II SA/Łd 182/15

Dnia 13 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędzia WSA Jolanta Rosińska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. S. o wyłączenie Sędziego WSA Joanny Sekundy-Lenczewskiej, Sędziego WSA Arkadiusza Blęwązki i Sędziego WSA Renaty Kubot-Szustowskiej od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 182/15 w sprawie ze skargi G. P. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod ulicę postanawia: oddalić wniosek. A.B. G. P. S. zaskarżył do sądu administracyjnego decyzję Wojewody [...], z dnia [...], nr [...], w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod ulicę. Na rozprawie w dniu 27 października 2017r. skarżący wniósł o wyłącznie od orzekania w przedmiotowej sprawie Sędziego WSA Joanny Sekundy-Lenczewskiej, Sędziego WSA Arkadiusza Blęwązki i Sędziego WSA Renaty Kubot-Szustowskiej, a także wszystkich pozostałych sędziów orzekających w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu wniosku o wyłączenie od orzekania ww. sędziów skarżący wskazał, że pozostaje z nimi w konflikcie osobistym, co znajduje źródło w wieloletnim sporze, którym był przedmiotem rozstrzygania przez sąd. Skarżący podniósł, że sędziowie i pracownicy blokowali mu dostęp do akt oraz tolerowali podobny stan w stosunku do akt i dokumentów urzędów, między innymi Prezydenta K. i Wojewody [...],. Zdaniem skarżącego sędziowie swoim postępowaniem potwierdzają albo złą wolę, albo brak znajomości dokumentów, które do akt sądowych przedmiotowej sprawy otrzymali i dokumentów powiązanych z tą sprawą. W ocenie skarżącego powinien on uzyskać odpowiedź na każde pismo, które składa do sądu, bo brak odpowiedzi świadczy o lekceważeniu go. Skarżący uważa również, że postawa sędziów przyzwala na łamanie jego praw przez przekazywanie do akt niniejszej sprawy, poza jego wiedzą, dokumentów z urzędów powiatowych, wojewódzkich, gminnych, a nawet ministerialnych. Skarżący podniósł swoje zarzuty do spraw o sygn. akt II SA/Łd 1562/10 i II SA/Łd 82/15 i odniósł się do konsekwencji wynikających z tych spraw. Skarżący stwierdził, że sąd nie jest przygotowany do prowadzenia jego spraw, bo nie zażądał dokumentów, na które skarżący wskazywał w swoich licznych pismach. Według skarżącego sprawa przerasta możliwości sędziów tutejszego sądu i nie ma zaufania do żadnego z nich. W piśmie z dnia 30 listopada 2017r. skarżący podniósł, że po rozprawie sądowej w dniu 27 października 2017r. poinformował wychodzącą z sądu Sędzię Joannę Sekundę-Lenczewską, że pracownicy sądu odmówili mu wydania listy sędziów, ale nie uzyskał pomocy w uzyskaniu danych. W dniu 9 stycznia 2018r. sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska złożyła oświadczenie, że nie zachodzą w przypadku jej osoby okoliczności przewidziane w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.) - w skrócie: "p.p.s.a.". Natomiast odwołując się do treści art. 19 p.p.s.a. sędzia wniosła o rozważenie uwzględnienia wniosku z uwagi na podnoszone zastrzeżenia co do jej bezstronności, czego odzwierciedleniem jest zgłoszenie zawiadomienia do Prokuratury o popełnieniu przestępstwa. Ponadto Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska poinformowała, że w dniu 27 października 2017r. wychodząc z budynku sądu, po zakończeniu sesji, przy stanowisku ochrony, została zatrzymana przez skarżącego, który poinformował ją, że nie udostępniono mu w Wydziale Informacji listy sędziów sądu, bowiem minęły godziny urzędowania, a ponowny przyjazd do sądu jest dlań problemem. W związku z tym Sędzia poinformowała skarżącego, że wobec złożonego wniosku o wyłączenie jej nie może podejmować czynności w sprawie, jednak o zaistniałym zdarzeniu poinformuje Przewodniczącego Wydziału, co też w kolejnym dniu uczyniła Z kolei w dniach 15 i 19 stycznia 2018r., Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka i Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska oświadczyli, że nie łączą ich z wnioskodawcą, jak również pozostałymi stronami postępowania stosunki, o których mowa w przepisach art. 18 i 19 P.p.s.a. Zarządzeniem z dnia 24 stycznia 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi pozostawił bez rozpoznania wniosek G.P.S. z dnia 27 października 2017r. o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wyjątkiem sędziów WSA Joanny Sekundy-Lenczewskiej, Arkadiusza Blewązki i Renaty Kubot-Szustowskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 P.p.s.a. – sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 P.p.s.a.). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 P.p.s.a.). Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 P.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 20 § 1 P.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Skład orzekający w tej sprawie analizując przedmiotowy wniosek w kontekście przywołanych wyżej przesłanek z art. 18 i 19 p.p.s.a. nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że sama podejrzliwość strony, brak zaufania do bezstronności sędziego, czy też przeświadczenie o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny, nie stanowią przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Subiektywne przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie poparte przy tym żadnymi dowodami nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego stosownie do art. 19 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2014r., sygn. akt I OZ 336/14 – orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest wystarczająca sama utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z jednostronnych odczuć wnioskującego, konieczne jest wskazanie obiektywnych, poważnych powodów wnoszenia żądania. Dodatkowo należy zauważyć, że rozpatrzenie wniosku o wyłączenie sędziego lub sędziów powinno odbywać się każdorazowo w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Niedopuszczalne jest bowiem formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności jednostkowej sprawy. Przesłanki będące podstawą wyłączenia sędziego powinny pozostawać w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny sądu w taki sposób, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 94). W literaturze podkreśla się, że bezstronność sędziego jest ściśle związana z obiektywizmem w rozstrzyganiu danej sprawy, a więc wolnego od emocji stosunku do sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia bądź też emocjonalnego stosunku do strony wynikającego m.in. z więzi rodzinnej, przyjaźni lub koleżeństwa (por. Z. Tabor, T. Pietrzykowski, Bezstronność jako pojęcie prawne [w:] Prawo a wartość, s. 273). Odnosząc się do zarzutów, dotyczących stronniczości wskazanych we wniosku sędziów, ich rzekomych nadużyć i uchybień, czy działań wypełniających znamiona różnych przestępstw itp., podkreślić należy, że skarżący nie wskazał uzasadnionych podstaw takich zastrzeżeń. Wymienieni we wniosku o wyłączenie sędziowie złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia ich od rozpoznawania sprawy skarżącej. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi – w przekonaniu składu rozpoznającego wniosek – żadnych wątpliwości. Podniesione przez skarżącego okoliczności nie świadczą o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 P.p.s.a. W szczególności podstawy takiej nie stanowi przesłane prokuraturze zawiadomienie G. S. o popełnieniu przestępstwa przez Sędziego WSA Joannę Sekundę-Lenczewską (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2009r., sygn. akt II OZ 1042/09 – dostępne j.w.). Z załączonych do akt postępowania pism Prokuratora wynika jedynie, że zapoznał się on z aktami postępowania w sprawie II SA/Łd 182/18, brak natomiast informacji o jakichkolwiek innych działaniach podejmowanych przez prokuratora w związku z powyższym zawiadomieniem. Nie może odnieść skutku zarzut nieudzielenia pomocy przez sędzię w uzyskaniu listy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi. Udzielone przez sędzię Joannę Sekundę Lenczewską informacje były adekwatne do sytuacji. Zgodnie bowiem z art. 22 § 3 p.p.s.a. do czasu rozstrzygnięcia sprawy o wyłączenie sędzia może spełniać tylko czynności niecierpiące zwłoki. Do czynności niecierpiących zwłoki nie należy jednak pomoc w uzyskaniu listy sędziów orzekających w danym sądzie. Skarżący został poinformowany na rozprawie, że taką listę otrzyma w Wydziale Informacji Sądowej. Fakt odmowy spełnienia żądania skarżącego przez pracowników sądu z uwagi na zakończenie godzin urzędowania nie stanowił obiektywnej przeszkody w uzyskaniu listy sędziów w dniach następnych. Ponadto wskazać należy, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środków odwoławczych, od wydanych w sprawie orzeczeń, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. W tym stanie rzeczy wniosek G.P.S. o wyłączenie wymienionych we wniosku sędziów orzekających w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi podlegał oddaleniu, o czym sąd orzekł na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 19 i art. 18 § 1 P.p.s.a. IB