II SA/Łd 14/11
PostanowienieWSA w Łodzi2011-04-06
Skład orzekający: Renata Kubot - Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zostać uwzględniony, gdy strona posiada oszczędności i stały dochód, ale jest bezrobotna i utrzymuje gospodarstwo domowe?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje wyłącznie wtedy, gdy strona nie ma środków na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Posiadanie oszczędności oraz stałego dochodu, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych i wynajęcie pełnomocnika, wyklucza przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
D. Z. zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nakazującą rozbiórkę budynku letniskowego i tarasu na działkach w miejscowości Z. W toku postępowania wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną, bezrobocie i konieczność utrzymania gospodarstwa domowego. Posiadała oszczędności w wysokości 8000 zł oraz dochód męża 3000 zł brutto miesięcznie. Postanowieniem referendarza odmówiono jej prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
1 2 POSTANOWIENIE Dnia 6 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy.
D. Z. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., z dnia [...], nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku letniskowego (wagonu kolejowego) oraz zadaszonego tarasu wybudowanego na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...], położonych w miejscowości Z., w gminie M.
Następnie D. Z. zwróciła się do WSA w Łodzi o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując w uzasadnieniu wniosku, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem R. Z. i mieszka w mieszkaniu spółdzielczym-lokatorskim. Skarżąca od dłuższego czasu jest bezrobotna bez prawa do zasiłku. Jedynym żywicielem rodziny jest mąż, który otrzymuje wynagrodzenie za pracę wysokości 3000 zł. brutto. Nadto D. Z. wykazała, że posiada oszczędności w kwocie 8000 zł., ulokowane w funduszu inwestycyjnym. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, że musi regulować zobowiązania związane z bieżącym utrzymaniem mieszkania (wysoki czynsz za mieszkanie - 650 zł., energia elektryczna, gaz itp.).
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 3 marca 2011 roku odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżąca podniosła, że zgromadzone oszczędności w kwocie 8000 zł. stanowią zabezpieczenie na wypadek pogorszenia stanu zdrowia męża, który jest pod opieką poradni diabetologicznej, bowiem jest chory na cukrzycę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Przede wszystkim zauważyć należy, iż warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. Ocena zdolności płatniczych strony nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku, w sprawie o sygn. akt GZ 71/04; z dnia 21 grudnia 2010 roku, w sprawie o sygn. akt I OZ 967/10; z dnia 22 grudnia 2008 roku, w sprawie o sygn. akt II FZ 606/08).
Analiza przedstawionych przez D. Z. informacji, zawartych w urzędowym formularzu, daje podstawy do twierdzenia, iż złożony przez nią wniosek nie może zostać uwzględniony. Z oświadczenia skarżącej wynika, że w jej posiadaniu są środki finansowe w kwocie 8 000 zł., a rodzina skarżącej uzyskuje stały miesięczny dochód w wysokości 2 000 zł, netto. Wskazać należy, iż posiadanie owych środków majątkowych pozwala sądzić, że ich część skarżąca może przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych, jak również wynajęcie profesjonalnego pełnomocnika, a pokrycie owych kosztów postępowania sądowego w stosunku do wnioskodawczyni nie będzie wiązało z brakiem środków na konieczne utrzymanie. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, Sąd orzekł jak postanowieniu.
m.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło