II SA/Łd 120/14
WyrokWSA w Łodzi2014-04-01
Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Czesława Nowak-Kolczyńska, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zarejestrowana jako bezrobotna, która faktycznie sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, spełnia przesłankę "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" wymaganą do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy dokonały błędnej wykładni art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" należy interpretować szeroko, uwzględniając cel świadczenia, jakim jest rekompensata za sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, która uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. Wymaganie od osoby bezrobotnej podjęcia pracy, a następnie rezygnacji z niej, jest fikcją i prowadzi do dyskryminacji osób w podobnej sytuacji faktycznej.Stan faktyczny
Skarżąca A. S. ubiegała się o specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad ojcem, który legitymował się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organy odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełniła przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", ponieważ jej ostatni stosunek pracy został rozwiązany przez pracodawcę, a od tego czasu posiadała status osoby bezrobotnej. Skarżąca argumentowała, że faktycznie sprawuje opiekę i z tego powodu nie może podjąć zatrudnienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącej A. S. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania A. S. utrzymało mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...].
Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta B., po rozpatrzeniu wniosku A. S., odmówił przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, z powodu niespełnienia ustawowego warunku do jego przyznania, tj. zrezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem S. S.
W odwołaniu od tej decyzji A. S. stwierdziła, że ze względu na trudną sytuację materialną, sama wystąpiła do zakładu pracy z prośbą o zwolnienie jej na dogodnych warunkach, tj. możliwości uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Wskazała, że rodzice mają najniższe emerytury, a choroba ojca pochłania dużo pieniędzy. Jego stan obecnie jest bardzo ciężki. Matka z kolei jest schorowaną 75-letnią osobą, której stan zdrowia także uległ pogorszeniu.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ przytoczył brzmienie art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) – dalej w skrócie "u.ś.r." i wyjaśnił, że ustawa ta została znowelizowana na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548). Zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy nowelizującej, wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasły z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, tj. z dniem 30 czerwca 2013 r. Niezależnie zatem, czy osoba ubiegająca się o specjalny zasiłek opiekuńczy pobierała świadczenie pielęgnacyjne, dla uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego musi spełnić wymogi określone przepisami obecnie obowiązującymi.
Dalej Kolegium wskazało, że S. S., w związku z opieką nad którym odwołująca ubiega się o przedmiotowe świadczenie, orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] marca 2004 r. został uznany za trwale całkowicie niezdolnego do pracy i niezdolnego do samodzielnej egzystencji, co w świetle art. 3 pkt 21 lit. b u.ś.r. oznacza, że legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności. Nadto orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] lutego 2012 r. został on zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 8 lipca 2011 r.
E. S. (żona S. S.) legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] lipca 2011 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym na stałe, umiarkowany stopień niepełnosprawności datuje się od 30 czerwca 2011 r.
Z poczynionych przez organ I instancji ustaleń wynika, że A. S. nie pracuje, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. strona miała przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na ojca S. S. na okres od 1 czerwca 2011 r. - bezterminowo, która wygasła z mocy prawa z dniem 30 czerwca 2013 r. Przed uzyskaniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od 9 lutego 2010 r. posiadała status osoby bezrobotnej i w okresie od 17 lutego 2010 r. do 16 sierpnia 2010 r. otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych. Ponownie zarejestrowana została w PUP jako osoba bezrobotna od dnia 12 lipca 2013 r. Ostatnio była zatrudniona w A Sp. z o.o. w okresie od 1 października 2007 r. do 30 stycznia 2010 r. w wymiarze pełnego etatu. Stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania za wypowiedzeniem przez pracodawcę na mocy art. 30 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy. Wyliczony przez organ I instancji miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 537,04 zł i – zdaniem Kolegium - nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, tj. kwoty 623,00 zł.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że specjalny zasiłek opiekuńczy jest nowym świadczeniem rodzinnym, wprowadzonym do ustawy od 1 stycznia 2013 r. W odróżnieniu od świadczenia pielęgnacyjnego (uregulowanego w art. 17 ustawy), warunkiem przyznania przedmiotowego świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, podczas gdy przesłanką do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest to, aby osoba nie podejmowała pracy lub zrezygnowała z zatrudnienia bądź wykonywania innej pracy zarobkowej. Niewątpliwie nie sposób zatem przyjąć, aby zawarte w art. 16a ustawy pojęcie "rezygnacja z zatrudnienia" obejmowało również swym zakresem okoliczność "niepodejmowania zatrudnienia". Przepis art. 3 pkt 22 ustawy zawiera enumeratywne wyliczenie zakresu pojęciowego "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", co oznacza, że w tym przypadku nie jest możliwe zastosowanie wykładni rozszerzającej. Nie obejmuje on osób bezrobotnych, dlatego też nie można uznać, iż osoba bezrobotna rezygnuje z zatrudnienia.
