II SA/Łd 203/25

Dnia 13 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.), Asesor WSA Tomasz Porczyński, , Protokolant Asystent sędziego Tomasz Stańczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi A. D. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 30 stycznia 2025 roku nr 17/2025 znak: WOP.7721.7.2025.LZ w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieruszowie z dnia 27 listopada 2024 roku nr 66/2024, znak: PINB.7355/15-4/1114/MM/2015-24; 2. zasądza od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi na rzecz skarżącej A. D. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. MR 1. Decyzją z 30 stycznia 2025 r. nr 17/2025, znak: WOP.7721.7.2025.LZ Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi (dalej również jako: "ŁWINB") na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej również jako: "k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. (dalej również jako: "PINB") z dnia 27 listopada 2024 r. Nr 66/2024, znak: PINB.7355/15-4/1114/MM/2015-24, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w chwili wydawania zaskarżonej decyzji t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm., dalej również jako: "Prawo budowlane") i art. 104 k.p.a. nałożono na E. i W. małż. K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w organie I instancji w terminie do dnia 31 marca 2025 r. projektu budowlanego zamiennego obejmującego rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną położoną w granicy z sąsiednią nieruchomością nr ewid. [...], zlokalizowaną na działce nr ewid. [...], usytuowanej w miejscowości W. przy ul. [...], będącej własnością E.K. i W.K. (w 4 egz.), opracowanego przez uprawnionego projektanta. W decyzji organu I instancji wskazano również, że przedmiotowy projekt budowlany zamienny powinien spełniać wymagania określone w art. 33 ust. 2 pkt 1, 3 oraz art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną: 1. Decyzją z dnia 23 sierpnia 2006 r. nr 73/06, znak: GNiOŚ 7331/40/2006 Burmistrz Wieruszowa na wniosek E.K. i W.K. określił sposób zagospodarowania i ustalił warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną wraz ze zmianą konstrukcji dachu oraz budowę budynku gospodarczo-garażowego w zabudowie mieszkaniowo-usługowej oraz rozbiórkę oficyny i budynku gospodarczego. 1. W powyższej decyzji ustalono m.in. dla rozbudowywanego budynku mieszkalno-garażowego wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (od ul. [...]) na obecnym poziomie lub wyżej o maksymalnie 50 cm, nad częścią istniejącą rozbudowywanego budynku mieszkalno-usługowego dach dwuspadowy o kalenicy równoległej do ul. [...], wysokość kalenicy jak obecnie lub wyżej, nie wyżej jednak niż jak kalenica w budynku na sąsiedniej działce nr [...]. Natomiast nad wnioskowaną częścią mieszkalną rozbudowywanego budynku mieszkalno-usługowego oraz we wnioskowanym budynku gospodarczo-garażowym dopuszczono odmienną geometrię dachu ograniczając jedynie kąt nachylenia połaci do maksymalnie 45°. Wysokość zabudowy mierzoną od poziomu gruntu do kalenicy dla rozbudowywanego budynku mieszkalno-usługowego określono warunkami dotyczącymi wysokości kalenicy. Dla wnioskowanej części mieszkalnej oraz wnioskowanego budynku gospodarczo-garażowego, wysokość zabudowy określono jako nieprzekraczającą wysokości kalenicy nad istniejącą częścią budynku mieszkalno-usługowego, przy czym na etapie projektu technicznego należy wziąć pod uwagę przepisy § 13 z zastrzeżeniem § 57 i § 60 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (wówczas Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm., dalej również jako: "rozporządzenie z dnia 12 kwietnia 2002 r.", lub "warunki techniczne") w celu zapewnienia na działkach sąsiednich prawidłowego oświetlenia i nasłonecznienia w zabudowie śródmiejskiej. W decyzji wskazano również, że szerokość elewacji frontowej projektowanego budynku gospodarczo-garażowego należy zaprojektować (na etapie projektu technicznego) zgodnie z przepisami § 12 oraz § 13 z zastrzeżeniem § 57 i § 60 warunków technicznych, przy czym w przypadku szczególnie uzasadnionym dopuszcza się odstępstwo od warunków § 12 ww. rozporządzenia na podstawie art. 9 Prawa budowlanego. 2. Decyzją z dnia 4 maja 2011 r. Nr 97/2011, znak: AB-7351-44/08 Starosta Wieruszowski udzielił pozwolenia na rozbiórkę oficyny budynku mieszkalno-usługowego i budynku gospodarczego zlokalizowanych na działce w W. przy ul. [...], nr ewid. [...], w granicy z działką nr ewid. [...] oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną o projektowanej powierzchni zabudowy 136,40 m², projektowanej powierzchni użytkowej 211,30 m² i projektowanej kubaturze 845,0 m³, wg projektu indywidualnego na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości W. ul. [...]. 3. Decyzją z dnia 29 czerwca 2011 r. Nr 253/2011 Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. 4. W dniu 3 stycznia 2012 r. do PINB w W. wpłynęło zawiadomienie inwestorów, iż w dniu 10 stycznia 2012 r. zamierzają przystąpić do wykonywania robót budowlanych. Roboty budowlane rozpoczęto w dniu 17 stycznia 2012 r. 5. Pismem z dnia 25 lipca 2012 r. A.D., właścicielka sąsiadującej z terenem działki nr [...], reprezentowana przez Z.Ż., zwróciła się do PINB o skontrolowanie prowadzonych prac budowlanych, wskazując na istotne modyfikacje elewacji frontowej rozbudowywanego budynku, a także na naruszenia Prawa budowlanego. 6. Organ szczebla powiatowego w dniu 25 października 2012 r. przeprowadził kontrolę budowy i stwierdził, iż inwestycja prowadzona jest z odstępstwami od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego polegającymi na powiększeniu pomieszczenia oznaczonego na planie nr 2.08, przez co zwiększeniu uległa powierzchnia użytkowa oraz kubatura przedmiotowego obiektu, co skutkowało wszczęciem przez PINB postępowania w przedmiocie samowolnych, istotnych odstępstw od projektu budowlanego. 7. Postanowieniem z dnia 30 października 2012 r. PINB wstrzymał przedmiotowe roboty budowlane, wskazując na odstępstwa od projektu budowlanego, polegające na wykonaniu otworu drzwiowego o szerokości ok. 0,97 m pomiędzy istniejącym budynkiem, a pomieszczeniem garderoby znajdującym się w rozbudowywanej części, wykonaniu słupa żelbetowego o wym. ok. 0,23 m x 0,35 m, usytuowanego przy istniejącym budynku, na którym oparto podciąg, zmianie lokalizacji komina (przewody dymowe, wentylacyjne i spalinowe) w pomieszczeniu salonu, w pomieszczeniu garderoby na parterze budynku oraz w pomieszczeniu garderoby na poddaszu użytkowym wykonano komin, zlikwidowano otwór drzwiowy pomiędzy hallem, a pomieszczeniem łazienki, pomiędzy pomieszczeniem WC, a pomieszczeniem łazienki zlikwidowano ściankę działową, zwiększono rozpiętość okna tarasowego w pomieszczeniu salonu do wymiarów 3,63 m szerokości, w pomieszczeniu garderoby, znajdującym się na poddaszu użytkowym rozbudowy wykonano otwór drzwiowy o szerokości ok. 1,0 m, w pomieszczeniach sypialni zlikwidowano drzwi balkonowe, powiększając okno na szer. 1,95 m, zlikwidowano balkon znajdujący się przy pomieszczeniach sypialni, w pomieszczeniu łazienki zlikwidowano okno dachowe, a wykonano otwór okienny o wym. ok. 1,24 m szerokości x 0,77 m wysokości, szerokość łazienki wynosi 2,64 m, zmieniono lokalizację ścianki działowej pomiędzy klatką schodową a sypialnią, zmieniając szerokość sypialni od strony zachodniej do 3,24 m, w pomieszczeniu klatki schodowej w ścianie zachodniej, która graniczy z działką nr ewid. [...], wykonano otwór o wym. ok. 3,94 m szerokości x 1,0 m wysokości wypełniony pustakami szklanymi tzw. "luksferami". 8. Decyzją z dnia 19 grudnia 2012 r. organ szczebla powiatowego, nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i dostarczenia w terminie do 30 kwietnia 2013 r. projektu budowlanego zamiennego ww. rozbudowy budynku mieszkalno-handlowego, opracowanego przez uprawnionego projektanta. Opracowanie to powinno inwentaryzować zakres dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz ich ocenę pod względem bezpieczeństwa konstrukcji i zgodności z warunkami technicznymi, Polskimi Normami i innymi przepisami, a w przypadku stwierdzenia przez projektanta nieprawidłowości - przewidywać sposób doprowadzenia wykonanych dotychczas robót do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami oraz projekt robót koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. 9. Powyższa decyzja została uchylona decyzją ŁWINB z dnia 8 marca 2013 r. Organ szczebla wojewódzkiego postanowieniem z dnia 7 lutego 2013 r. uchylił ponadto postanowienie PINB z dnia 30 października 2012 r. w sprawie wstrzymania robót budowlanych. W obu przypadkach przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. 10. Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2013 r. w sprawie o sygn. II SA/Łd 496/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę inwestorów na decyzję ŁWINB z dnia 8 marca 2013 r. 11. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji przeprowadził w dniu 5 czerwca 2013 r. kontrolę budowy na nieruchomości stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania. Do istotnych odstępstw od projektu zakwalifikowano prace polegające na zmianie powierzchni zabudowy poprzez przesunięcie ściany zewnętrznej w pomieszczeniu oznaczonym na planie nr 1.09, zwiększając szerokość tego pomieszczenia do 2,50 m. Wykonano słup żelbetowy o wym. 0,25 x 0,35 m, usytuowany przy istniejącym budynku, będący elementem przedmiotowej rozbudowy, na którym oparto podciąg, zwiększając pomieszczenie nr 2.08. Zwiększono powierzchnię użytkową pomieszczenia nr 2.08 poprzez przesunięcie ściany zewnętrznej do lica muru - pomieszczenia sąsiedniego nr 2.07, opierając ją na wykonanym słupie żelbetowym. Szerokość pomieszczenia nr 2.08 po stronie zachodniej wynosi 2,17 m, po stronie wschodniej 2,95 m. W związku z wydłużeniem stropu do wykonanego podciągu, długość pomieszczenia nr 2.08 po stronie południowej wynosi 5,05 m, po stronie północnej 5,57 m. W wyniku powiększenia powierzchni użytkowej pomieszczenia nr 2.08., zwiększeniu uległa kubatura obiektu. Wysokość obiektu mierzona od fundamentów do kalenicy, została zwiększona do wymiarów 7,70 m. Powiększono długość tarasu poprzez wykonanie fundamentów na długości 5,20 m, co zmieniło zakres objęty projektem zagospodarowania działki. 12. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 r. Nr 27/2013 organ szczebla powiatowego wstrzymał roboty budowlane, zaś decyzją z dnia 13 sierpnia 2013 r. Nr 63/2013 nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i dostarczenia w terminie do 29 listopada 2013 r. projektu budowlanego zamiennego. 13. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A.D., podnosząc, że w uzasadnieniu decyzji podana jest lakoniczna informacja, że "wysokość obiektu od fundamentów do kalenicy została zwiększona do wys. 7,70 m". Na załączonym do protokołu z kontroli budowy z dnia 5 czerwca 2013 r. załączniku nr 4 uwidocznione są natomiast dwa wymiary jako składowe wysokości tj. 7,70 m plus 0,50 m, co daje łączną wysokość całkowitą 8,20 m. 14. ŁWINB zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego poprzez dołączenie decyzji Burmistrza Wieruszowa z dnia 23 sierpnia 2006 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, wyjaśnienie rozbieżności co do wysokości obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot postępowania w przekazanych materiałach dowodowych oraz wyjaśnienie czy rozbudowany budynek posiada funkcję mieszkalno-usługową czy też mieszkalno-handlową. W wykonaniu powyższego postanowienia organ I instancji pismem z dnia 7 października 2013 r. poinformował, że wysokość obiektu, mierzona zgodnie z § 6 warunków technicznych, "zmieniła się z 8,00 m na 8,20 m". Wyjaśniono również, że rozbudowany budynek posiada funkcję mieszkalno-usługową, natomiast określenie w sentencji zaskarżonej decyzji funkcji obiektu jako mieszkalno-handlowa, stanowiło oczywistą omyłkę, którą organ I instancji sprostował z urzędu. 15. Decyzją z dnia 25 października 2013 r. ŁWINB uchylił decyzję organu szczebla powiatowego z dnia 13 sierpnia 2013 r. w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin sporządzenia i dostarczenia zamiennego projektu budowlanego na dzień 31 grudnia 2013 r., zaś w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. 16. W dniu 31 grudnia 2013 r. zobowiązani złożyli w organie szczebla powiatowego dokumentację projektową, którą następnie uzupełnili na wezwanie organu. 17. Wyrokiem z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie o sygn. II SA/Łd 1088/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 29 czerwca 2011 r. nr 253/2011 znak: IA.II.7111.II.162.3482.DM/10 w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę oficyny budynku mieszkalno – usługowego i budynku gospodarczego oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielającą pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną, a także stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. 18. W wyniku ww. orzeczenia Wojewoda Łódzki decyzją z dnia 30 maja 2014 r., uchylił decyzję Starosty Wieruszowskiego z dnia 4 maja 2011 r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowanego i udzielenia inwestorom pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego w ww. zakresie oraz utrzymał w mocy decyzję w części objętej pozwoleniem na rozbiórkę oficyny budynku mieszkalno-usługowego i budynku gospodarczego na tej nieruchomości. 19. Decyzją z dnia 8 lipca 2014 r. PINB odmówił inwestorom zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. 20. Wyrokiem z dnia 5 września 2014 r. w sprawie o sygn. II SA/Łd 1262/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję ŁWINB z dnia 25 października 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia 13 sierpnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji były poprzedzone wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, zaś pomiędzy tymi decyzjami zachodził związek przyczynowy o charakterze bezpośrednim. 21. Decyzja PINB z dnia 8 lipca 2014 r. została uchylona decyzją ŁWINB z dnia 21 listopada 2014 r., a ponadto organ odwoławczy umorzył postępowanie pierwszej instancji prowadzone w przedmiocie projektu budowlanego zamiennego inwestycji, gdyż w toku postępowania naprawczego z obrotu prawnego zostały wyeliminowane zarówno decyzja o pozwoleniu na budowę, stanowiąca podstawę realizowanej inwestycji, jak również decyzja nakazująca inwestorom przedłożenie projektu budowlanego zamiennego. 22. W dniu 26 sierpnia 2014 r. do organu szczebla powiatowego wpłynął wniosek A.D., reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, o nakazanie inwestorom dokonania rozbiórki obiektu budowlanego. 23. Decyzją z dnia 18 września 2014 r. PINB odmówił wydania nakazu rozbiórki, jednakże decyzja ta została uchylona przez ŁWINB decyzją z dnia 21 listopada 2014 r., zaś sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. 24. Organ I instancji, bez podjęcia jakiejkolwiek czynności procesowej, postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r. na mocy art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem organu szczebla wojewódzkiego z dnia 28 kwietnia 2015 r. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. 25. W dniu 2 marca 2015 r. do organu szczebla powiatowego wpłynął wniosek A.D. reprezentowanej przez Z.Ż. o wydanie "decyzji na rozbiórkę rozbudowanego budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną zrealizowanego na działce nr ewid. [...] położonej w W. przy ul. [...]". 26. W dniu 31 marca 2015 r. organ stopnia podstawowego postanowieniem Nr 6/2015 w oparciu o normę art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postpowania. 27. Po przeprowadzeniu postępowania zażaleniowego organ II instancji postanowieniem z dnia 19 maja 2015 r. Nr 123/2015 uchylił powyższe rozstrzygnięcie organu szczebla powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. 28. W dniu 16 czerwca 2015 r. do organu szczebla powiatowego wpłynęło pismo A.D. reprezentowanej przez adw. Ł.S., w treści którego pełnomocnik po raz kolejny zaznaczył, że inwestycja została zrealizowana w oparciu o "nieprawomocną" decyzję o pozwoleniu na budowę, a tym samym inwestorzy winni liczyć się z koniecznością jej rozbiórki. Zdaniem pełnomocnika profesjonalnego "w stosunku do tego budynku powinna zostać przeprowadzona procedura z art. 48 ust. 1 lub z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego tj. nakazanie rozbiórki tego obiektu budowlanego". Pełnomocnik zwrócił nadto uwagę organowi I instancji na konieczność wydania decyzji z art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. 