnej również w przypadku gdy informacja zbiorcza o odpadach za 2009 rok została złożona w ustawowym terminie lecz na błędnym formularzu, co stanowi naruszenie zasady proporcjonalności w zakresie w jakim kara administracyjna jest rażąco wygórowana w stosunku do rodzaju uchybienia, które było niezawinione, nie wyrządziło szkody, a nadto obowiązek w został spełniony,
Dodatkowo podniesiono zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 105 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie w przypadku, w którym postępowanie powinno zostać umorzone, ponieważ stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na złożenie przez skarżące informacji zbiorczej o jakiej mowa w art. 37 ustawy w terminie, a jedynie na błędnym formularzu a następnie wobec złożenia przez skarżące korekty tej informacji zbiorczej na podstawie art. 37 ust. 3a, 3b, 3c ustawy,
2. art. 6 K.p.a., poprzez niezastosowanie art. 37 ust. 3a, 3b, 3c ustawy, co doprowadziło do uznania przez organ, że strony spełniły obowiązek wynikający z art. 37 ust. 3 ustawy po terminie, i do nałożenia na strony kary administracyjnej, podczas gdy przy prawidłowym działaniu organu do takiego uznania by nie doszło,
3. art. 7 K.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji zaniedbanie rozważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli przez pryzmat regulacji art. 37 ustawy w zw. z art. 79 c ust. 3 ustawy, co doprowadziło do niesłusznego nałożenia kary administracyjnej,
4. art. 8 K.p.a. w zw. z art. 37 ust. 3a, 3b, 3c ustawy, poprzez działanie wbrew zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa,
5. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 3a, 3b, 3c oraz art. 79 c ust. 3 ustawy, poprzez niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy organ naruszył przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania, i czy naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wspomniana skarga została zarejestrowana przez tutejszy sąd za sygn. akt II SA/Łd 818/11.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt II SA/Łd 818/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił niniejsze postępowanie na mocy art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z uwagi na to, że wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przed rozpoznaniem przez Trybunał Konstytucyjny pytania skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia [...] w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1509/10, mogłoby skutkować wystąpieniem przez strony z wnioskiem o wznowienie postępowania przed sądem.
We wspomnianym postanowieniu z dnia [...] sąd przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne:
a) czy art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. z 2007 roku, Nr 39, poz. 251 ze zm.) jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
b) czy art. 79c ust. 3, w związku z art. 79d ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. z 2007 roku, Nr 39, poz. 251 ze zm.) jest zgodny z art. 2, w związku z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 6 ust. 1 i 3 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku, zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284).
Postanowieniem z dnia [...] sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Następnie zaś wpisano sprawę pod nowy numer do repertorium SA – II SA/Łd 1117/13.
Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżących poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z nieco innych przyczyn aniżeli w niej podniesiono.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a.).
Podstawy do wznowienia postępowania określone są w przepisach art. 145 § 1 K.p.a. oraz art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. Pośród okoliczności w nich wymienionych zwrócić należy uwagę na art. 145a § 1 K.p.a., który stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
W ocenie składu orzekającego w sprawie niniejszej zaistniała podstawa do uchylenia zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ wyrokiem z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt P 26/11 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 i Nr 203, poz. 1351, z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 117, poz. 678, Nr 138, poz. 809, Nr 152, poz. 897 i Nr 171, poz. 1016 oraz z 2012 r. poz. 951 i 1513), w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 r. do 19 lipca 2011 r., przez to, że przewiduje niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 79c ust. 3 w związku z art. 79d ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z: art. 2 w związku z art. 184 Konstytucji, art. 2 w związku z art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji.
Ponadto Trybunał Konstytucyjny postanowił na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000 r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] o wymierzeniu I. P. i B. S. wspólniczkom spółki cywilnej A s.c. Przychodnia dla Zwierząt z siedzibą w Ł. kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za rok 2009. Jako podstawę prawną wspomnianych decyzji organy administracyjne obu instancji powołały przepis art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (j.t. Dz. U. z 2010 r. nr 185, poz. 1243 ze zm.), co do którego Trybunał Konstytucyjny stwierdził we wspomnianym wyżej wyroku, że przepis ten w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 r. do 19 lipca 2011 r. - a więc w dacie orzekania przez Marszałka Województwa [...], a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. - przez to, że przewiduje niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Wprawdzie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zostało podjęte po wniesieniu skargi do tutejszego sądu, niemniej jednak w judykaturze ugruntowało się stanowisko, podzielane zresztą przez skład orzekający w tej sprawie, że przesłanka wznowienia określona w art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (por. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 6 września 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 398/10 - Wspólnota 2010/39/42-43, WSA w Gliwicach z dnia 14 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 191/10 - Lex nr 664573). Orzeczenia sądowe nie mogą opierać się na prawie, co do którego stwierdzona została niezgodność z Konstytucją. Nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, w której na skutek wydania orzeczenia opartego o prawo niezgodne z Konstytucją, postępowanie sądowe niemal natychmiast po jego zakończeniu mogłoby zostać wznowione. Takie postępowanie nie byłoby zrozumiałe i kłóciłoby się z nakazem sprawiedliwego, rzetelnego rozpoznania sprawy i udzielenia należnej każdemu efektywnej ochrony prawnej. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji powinno w postępowaniu sądowoadministracyjnym przesądzać o uznaniu "naruszenia prawa" w samej decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Gl 363/09 – Lex nr 526400). Okoliczność ta stanowiła podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, bowiem zaistniała podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 145a § 1 K.p.a.
Wobec powyższego sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b", art. 135 i art. 134 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a., zaś w punkcie trzecim wyroku sąd w trybie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
a.bł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło