II SA/Łd 189/25
WyrokWSA w Łodzi2025-07-23
Skład orzekający: Agata Sobieszek – Krzywicka, Michał Zbrojewski, Tomasz Porczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych została nałożona prawidłowo, pomimo podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów dotyczących braku obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku, wpływu pandemii COVID-19 oraz naruszenia zasad postępowania administracyjnego i przepisów Prawa przedsiębiorców?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przepisy dotyczące obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują swobody ani okoliczności zwalniających z tego obowiązku. Nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym nie uznano pandemii COVID-19 za siłę wyższą zwalniającą z odpowiedzialności.Stan faktyczny
Spółka F. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (11,88% zamiast wymaganego 20%). Spółka odwołała się od decyzji, podnosząc m.in. brak obiektywnej możliwości spełnienia obowiązku, wpływ pandemii COVID-19 oraz naruszenia przepisów proceduralnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka Sędziowie: Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lipca 2025 roku sprawy ze skargi F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 15 stycznia 2025 roku nr SKO.4163.17.24 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oddala skargę. ał
Zaskarżoną decyzją z 12 stycznia 2025 r., znak: SKO.4163.17.24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu po rozpatrzeniu odwołania F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., powoływanej dalej jako: "strona skarżąca" działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a." oraz art. art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 399 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.c.p.g." utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Zduńska Wola z 20 listopada 2024 r. znak: ZEOŚ.GOK.3160.8.2024.MK (3) wydaną na podstawie art. 9zb ust. 1, art. 9x ust. 2 i ust. 3 u.c.p.g., Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1530), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie MKiŚ", Obwieszczenia Ministra Klimatu z dnia 9 września 2020 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2021 (M.P. 2020 r. poz. 961), powoływanego dalej jako: "Obwieszczenie" oraz art. 104 k.p.a. o wymierzeniu F. Sp. z o.o. karę pieniężną w wysokości: 28 788 zł za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2021 r.
Z akt sprawy wynika, że 29 stycznia 2022 r. poprzez system Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami BDO wpłynęło sprawozdanie firmy F. Sp. z o.o. z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za 2021 r. Po korekcie sprawozdania ostateczna wersja wpłynęła 15 marca 2022 r. Sprawozdanie zostało zweryfikowane i zatwierdzone. W sprawozdaniu z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi za rok 2021 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wyniósł 11,88 %. Wartość wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2021 została określona w art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. w wysokości co najmniej 20 %. Z powyższego wynika, że strona skarżąca nie osiągnęła wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2021 r. Stwierdzone nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za 2021 r. obliguje Prezydenta Miasta do wymierzenia kary.
W związku z tym przywołaną na wstępie decyzją organ I instancji wymierzył stronie karę pieniężną w kwocie 28 788 zł za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g u.c.p.g. w zakresie osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych w roku 2021 r.
Wysokość kary obliczono jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska i brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Strona skarżąca poddała w 2021 r. recyklingowi 152,4733 Mg odpadów, wobec czego brakująca masa odpadów potrzebna do osiągnięcia wymaganego poziomu wynosi 104,2267 Mg.: 256,70 Mg - 152,4733 Mg = 104,2267 Mg. Stawka opłaty za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych w 2021 r. zgodnie z Obwieszczeniem wynosi 276,21 zł/Mg., zatem wysokość kary wynosi: 276,21 zł/Mg x 104,2267 Mg = 28 788,46 zł.
Jednocześnie organ stwierdził, że nie zaszły przesłanki, o których mowa w art. 189f § 1 k.p.a. Ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego nie dały podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. W ocenie organu waga stwierdzonego naruszenia nie jest znikoma. Strona zaniedbując obowiązki wynikające z u.c.p.g. nie przeprowadziła właściwych działań mających na celu wdrożenie prawidłowo funkcjonującego systemu gospodarki odpadami komunalnymi, doprowadzając do sytuacji, że nie funkcjonuje on właściwe i 104,2267 Mg odpadów nie zostało przygotowanych do ponownego użycia lub przekazanych do recyklingu, co należy uznać za istotne naruszenie.
Od ww. decyzji Spółka wniosła odwołanie nie zgadzając się z jej treścią. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie, jako bezprzedmiotowego, postępowania organu I instancji, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie uchylenie decyzji i odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz o przeprowadzenie dowodu z wydruków ze strony internetowej na okoliczność prowadzenia kampanii edukacyjnej w kwestii selektywnej zbiórki odpadów komunalnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu po rozpoznaniu powyższego odwołania utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium po przywołaniu treści art. 3b ust. 1 pkt 1, art. 9g pkt 1, art. 6ka, art. 9x ust. 2 pkt 1, ust. 3, art. 9 zf u.c.p.g., art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 292 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 54), powoływanej dalej jako: "p.o.ś.", załącznika nr 2 poz. 1051 tabeli rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2017 r., poz. 2490) oraz. § 1 pkt 1, § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. r. w sprawie poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1530), powoływanego dalej jako: "rozporządzenie MŚ" wskazało, że adresatem obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. jest podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości. Przedsiębiorca działający poza gminnym systemem gospodarowania odpadami jest zobowiązany do osiągnięcia tych samych wskaźników jak gmina i musi się liczyć z ustawowymi wymaganiami. Do niego należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. Powinien dołożyć wszelkiej staranności, żeby osiągnąć wielkości wynikające z ustaw. Kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. Przepis ten nie przewiduje badania zawinienia, jako przesłanki odpowiedzialności.
W ocenie Kolegium okolicznością bezsporną jest spełnienie przesłanek nałożenia kary. Spółka nie kwestionuje nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów w 2021 r. w wysokości co najmniej 20%. Zastrzeżeń nie budzi także sposób ustalenia wysokości nałożonej kary [iloczyn brakującej masy odpadów komunalnych wymaganej do osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów - 104,2267 Mg i jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych - 276,21 zł = 28.788,46 zł]. Kwota kary podlega zaokrągleniu na podstawie art. 9zf ust. 15 u.c.p.g. w zw. z art. 63 ust. 1 Ordynacji podatkowej do wysokości 28 788,00 zł.
Odnosząc się do kwestii braku obiektywnej możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2021 organ stwierdził, że przepisy art. 9g pkt 1 w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. Uznanie za słuszne prezentowanego przez Spółkę stanowiska, co do braku obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w odniesieniu do masy odbieranych przez nią odpadów komunalnych, prowadziłoby do tego, iż w praktyce przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. byłby "martwy". Tymczasem podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Ponadto z akt sprawy jak i odwołania, nie wynika, aby Spółka w spornym okresie podjęła czynności, których zasadniczym celem byłoby osiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 189c k.p.a. organ wskazał, że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają. Na gruncie rozpatrywanej sprawy zasada ta nie ma zastosowania. Zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez skarżącą Spółkę obowiązek osiągnięcia w 2021 r. wymaganego przepisem art. 9g u.c.p.g. poziomu przy[?]gotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Na gruncie rozpatrywanej sprawy miały więc zastosowanie przepisy obowiązujące z momentu wskazanego zdarzenia. Przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej zasadniczo nie zmieniły swojego brzmienia od 1 stycznia 2021 r., a nowelizacje u.c.p.g. nie miały jakiegokolwiek wpływu zarówno na nałożenie, jak i wysokość orzeczonej kary pieniężnej. Wpływu takiego nie wykazała również Spółka.
Odnosząc się do zarzutu naruszeni art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 189a § 1 i § 2 k.p.a. organ wskazał, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za rok 2021. Nie sposób bowiem przyjąć, że waga naruszenia prawa jest znikoma, skoro w objętym postępowaniem okresie strona z wymaganego 20% poziomu recyklingu osiągnęła jedynie wartość 11,88%. Co więcej, nie doszło także do zaprzestania naruszania prawa, gdyż spełnienie tej przesłanki w roku 2021 nie jest możliwe. Kwestia osiągnięcia przez Gminę wymaganego poziomu recyklingu i udziału Spółki w jego osiągnięciu nie ma jakiegokolwiek wpływu na sytuację przedsiębiorcy.
Organ uznał również za bezzasadne zarzuty naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1, ust. 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 236 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.". Zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie oznacza, że przedsiębiorca może naruszać obowiązki związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą i uniknąć konsekwencji tego zaniedbania tylko przez oświadczenie tego przedsiębiorcy, że ziściły się przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu mając zwłaszcza na uwadze bierność skarżącej w dążeniu do realizacji ciążącej na niej, a wynikających zarówno z zawartych umów, a przede wszystkim z ww. przepisów u.c.p.g. obowiązków. W ten sposób każdy przedsiębiorca powołując się na tę zasadę unikałby odpowiedzialności z tytułu naruszenia ciążących na nim obowiązków. Brak było również podstaw do zastosowania zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy, czy też zasady przyjaznej interpretacji przepisów, gdyż takowych wątpliwości ani co do stanu faktycznego, ani co do treści normy prawnej w niniejszej sprawie nie sposób wskazać. Nie ma też jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 p.p. poprzez obciążenie Spółki odpowiedzialnością za działania oraz zaniechania innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu.
Spółka będąc podmiotem profesjonalnym/przedsiębiorcą jest zobowiązana do przestrzegania przepisów, w tym u.c.p.g., w kwestii gospodarki odpadami i musi liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z ich nieprzestrzegania. Skoro w 2021 r. wymagane było osiągnięcie poziomu 20% przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, to przedsiębiorca powinien był podejmować działania mające na względzie osiągnięcie ww. progu. Przedsiębiorca musi przede wszystkim uwzględnić, że osiągnięcie poziomów wskazanych rodzajów odpadów możliwe jest w przypadku selektywnego zbierania odpadów. Z obowiązku osiągnięcia tych poziomów nie zwalnia go fakt podpisania umowy jedynie na odbiór odpadów komunalnych zmieszanych.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji zarzucając naruszenie:
1. art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach skargi;
2. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 15 k.p.a., poprzez oparcie uzasadnienia decyzji na nieprawomocnych wyrokach sądu administracyjnego, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania;
3. art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art. 391 pkt 1 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz art. 26 pkt 2 lit k ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, poprzez przesłanie przez organ II instancji decyzji na adres do doręczeń elektronicznych przedsiębiorcy - spółki A. sp. k., zamiast na adres do doręczeń elektronicznych jej pełnomocnika - adwokata D. M., a w konsekwencji brak doręczenia (w rozumieniu k.p.a.) decyzji;
4. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a., poprzez:
a. zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;
b. uznanie, że organ I instancji wydając decyzję prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozważył materiał dowodowy w sprawie, jak również że uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu I instancji odpowiada wymogom uregulowanym w art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy decyzja została wydana z naruszeniem art. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.;
c. uznanie, że pandemii COVID - 19 w 2021 r. nie stanowiła działania siły wyższej i tym samym nieuwzględnienie wpływu stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID-19 na obiektywną możliwość wywiązania się przez Spółkę z obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2021 r.;
5. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że z akt sprawy, jak i odwołania nie wynika, aby Spółka w spornym okresie podjęła czynności, których zasadniczym celem byłoby osiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, podczas gdy wykazała, ze prowadziła kampanię edukacyjną, zachęcającą właścicieli nieruchomości m.in. na terenie Miasta Z.1 do selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, na dowód czego w załączeniu do odwołania od decyzji organu I instancji załączyła wydruki ze strony internetowej stanowiące potwierdzenie prowadzenia kampanii edukacyjnej zachęcającej właścicieli nieruchomości m.in. na terenie Miasta Z.1 do selektywnego zbierania odpadów komunalnych;
6. art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a., poprzez uznanie, że poniesiony przez Skarżącą w treści odwołania zarzut naruszenia art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. jest nieuzasadniony i akceptację działania organu I instancji związanego z nie zawarciem w uzasadnieniu decyzji Organu analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara;
7. art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 189e k.p.a., poprzez uznanie przez organ II instancji, że pandemia COVID-19 nie miała wpływu na dopełnienie przez Spółkę obowiązku osiągnięcia w 2021 roku w odniesieniu do masy odebranych przez Spółkę odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, podczas gdy stan zagrożenia epidemicznego i stan epidemii COVID-19 w 2021 r., jako siła wyższa obiektywie niezależna od Spółki miała wpływ na brak osiągnięcia przez Spółkę w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych;
8. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nie osiągniecie w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu odpadów komunalnych i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągniecie w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych i poprzestanie na pouczeniu