Przy rozstrzyganiu świadczenia, o którym mowa w zaskarżonej decyzji, tj. specjalnego zasiłku opiekuńczego, istotną kwestią jest analiza pojęcia "rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, i to przede wszystkim w dwóch aspektach: formy rezygnacji z zatrudnienia oraz związku czasowego między rezygnacją z zatrudnienia, a podjęciem opieki.
W przypadku A. S. brak jest spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jej ostatni, stosunek pracy został rozwiązany z dniem 30 stycznia 2010 r. w wyniku wypowiedzenia przez pracodawcę. Od 9 lutego 2010 r. była zarejestrowana jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy i w okresie od 17 lutego 2010 r. do 16 sierpnia 2010 r. otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych. Ponownie zarejestrowana jest w PUP jako osoba bezrobotna od dnia 12 lipca 2013 r. Przyznając skarżącej w dniu [...] sierpnia 2011 r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad jej ojcem, organ administracyjny uznał spełnienie wymaganego ustawowego kryterium w postaci niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Jednak według aktualnego stanu prawnego, wynikającego z art. 16a ust. 1 u.ś.r., do uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego wymagane jest spełnienie przesłanki w postaci rezygnacji z zatrudnienia, której A. S. nie spełnia.
Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że A. S. nie jest jedyną osobą bliską dla S. S. zobowiązaną mu do udzielania pomocy stosownie do ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529). Ma on poza córką A. jeszcze dwie córki: T. i M. - obie mieszkające w B. Ponadto obowiązki córek nie wyprzedzają obowiązku żony S. S., wywodzonego z treści art. 23 i 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. S. reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem zarzuciła naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego tj. art. 16a ust 1 u.ś.r., poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na uznaniu, iż niezbędną przesłanką do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności, w określonym prawem trybie tj. wyłącznie z inicjatywy pracownika (wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika), w sytuacji gdy na gruncie art. 16a ust. 1 u.ś.r., wskazać należy, że nie uzależnia on spełniania przesłanki rezygnacji z zatrudnienia od ustania tegoż zatrudnienia w określonym prawie trybie a istotny pozostaje motyw, przyczyna i cel dla którego zatrudnienie ustaje;
2. przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 7 i art. 77 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego w stopniu wystarczającym dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie zaniechanie dokonania ustaleń w zakresie okoliczności faktycznych towarzyszących rezygnacji skarżącej z zatrudnienia, w szczególności rzeczywistej przyczyny wypowiedzenia umowy oraz istnienia związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy wypowiedzeniem umowy o pracę a sprawowaniem przez skarżącą opieki nad osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji naruszającej interes obywateli i słuszny interes skarżącej;
b) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniu złożonemu przez odwołującą, w którym wyjaśniła faktyczne przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę, oraz dowolnym uznaniu na podstawie świadectwa pracy, w którym określony jest wyłącznie prawny tryb wypowiedzenia umowy pracę, a nie przyczyny ustania zatrudnienia, w konsekwencji błędne przyjęcie, iż przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę nie miały związku z koniecznością sprawowania przez skarżącą bezpośredniej opieki nad osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji tj. ojcem S. S.;
3) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie przyczyn, dla których organ uznał za dokument urzędowy świadectwo pracy, któremu nadał większą moc dowodową, niż składanym oświadczeniom w toku postępowania w sytuacji, gdy dokument ten stanowi dokument prywatny stwierdzający jedynie prawny tryb rozwiązania umowy o pracę a nie okoliczności, przyczyny i cel jej rozwiązania.
Wobec podniesionych zarzutów strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w motywach zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozważań sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. orzekającą o odmowie przyznania skarżącej A. S. specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad ojcem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) – dalej w skrócie "u.ś.r.". Przepis ten został wprowadzony do ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) i zaczął obowiązywać w porządku prawnym od dnia 1 stycznia 2013 roku. Na mocy tego przepisu do systemu świadczeń rodzinnych zostało wprowadzone nowe świadczenie tzw. specjalny zasiłek opiekuńczy, którego przyznanie obwarowane jest spełnieniem szeregu przesłanek określonych w powołanym przepisie.
W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do niespełnienia przez skarżącą – zdaniem organów odmawiających przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego – przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wynikającej z art. 16a ust. 1 u.ś.r. Przepis ten stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W tej sprawie organy obu instancji przyjęły, że skarżąca jest bierna zawodowo. Jej ostatni, stosunek pracy został rozwiązany z dniem 30 stycznia 2010 r. w wyniku wypowiedzenia przez pracodawcę. Od dnia 9 lutego 2010 r. storna była zarejestrowana jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy i w okresie od 17 lutego 2010 r. do 16 sierpnia 2010 r. otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych. Ponownie zarejestrowała się w PUP jako bezrobotna od dnia 12 lipca 2013 r. W takim wypadku nie jest możliwe – w ocenie organów – wypełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na niepełnosprawność ojca, o której mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. Brak jest bowiem przesłanek do przyjęcia istnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy przez wnioskodawczynię, a zaistniałą koniecznością opieki nad trwale niepełnosprawnym ojcem. W realiach rozpoznawanej sprawy organom obu instancji umknął niewątpliwie fakt, że skarżąca mocą decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2011 r. miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad ojcem S. S. na okres od 1 czerwca 2011 r. do bezterminowo. Idąc zatem tokiem rozumowania organów administracyjnych, skarżąca aby obecnie spełnić przesłanki do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego powinna podjąć zatrudnienie, a następnie z niego zrezygnować, w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem.
W ocenie sądu prezentowana przez organy orzekające wykładnia art. 16a ust. 1 ustawy nie zasługuje na akceptację. Mianowicie, organy dokonując wykładni wspomnianego przepisu przyjęły, że w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego (inaczej niż w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego – art. 17 ust. 1 u.ś.r.), świadczenie to przysługuje wyłącznie tym osobom uprawnionym, które podjęły się i sprawują faktyczną opiekę nad osobami niepełnosprawnymi na skutek li tylko rezygnacji z wykonywanej uprzednio pracy. Taka interpretacja przepisu jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z zasadą równości wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących. Dokonana przez organy wykładnia art. 16a ust. 1 u.ś.r. prowadzi natomiast do zróżnicowania sytuacji prawnej osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi, w stosunku do których niepełnosprawność powstała w okolicznościach wskazanych w art. 17 ust. 1b u.ś.r. (czyli beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego) od sytuacji prawnej osób sprawujących opiekę nad "pozostałymi niepełnosprawnymi", ale także – co istotne w rozpoznawanej sprawie – zastosowana przez organy wykładnia różnicuje w sposób całkowicie niezrozumiały potencjalnych beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego na tych, którzy podejmują się sprawowania opieki na skutek rezygnacji z pracy oraz na tych, którzy tak samo jak poprzedni podejmują się i sprawują stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednakże nie pozostając w zatrudnieniu powstrzymują się od podejmowania określonej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki (tzn. rezygnują z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej).
Przyjmuje się, że specjalny zasiłek opiekuńczy jest niejako wynagradzaniem (rekompensatą) przez Państwo osób opiekujących się niepełnosprawnymi członkami rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby się wywiązać z obowiązku opieki nad swoim obywatelem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, sygn. akt II SA/Go 550/13, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Sam fakt niepozostawania w zatrudnieniu, spowodowanym koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny musi być decydujący dla ustalenia prawa do omawianego świadczenia, bez względu na przyczynę niepozostawania w zatrudnieniu (rezygnację z zatrudnienia lub rezygnację z podjęcia zatrudnienia). W ocenie sądu byłoby fikcją wymaganie od osób niepracujących – bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – podjęcia przez te osoby pracy, po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia bądź rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powodująca w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna.
Oznacza to, że pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", którym ustawodawca posłużył się w art. 16a ust. 1 ustawy, należy interpretować szeroko, mając przede wszystkim na uwadze cel powyższego uregulowania, a więc przyznanie rekompensaty pieniężnej tym spośród członków społeczeństwa, którzy podejmując się opieki nad swymi najbliższymi, niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, rezygnują z własnej aktywności zawodowej.
Reasumując, w ocenie sądu nie sposób jest przyjąć za zgodne z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, że w przypadku dwóch osób, tak samo sprawujących stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednej z nich przysługiwać będzie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż w celu tej opieki osoba ta dokonała rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, natomiast drugiej prawo to nie będzie przysługiwać, gdyż osoba ta – pomimo sprawowania faktycznej opieki i spowodowanej tym obiektywnej niemożności podjęcia zatrudnienia – nie wypełnia przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Zaprezentowany w niniejszej sprawie pogląd znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie (por. np. wyroki WSA w Łodzi z dnia 26 września 2013 roku, II SA/Łd 514/13 oraz z dnia 15 października 2013 roku, II SA/Łd 815/13; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 września 2013 roku, III SA/Gd 592/13; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013 roku, IV SA/Po 645/13 oraz inne, wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Końcowo wskazać należy, iż ustawodawca wśród wskazanych w art. 16a ust. 8 ustawy szeregu okoliczności, stanowiących przesłanki negatywne uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie wskazał statusu bezrobotnego osoby ubiegającej się o taki zasiłek. Gdyby zatem ustawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy i posiadających status osoby bezrobotnej możliwości ubiegania się o to świadczenie to z pewnością by to uczynił w tym przepisie.
Biorąc powyższe pod uwagę sąd uznał, że organy dokonały błędnej wykładni art. 16a ust. 1 u.ś.r.
W tym stanie rzeczy, sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania należnych stronie skarżącej od organu sąd rozstrzygnął w trybie art. 205 § 2 p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji publicznej winny dokonać oceny określonych w art. 16a ust. 1 u.ś.r. przesłanek warunkujących przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego mając na uwadze przedstawioną powyżej wykładnię tego przepisu, którą to wykładnią są związane z mocy art. 153 p.p.s.a.
m.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło