II SA/Łd 169/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2022 r. sprawy ze skargi Gminy S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 21 grudnia 2021 r. nr SKO.4191.43.21 w przedmiocie oddalenia skargi na bezczynność w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych dotyczących nakazu usunięcia odpadów postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz strony skarżącej Gminy S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną 24 stycznia 2022 roku, pod pozycją [...]. dc Starosta Pajęczański decyzją z dnia 9 marca 2018 r., nr 14/2018, znak: [...], stwierdził wygaśnięcie decyzji własnej z dnia 28 sierpnia 2017 r., nr 90/2017, znak: [...], zezwalającej H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na prowadzenie działalności w zakresie zbierania odpadów na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], położonych w obrębie O., gm. S., pow. pajęczański, zmienionej decyzją z dnia 15 listopada 2017 r., nr 127/2017, znak: [...] oraz nakazał Spółce usunięcie zgromadzonych odpadów. Podstawą rozstrzygnięcia był fakt utraty przez Spółkę tytułu prawnego do wskazanych nieruchomości. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 7 czerwca 2018 r., znak: SKO.4163/6/18. Rozstrzygnięcie jest ostateczne i podlega wykonaniu. W wyniku wniesionej przez Gminę S. skargi na bezczynność Starosty [...], jako wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu postanowieniem z dnia 18 lutego 2020 r., znak: SKO.4191.2.20, stwierdziło bezczynność organu i zobowiązało Starostę [...] do podjęcia ww. czynności w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. W dniu 14 października 2021 r. Gmina S. ponownie wniosła skargę na bezczynność Starosty [...]. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2021 r., znak: SKO.4191.35.21, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu oddaliło skargę na bezczynność wierzyciela w ww. sprawie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Starosta Pajęczański podjął wszelkie działania mające na celu wszczęcie postępowania egzekucyjnego. W szczególności uzyskał stanowisko H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (pisma z dnia 29 maja 2020 r. i z dnia 11 sierpnia 2021 r.) i zdaniem organu wynika z niego, że decyzja została wykonana. W dniu 22 listopada 2021 r. Gmina S. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie podnosząc, że podjęte rozstrzygnięcie zostało oparte na błędnym ustaleniu, iż Starosta Pajęczański podjął działania mające na względzie wszczęcie postępowania egzekucyjnego, w szczególności poprzez uzyskanie stanowiska H. Sp. z o.o. z/s w W., co zdaniem organu stanowi, że decyzja została wykonana. Zdaniem skarżącej Starosta Pajęczański nie skierował do Spółki upomnienia zgodnie z art. 15 u.p.e.a. mimo tego, iż postanowieniem SKO z dnia 18 lutego 2020 r., znak: SKO.4191.2.20, został zobowiązany do podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w terminie 30 dni. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2021 r., nr SKO.4191.43.21 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu po rozpoznaniu zażalenia Gminy S. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 10 listopada 2021 r., znak: SKO.4191.35.21, oddalające skargę na bezczynność Starosty [...] jako wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Gmina S. reprezentowana przez Wójta G.O. złożyła, zgodnie z pouczeniem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 21 grudnia 2021r., znak: SKO.4191.43.21 utrzymujące w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 10 listopada 2021r., znak: SKO.4191.35.21 oddalające skargę na bezczynność Starosty [...] jako wierzyciela, w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. W skardze Gmina S. zarzuciła naruszenie: • art. 6 §1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn.zm) przez bezpodstawne przyjęcie , że wierzyciel Starosta Pajęczański nie pozostaje w bezczynności polegającej na nie podejmowaniu działań zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych; • art. 7, art.77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału w sprawie, • art.107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych i dokonanie oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego; Gmina S. wniosła o : • uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 21 grudnia 2021r., znak: SKO.4191.43.21 utrzymujące w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 10 listopada 2021r. znak: SKO.4191.35.21 oddalające skargę na bezczynność Starosty [...] jako wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych; • uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 10 listopada 2021r. znak: SKO.4191.35.21 oddalające skargę na bezczynność Starosty [...] jako wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. W pierwszym rzędzie wyjaśnić należy, że sprawa niniejsza została rozpoznana przez tutejszy sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., wedle którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Z taką sytuacją mam do czynienia w realiach rozpatrywanej sprawy. Stosownie do treści z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga Gminy S. dotyczy postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu dotyczącego bezczynności organu administracji publicznej w zakresie postępowania egzekucyjnego. Procedura egzekwowania obowiązków nałożonych w drodze decyzji administracyjnej unormowana została w przepisach ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z zm.), dalej: u.p.e.a., gdzie w treści art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 1 wskazano, że podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, nałożonego decyzją administracyjną, jest właściwy do orzekania organ pierwszej instancji - w tym wypadku Starosta [...]. Obok wierzyciela drugą stroną postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany, tj. osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) - w tym przypadku H. Sp. z o.o. z/s w W. W myśl art. 6 § 1 u.p.e.a. jeżeli zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku wskazanego w decyzji, to wyłącznie wierzyciel może i powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Oznacza to, że wszczęcie egzekucji administracyjnej może nastąpić tylko na wniosek wierzyciela, a jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje on z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 1 i 2 u.p.e.a.). Podkreślić należy, że wierzycielem może być organ, nie może zaś nim być nim ani osoba fizyczna, ani inny podmiot prawa prywatnego. Podmioty prywatne w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym mogą tylko za pośrednictwem wierzyciela wnosić o wszczęcie egzekucji, czy określone jej prowadzenie. Oznacza to, że podmioty, które były stronami postępowania orzekającego (jurysdykcyjnego), a nie są zobowiązane na mocy aktu administracyjnego, nie są stronami postępowania egzekucyjnego. Wskutek tego nie służy im również skarga na bezczynność organu egzekucyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 29 czerwca 2011 r., II OSK 1149/10; z 22 marca 2007, II OSK 1588/06, postanowienie NSA z 15 maja 2014 r., II OSK 3104/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ostatnim wymienionym postanowieniu z 15 maja 2014 r. NSA wskazał, że podmioty wymienione w art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie są stronami postępowania egzekucyjnego i na mocy wymienionego przepisu służy im wyłącznie uprawnienie, w przypadku bezczynności wierzyciela, do wniesienia skargi do organu wyższego stopnia i tylko w tym wąskim zakresie podmioty te uczestniczą w postępowaniu obejmującym bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności nakierowanych na wyegzekwowanie od zobowiązanego nałożonego tytułem wykonawczym obowiązku. Z uregulowania tego nie można wyprowadzić tezy, iż podmioty zainteresowane przeprowadzeniem egzekucji, w tym te, które brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją nakładającą obowiązek mają przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym. Podmioty te nie mają legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym i zaskarżania wydawanych w nim postanowień, a ich uprawnienia są limitowane treścią art. 6 § 1a u.p.e.a., co determinuje również możliwości składania skarg do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 i 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu egzekucyjnego (wierzyciela) może dotyczyć pozostawania przez organ egzekucyjny w bezczynności w wydawaniu postanowień, na które służą zażalenia, a zatem podmiotom wymienionym w art. 6 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może służyć skarga na bezczynność w przypadku nierozpoznania ich skargi przez organ wyższego stopnia bądź nierozpoznanie zażalenia na wydane postanowienie odmawiające uwzględnienie skargi. Sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zaistniała, bowiem skarga Gminy S. na bezczynność Starosty [...] została rozpoznana postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 10 listopada 2021 r., znak: SKO.4191.35.21, jak również zażalenie na powyższe postanowienie zostało rozpoznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu w dniu 21 grudnia 2021 r. W konsekwencji, w świetle art. 6 § 1a u.p.e.a. niedopuszczalna jest skarga na bezczynność organu egzekucyjnego pierwszej instancji, polegająca na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, wniesiona na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przez podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze administracyjnym. Powyższego nie zmienia pouczenie zawarte w postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 21 grudnia 2021 r., nr SKO.4191.43.21. Wobec powyższego sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi. Na podstawie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie wpisu uiszczonego przez stronę skarżącą. dc