które to naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji - doprowadziły bowiem do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie nałożenia na Spółkę kary pieniężnej za nie osiągniecie przez Spółkę w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych, w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym;
9. art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1 u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy Spółka nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcie poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego odpadów komunalnych za rok 2021;
10. art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 p.p poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności:
a. niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny tego czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn niezależnych od Spółki;
b. braku ustaleń przez organ I instancji w treści decyzji organu I instancji, czy w przedmiotowej sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, w związku z czym Spółka nie podlega ukaraniu (postępowanie podlegało umorzeniu przez organ I instancji;
c. uznania, że w sprawie brak jest przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy takie przesłanki wystąpiły;
11. art. 8 p.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i obciążenie Spółki odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania nie miała wpływu.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz umorzenie w całości postępowania I instancji w przedmiocie nałożenia na Spółkę administracyjnej kary pieniężnej za brak osiągnięcia w 2021 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozszerzyła argumentację uzasadniającą podniesione powyżej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 27 czerwca 2025 r. strona skarżąca stwierdziła, że odwoływanie się przy wydaniu decyzji administracyjnej w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej do argumentacji wynikającej z nieprawomocnych wyroków sądu administracyjnego jest niedopuszczalne i stoi w sprzeczności nie tylko z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego – zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie z żądaniem rozpoznania skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wystąpiła skarżąca spółka w treści wniesionej skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, po zapoznaniu się z treścią skargi, w zakreślonym prawem terminie nie wnosiło o przeprowadzenie rozprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 12 stycznia 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Zduńska Wola z 20 listopada 2024 r. o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 28 788 zł za nieosiągnięcie wymaganego w 2021 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 399 ze zm.) – dalej: u.c.p.g.
Zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 20 % wagowo - za rok 2021.
W myśl art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1.
Natomiast jak wynika z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Karę pieniężną, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g., oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.p.c.g.).
Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (art. 9zb ust. 1 u.c.p.g.).
Podmiot, na który nałożono karę pieniężną, jest obowiązany uiścić tę karę w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 9zd ust. 1 u.c.p.g.).
Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 9zf u.c.p.g.). Zgodnie z art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych, z zastrzeżeniem § 1a i 2.
Jak stanowi art. 291 ust. 1 i ust. 2 Prawa ochrony środowiska stawki opłat, ustalone w art. 290 ust. 1 oraz określone na podstawie art. 290 ust. 2, za rok poprzedni, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Minister właściwy do spraw klimatu, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek oraz zasadę, o której mowa w ust. 1.
Zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt II, lp 1051 tabeli, obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 września 2020 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2021 (M.P. z 2020 r., poz. 961), wydanym na podstawie art. 291 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, stawka opłat za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych wynosi 276,21 zł/Mg.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1530) – dalej: "rozporządzenie", poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się zgodnie ze wzorem: P = Mr/Mw x 100 % gdzie: P - oznacza poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, wyrażony w %, Mr - oznacza łączną masę odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi, wyrażoną w Mg, Mw - oznacza łączną masę wytworzonych odpadów komunalnych, wyrażoną w Mg.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, iż z dokonanych w sprawie w sposób bezsporny ustaleń faktycznych wynika, iż w roku 2021 skarżąca spółka, odbierała odpady komunalne z terenów Z.1, w oparciu o zawarte umowy pomiędzy spółką, a właścicielami tych nieruchomości. Z danych zawartych w przedłożonym przez skarżącą, za pośrednictwem systemu BDO, sprawozdaniu za rok 2021 wynika, że w wskazanym okresie łączna masa odebranych odpadów komunalnych wynosiła 1283,3600 Mg, natomiast łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddana recyklingowi wyniosła 152,4733 Mg. Wartość ta stanowiła 11,88% wagowo łącznej masy odebranych przez spółkę w roku 2021 odpadów komunalnych. Tym samym nie ulega wątpliwości, że spółka nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, którego wartość na rok 2021, zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. ustawodawca ustalił na poziomie 20% wagowo.
W konsekwencji, niewypełnienie przez skarżącą spółkę ciążącego na niej ustawowego obowiązku, wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. stanowiło dostateczną podstawę do wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w wysokości 28 788 zł za nieosiągnięcie w 2021 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Zaznaczyć należy, iż zarówno sposób obliczenia kary za w/w okres, jak i jej wysokość nie budzą jakichkolwiek wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, a co więcej nie są kwestionowane przez stronę skarżącą.
Wobec powyższego za niezasadny uznać należało zarzuty skargi, co do naruszenia art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., poprzez ich bezzasadne zastosowanie w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2021. Podkreślenia bowiem wymaga, że przepisy art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 1 i 2 u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. W tym miejscu zgodzić się należy z argumentacją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, iż uznanie za słuszne, prezentowanego przez spółkę stanowiska, co do braku obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w odniesieniu do masy odbieranych przez nią odpadów komunalnych, prowadziłoby do tego, iż w praktyce przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. byłby "martwy". Przedsiębiorca bowiem mógłby zawsze powoływać się na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, uzasadniając to brakiem możliwości oddziaływania na to jakie frakcje odpadów odbiera od właścicieli nieruchomości czy też nieskutecznym podejmowaniem różnych dostępnych mu działań, ukierunkowanych na realizację tego celu. Tymczasem podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Strona skarżąca jako profesjonalista w branży, działająca od wielu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. Obowiązki wynikające z art. 9g mają na celu motywowanie przedsiębiorców i podmioty wytwarzające odpady do podejmowania na szeroką skalę działań służących zmniejszeniu ilości ich wytwarzania w zakresie, w jakim nie jest możliwy ich recykling. W innym wypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność musi się liczyć z ustawowymi wymaganiami. Do niego należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. Powinien dołożyć wszelkiej staranności, żeby osiągnąć wielkości wynikające z ustaw. W szczególności może wpływać na odpowiednie kształtowanie treści postanowień umowy, które zapewnią możliwość osiągnięcia wielkości wskazanych w ustawie i rozporządzeniach. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy. W razie potrzeby może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. Dodać w tym miejscu trzeba, że ustawodawca przewidział instrumenty pozwalające na podjęcie przedsiębiorcy zajmującemu się odbieraniem odpadów komunalnych działań przewidzianych w art. 6ka u.c.p.g., umożliwiających złagodzenie skutków niewykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że spółka, poza powoływanymi działaniami, zamieszczonymi na swojej stronie internetowej, polegającymi w zasadzie jedynie na wskazaniu zasad segregacji, w spornym okresie nie podjęła żadnych czynności, których zasadniczych celem byłoby zwiększenie osiąganego przezeń wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych.
Wbrew stanowisku strony skarżącej w sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu procedujące w sprawie organy administracji obu instancji działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 6 k.p.a., w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz wyrażona w art. 9 k.p.a. zasada informowania stron. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Uzasadnienia podjętych na gruncie rozpatrywanej sprawy rozstrzygnięć organów obu instancji zawierają precyzyjne wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Z kolei, uzasadnienia prawne zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa oraz rzeczowe ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Przedstawione motywy wydanych w sprawie rozstrzygnięć pozwala na prześledzenie toku rozumowania organów oraz poznać przesłanki, które rzutowały o wydaniu takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie. Natomiast sam fakt, że kwestionowane skargą rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej nie świadczy automatycznie o jej wadliwości. Przytoczona zaś ogólnikowa i lakoniczna argumentacja skarżącej, stanowi swego rodzaju polemikę ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie i nie wnosi nic nowego do sprawy. Jednocześnie, stosownie do wymogu wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a, skarżąca spółka miała zapewnione prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Za nieuzasadniony w ocenie Sądu uznać również należało zarzut skargi, co do naruszenia art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a. Przepis art. 189c k.p.a. stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. W sytuacji, gdy w ustawie nowelizującej brak jest przepisów przejściowych, przyjąć należy, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie oraz do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają. Na gruncie rozpatrywanej sprawy zasada ta nie ma zastosowania. Jak już wcześniej wskazano zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez skarżącą spółkę obowiązek osiągnięcia w 2021 r. wymaganego przepisem art. 9g u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Na gruncie rozpatrywanej sprawy miały więc zastosowanie przepisy obowiązujące z momentu wskazanego wyżej zdarzenia. Nawet gdyby przyjąć, że w sprawie mają zastosowanie regulacje obowiązujące w dacie orzekania, to przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej w rozpatrywanych sprawach, a mianowicie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. nie zmieniły swojego brzmienia od 31 grudnia 2020 r. Dokonana zaś z dniem 1 stycznia 2022 r., na mocy art. 2 pkt 12 lit. b ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2151) nowelizacja art. 9x ust. 3 u.c.p.g. z obowiązującego w wcześniej brzmienia "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 (...)" na obowiązujące w 2022 r. brzmienie "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 (...)", pozostaje bez istotnego wpływu na przedmiotową sprawę, albowiem w sprawie ma zastosowanie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Pozostałe nowelizacje ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie miały jakiegokolwiek wpływu zarówno na nałożenie jak i wysokość orzeczonej kary pieniężnej. Wpływu takiego nie wykazała zresztą strona skarżąca w motywach wywiedzionej skargi jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie należy uwzględnić, iż sam fakt, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji nie odniósł się klarowanie do stanu prawnego, który winien mieć w sprawie zastosowanie, a uchybienie w tym zakresie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. konwalidowało Kolegium, nie może stanowić dostatecznej podstawy do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W ocenie Sądu nie znajdują również uzasadnienia zarzuty skargi, co do naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 i art. 15 k.p.a. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Stosownie zaś do art. 189a k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (§ 1). W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: pkt 1 - przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, pkt 2 - odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, pkt 3 - terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, pkt 4 - terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, pkt 5 - odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, pkt 6 - udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustawodawca nie przewidział przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, wobec czego organy obu instancji prawidłowo przed wydaniem kwestionowanej skargą decyzji rozważyły możliwość odstąpienia od nałożenia na spółkę przedmiotowej kary pieniężnej, uwzględniając obowiązujące w tym zakresie regulacje art. 189f k.p.a. Zdaniem Sądu za prawidłowe uznać należy stanowisko organów, iż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie zostały spełnione łącznie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za rok 2021. Nie sposób bowiem przyjąć, jak oczekuje tego skarżąca spółka, że waga naruszenia prawa jest znikoma, skoro w objętym postępowaniem okresie strona z wymaganego 20% poziomu recyklingu osiągnęła jedynie wartość 11,88%. Co więcej, nie doszło także do zaprzestania naruszania prawa, gdyż spełnienie tej przesłanki w roku 2021 nie jest możliwe. Podjęcie deklarowanych przez spółkę ewentualnych działań, zmierzających do zwiększenia osiąganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mogłoby przynieść skutki w kolejnych latach kalendarzowych, lecz nie w minionym roku 2021. Nadto, Sąd z urzędu posiada wiedzę, że stwierdzone w tym zakresie naruszanie prawa przez skarżącą spółkę nie ma charakteru jednostkowego, incydentalnego i miało miejsce w latach poprzednich i następnych.
