II OSK 1149/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. WSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. M. i A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 16 lutego 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 1114/09 w sprawie ze skargi K. M. i A. M. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy na rzecz K. M. i A. M. solidarnie kwotę 560 (słownie: pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2010r., sygn. akt II SA/Bd 1114/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2009r. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a w pozostałej części oddalił skargę K. i A. M. Wyrok powyższy zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Brodnicy, na podstawie art. 123 i art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. zwanej u.p.e.a.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej egzekucji nakazu zamurowania przez K. i A. M. oraz B. B. otworów okiennych usytuowanych w ścianie szczytowej budynku mieszkalno – usługowego w Brodnicy, przy ul. [...], zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, tj. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że postępowanie egzekucyjne wszczęto w oparciu o decyzję PINB z dnia [...] lutego 2009 r. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2009 r., na którą zobowiązani wnieśli skargę do WSA w Bydgoszczy. Dlatego też, do czasu rozpatrzenia tej skargi przez Sąd koniecznym stało się zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Zażalenie na to postanowienie złożyła [...] spółka jawna w Brodnicy (I. C.-M., K. M. i N. C.), aktualny właściciel kamienicy położnej w Brodnicy, przy ul. [...], bezpośrednio sąsiadującej z kamienicą będącą własnością zobowiązanych do wykonania obowiązku. Strona skarżąca wskazała, że w postępowaniu egzekucyjnym brak jest możliwości zastosowania przepisu art. 97 § 1 kpa jako podstawy prawnej zawieszenia postępowania egzekucyjnego, bowiem art. 56 u.p.e.a. w sposób wyczerpujący wskazuje okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Ponadto podkreśliła, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania decyzji stanowiących tytuł do prowadzenia egzekucji, a także że wyrok w tej sprawie już zapadł - w dniu 2 września 2009 r. i wobec uwzględnienia skargi w zakresie jednego okna – położonego na poddaszu wysokim, koniecznym będzie zmiana tytułu egzekucyjnego, ale nie może to być przyczyną zawieszenia postępowania. Kujawsko - Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jako podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia wskazał art. 123 w zw. z art. 144 i art. 138 § 2 kpa. W uzasadnieniu stwierdził, że podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracji są enumeratywnie wymienione w art. 56 u.p.e.a. i jak wynika z przeprowadzonej analizy, żadna z wymienionych w tym przepisie sytuacji w rozpatrywanym przypadku nie wystąpiła. Niezasadnie więc jako podstawę prawną zawieszenia postępowania przyjęto art. 97 § 1 pkt 4 kpa, którego zapis nie stanowi przesłanki wymienionej w art. 56 u.p.e.a. Ponadto wskazał, że jeżeli powodem zawieszenia postępowania egzekucyjnego byłby brak orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w przedmiocie nakazu zamurowania okien, to w obecnej sytuacji, gdy wyrok takowy zapadł, zawieszenie postępowania jest bezprzedmiotowe. Nic więc nie stoi na przeszkodzie w kontynuowaniu postępowania egzekucyjnego, które jednak powinno być poprzedzone wystawieniem nowego tytułu wykonawczego "TYT 3". Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyli K. i A. M. Zarzucili temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 28 w związku z art. 138 § 2 kpa i wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi stwierdzili, że WINB przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrzenia sprawy miał obowiązek zbadać jaki skonkretyzowany, poparty przepisami prawa interes prawny posiada spółka [...] w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym innej osoby. Brak jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie uniemożliwia, zdaniem skarżących podjęcie polemiki z organem w tym zakresie. Podkreślili, że spółka [...] nie brała udziału w żadnym postępowaniu administracyjnym toczącym się w sprawie spornych okien, lecz uczestniczyła tylko w postępowaniu przed WSA w Bydgoszczy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 11 lutego 2010 r., odnosząc się do zarzutów skargi, WINB stwierdził, że interes prawny spółki [...] polega na fakcie, iż jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z budynkiem mieszkalnym będącym przedmiotem prowadzonego postępowania egzekucyjnego i objętym nakazem zamurowania otworów okiennych usytuowanych w ścianie szczytowej. Ponadto uchylanie się przez zobowiązanych od dobrowolnego wykonania ciążącego na nich obowiązku narusza prawa spółki jako właściciela sąsiedniej nieruchomości, a także bezpośrednio powoduje zagrożenie pożarowe, z uwagi na usytuowanie samowolnie wykonanych otworów okiennych powyżej dachu budynku należącego do spółki [...]. Uczestnik postępowania sądowego – spółka [...], odnosząc się do treści skargi stwierdziła w piśmie procesowym z dnia 3 lutego 2010 r., że ma legitymację do udziału w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka wskazała na treść art. 6 § 1 lit. a u.p.e.a. i podała, że jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej, położnej przy ul. [...], a okna zobowiązanych umieszczone są w ścianie szczytowej ich budynku, ponad dachem budynku należącego do niej. Samowolne wybicie okien przez skarżących w ścianie ogniowej budynku stwarza, zdaniem spółki, zagrożenie rozprzestrzenienia się ewentualnego pożaru oraz jest sprzeczne i nie zapewnia wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa pożarowego (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego). Zatem jako podmiot posiadający interes prawny i interes faktyczny w wykonaniu przez skarżących nałożonego na nich obowiązku spółka jest uczestnikiem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego i przysługuje jej prawo strony w postępowaniu administracyjnym (egzekucyjnym) i sądowoadministracyjnym, ponieważ przysługuje jej prawo domagania się podjęcia stosownych czynności egzekucyjnych. Na poparcie swojego stanowiska spółka przytoczyła poglądy doktryny i orzeczenia sądów administracyjnych. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w pierwszej kolejności wskazał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania ma charakter incydentalny i wydawane jest w toku postępowania "głównego". Organ administracyjny rozpatrując zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania, kontroluje tylko pewien fragment postępowania administracyjnego i nie może wyjść poza przedmiot zaskarżenia, orzekając np. o ponownym rozpatrzeniu sprawy lub o zakończeniu postępowania przez jego umorzenie. W ocenie Sądu, obydwa tego typu rozstrzygnięcia odnoszą się bowiem do postępowania "głównego", właściwego dla meritum sprawy, gdy brak jest podstaw prawnych do zawieszenia postępowania - tak jak w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu w zaistniałej sytuacji, gdy organ odwoławczy stwierdził brak podstaw prawnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, to powinien ograniczyć się wyłącznie do wyeliminowania zaskarżonego postanowienia organu I instancji z obrotu prawnego bez przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia. Dlatego w tej części postanowienie podlegało uchyleniu Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że ustawodawca nie określił jaki krąg podmiotów jest legitymowany do złożenia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Z żadnego z przepisów zamieszczonych w rozdziale 4 u.p.e.a., zatytułowanym "Zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego" to nie wynika. Należy zatem, zdaniem Sądu przyjąć, że jest to konstrukcja celowa, zwłaszcza gdy ma się na uwadze, iż w tym przypadku będzie miał zastosowanie art. 18 p.e.a., odsyłający do odpowiedniego stosowania przepisów kpa i że dzięki temu nie dojdzie do zamknięcia kręgu podmiotów, których interesy prawne będą mogły być chronione. Powołując się na wyrok NSA z 10 marca 1993 r. sygn. akt IV SA 1234/92 oraz glosę Z. Leońskiego do tego wyroku Sąd zaznaczył, że zastosowanie przepisów kpa przewidziane w art. 18 p.e.a. wskazuje, iż prawo wniesienia zażalenia służy każdemu, kto ma w tym interes prawny, względnie obowiązek, a zatem takim podmiotom, które posiadają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym orzekającym. Przedstawiona reguła znajduje potwierdzenie na tle dyspozycji przepisu art. 56 § 4 p.e.a., stosownego w celu wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze niepieniężnym, wynikających z treści Prawa budowlanego. Jeżeli w postępowaniu orzekającym, prowadzonym w oparciu o przepisy Prawa budowlanego występują dwie strony o sprzecznych interesach i postępowanie to zostanie zakończone nałożeniem na jedną z tych stron określonego obowiązku, ustalonego w decyzji administracyjnej, to druga strona tego postępowania będzie miała interes prawny w doprowadzeniu do wykonania tego obowiązku przez swego przeciwnika procesowego. Ponadto Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd, że na tle dyspozycji art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. stosowanej w postępowaniu, którego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku nałożonego na podstawie przepisów prawa budowlanego, ewidentne jest, iż prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego powinno przysługiwać osobie, która posiadała przymiot strony w postępowaniu orzekającym, w związku z czym spółka Cetromed była uprawniona do złożenia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu niewątpliwie spółka posiada interes prawny w tym, aby skarżący, choćby dla celów bezpieczeństwa przeciwpożarowego zamurowali otwory okienne w ścianie szczytowej posesji będącej ich własnością. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego zaś i to w oparciu o przesłankę nie przewidzianą przepisem art. 56 § 1 p.e.a., nie dość, że jest bezprawne, to jeszcze powoduje niekorzystne dla spółki przedłużenie postępowania egzekucyjnego. W rezultacie Sąd kierując się przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. Natomiast orzeczenie zawarte w pkt 2 oparte zostało na przepisie art. 151 p.p.s.a. Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli K. i A. M., wnosząc o uchylenie w całości wyroku i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze zarzucono: 1) naruszenie art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 174 pkt 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż w postępowaniu egzekucyjnym oprócz wierzyciela i zobowiązanego przymiot strony przysługuje również osobom wywodzącym swój interes prawny z art. 28 kpa, 2) naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez uznanie, iż przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obowiązujące przed rokiem 1993, były tożsame z obowiązującymi w dniu wydania postanowienia organu II instancji, 3) naruszenie art. 6 § 1a u.p.e.a. poprzez pominięcie okoliczności faktycznej mającej ogromne znaczenie w niniejszej sprawie z uwagi na fakt, iż ustawodawca przewidział w powyższym przepisie uprawnienia dla osób posiadających interes w sprawie egzekucji dotyczącej innej osoby. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podzielił pogląd prawny zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 21 października 2008r. sygn. akt II OSK 1252/07 i stwierdził, że stronami postępowania egzekucyjnego są, co do zasady: zobowiązany i wierzyciel, jako organ I instancji właściwy do orzekania w przypadku obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji, natomiast innym podmiotom ustawa ta przyznaje jedynie prawo wniesienia skargi na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Ponadto pełnomocnik zarzucił, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny powołał pogląd oparty na przepisach ustawy obowiązującej w roku 1993, a nie odniósł się do poglądu NSA wyrażonym w w/w orzeczeniu. Wobec powyższego mając na uwadze, że ustawodawca przewidział, iż dla osób będących stronami postępowania administracyjnego z zakresu prawa budowlanego w postępowaniu egzekucyjnym prawo przewiduje tylko możliwość złożenia skargi na bezczynność należy uznać, iż zaskarżony wyrok wydany został z naruszeniem prawa. Autor skargi podkreślił też, iż WSA zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. miał obowiązek przeanalizować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w jej aktualnym brzemieniu i na podstawie jej całości dokonać analizy w celu jednoznacznego ustalenia stron postępowania dotyczącej już samej egzekucji. Na zakończenie na podstawie art. 187 p.p.s.a wniesiono o podjęcie uchwały w rozszerzonym składzie NSA, w przypadku niepodzielenia poglądu NSA w wyroku z dnia 21 października 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie występuje. W świetle zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej zagadnieniem spornym stało się to, czy ww. Spółka jawna [...] była legitymowana do złożenia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu obowiązku wykonania określonych prac budowlanych. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku przyjął, że takie uprawnienie wymienionej Spółce przysługiwało jako podmiotowi, który posiadał przymiot strony w postępowaniu orzekającym i ma interes prawny do występowania w postępowaniu egzekucyjnym, a zwłaszcza zaskarżenia postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania. Natomiast autor skargi kasacyjnej, kwestionując stanowisko Sądu Wojewódzkiego, trafnie zarzucił mu naruszenie przepisów art. 5 § 1 pkt. 1 i art. 6 § 1a u.p.e.a. Zauważyć bowiem należy, że Sąd Wojewódzki rozważając kwestię uprawnienia do zaskarżenia postanowienia organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania przyjął, że przysługuje ono osobie, która posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Koncepcja ta oparta została na założeniu, że skoro ustawodawca w art. 56 § 4 u.p.e.a. nie określił kręgu podmiotów, którym zażalenie przysługuje, to zastosowanie ma art. 18 u.p.e.a., odsyłający do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. Podkreślić jednak trzeba, że odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy te mają być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełnić, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym. Wynika stąd niedopuszczalność stosowania przepisów tego kodeksu w takich sytuacjach, które zostały uregulowane w sposób wyczerpujący w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tymczasem ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera wyczerpującą regulację dotyczącą podmiotów tego postępowania, przy czym nie nawiązuje ona do pojęcia "strony postępowania" w rozumieniu k.p.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w piśmiennictwie panuje ugruntowany pogląd, że stronami postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są zobowiązani i wierzyciel oraz inne podmioty, o ile wynika to wyraźnie z przepisów ustawy, to jest ten, kto nie będąc zobowiązanym rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną (art. 38 i następne u.p.e.a.). Oznacza to, że w postępowaniu egzekucyjnym, przy ustalaniu kręgu stron, nie znajduje zastosowania przepis art. 28 k.p.a. Na tle regulacji art. 5 u.p.e.a. wskazuje się, że wierzycielem może być jedynie podmiot administracji publicznej lub organ (instytucja) wykazujący funkcje władcze. Nie może zaś być nim ani osoba fizyczna, ani inny podmiot prawa prywatnego. Podmioty prywatne w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym mogą tylko za pośrednictwem wierzyciela wnosić o wszczęcie egzekucji, czy określone jej prowadzenie. Wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest instytucją ściśle procesową, którego działania mają na celu realizację interesu ogólnego, a nie jednostkowego – jak w postępowaniu cywilnym. Istotna w tym kontekście jest nowelizacja omawianej ustawy, wskutek której z dniem 30 listopada 2001 r. wszedł w życie przepis art. 6 § 1a u.p.e.a. stanowiący, iż na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku. Wprowadzona niniejszym przepisem skarga na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do wykonania tytułu egzekucyjnego jest jedynym środkiem prawnym, który może być wykorzystany przez osobę trzecią. Przepis ten niewątpliwie uwzględnia to, że niewykonanie obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej nierzadko godzi w interesy prawne i faktyczne podmiotów innych niż wierzyciel. Może zatem chodzić zarówno o naruszenie interesów podmiotów mających interes prawny w sprawie administracyjnej, w której nałożono określony obowiązek, jak i podmiotów mających ze sprawą związek typowo faktyczny (por. wyroki: NSA: z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1252/07; z dnia 9 maja 2001 r. sygn. akt IV SAB 175/00; z dnia 6 stycznia 1998 r., sygn. akt IV SA 1318/97; z dnia 14 października 1998 r. sygn. akt IV SA 2015/96; z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 758/08; wyrok WSA w Warszawie z 21 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1162/05 oraz Komentarz Postępowanie egzekucyjne w administracji pod red. prof. R. Hausera, prof. A. Skoczylasa Wyd. C. H. Beck Warszawa 2011 str. 36, 38, 206; P. Przybysz Komentarz Postępowanie egzekucyjne w administracji Wyd. Lexis Nexis Warszawa 2009 str. 93-94). Zaznaczyć w tym miejscu należy, że powołane w zaskarżonym wyroku odmienne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z 10 marca 1993 r. sygn. akt IV SA 1234/92) wyrażone zostało w innym stanie prawnym, czego Sąd Wojewódzki nie dostrzegł, a co miało wpływ na podjętą ocenę w omawianym zakresie. Uwzględniając powyższe uwagi w konkretnej sprawie należało zatem przyjąć, że Spółka jawna [...] nie powinna być dopuszczona do udziału w postępowaniu egzekucyjnym, a w szczególności nie miała uprawnienia do złożenia zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania. Uchybieniem organu odwoławczego było więc rozpoznanie merytoryczne tego zażalenia, podczas gdy zachodziła podstawa do umorzenia postępowania zażaleniowego na podstawie art. 18 u.p.e.a. i art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 k.p.a. W konsekwencji kontrola sądowa powinna doprowadzić do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. Nieuczynienie tego przez Sąd pierwszej instancji skutkować musiało uwzględnieniem skargi kasacyjnej, przy czym Naczelny Sąd Administracyjny uznał za celowe jednoczesne rozpoznanie skargi. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje oparcie w art. 203 pkt 1 p.p.s.a.