II SA/Łd 1224/14

Dnia 26 marca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 roku sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania z urzędu, decyzji w sprawie przyznania świadczenia w formie zasiłku stałego oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania M. H., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] organ I instancji działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z urzędu wznowił postępowanie w związku z uzyskaniem informacji, że w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...], zmienionej ostateczną decyzją z dnia [...] w sprawie przyznania świadczenia w formie zasiłku stałego w okresie od lipca 2010 r. do grudnia 2011 r. oraz składek na ubezpieczenie zdrowotne przez okres pobierania zasiłku stałego, M. H. prowadził wspólne gospodarstwo domowe z E. S., podczas gdy ubiegając się o pomoc oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Organ wskazał, iż jak wynika z pozwu strony o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu oraz wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], M. H. zamieszkiwał i pozostawał we wspólnym pożyciu z E. S. przez ostatnie 4 lata. Utrzymywał E. S., a także całe mieszkanie. Na mocy ww. wyroku z dnia [...] wstąpił w stosunek najmu lokalu położonego w B. na os. A z dniem 28 marca 2013 r. w miejsce E. S., natomiast w dniu 13 października 2011 r. zameldował się w lokalu E. S. i tam zamieszkiwał. Powyższe, jak ocenił organ, miało wpływ na uprawnienia M. H. do zasiłku stałego i decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta B., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję ostateczną z dnia [...], zmienioną decyzją ostateczną z dnia [...] i przyznał M. H. świadczenie w formie zasiłku stałego w wysokości 39,74 zł miesięcznie na okres od lipca 2010 r. do grudnia 2011 r. wraz ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne. W odwołaniu od decyzji organu I Instancji M. H. zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że w okresie od 1 lipca 2010 r. do dnia 13 października 2011 r. prowadził ze swoją partnerką wspólne gospodarstwo domowe, co w konsekwencji po wznowieniu postępowania doprowadziło do wydania decyzji uchylającej akty z [...] i [...]. Uzasadniając, odwołujący wyjaśnił, iż w związku uczuciowym ze swoją partnerką pozostawał od kilku lat, jednak nie oznacza to, iż w spornym okresie prowadził z nią wspólne gospodarstwo domowe. Odwołujący zameldował się na pobyt czasowy w mieszkaniu partnerki dopiero w dniu 13 października 2011 r. i dopiero po tej dacie zamieszkał z nią, do tego czasu mieszał w swoim mieszkaniu. Dodał, iż do czasu zameldowania nie mógł prowadzić wspólnego gospodarstwa z partnerką, gdyż w jej lokalu mieszkał na stałe lokator, który uniemożliwiał prowadzenie wspólnego gospodarstwa i przebywanie w mieszkaniu całodobowo, strona musiała je opuszczać do godziny 22. Nadto, do czasu zameldowania odwołujący prowadził jednoosobowe gospodarstwo domowe, korzystał z pomocy MOPS i syna. Wobec powyższego nie można utożsamiać więzi emocjonalnej z więzią gospodarczą, tym bardziej, iż odwołujący zaczął opłacać mieszkanie partnerki dopiero po jej śmierci. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego organ w składzie rodziny uwzględnił M. H. i E. S., przyjmując, że źródłem utrzymania rodziny był dochód z gospodarstwa rolnego o wielkości 0,703 ha przeliczeniowego, co stanowiło kwotę 145,52 zł, zasiłek stały E. S. w wysokości 277,00 zł i dochód z wynajmu mieszkania w wysokości 200,00 zł. Łączny dochód rodziny wynosił zatem 622,52 zł, co w przeliczeniu na 2 osoby pozostające w rodzinie stanowiło kwotę 311,26 zł. Kryterium dochodowe rodziny ustalone zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm. - w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa), wynosiło 702,00 zł, tj. 351,00 zł na osobę. Tym samym, zasiłek stały w okresie od lipca 2010 r. do grudnia 2011 r. przysługiwał w wysokości 39,74 zł miesięcznie, jako kwota wynikająca z różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie obowiązującym w okresie przyznania pomocy, tj. 351,00 zł, a dochodem rodziny w przeliczeniu na 2 osoby wspólnie gospodarujące, tj. 311,26 zł (351,00 zł - 311,26 zł = 39,74 zł). Uwzględniając stan faktyczny sprawy, potwierdzony zeznaniami świadków przed sądem cywilnym, a także wyrażany przez M. H. w sprawie o stwierdzenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu po E. S. – Kolegium stwierdziło, że składane przez niego oświadczenia przed organem administracyjnym o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa nie były zgodne z rzeczywistym stanem. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 693/13 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) - wywiad rodzinny nie jest jedynym środkiem dowodowym służącym organowi administracji celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. Niezależnie od tego nie sposób nie uwzględnić, że wskazany wyrok sądu powszechnego, zgodnie z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach przewidzianych w ustawie, także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak to orzeczono w prawomocnym orzeczeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. H. powtórzył argumentację odwołania i dodał, iż organ jest związany wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] ale moc wiążąca dotyczy związania treścią sentencji a nie uzasadnienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a – c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). W ocenie sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanej w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]. Zaskarżona decyzja wydana została po wznowieniu z urzędu postępowania wobec ustalenia przez organ, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, co wypełnia przesłankę wznowienia opisaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] skarżącemu przyznane zostało świadczenie w formie zasiłku stałego w okresie od lipca 2010 r. do grudnia 2011 r. oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne przez okres pobierania zasiłku stałego, decyzja ta została zmieniona decyzją z dnia [...]