Sąd nie podzielił również zarzutów skargi, co do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 189e k.p.a. W tym zakresie wskazać należy, iż przepis art. 189e k.p.a. stanowi, że w przypadku gdy do naruszenia prawa doszło wskutek siły wyższej, strona nie podlega ukaraniu. Sąd stoi na stanowisku, że powoływana przez stronę skarżącą pandemia Covid -19 nie może być uznana za siłę wyższą. Jakkolwiek zgodzić się trzeba z twierdzeniem skarżącej, że w związku z występującym stanem zagrożenia epidemiologicznego i stanem epidemii COVID-19 zwiększyły się przypadki realizowania pracy zdalnej, to nie może ulegać wątpliwości, iż w związku z tym mogło dojść nie tylko do zmniejszenia odbieranych na terenach nieruchomości niezamieszkałych (a takie obsługiwała skarżąca) odpadów opakowaniowych, ale również odpadów zmieszanych (niesegregowanych), których masa ma tożsamy wpływ na wywiązanie się przez przedsiębiorcę z ciążącego na nim z mocy art. 9g u.u.c.p.g. obowiązku oraz w konsekwencji na wysokość kary wymierzonej na podstawie art. 9x ust. 2 i 3 u.u.c.p.g. Jednakże w ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy, spółka poza ogólnikowym odwołaniem się do wprowadzonych wówczas ograniczeń, nakazów, zakazów, zmiany funkcjonowania zakładów pracy itd. nie wykazała jakiegokolwiek związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy pandemią Covid-19 w spornym okresie, a stwierdzonym naruszeniem prawa w każdym w rozważanych okresów sprawozdawczych. Nie może nadto ujść uwadze Sądu, że sprawa dotyczy roku 2021 r., w którym sytuacja związana z epidemią była już w zasadzie opanowana, przy czym należy podkreślić, że jest to fakt notoryjny, a stosownie do art. 77 § 4 zd. pierwsze k.p.a. fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. K.p.a. nie definiuje pojęcia siły wyższej. Jednakże przyjmuje się powszechnie, że za siłę wyższą rozumie się zdarzenie charakteryzujące się trzema następującymi cechami: zewnętrznością, niemożliwością jego przewidzenia oraz niemożliwością zapobieżenia jego skutkom (por. wyrok NSA z 29 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 919/15; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Bezzasadne w świetle poczynionych wyżej rozważań pozostają również zarzuty naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 Prawa przedsiębiorców. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że wynikająca z art. 10 ust. 1 Prawa przedsiębiorców zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie oznacza, że przedsiębiorca może naruszać obowiązki związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą i uniknąć konsekwencji tego zaniedbania tylko przez oświadczenie tego przedsiębiorcy, że ziściły się przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu oraz uznanie, że w sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, mając zwłaszcza na uwadze bierność skarżącej w dążeniu do realizacji ciążącej na niej, a wynikających zarówno z zawartych umów, a przede wszystkim z ww. przepisów u.c.p.g. obowiązków. W ten sposób każdy przedsiębiorca powołując się na tę zasadę unikałby odpowiedzialności z tytułu naruszenia ciążących na nim obowiązków. W ocenie Sądu brak było również podstaw do zastosowania przez organy administracji zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy (art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców) czy też zasady przyjaznej interpretacji przepisów (art. 11 Prawa przedsiębiorców), gdyż takowych wątpliwości ani co do stanu faktycznego, ani co do treści normy prawnej w niniejszej sprawie nie sposób wskazać. Nie ma też jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 cyt. wyżej ustawy poprzez obciążenie skarżącej odpowiedzialnością za działania oraz zaniechania innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu.
Sąd nie podzielił również zarzutów skargi, co do naruszenia art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art. 391 pkt 1 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a. oraz art. 2 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz art. 26 pkt 2 lit k ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych. Sąd wskazuje na gwarancyjny charakter przepisów dotyczących doręczeń pism procesowych w postępowaniu administracyjnym. Określony w przepisach sposób doręczenia decyzji został ustalony w interesie stron postępowania i nie może być interpretowany i wykorzystywany przez organ administracji na niekorzyść uczestników postępowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż takie przepisy winny być interpretowane z uwzględnieniem przewidzianego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 600/08, CBOSA). Strona w tej sprawie skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia skargi i nie poniosła żadnych negatywnych konsekwencji ewentualnego błędu w doręczeniu. Jednocześnie skład orzekający stoi na stanowisku, że doręczenie elektroniczne, decyzji organu II instancji na adres do doręczeń elektronicznych przedsiębiorcy - spółki A. sp. k., zamiast na adres do doręczeń elektronicznych pełnomocnika - adwokata D. M. będzie skuteczne dopóki będzie on zatrudniony w spółce, będzie jej wspólnikiem albo będzie dla niej pracował. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik wskazał jako adres do doręczeń adres fizyczny kancelarii, wydaje się, że jako profesjonalista po zmianie prawa powinien w związku z brzmieniem art. 41 kpa zawiadomić organ o zmianie adresu do doręczeń na adres elektroniczny, szczególnie, że może mieć co najmniej dwa adresy elektroniczne jeden jako adwokat a drugi jako osoba fizyczna.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło