II SA/Łd 142/22

Dnia 13 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi –Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2022 roku sprawy ze sprzeciwu M. D. od decyzji kasatoryjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy czasowego odebrania zwierząt postanawia: 1. odrzucić sprzeciw; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz M. D. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od sprzeciwu, zaksięgowaną w dniu 31 stycznia 2022 r., pod poz. [...]. dc Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania Fundacji A z siedzibą we W., uchyliło decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. nr [...] w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Jak wynika z akt sprawy decyzją z [...] Prezydent Miasta Ł., po rozpoznaniu wniosku Fundacji A z siedzibą we W., odmówił czasowego odebrania M.D.(obecny właściciel - D.M.) pięciu psów w typie rasy pinczer miniaturowy (ratlerek) w tym: samicy w wieku 8 lat o imieniu F., maści czarnej podpalanej, nr czip: [...]; samca w wieku lat 5 o imieniu K., maści brązowej; trzech szczeniąt (jeden samiec, dwie samice) o imionach: B., P. i D., maści brązowej. W odwołaniu od powyższej decyzji Fundacja A z siedzibą we W. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, z powodu naruszenia art. 79a § 1 k.p.a., art. 78 i art. 80 k.p.a., art. 84 k.p.a., art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. Wspomnianą wyżej decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 7, art. 77, art. 78, art. 80, art. 81, art. 84, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn.zm. – dalej w skrócie "k.p.a."), art. 6 ust. 1a, ust. 2, art. 7 ust. 1, ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 638 – dalej w skrócie "ustawa"), uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że w tej sprawie decyzją z [...] stycznia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego trafnie dostrzegła strona postępowania, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 78, art. 80, art. 81, art. 84, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, co uzasadnia jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpatrzenia. Przywołując w następnej kolejności regulacje art. 6 ust. 1a, ust. 2, art. 4 pkt 2, art. 7 ust. 1, ust. 1a i ust. 3 ustawy organ odwoławczy stwierdził, że wskazane normy kształtują dwa odrębne stany faktyczne dające podstawę do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia (zwierząt). W sprawie bezspornym jest, iż M.D. [...] stycznia 2020 r. odebrano zwierzęta - 5 psów, a zatem oczywistym jest, że w tym przypadku może mieć zastosowanie wyłącznie norma zawarta w art. 7 ust. 3 ustawy. Bezspornym jest również, że organ pierwszej instancji mając na uwadze wniosek Fundacji z 23 stycznia 2020 r., niezależnie od faktu, że wniosek jest oparty o normę zawartą w art. 7 ust. 1 i ust. 1a ustawy, był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia, czy w dniu 17 stycznia 2020 r. zasadnym było odebranie zwierząt M. D. czy też nie w rozumieniu art. 7 ust. 3 ustawy. Należało zatem ustalić, czy w dniu 17 stycznia 2020 r. zaistniał stan niecierpiący zwłoki czy też nie, w rozumieniu art. 7 ust. 3 ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. już w decyzji z [...] stycznia 2021 r. zwracało uwagę organowi pierwszej instancji, że w sprawie decydujące znaczenie ma dokonanie ustaleń w jakim stanie znajdowały się w dniu 17 stycznia 2020 r. odebrane zwierzęta. Mimo jasnych i zrozumiałych wytycznych co do dalszego postępowania w sprawie zaprezentowanych w tej decyzji organ pierwszej instancji zalecenia te wykonał jedynie częściowo, co okazało się być niewystarczające do merytorycznego rozpoznania sprawy. Mianowicie organ miał ustalić, czy w dniu 17 stycznia 2020 r. miał miejsce stan zagrażający życiu lub zdrowiu odebranych zwierząt, stan niecierpiący zwłoki i, w tym zakresie uzupełnić materiał dowodowy (np. dopuścić dowód z zeznań świadków, którzy brali udział w interwencji - policjanci, przedstawiciel Fundacji, domownicy M. D.; rozstrzygnąć wnioski dowodowe złożone przez strony; zwrócić się ponownie do Policji (ewentualnie Prokuratury lub Sądu) o przekazanie nagrania z interwencji jeżeli takowe istnieje, co również może odnosić się do protokołu (notatki) z interwencji; zasadnym jest zwrócenie się do lekarzy weterynarii, którzy to opiekowali się odebranymi M. D. zwierzętami lub je badali, aby wypowiedzieli się ostatecznie co do ich stanu zdrowia w dniu 13 stycznia 2020 r. i w dniu 18 stycznia 2020 r.; w przypadku konieczności, wobec nadal istniejących rozbieżności co do stanu zdrowia odebranych zwierząt rozważy dopuszczenie dowodu z opinii biegłego - lekarza weterynarii - na okoliczność stanu zdrowia, co najmniej odebranej suki (wypływy z pochwy, wyeksploatowanie ciążami, skutki porodu z grudnia 2019 r., zastosowana terapia); koniecznym jest także ustalenie, czy Fundacji wobec odebrania zwierząt uniemożliwiono przekazanie ich do schroniska, z którym to Gmina Miejska Ł. ma podpisaną stosowną umowę czy też Fundacja samodzielnie zadysponowała odebranymi zwierzętami; zasadnym wydaje się także ustalenie, na jakim etapie jest postępowanie karne, jak również, czy i jakie opinie zostały złożone w toku tego postępowania, jak również w jakich warunkach były przetrzymywane odebrane zwierzęta w mieszkaniu M. D. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji co prawda prowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające i zgromadził wiele dokumentów, to jednak nie sposób uznać, że wątpliwości w sprawie zostały wyjaśnione, a rozbieżności usunięte. Nadal nie wyjaśniono rozbieżności w ocenach stanu zdrowia psów dokonanych przez lekarzy weterynarii 13 i 18 stycznia 2020 r. Kwestia ta jest zaś kluczowa dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Kolegium zwracało uwagę, że zasadnym jest zwrócenie się do lekarzy weterynarii, którzy to opiekowali się odebranymi M.D. zwierzętami lub je badali, aby wypowiedzieli się ostatecznie co do ich stanu zdrowia 13 stycznia 2020 r. i 18 stycznia 2020 r.; w przypadku konieczności, wobec nadal istniejących rozbieżności co do stanu zdrowia odebranych zwierząt rozważy dopuszczenie dowodu z opinii biegłego - lekarza weterynarii - na okoliczność stanu zdrowia, co najmniej odebranej suki (wypływy z pochwy, wyeksploatowanie ciążami, skutki porodu z grudnia 2019 r., zastosowana terapia). Ponadto, kluczowe znaczenie dla sprawy może mieć materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu sądowym toczącym się aktualnie przed Sądem Rejonowym dla Ł.-Ś. w Ł. w sprawie za sygn. [...]. Organ pierwszej instancji ma możliwość zwrócenia się do Sądu o wyrażenie zgody na przeglądanie akt sprawy, a ostatecznie - na zrobienie kopii znajdujących się w aktach dowodów. Uzupełnienie materiału dowodowego w powyższym zakresie jest kluczowe z tego względu, że przeprowadzone - w ramach postępowania uzupełniającego dowody - zwłaszcza z zeznań świadków nie są wystarczające i nie wyjaśniają rozbieżności w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym - zwłaszcza, że rozbieżne są opinie specjalistów (lekarzy weterynarii), a żaden z przesłuchiwanych świadków nie posiadał stosowanego wykształcenia by ocenić stan zdrowia zwierząt. Oczywistym jest przy tym, że jeżeli na podstawie uzupełnionego materiału dowodowego zostanie ustalone, że stan niecierpiący zwłoki nie miał miejsca, to należy wydać decyzję o odmowie odebrania zwierząt, jeżeli zaś taki stan zostałby jednak wykazany to równie oczywistym jest, że należy wydać decyzję o czasowym odebraniu zwierząt. Sprzeciw od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiodła M. D., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem autorki sprzeciwu decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa, a zebrany materiał dowodowy kompletny i wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Odpowiadając na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jego oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Sprzeciw podlegał odrzuceniu, ponieważ został wywiedziony przez podmiot, który nie posiadał legitymacji do jego wniesienia. Stosownie do treści art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 – dalej w skrócie p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Według art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 64 b § 1 p.p.s.a. Sąd odrzuca sprzeciw, jeżeli z innych przyczyn wniesienie sprzeciwu jest niedopuszczalne. W ocenie Sądu przez stronę niezadowoloną z treści decyzji, o której mowa w przywołanym wyżej art. 64a p.p.s.a. należy rozumieć stronę postępowania administracyjnego, o której stanowią przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn.zm. - dalej w skrócie "k.p.a.). Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wobec tego sprzeciw może wnieść formalnie rozumiana strona postępowania administracyjnego, a więc osoba z kręgu podmiotów, który brały bądź ewentualnie formalnie powinny brać udział w postępowaniu administracyjnym. Ustalenie, czy konkretny podmiot był stroną postępowania administracyjnego względnie powinien być stroną toczącego się postępowania uzależnione jest od zebranego w sprawie materiału dowodowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że zważywszy na stanowczą treść art. 64a p.p.s.a. a także okoliczność, że przepisy dotyczące sprzeciwu będącego szczególną instytucją prawną nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej przyjąć należy, że podmiotem uprawnionym do wniesienia sprzeciwu jest jedynie "strona niezadowolona z decyzji". Analizując umiejscowienie poszczególnych przepisów dotyczących sprzeciwu w ustawie procesowej podkreślić należy, że w pierwszej kolejności ustawodawca uregulował podstawowe zagadnienia: zatem przedmiot sprzeciwu oraz jego stronę podmiotową, czyli wskazał kto jest uprawniony do korzystania z tej instytucji procesowej i w jakim zakresie. W dalszej zaś kolejności, w odrębnej jednostce redakcyjnej, umieścił uregulowanie dotyczące odpowiedniego stosowania przepisów o skardze oraz wymogów formalnych sprzeciwu - art. 64b p.p.s.a. Zatem nie sposób twierdzić, że owo odpowiednie zastosowanie odnosić się może do kontekstu podmiotowego, a więc do kwestii legitymacji do wniesienia sprzeciwu, która została w sposób zupełny uregulowana w art. 64a p.p.s.a. Na gruncie art. 64a p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. przysługuje tylko stronie postępowania administracyjnego, jeżeli jest ona niezadowolona z treści takiego rozstrzygnięcia. Podmiotowego zakresu korzystania z tej instytucji nie zmienia treść art. 64b § 1 p.p.s.a., który nakazuje odpowiednie stosowanie do sprzeciwu przepisów o skardze, zatem nie zmienia tego zakresu treść art. 50 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest także ten podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Odpowiednie stosowanie do sprzeciwu przepisów o skardze odnosić się może tylko do formalnych, a nie podmiotowych wymogów sprzeciwu (vide: postanowienia z 19 listopada 2020 r. sygn. akt II GSK 1092/20 - Lex nr 3087981 i z 16 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 6804/21 - Lex nr 3257787). Przenosząc poczynione wyżej uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż M.D. jako właścicielka pięciu psów była w rozumieniu art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego w sprawie odmowy czasowego odebrania zwierząt. W toku postępowania przymiot ten jednak utraciła, ponieważ na mocy umowy darowizny z dnia [...] lutego 2021 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. [...] podarowała psy siostrze swojej matki – D.M.. Co prawda Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., pomimo znajdującej się w aktach sprawy informacji o zbyciu psów, nie wyjaśniło tej kwestii dostatecznie i w rezultacie doręczyło M.D. kwestionowaną obecnie decyzję kasacyjną z [...] r. wraz z pouczeniem o prawie do wniesienia sprzeciwu, to jednak nie budzi wątpliwości, że autorce sprzeciwu przysługuje obecnie nie interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., lecz interes faktyczny. Z tych względów sprzeciw wniesiony przez podmiot nielegitymowany jako niedopuszczalny z innych przyczyn podlegał odrzuceniu. O powyższym Sąd orzekł, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 64a p.p.s.a., jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego od sprzeciwu orzeczono, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a., w pkt 2 sentencji postanowienia. dc