. Co jednak istotne podstawą faktyczną dla wydania przedmiotowej decyzji było wynikające z oświadczenia strony skarżącej ustalenie, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada własnego źródła utrzymania, nadto jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Organ ustalił wówczas, iż strona nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego, co kwalifikuje ją do przyznania pomocy w formie zasiłku stałego na podany wyżej okres. Niemniej jednak obecnie organ powziął z urzędu wiedzę, iż w dacie wydania decyzji z dnia [...] skarżący pozostawał w konkubinacie z E. S. i prowadził z nią wspólne gospodarstwo domowe, czego wówczas nie ujawnił. W toku wznowionego postępowania organ ustalił, w oparciu o pozew skarżącego o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu oraz wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...], iż M. H. zamieszkiwał i pozostawał we wspólnym pożyciu z E. S. przez ostatnie 4 lata. Utrzymywał E. S., a także całe mieszkanie. Na mocy przywołanego wyroku z dnia [...] wstąpił z dniem 28 marca 2013 r. w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, w miejsce E. S., natomiast w dniu 13 października 2011 r. zameldował się w lokalu E. S.. Zgodzić należy się z organem, iż poczynione ustalenia uzasadniały podjęcie kroków prawnych stosownie do dyspozycji art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. W następstwie powyższego, organ uchylił decyzję z dnia [...] i przyznał świadczenie w formie zasiłku stałego w wysokości 39,74 zł miesięcznie na okres od lipca 2010 r. do grudnia 2011 r. wraz ze składkami na ubezpieczenie zdrowotne. Organ uwzględnił bowiem, iż skarżący prowadził wspólne gospodarstwo domowe z E. S., co w pełni uzasadniało uwzględnienie dochodu konkubiny dla ustalenia łącznego dochodu rodziny. W następstwie przeliczony dochód został podzielony na dwie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym. Wysokość zasiłku stałego dla osoby pozostającej w rodzinie ustalił zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy, który przewiduje, iż wysokość zasiłku ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie, w niniejszej sprawie różnica ta wyniosła 39,74zł. I w tej wysokości zasiłek stały został skarżącemu przyznany na okres od lipca 2010 r. do grudnia 2011 r. Zdaniem sądu, analiza dokumentów sprawy zgromadzonych na potrzeby kontrolowanej sprawy nie budzi wątpliwości co do zasadności zaskarżonej decyzji. Bezsprzecznie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy, istniejące w dacie wydania decyzji lecz nie znane organowi, który wydał decyzję. Ustalenie bowiem, iż w dacie wydania decyzji z dnia [...] skarżący nie prowadził jednoosobowego gospodarstwa domowego ma istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy, co wynika z art. 8 i art. 37 ustawy. Ustawodawca zróżnicował chociażby wysokość kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej i dla osoby pozostającej w rodzinie, ta różnica ma istotny wpływ na ustalenie prawa do świadczenia i jego wysokości. Nie budzi także wątpliwości, iż w dacie wydania decyzji z [...] organ nie posiadał wiedzy o stanie faktycznym istniejącym w tym czasie, którego strona skarżąca nie wyjawiła. Dopiero obecnie, dysponując orzeczeniem sądu powszechnego i protokołem przesłuchania skarżącego dla potrzeb postępowania przed sadem powszechnym, organ administracji powziął wiedzę uzasadniającą zastosowanie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie sądu nie sposób podzielić stanowiska skarżącego, który kwestionuje fakt wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego z konkubiną. Z ustaleń stanu faktycznego zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny w B. z dnia [...] wynika, iż od września 2009 roku skarżący pozostawał w nieformalnym związku z konkubiną, świadkowie występujący w tej sprawie potwierdzili powyższe. Nadto już w pozwie o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu czytamy, iż powód – skarżący zamieszkiwał i pozostawał we wspólnym pożyciu z konkubiną przez ostatnie 4 lata, utrzymywał konkubinę, a także całe mieszkanie. W niniejszej sprawie skutkiem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] jest ustalenie, iż skarżący pozostawał w nieformalnym związku z E. S. i łączyły go z nią relacje jak między małżonkami. Zgodnie zaś z art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Na gruncie ustawy o pomocy społecznej, rodzina oznacza osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (art. 6 pkt 14). Faktyczny związek, o jakim mowa w przepisie art. 6 pkt 14 ustawy, oznacza codzienne współdziałanie osób, zmierzające do lepszego zaspokojenia ich potrzeb bytowych, w tym mieszkaniowych, żywnościowych i polegających na zapewnieniu dochodu stanowiącego źródło utrzymania (zarobkowych). Wspólne zamieszkiwanie jest więc przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwaniem występuje element wspólnego gospodarowania. Polega on zaś na dzieleniu lokalu mieszkalnego w sposób pozwalający stwierdzić, że koncentruje się w nim aktywność życiowa osoby zamieszkującej. Wspólne gospodarowanie opiera się bowiem na podziale zadań związanych z właściwym prowadzeniem gospodarstwa domowego. Istotną cechą wspólnego gospodarowania jest również pozostawanie na utrzymaniu osoby, z którą takie gospodarstwo się tworzy (por. orzeczenia NSA z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 618/13; z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1947/12; z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1537/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego oraz nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. a.bł.