II SA/Łd 1118/18

Dnia 29 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]. a.tp. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania M.W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie świadczenia wychowawczego Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] przyznał M.W prawo do: 1. świadczenie wychowawczego na dziecko O. W. , w wysokości 500,00 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. 2. świadczenie wychowawcze na dziecko R.W. , w wysokości 500,00 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2018 r. do 30 września 2019 r. oraz odmówił przyznania w okresie od 1 października 2018 r. prawa do: 3. świadczenia wychowawczego na dziecko K. W. . W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał na motywy podjętego rozstrzygnięcia. Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w decyzji z [...] wskazało, że M. W. w dniu 2 lipca 2018r. złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – K. W. oraz na kolejne dzieci: O.W. i R. W. Organ zauważył, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci; dalej "ustawa" (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł, zatem organ był zobowiązany do ustalenia dochodu na osobę w rodzinie. Jak wynika z załączonych do wniosku dokumentów rodzina strony w roku podatkowym 2017r. osiągnęła dochód: - podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych - ustalony na podstawie weryfikacji danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów i weryfikacji informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne ZUS M.W. w wysokości 33.347,80 zł (41.023,87 zł dochód - 4.860,24 zł składki na ubezpieczenie społeczne - 0,00 zł podatek należny - 2.815,83 zł składki na ubezpieczenie zdrowotne); - podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych - ustalony na podstawie weryfikacji danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów i weryfikacji informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne ZUS R.W. w wysokości 14.579,76 zł (15.755,51 zł dochód - 0,00 zł składki na ubezpieczenie społeczne - 0,00 zł podatek należny -1.175,75 zł składki na ubezpieczenie zdrowotne); Mając powyższe na względzie organ stwierdził, że dochód rodziny Strony przedstawia się następująco: 33.347,80 zł: 12 miesięcy = 2.778,98 zł 14.579,76 zł : 11 miesięcy (ustalony na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy) = 1.325,43 zł 2.778,98 zł + 1.325,43 zł = 4.104,41 zł 4.104,41 zł: 5 osób = 820,88 zł Dochód w wysokości 820,88 zł przekracza ustawowe kryterium wynikające z art. 5 ust. 3 ustawy zatem świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko K. W. - stronie nie przysługuje. Organ zauważył przy tym, że przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych pomniejszany jest o koszty uzyskania przychodu, składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotny oraz o podatek należny, a nie zaliczkę na podatek dochodowy – jak tego oczekuje strona. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, że świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko K. W. - stronie nie przysługuje w okresie od dnia 1 października 2018r. do 30 września 2019r. przysługuje zaś prawo do świadczenia wychowawczego na kolejne dzieci: O. W. i R.W. i prawo to zostało przyznane decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Reasumując - w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, wydana zaś w sprawie decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. W. zakwestionowała decyzję SKO w Ł. z dnia [...] w zakresie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko K. W. w okresie od 1 października 2018 roku do 30 września 2019 roku. Skarżąca wniosła o ponowne przeliczenie wysokości dochodu męża w roku podatkowym 2017, oraz przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko K. W. w terminie od 1 października 2018 roku do 30 września 2019 roku. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu, które mogły mieć istotny wpływ na wynika sprawy, lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; dalej "p.p.s.a." (tekst jedn. Dz. U. 2018.1302 ze zm.). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] odmawiającą przyznania stronie skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze z trójki jej dzieci. Na drugie i trzecie dziecko świadczenie przyznano. Podstawę materialnoprawną orzekania w tej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci; dalej "ustawa" (Dz.U. z 2016 r. poz. 195). Celem tej regulacji jest udzielenie przez Państwo rodzicom (opiekunom) dzieci pomocy w wychowaniu dzieci w formie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (świadczenie wychowawcze). Organy administracyjne odwołując się do przepisów wskazanej ustawy stanęły na stanowisku, że skarżącej nie przysługuje świadczenie na pierwsze dziecko, z uwagi na fakt przekroczenia kryterium dochodowego wskazanego w art.5 ust.3 ustawy, które jest badane w przypadku wystąpienia z wnioskiem o świadczenie na pierwsze dziecko. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca jest osobą uprawnioną do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci. Rozstrzygnięcia wymaga natomiast, czy dochód rodziny obliczony na potrzeby ustalenia tego prawa także na pierwsze dziecko, został ustalony prawidłowo w odniesieniu do dochodu uzyskanego przez skarżącą i jej męża. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 1 ustawy dochodem jest dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zatem regulacja odwołuje się do definicji ustawowej "dochodu", zawartej w art. 3 pkt 1) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych; dalej u.ś.r. (tekst jedn. Dz. U. 2017.1952 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 3 pkt 1) lit. a) u.ś.r., "Ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. Nr 51, poz. 361 z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne," Jak wynika z brzmienia cytowanego przepisu, ustawodawca zawarł w nim zamknięty katalog przychodów i dochodów, które podlegają zaliczeniu do dochodu rodziny (np. wyrok wsa z 6.06.2017 r. II SA/Rz 254/17, dostępny w CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle cytowanego przepisu uznać należy, że prawidłowo – ustalając dochód – pomniejszono przychód skarżącej o podatek należny w wysokości 0.00 zł wskazany w poz. 122 zeznania za 2017 r. (PIT-37), a nie o pobraną przez płatnika zaliczkę na podatek dochodowy, wskazaną w poz. 98 zeznania (jak to wyliczała skarżąca w skardze). Podkreślić tu należy, że suma zaliczek pobranych przez płatników od dochodów skarżącej i jej męża w łącznej kwocie 4.794 zł (poz.127 zeznania) uznana została za podlegającą zwrotowi nadpłatę (poz.129 zeznania). Brak zatem podstaw do pomniejszania przychodu skarżącej o kwotę obciążenia podatkowego, którego w istocie nie poniosła. W odniesieniu natomiast do dochodu męża skarżącej osiągniętego przez niego w 2017 r., a więc w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który przyznawane jest świadczenie, stwierdzić należy, że podejmując ustalenia w tym zakresie, organy nie sprostały wynikającemu z art.7, art.77 § 1 i art.80 K.p.a. obowiązkowi zapewnienia dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Mąż skarżącej uzyskał w 2017 r. dochód w kwocie 13.063,94 zł z renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przyznanej mu od 20.02.2017 r. Nadto z innych źródeł uzyskał dochód w wysokości 2.691, 57 zł. (poz. 59 zeznania). Brak w zaskarżonej decyzji odniesienia do tytułu z jakiego wypłacono mężowi skarżącej kwotę 2.691,57 zł i okresu za jaki dochód ten został wypłacony. Z wyjaśnień skarżącej zawartych w skardze wynika, że kwota 2.691,57 zł to jest dochód uzyskany od 1.01.2017 r. do 18.02.2017 r. ze świadczenia macierzyńskiego. Doliczając kwotę 2.691,57 zł do dochodu uzyskanego w pozostałych 11 miesiącach 2017 r. z tytułu renty i odliczając od sumy tych kwot, kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 1.175,75 zł w zaskarżonej decyzji ustalono kwotę dochodu męża skarżącej uzyskanego w 2017 r., to jest roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalano prawo do świadczenia, w wysokości 14.579,76 zł. Przyjmując, że całą tą kwotę mąż skarżącej uzyskał w okresie 11 miesięcy, organ odwoławczy – wskazując na art.7 ust.2 ustawy – ustalił dochód tego członka rodziny dzieląc całą kwotę przez 11 miesięcy, to jest przez liczbę miesięcy, w których mąż skarżącej uzyskał dochód tylko z tytułu przyznanej renty. Brak w zaskarżonej decyzji ustaleń z jakiego tytułu był to dochód i za jaki okres 2017 r. został wypłacony, oznacza naruszenie tą decyzją, obciążającego organy obowiązku zapewnienia dokładnego wyjaśnienia sprawy (art.7, art.77 § 1 i art.80 K.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. Niedopełnienie tego obowiązku mogło bowiem uniemożliwić prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. W konsekwencji wyłączona jest możliwość uznania powyższego rozliczenia za prawidłowe, a zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem. Przypomnienia wymaga tu, że w świetle uregulowań zawartych w art.7 ust.1 i ust.2 w związku z art.2 pkt.19) lit.f) ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Utrata dochodu oznacza - między innymi, enumeratywnie wymienionymi w art.2 pkt.19) ustawy przypadkami - utratę dochodu spowodowaną utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jak z powyższego wynika, ustalenia w zakresie: tytułu z jakiego mąż skarżącej uzyskał w 2017 r. dochód w wysokości 2.691,57 zł, za jaki okres dochód ten uzyskał i co było przyczyną zaprzestania jego otrzymywania, są konieczne dla oceny czy w analizowanej sprawie uzasadnione było uwzględnienie uregulowań zawartych w art.7 ust.1 i ust.2 w związku z art.2 pkt.19) lit.f) ustawy. Należy mieć na uwadze, że celem wskazanych przepisów jest ustalenie dochodu osoby ubiegającej się o pomoc państwa oraz jej rodziny w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu takiej osoby oraz członków jej rodziny. Reasumując Sąd stwierdza, że ustalenie bądź nie prawa skarżącej do otrzymywania we wnioskowanym okresie zasiłku wychowawczego także na pierwsze dziecko wymaga uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym przez Sąd zakresie i jego ponownej oceny. Organ uwzględni ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym wyroku, zgodnie z art.153 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art.145 § 1 pkt.1) lit.c) p.p.s.a. IB