29. Pismem z dnia 2 lipca 2015 r. organ szczebla powiatowego zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wniosku o nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego budynku mieszkalno-usługowego, a następnie pismem z dnia 20 lipca 2015 r. zawiadomił o planowanych na dzień 4 sierpnia 2015 r. oględzinach na nieruchomości stanowiącej przedmiot postępowania. Jak wynika z protokołu oględzin, organ I instancji stwierdził, że inwestorzy nie wykonywali w dniu czynności kontrolnych żadnych robót budowlanych przy przedmiotowej rozbudowie budynku mieszkalno-usługowego. Obiekt znajdował się w stanie surowym zamkniętym - zamontowano stolarkę okienną, brak stolarki drzwiowej. Brak było tynków wewnętrznych. Obecna podczas czynności kontrolnych E.K. oświadczyła do protokołu, że od dnia otrzymania postanowienia organu I instancji Nr 27/2013 z dnia 18 czerwca 2013 r. przy rozbudowie budynku mieszkalno-usługowego nie były wykonywane żadne roboty budowlane. 30. Pismem z dnia 18 września 2015 r. organ szczebla powiatowego zmodyfikował zakres przedmiotowy postępowania wskazując, że postępowanie dotyczy legalności rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego i zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, składania wniosków i uwag. 31. Decyzją z dnia 22 października 2015 r. Nr 81/2015 PINB nakazał inwestorom rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego. 32. Decyzją z dnia 18 grudnia 2015 r. Nr 407/2015 ŁWINB uchylił w całości tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. 33. PINB w dniu 19 lutego 2016 r. wydał decyzję Nr 17/2016, którą ponownie nakazał inwestorom rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego. 34. Jednakże wyrokiem z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie o sygn. II SA/Łd 148/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję ŁWINB z dnia 18 grudnia 2015 roku nr 407/2015 w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku. Uchylił również poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia 22 października 2015 roku, a także decyzję ŁWINB z dnia 21 listopada 2014 roku Nr 376/2014 oraz decyzję PINB z dnia 19 lutego 2016 roku Nr 17/2016. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał m.in., iż w przypadku następczego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, zrealizowanej na podstawie tego pozwolenia inwestycji nie można uznać za samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 ustawy Prawo budowlane, zaś w stosunku do takiego obiektu konieczne jest przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 powołanej ustawy. Jeżeli budowa była rozpoczęta, to wznowienie budowy stosownie do art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Podobne konsekwencje powoduje uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę lub stwierdzenie jej nieważności wyrokiem sądu administracyjnego. Decyzja wydana na podstawie przepisów art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, ponieważ z obrotu prawnego została usunięta decyzja o pozwoleniu na budowę, powinna zakresem swego rozstrzygnięcia obejmować całość zamierzenia budowlanego, które było przedmiotem decyzji o pozwoleniu na budowę. Należy bowiem w takim przypadku przyjąć, że decyzja w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo gdy budowa została zakończona - decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego, o których mowa w art. 51 ust. 4, zastąpi decyzję o pozwoleniu na budowę. Postępowanie naprawcze powinno być więc prowadzone w takim zakresie, w jakim została wydana i następnie uchylona decyzja o pozwoleniu na budowę. Zakres postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie przepisów art. 51 powinien obejmować całe zamierzenie budowlane, jakie było objęte decyzją o pozwoleniu na budowę, której stwierdzono nieważność bądź którą uchylono. Jednocześnie Sąd podkreślił, iż decyzje nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych, a więc w sytuacjach wyjątkowych. Dalej Sąd wskazał, iż podzielenie konkluzji organu odwoławczego o możliwości prowadzenia postępowania naprawczego nie powinno odwoływać się do przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, bowiem winien w tym zakresie znaleźć zastosowanie przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 tejże ustawy. Ponadto przywołany dla uzasadnienia umorzenia postępowania w tym zakresie prawomocny wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1262/13 nie wskazywał w żadnym elemencie na bezprzedmiotowość postępowania w tym zakresie, zasadzając się wyłącznie na istnieniu podstawy do wznowienia postępowania, spowodowanej wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę (zaś obowiązek przedłożenia projektu budowalnego zamiennego dotyczył istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowanego). Prowadzenie postępowania naprawczego na skutek uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w oczywisty sposób winno zaś odnosić się do wszystkich ewentualnych rozwiązań, opisanych w art. 51 ust 1 ustawy Prawo budowlane. Sąd odniósł się również do kwestii wykładni przepisów prawa, dokonanej w prawomocnym wyroku WSA w Łodzi z dnia 4 lutego 2014 r., w sprawie o syn. akt II SA/Łd 1088/13 oraz wynikającego zeń związania wyrażonymi w uzasadnieniu tego wyroku poglądami prawnymi i wskazał, że przedmiot rozstrzygnięcia tego wyroku wiązał się z kontrolą decyzji organu administracji architektoniczno – budowlanej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbiórkę i pozwolenia na budowę, nie dotyczył zaś postępowania naprawczego. Odnosił do określonego stanu faktycznego i stanu prawego. Wyrażony w nim pogląd sprowadzał się do konkluzji, iż w oparciu o przepis § 12 ust. 4 pkt 2 warunków technicznych, w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie zmiany rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 56, poz. 46 ze zm.) inwestorzy nie mogli lokować ściany rozbudowywanego budynku w granicy nieruchomości z uwagi na niespełnienie przewidzianych przez ten przepis wymogów. Jednakże, w ocenie Sądu, z marginalnie uczynionej adnotacji iż "również w aktualnym brzmieniu § 12 (po nowelizacji dokonanej rozporządzeniem z dnia 12 marca 2009 r.), a szczególnie § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie byłoby możliwe zaakceptowanie projektu inwestorów (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2024/11, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1354922)", nie można wyprowadzić wniosku, że w postępowaniu naprawczym wykluczone jest zastosowanie § 12 ust. 3 powołanego rozporządzenia dla oceny możliwości prowadzenia postępowania naprawczego. Przytoczony pogląd odnosił się do "zaakceptowania projektu inwestorów", złożonego w tym postępowaniu, po wtóre odwoływał się do interpretacji przepisów (znowelizowanych), które nie stanowiły przedmiotu rozstrzygnięcia. W tym zakresie zatem marginalnie i lapidarnie przytoczone, pozbawione uzasadnienia stanowisko, nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej, wykraczając poza przedmiot rozstrzygnięcia. Kwestia przeprowadzenia postępowania naprawczego w odniesieniu do obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania pozostaje zatem otwarta. Konkludując, Sąd podkreślił, iż organ winien przeprowadzić postępowanie naprawcze, mając do dyspozycji cały wachlarz możliwości, określonych w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Aktualne pozostają przy tym te obowiązki, które na tle sprawy i w jej granicach wyrażone zostały w motywach wyroku z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1088/13, a które dotyczą konieczności rozważenia interesu skarżącej i uciążliwości zabudowy w granicy oraz jej wyjątkowego charakteru. 35. Skargi kasacyjne od powyższego wyroku złożyli zarówno ŁWINB, jak i A.D., jednakże wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2018 r. w sprawie o sygn. II OSK 2163/16 zostały one oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny. 36. Rozpatrując odwołanie inwestorów od decyzji PINB z dnia 19 lutego 2016 r. Nr 17/2016, nakazującej inwestorom dokonanie rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego, decyzją z dnia 12 grudnia 2018 r. ŁWINB umorzył postępowanie odwoławcze, bowiem zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. 37. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2019 r. Nr 1/2019 organ szczebla powiatowego odmówił A.D. dopuszczenia dowodu z analizy przesłaniania pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi w budynku należącym do wnioskodawczyni przez wówczas jeszcze projektowany budynek na działce nr [...]. 38. W dniu 6 marca 2019 r. organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne na działce nr ewid. [...], położonej w W. przy ul. [...] stwierdzając, iż na dzień kontroli inwestorzy nie wykonują żadnych robót budowlanych przy przedmiotowej rozbudowie. Obiekt jest na tym samym etapie co w dniu ostatniej kontroli (4 sierpnia 2015 r.) – stan surowy zamknięty (zamontowano stolarkę okienną, brak stolarki drzwiowej zewnętrznej), wnętrze budynku bez tynków. 39. Organ I instancji decyzją z dnia 18 czerwca 2019 r. Nr 35/2019 nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w W. w terminie do dnia 31.10.2019 r. projektu budowlanego zamiennego, zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1, 2, 3 oraz art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w celu doprowadzenia wykonanej rozbudowy budynku mieszkaIno-usługowego do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. 40. Decyzja ta została uchylona decyzją ŁWINB z dnia 25 października 2019 r., zaś sprawę przekazano organowi do ponownego rozpatrzenia. 41. W dniu 10 grudnia 2019 r. E.K. złożyła do akt postępowania zestawienie rzędnych wysokościowych żądanych punktów sporządzone w dniu 5 czerwca 2015 r. przez geodetę, korespondencję prowadzoną z radcą prawnym D. J. (bez podpisu), w której przedstawił inwestorom swoje stanowisko w sprawie, kserokopia oświadczenia rzeczoznawcy budowlanego mgr inż. R. D. w zakresie wykonania projektu budowlanego zamiennego oraz dwie kartki bez tytułu ani podpisu, zawierające 10 punktów dotyczących prowadzonego postępowania. 42. W dniu 7 lutego 2020 r. do PINB wpłynęło pismo A.D., w którym wskazała, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, a ponadto wniosła o dopuszczenie dowodów zawnioskowanych przez nią w piśmie z dnia 4 grudnia 2018 r. i 8 marca 2019 r. oraz o dopuszczenie dowodu ze zdjęć przedstawiających widok przedmiotowego budynku od strony jej nieruchomości, które załączone zostały do odwołania z dnia 23 lipca 2019 r. Postanowieniem 24 lutego 2020 r. organ szczebla powiatowego odmówił A.D. dopuszczenia dowodów wnioskowanych w powyższym piśmie, wskazując, że żądanie strony dotyczy okoliczności stwierdzonych innymi dowodami. 43. Następnie organ I instancji w dniu 30 marca 2020 r. wydał decyzję nr 19/2020, którą nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia do dnia 31 sierpnia 2020 r. projektu budowlanego zamiennego, zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 1, 2, 3 oraz art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, w celu doprowadzenia wykonanej rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną położoną w granicy z sąsiednią nieruchomością nr ewid. gruntów [...], do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. 44. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A.D.. 45. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2020 r. zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego. 46. Ponadto PINB poinformował organ odwoławczy, że w dniu 1 września 2020 r. E. i W. małż. K. złożyli do Starostwa Powiatowego w W. pismo, w którym zawiadomili o zmianie sposobu użytkowania nieużytkowanej części mieszkalnej budynku mieszkalno-usługowego, na izolatorium (zgodnie z ustawą z dnia 02.03.2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych). E. i W.K. poinformowali, że w związku z powyższym będą wykonywać na terenie przedmiotowej inwestycji roboty budowlane, które rozpoczną od dnia 3 września 2020 r. 47. W odpowiedzi na tę informację, organ stopnia powiatowego poinformował Starostwo Powiatowe w W., że wobec przedmiotowego obiektu budowlanego prowadzone jest postępowanie administracyjne i w związku z powyższym budynek nie został oddany do użytku i nie posiada pozwolenia na użytkowanie ani nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę, czego świadomość mają także E. i W.K.. 48. Decyzją z dnia 6 października 2020 r. ŁWINB uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia 30 marca 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. 49. W ponownie prowadzonym postępowaniu, organ I instancji wyznaczył na dzień 3 listopada 2020 r. kontrolę na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w W.. Podczas kontroli ustalono, że inwestorzy nie prowadzili żadnych robót budowlanych na przedmiotowej inwestycji od czasu przeprowadzenia ostatniej kontroli. Dokonano ponownych pomiarów, które zostały wykonane na graficznych załącznikach do protokołu. Organ ustalił, że wysokość budynku mierzona od poziomu gruntu wynosi 7,88 m (wartość projektowa wynosiła 7,74 m). Dokonano także pomiarów powierzchni zabudowy budynku. Ustalono, że przedmiotowy budynek nie przekracza kalenicy budynku A.D.. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną i załączniki graficzne. 50. Dnia 1 marca 2021 r. A.D. wniosła do organu I instancji pismo, w którym podniosła szereg zarzutów wobec toczącego się postępowania, m. in., że organ I instancji dokonał błędnych pomiarów podczas oględzin, przedmiotowy budynek powstał niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy jak i pozwoleniem na budowę, decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona, zatem organ I instancji nie powinien badać zgodności inwestycji z projektem budowlanym, a zgodność inwestycji z przepisami prawa. Ponadto działka nr ewid. [...] nie leży w zabudowie śródmiejskiej. 51. Organ I instancji wyznaczył na dzień 15 kwietnia 2021 r. ponowne oględziny na działce nr ewid. [...] w W. W protokole oględzin wskazano, że wykonano ponowne pomiary budynku, które zostały wykazane w załączniku graficznym do protokołu. Jednakże w aktach sprawy nie sposób odnaleźć tego załącznika graficznego. 52. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2021 r. organ I instancji nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 31 sierpnia 2021 r. oceny lub ekspertyzy technicznej dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną, obejmującej wykazanie dokonanych zmian istotnych lub nieistotnych wprowadzonych w trakcie realizacji robót w stosunku do projektu budowlanego, wraz ze wskazaniem powierzchni zabudowy oraz pomiarów geodezyjnych obrysu i wysokości rozbudowy w odniesieniu do kalenicy nad istniejącą częścią budynku oraz sąsiedniego budynku A.D. 53. Inwestorzy wywiązali się z nałożonego obowiązku 30 września 2021 r. W przedłożonej dokumentacji znajdują się m.in. pisemne oświadczenia uprawnionego geodety, który po dokonanych w dniu 23 sierpnia 2021 r. pomiarach stwierdził, iż: "kalenica budynku nowo wybudowanego jest 53 cm niższa niż kalenica budynku należącego do Pani A.D. oraz 176 cm wyższa niż kalenica budynku istniejącego na tej samej działce". Ponadto "różnica wysokości pomiędzy wyjściem do budynku a kalenicą budynku wynosi 7,64 m". 54. Pismem z dnia 29 września 2021 r. E.K. i W.K. wnieśli do organu I instancji pismo w sprawie, informując, iż badanie decyzji o warunkach zabudowy na tym etapie postępowania naprawczego jest nieprawidłowe. Zarówno Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2163/16) rozpatrując skargę od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 148/16 dotyczącą rozbiórki przedmiotowego obiektu nie dopatrzył się nieprawidłowości w tym zakresie. 55. W dniu 8 lutego 2022 r. PINB wydał postanowienie, którym nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia w terminie do dnia 28 lutego 2022 r., przedłożonej ekspertyzy technicznej poprzez wskazanie przepisów, w oparciu o które autor ekspertyzy stwierdził, że powstały budynek wykonany został m. in. zgodnie z warunkami technicznymi i nie powoduje zagrożenia czy niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. W szczególności ocena pod względem prawidłowości wykonania budynku z warunkami technicznymi powinna odnosić się do przepisów przeciwpożarowych związanych z jego usytuowaniem. Inwestorzy przedłożyli uzupełnienie opinii przy piśmie z dnia 25 lutego 2022 r. 56. Pismem z dnia 12 kwietnia 2022 r. A.D. zakwestionowała ustalenia dotyczące pomiarów przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego, przedstawiając jednocześnie opis operatu technicznego, zawierającego pomiar wysokości budynku zlokalizowanego na działce nr [...], wykonany w dniu 5 kwietnia 2022 r., z którego wynika, że wysokość budynku liczona od poziomu gruntu wynosi 8,32 m, a od poziomu fundamentów do najwyżej położonego punktu budynku – 7,94 m. 57. W dniu 25 kwietnia 2022 r. E.K. dostarczyła do organu I instancji mapę do celów projektowych przedmiotowej nieruchomości w celu załączenia do akt sprawy. 58. Decyzją z dnia 27 czerwca 2022 r. organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego, usytuowanego na dz. nr ewid. [...] w W. jako bezprzedmiotowe. 59. Decyzją z dnia 2 września 2022 r. ŁWINB uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja organu II instancji była przedmiotem sprzeciwu ze strony A.D., jednakże został on oddalony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. II SA/Łd 863/22. 60. W dniu 10 października 2022 r. organ I instancji wydał postanowienie, nakładające na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 grudnia 2022 r. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o cześć mieszkalną. W jego uzasadnieniu organ wskazał, powołując się na stanowisko ŁWINB zaprezentowane w decyzji nr 203/22 z dnia 2 września 2022 r., iż decyzja o warunkach zabudowy z dnia 23 sierpnia 2006 r. Nr 73/06 została skonsumowana decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 4 maja 2011 r., która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Na wznowienie robót budowlanych należy więc uzyskać nową decyzję o warunkach zabudowy. 61. Na wniosek E. i W.K. z dnia 28 grudnia 2022 r. dotyczący przesunięcia terminu przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji lub zawieszenia postępowania do czasu wydania ww. decyzji, organ I instancji wydał postanowienie Nr 2/2023 z dnia 17 lutego 2023 r., którym odmówił zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej realizacji rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego o cześć mieszkalną oraz wydał postanowienie Nr 3/2023 z dnia 17 lutego 2023 r., którym zmienił swoje postanowienie z dnia 10 października 2022 r., wyznaczając nowy termin na przedstawienie decyzji o warunkach zabudowy do dnia 31 sierpnia 2023 r. 62. W dniu 24 stycznia 2024 r. organ I instancji wystąpił do Burmistrza Gminy W., w związku z uchyleniem decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 30 października 2023 r., znak: SKO.4120.217.23 decyzji Burmistrza Gminy W. o warunkach zabudowy z dnia 31 sierpnia 2023 r., Nr 79/2023, znak: ZN.6730.128.2022.JM, którą ustalono warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, o udzielenie informacji czy realizowana inwestycja będąca przedmiotem analizy niniejszego postępowania jest zgodna i nie narusza założeń i ustaleń określonych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W. dla tego typu zabudowy. 63. W odpowiedzi na powyższe wystąpienie przy piśmie z dnia 6 lutego 2024 r. Burmistrz Wieruszowa udzielił odpowiedzi wskazując, iż zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W. zatwierdzonego Uchwałą Nr XXIV/160/2012 Rady Miejskiej w W. z dnia 27.09.2012 r., zmienionego Uchwałą Nr XXV/191/2016 Rady Miejskiej w W. z dnia 24.05.2016 r. oraz Uchwałą Nr XIV/101/2019 Rady Miejskiej w W. z dnia 24.10.2019 r. - plansza "kierunki zagospodarowania polityka funkcjonalno-przestrzenna" działka o nr ewid. [...] położona w obrębie geodezyjnym [...]: miasto W., w gminie W. znajduje się na terenach o funkcji podstawowej - tereny zabudowy mieszkalno-usługowej, funkcji towarzyszącej i uzupełniającej tereny zabudowy usługowej, tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Wobec powyższego organ stoi na stanowisku, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna i nie narusza powyżej przywołanego studium. 64. Pismem z dnia 4 marca 2024 r. pełnomocnik A.D. wniósł, iż podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz o dopuszczenie wszystkich dotychczas zawnioskowanych w sprawie przez wnioskodawczynię dowodów. Ponadto wniósł o nakazanie rozbiórki przedmiotowego budynku z powodu jego niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy Nr 73/06 z dnia 23 sierpnia 2006 r., ustawą Prawo budowlane i prawo cywilne oraz przepisami techniczno-budowlanymi. 65. W dniu 23 kwietnia 2024 r. PINB wydał decyzję, w której nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 15 lipca 2024 r. projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. 66. Decyzją z dnia 30 lipca 2024 r. organ szczebla wojewódzkiego uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ wojewódzki wskazał m.in., że prowadząc ponownie postępowanie w przedmiotowej sprawie organ I instancji winien w pierwszej kolejności dokonać dokładnej analizy zebranego materiału dowodowego i wykluczyć zastosowanie w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawo budowlane. Zwrócono uwagę, iż decyzja Nr 73/06 z dnia 23 sierpnia 2006 r. o warunkach zabudowy pozostaje cały czas w obrocie prawnym i jej postanowienia są cały czas wiążące również w trakcie prowadzonego postępowania naprawczego i mają zastosowanie w niniejszej sprawie oraz zasugerowano zgodnie z uwagami skarżącej rozważenie dokonania ponownych oględzin nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. 67. Prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, PINB w dniu 10 września 2024 r. przeprowadził oględziny na działce nr ewid. [...], podczas których stwierdzono, że inwestor nie prowadził żadnych robót budowlanych. Stan budynku pozostaje niezmieniony od ostatniej kontroli w dniu 15 kwietnia 2021 r. Dokonano pomiarów, co odzwierciedla załącznik nr 1 do protokołu. Pełnomocnik A.D. wniósł do protokołu, iż w przedmiotowym budynku znajdują się dwa lokale handlowo-usługowe. Załącznik do protokołu stanowi dokumentacja fotograficzna. 68. Decyzją z dnia 27 listopada 2024 r. Nr 66/2024, znak: PINB.7355/15-4/1114/MM/2015-24, organ I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na E. i W. małż. K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w organie I instancji w terminie do dnia 31 marca 2025 r. projektu budowlanego zamiennego obejmującego rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną położoną w granicy z sąsiednią nieruchomością nr ewid. [...], zlokalizowaną na działce nr ewid. [...], usytuowanej w miejscowości W. przy ul. [...], będącej własnością E.K. i W.K. (w 4 egz.), opracowanego przez uprawnionego projektanta. 1. W decyzji organu I instancji wskazano również, że przedmiotowy projekt budowlany zamienny powinien spełniać wymagania określone w art. 33 ust. 2 pkt 1, 3 oraz art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. 2. Na wstępie swoich rozważań organ wskazał, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. 3. Dalej organ podkreślił, iż pierwotna decyzja Starosty Wieruszewskiego, którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę została wyeliminowana z obiegu prawnego, więc nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Oznacza to, że w tej sprawie nie ma znaczenia, czy inwestor dokonał istotnych odstępstw od projektu, czy też wykonał roboty budowlane zgodnie z projektem, bowiem pierwotny projekt został uchylony i zaprojektowane w nim rozwiązania techniczne nie zostały zatwierdzone decyzja administracyjną. Zatem ocenie podlega rozbudowa budynku mieszkalno - usługowego, w szczególności czy obiekt ten został usytuowany zgodnie z przepisami § 12 warunków technicznych w aktualnym brzmieniu, czy nie zagraża bezpieczeństwu pożarowemu, lub czy jego budowa nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. 4. Z przeprowadzonych oględzin bezspornie wynika, że szerokość nieruchomość objętej postępowaniem jest mniejsza niż 16 m - posiada wymiary od frontu działki (ul. [...]), szerokość ok. 13,55 m, szerokość w miejscu połączenia rozbudowy budynku o część mieszkalna z istniejącym budynkiem mieszkalno-usługowym wynosi ok. 13,99 m. Natomiast w miejscu końcowym rozbudowy wynosi ok. 14,63 m. Analizowany budynek został natomiast usytuowany w granicy działki sąsiedniej na podstawie § 12 ust. 4 warunków technicznych. 5. W ocenie organu z dokonanych podczas oględzin ustaleń wynika, że ściana zwrócona w stronę sąsiada nie posiada żadnych otworów okiennych i drzwiowych. Wybudowanie inwestycji w odległości 1,5 m lub 3 m od granicy z działką sąsiednią nie jest możliwe, albowiem spowodowałoby brak zachowania minimalnej szerokości ciągów komunikacyjnych dla działki budowlanej oraz budynków określonych w § 12 warunków technicznych. Zatem usytuowanie spornego budynku bezpośrednio przy granicy z działką nr ewid. [...] nie narusza obowiązujących przepisów i jest zgodne z § 12 ust. 4 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (tj. Dz.U.2022.1225 z późn. zm). 6. Organ podkreślił, iż obie działki, tak skarżącej, jak i inwestycyjna, są usytuowane w zabudowie śródmiejskiej, przez którą należy rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, którego to obszar stanowi faktyczne lub przewidywane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego centrum miasta lub dzielnicy miasta. Przedmiotowa działka znajduje się w zabudowie śródmiejskiej, co wynika z punktu 1.5 decyzji o warunkach zabudowy. Natomiast zabudowa jednorodzinna jest terminem o węższym znaczeniu niż termin zabudowa mieszkaniowo-usługowa. Zabudowa jednorodzinna obejmuje bowiem jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi. Natomiast zabudowa mieszkalno-usługowa to zarówno zabudowa wielorodzinna, jak i jednorodzinna. Niewątpliwie jest to zatem pojęcie szersze, które obejmuje również usługi, i w którym mieści się zabudowa jednorodzinna. Z tego względu analizowana inwestycja nie narusza ustaleń § 12 ust. 4 rozporządzenia. 7. W ocenie organu I instancji taka lokalizacja przedmiotowego budynku nie narusza także § 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 warunków technicznych, dotyczącego oświetlenia i nasłonecznienia w zabudowie śródmiejskiej. W toku postępowania ustalono, że budynek na działce nr ewid. [...] zlokalizowany jest w orientacji wschód – zachód, natomiast lokalizacja spornego budynku mieszkalno-usługowego na działce nr ewid. [...] to północ – południe. Z powyższego wynika, zdaniem PINB, iż tak posadowiony budynek zapewni na sąsiedniej działce nasłonecznienie pomieszczeń w budynku z otworami okiennymi od strony południowej w godzinach od 13.00 do 17.00, a taki czas nasłonecznienia jest zgodny z rozporządzeniem. Z załączonych do akt dokumentów wynika ponadto, iż szerokość okna w budynku skarżącej wynosi 90 cm, a odległość okna od ściany 1 m. Działka inwestorów znajduje się zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy w zabudowie mieszkaniowo - usługowej. W ust. 1 pkt 5 decyzji o warunkach zabudowy zaznaczono, iż należy zapewnić na działkach sąsiednich prawidłowe oświetlenie i nasłonecznienie w zabudowie śródmiejskiej. Natomiast odległości, o których mowa w § 13 rozporządzenia, w zabudowie śródmiejskiej mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę, zgodnie z § 60 rozporządzenia. Prawidłowe nasłonecznienie oraz brak zacieniania budynku skarżącej wynika z załączonego do szkicu zacieniania oraz opisu, gdyż kąt wyznaczony wynosi 47° i zawiera się pomiędzy 30°- 60°, natomiast nasłonecznienie pomieszczeń będzie następowało w godzinach 11.00 -17.00. 8. Z uwagi na powyższe okoliczności organ ocenił, iż analizowany budynek nie narusza warunków technicznych i jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy. 9. Ponadto, w oparciu o znajdującą się w aktach ekspertyzę techniczną, organ ocenił, iż budynek nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa pożarowego, czy też nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. Został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną i znajduje się w bardzo dobrym stanie technicznym. Brak jest zatem podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego, o co wnioskowała A.D.. Na skutek wykluczenia nakazów wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, w tym nakazu rozbiórki należało przejść do kolejnego etapu legalizacji i zastosować w tej sprawie przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawo budowlane. Podnoszone przez skarżącą argumenty organ uznał przy tym za bezzasadne. 69. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A.D., jednak ŁWINB nie znalazł podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji i zaskarżoną decyzją utrzymał je w mocy. 1. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił m.in., iż wprawdzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, jednakże PINB nie odniósł się w ogóle do kwestii zgodności inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy. Analizując tę kwestię organ wojewódzki, organ wojewódzki wskazał, że iż wysokość kalenicy rozbudowywanego budynku jest wyższa o 176 cm od budynku istniejącego na działce inwestorów, natomiast o 53 cm niższa niż kalenica działki budynku należącego do A.D., co nie narusza decyzji o warunkach zabudowy (pkt 4 lit a) i w ocenie ŁWINB nie wpływa na prawidłowość wydanej decyzji z tego powodu, iż w tej sytuacji inwestor korzysta z ochrony praw nabytych. 2. Organ wskazał ponadto, że inwestor wybudował obiekt w aktualnym stanie faktycznym na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Niemniej jednak w sytuacji, gdzie organ administracji publicznej wydał decyzję o pozwoleniu na budowę a następnie inwestor zgodnie z prawomocną decyzją przystąpił do budowy zgodnie z projektem, to nie może ponosić negatywnych konsekwencji z tym związanych tj., że organ administracji architektoniczno-budowlanej wydał błędną decyzję (niezgodną z decyzją o warunkach zabudowy w pkt 5) na mocy, której inwestor nabył uprawnienia do wybudowania kalenicy w takiej wysokości jak obecnie. 3. Inna sytuacja byłaby, gdyby inwestor wybudował budynek wyższy niż zakładał pierwotny projekt. Nieuznanie przez organ nabytego prawa inwestora prowadziłoby do naruszenia zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa. Powyższe stanowi nieodwracalność skutków prawnych, którego organ administracji nie może odwrócić, działając w granicach przysługujących mu kompetencji. Zatem, w ocenie organu, w zakresie, gdzie nie dokonano zmian i inwestor nie zwiększył uciążliwości, w tym dla nieruchomości sąsiednich, to nie mogą one być ponownie oceniane w postępowaniu naprawczym, w tym również w kontekście zgodności z ustaleniami planistycznymi. Jednocześnie organ nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym nie może ponownie rozstrzygać kwestii ostatecznie i prawomocnie załatwionych w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w tym w szczególności odpowiedniego usytuowania obiektów na działce budowlanej i poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego). Postępowanie naprawcze nie może bowiem służyć ponownemu otwieraniu sporów międzysąsiedzkich, zwłaszcza co do lokalizacji i funkcji inwestycji, nawet jeśli organ administracji architektoniczno-budowlanej wydał pozwolenie na budowę z naruszeniem prawa. 4. Tym samym, odnosząc się do zarzutu skarżącej i ustaleń zawartych w decyzji o warunkach zabudowy, organ wojewódzki wyjaśnił, iż organy nadzoru budowlanego nie są powołane do kontrolowania legalności aktów prawa miejscowego. Zgodnie zaś z zasadą legalizmu obowiązane są uwzględnić obowiązujące przepisy prawa, w tym prawa miejscowego. Ponadto żądanie przez skarżącą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa w zestawieniu ze stanem faktycznym sprawy. 5. Organ II instancji podkreślił, iż wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawo budowlane nie kończy postępowania legalizacyjnego, lecz stanowi jego pierwszy etap. Sposób zakończenia postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego uzależniony jest od zachowania podmiotu zobowiązanego do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, wiąże się z wykonaniem przez stronę obowiązku polegającego na przedłożeniu projektu budowlanego zamiennego w zakreślonym terminie. Natomiast złożenie projektu budowalnego zamiennego, zobowiązuje do zbadania tego projektu i w przypadku pozytywnej oceny, wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 4. Z kolei złożenie projektu niezgodnego z przepisami i nieusunięcie niezgodności pomimo wezwania organu także rodzi skutek w postaci decyzji, o której stanowi art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. 6. ŁWINB za nietrafny uznał podniesiony w odwołaniu zarzut, iż organ I instancji nie wskazał, na podstawie przepisów z jakiej daty wydał rozstrzygnięcie. Z uzasadnienia decyzji wynika bowiem jasno, iż organ I instancji orzekał na podstawie aktualnie obowiązujących warunków technicznych. 7. Odnosząc się do zarzutu niezgodności przedmiotowego budynku z decyzją o warunkach zabudowy w kontekście art. 34 i 35 Prawa budowlanego w brzmieniu z 26 sierpnia 2014 r., organ wojewódzki wyjaśnił, iż na tym etapie postępowania nie może się odnieść do rozwiązań z projektu budowlanego zamiennego, gdyż nie został on jeszcze przedłożony. Dopiero na etapie przedłożenia projektu zamiennego organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do zbadania przedstawionych w nim przez projektanta rozwiązań czy są zgodne z przepisami prawa. 8. Przechodząc do wyjaśnienia rodzaju zabudowy organ II instancji wyjaśnił, iż termin "zabudowa jednorodzinna" jest terminem węższym niż "zabudowa mieszkaniowo-usługowa". Zabudowa jednorodzinna obejmuje bowiem jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi (§ 3 pkt 2 warunków technicznych). Natomiast zabudowa mieszkalno-usługowa to zarówno zabudowa wielorodzinna, jak i jednorodzinna. Niewątpliwie jest to zatem pojęcie szersze, które obejmuje również usługi, i w którym mieści się zabudowa jednorodzinna. Zatem nawet jeśli zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna jest rozproszona i stanowi niewielki procent istniejącej zabudowy mieszkaniowo-usługowej to nie zmienia to faktu, iż nadal mieści się w ww. pojęciu "zabudowy mieszkaniowo-usługowej". 9. Organ nie podzielił również zarzutu skarżącej, iż "brak jest możliwości występowania jednocześnie zabudowy jednorodzinnej i zabudowy śródmiejskiej". Jak wykazano powyżej zabudowa jednorodzinna mieści się w pojęciu zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Z kolei termin "zabudowa śródmiejska", zdefiniowany w § 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bazuje na dwóch zasadniczych elementach, które decydują o uznaniu danej zabudowy za "śródmiejską". Po pierwsze, zabudowa ta musi mieć charakter intensywny, to znaczy typowy dla charakteru, wielkości i cech zabudowy danego miasta (np. zgrupowanie zabudowań w wielkomiejskiej aglomeracji jest znacznie większe niż mieście małym lub średnim). Po drugie, zabudowa ta musi znajdować się na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, co oznacza, że prawodawca odwołuje się nie do kryterium formalno/nominalnego (położenia na terenie dzielnicy lub terenu miejskiego ściśle centralnego), lecz do kryterium funkcji zabudowy, która - zgodnie z dalszą częścią definicji - ma "faktycznie" lub "planistycznie" (zgodnie z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego) stanowić centrum miasta lub centrum dzielnicy miasta. Z definicji tej wynika zatem szerokie rozumienie zabudowy śródmiejskiej, która obejmuje nie tylko jeden teren centralny miasta (zazwyczaj w mniejszych miastach), lecz także wielość "terenów centrotwórczych" w dzielnicach miast. Niezależnie od wykładni znaczenia pojęcia "zabudowa śródmiejska" przedmiotowa działka znajduje się w zabudowie śródmiejskiej, co wynika z punktu 1.5 decyzji o warunkach zabudowy nr 73/06 z dnia 23 sierpnia 2006 r. i trudno tu toczyć spór o zamierzenia urbanisty, jakie zostały wskazane w tej decyzji. 10. ŁWINB podkreślił także, że kwestie ochrony interesów skarżącej zostaną przez organ I instancji ocenione na etapie ewentualnego przedłożenia projektu zamiennego i zaproponowanych tam rozwiązań przez projektanta. 11. Organ za nietrafny uznał również zarzut naruszenia § 12 ust. 4 warunków technicznych, gdyż działka inwestycyjna niewątpliwie ma szerokość mniejszą niż 16 m. Pozostałe kwestie rozwiązań technicznych zaproponowanych przez projektanta w projekcie zamiennym zostaną ocenione przez organ I instancji na etapie przedłożenia projektu zamiennego. 12. Końcowo organ szczebla wojewódzkiego podkreślił, iż nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek sprowadza się - zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego - do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, przy czym przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Sam fakt złożenia projektu budowlanego zamiennego nie legalizuje wykonanych robót budowlanych. Projekt budowlany zamienny powinien być sprawdzony przez organ w zakresie objętym mającą odpowiednie zastosowanie do dokumentacji zamiennej regulacją art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zakresie zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Tym samym niniejsza decyzja nie kończy postępowania w sprawie rozbudowy przedmiotowego budynku. 1. Skargę na powyższą decyzję wniosła A.D., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, zaskarżając ją w całości. 1. Zaskarżonej decyzji zarzucono: a) naruszenie art. 153 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. ) - poprzez brak wykonania wskazań i nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 148/16 oraz w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 1088/13, a które dotyczą konieczności rozważenia interesu skarżącej i uciążliwości zabudowy w granicy oraz jej wyjątkowego charakteru, b) naruszenie art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, c) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 34, art. 35, art. 36a i art. 51 ustawy Prawo budowlane, d) naruszenie art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, e) § 3 pkt 1 i 2, § 12 i § 13, § 57, § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, f) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 75 kpa, art. 80 kpa i art. 84 kpa, poprzez błędne rozpatrzenie materiału dowodowego, g) art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w szczególności wobec braku w uzasadnieniu decyzji prawidłowych ustaleń faktycznych dotyczących m.in. przeznaczenia i wykorzystywania rozbudowywanego budynku na funkcje handlową, rodzaju zabudowy na działce inwestorów oraz braku zabudowy śródmiejskiej na tym terenie zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W., rzeczywistej odległości wybudowanego budynku od okien skarżącej oraz jego wpływu na zacienienie i nasłonecznie jej nieruchomości, h) art. 7 i art. 138 § 1, § 2 i § 2 K.p.a. poprzez zaakceptowanie braku wykonania wskazań przez organ I instancji oraz sprzeczności ze stanowiskiem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi zawartych w decyzji nr 262/2020 z dnia 06 października 2020 r. oraz brak wydania przez organ decyzji uchylającej lub zmieniającej, pomimo rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji, 2. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 3. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż organ rażąco naruszył prawo zauważając, że analizowany budynek nie spełnia wymagań zawartych w prawomocnej i ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i pomimo tego, wbrew przepisom, akceptuje ten fakt, wskazując, iż inwestor korzysta z ochrony praw nabytych. Szczególnie że decyzja o pozwoleniu na budowę, na podstawie której inwestorzy przystąpili do robót, nigdy nie była prawomocna. Została następnie uchylona, zatem nie jest i nie może być źródłem jakichkolwiek uprawnień dla inwestorów. 4. Skarżąca podkreśliła również, że organ I instancji zastosował dwie różne wersje warunków technicznych - do określenia zabudowy śródmiejskiej wersją obowiązującą do 31 grudnia 2017 r., a przy analizie § 12 rozporządzenia - wersję aktualną, obowiązującą od 1 stycznia 2018 r., czym dopuścił się rażącego naruszenia prawa, natomiast organ szczebla wojewódzkiego zignorował to uchybienie. Jednocześnie dokonał dokładnie takiej samej wykładni rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. do określenia zabudowy śródmiejskiej - przyjmując wersję nie obowiązującą aktualnie, ale wersję obowiązującą do 31 grudnia 2017 r. Organ nie wskazał przy tym, że w przedmiotowa nieruchomość nie leży w zabudowie śródmiejskiej według studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W., co wprost wynika z pisma Burmistrza Wieruszowa. 5. Zdaniem skarżącej organ II instancji nie poczynił także żadnych ustaleń co do zbadania spełnienia przesłanek zacienianie i przesłania z § 13 rozporządzenia. W sytuacji, w której budynek tych wymogów nie spełnia nie jest możliwie doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem i konieczne jest wydanie nakazu jego rozbiórki. ŁWINB w decyzji nr 2023/2022 z dnia 2 września 2022 r. zaznaczył, że organ I instancji ma obowiązek zbadać aktualnie zrealizowaną inwestycję pod kątem spełniania § 13 warunków technicznych. Wskazał on, że "organ odwoławczy przyznaje rację skarżącej, że organ stopnia powiatowego musi dokonać oceny pod względem naruszenia przepisu § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, aktualnie zrealizowanej inwestycji, a nie, jak to zrobił organ I instancji, dopuszczając jako dowód załącznik graficzny do projektu, który został wyeliminowany z obrotu prawnego". Pomimo tego zobowiązania organ I stopnia, w ocenie skarżącej, po raz kolejny wadliwie go nie wykonał, nie zbadał zrealizowanej inwestycji pod tym kątem, nie dopuścił na tę okoliczność dowodu z opinii biegłego, czym dopuścił się naruszenia przepisów postępowania. Organ I stopnia nie poczynił przez to prawidłowych ustaleń faktycznych. Organ zaakceptował przyjęcie przez organ I instancji, aby przy liczeniu zacienienia kąt wyznaczony w płaszczyźnie poziomej, o którym mowa w §13 warunków technicznych, miał mieć 47 stopni zamiast 60, co jest rażącym naruszaniem prawa. 6. Ponadto, zdaniem skarżącej, organ II instancji jest niekonsekwentny w swoich twierdzeniach odnośnie decyzji o warunkach zabudowy. Z jednej strony bezzasadnie twierdzi, że nie będzie jej stosował z uwagi na "ochronę praw nabytych", aby następnie również bezzasadnie stwierdzić, że nie może aktualnie odnieść się do zarzutu niezgodności budynku z decyzją o warunkach zabudowy w kontekście art. 34 i 35 Prawa budowlanego, aby dalej zupełnie bezzasadnie stwierdzić, że decyzja o warunkach zabudowy kreuje zabudowę śródmiejską w rozumieniu przepisów warunków technicznych, twierdząc, że stosuje aktualne przepisy rozporządzenia, a podając przy tym jednocześnie ich wcześniejsze brzmienie i wykładnię z 2017 r. 7. Dalej organ wbrew treści decyzji o warunkach zabudowy nr 73/06 wskazującej, że rozbudowywany budynek mieszkalno-usługowy jest zrealizowany w zabudowie mieszkalno-usługowej, a także analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr ewid. [...] położonej w W., załączonej do decyzji o warunkach zabudowy nr [...], chce do nieruchomości mieszkalno-usługowej zastosować wyjątek z §13 warunków technicznych zarezerwowany jedynie dla zabudowy jednorodzinnej. I to pomimo także pisma Burmistrza Wieruszowa z dnia 06 lutego 2024 r., według którego w myśl studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy W., przedmiotowa działka o numerze ewidencyjnym [...] położona w obrębie geodezyjnym: 1 miasto W., znajduje się na terenach o funkcji podstawowej - tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej, funkcji towarzyszącej i uzupełniającej tereny zabudowy usługowej. tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Przedmiotowy budynek, który jest rozbudowywany, pełni przy tym funkcję handlową. Nie można zatem stosować tu wyjątku przewidzianego dla zabudowy jednorodzinnej, a działanie organu w sposób rażący naruszyło prawo. 8. Podsumowując, skarżąca wskazała, iż przedmiotowy budynek nie spełnia wymogów określonych w decyzji o warunkach zabudowy, w szczególności zgodności z przepisami oraz jest niezgodny z przepisami prawa budowlanego i prawa cywilnego, z przepisami techniczno-budowlanymi, w tym m.in. w zakresie odległości od granicy określonych przepisami warunków technicznych (w tym § 12), wysokości (nie może przekraczać kalenicy istniejącego budynku mieszkalno-usługowego), zacienienia (§ 13 warunków technicznych), itd., wobec czego nie może zostać zaakceptowany. W tej sytuacji powinno nastąpić wydanie nakazu jego rozbiórki a nie sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Zaskarżona decyzja jest wewnętrznie sprzeczna, wadliwa i rażąca narusza przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania. Dlatego też skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi. 2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. 3. W piśmie z dnia 12 maja 2025 r. E.K. i W.K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wnieśli o oddalenie skargi oraz o zasądzenie na rzecz uczestników kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym. 4. W toku rozprawy w dniu 6 czerwca 2025 r. pełnomocnik uczestników postępowania cofnął wniosek o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: 5. Skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej argumenty zasługują na uwzględnienie. 1. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.",, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. 2. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). 3. Kontroli tut. Sądu w ramach niniejszego postępowania podlega decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi [dalej "ŁWINB"] z dnia 30 stycznia 2025 r. nr 17/2025, znak: WOP.7721.7.2025.LZ, którą na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), [dalej "K.p.a."] ww. organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. [dalej: "PINB"] z dnia 27 listopada 2024 r. Nr 66/2024, znak: PINB.7355/15-4/1114/MM/2015-24, którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w chwili wydawania zaskarżonej decyzji t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.), [dalej: "Prawo budowlane"] i art. 104 k.p.a. nałożono na E. i W. małż. K. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w organie I instancji w terminie do dnia 31 marca 2025 r. projektu budowlanego zamiennego obejmującego rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną położoną w granicy z sąsiednią nieruchomością nr ewid. [...], zlokalizowaną na działce nr ewid. [...], usytuowanej w miejscowości W. przy ul. [...], będącej własnością E.K. i W.K. (w 4 egz.), opracowanego przez uprawnionego projektanta. W decyzji organu I instancji wskazano również, że przedmiotowy projekt budowlany zamienny powinien spełniać wymagania określone w art. 33 ust. 2 pkt 1, 3 oraz art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji obarczone są wadami, uzasadniającymi usunięcie ich z obrotu prawnego. 4. Na wstępie rozważań należy jednak podkreślić, że rozstrzygnięcia organów administracji, które zapadły w toku postępowania naprawczego, były już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Dlatego też wiążące zarówno dla organów administracji, jak i dla Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, są rozstrzygnięcia zawarte w wyroku WSA w Łodzi z dnia 20 maja 2016 r., sygn. II SA/Łd 148/16 oraz wyroku NSA z 30 sierpnia 2018 r., sygn. II OSK 2163/16. Zostały one bowiem wydane wskutek zaskarżenia decyzji organów nadzoru budowlanego, nakładających na inwestorów obowiązek dokonania rozbiórki rozbudowy budynku, a więc wydanych w toku postępowania naprawczego. 1. Przypomnieć zatem należy, że w uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. II OSK 2163/16 NSA podkreślił, iż wyrok WSA w Łodzi w sprawie o sygn. II SA/Łd 1088/13, uchylający decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 29 czerwca 2011 r., dotyczył wydanego pozwolenia na rozbiórkę oficyny budynku mieszkalno-usługowego i budynku gospodarczego oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W wyroku z dnia 29 czerwca 2011 r. Sąd Wojewódzki uznał, że skoro wniosek o wydanie pozwolenia na budowę złożony został w dniu 26 lutego 2008 r., zastosowanie będą miały przepisy warunków technicznych w brzmieniu przed ich zmianą, dokonaną rozporządzeniem zmieniającym z dnia 12 marca 2009 r. Dlatego należało zastosować w tej sprawie § 12 ust. 4 pkt 2 warunków technicznych w brzmieniu sprzed zmiany, który to przepis, w ocenie Sądu, projekt budowlany naruszał, a więc pozwolenie na budowę podlegało uchyleniu. Jednak na marginesie swoich wywodów Sąd uczynił wzmiankę, że "również w aktualnym brzmieniu § 12 (po nowelizacji dokonanej rozporządzeniem z dnia 12 marca 2009 r.), a szczególnie § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, nie byłoby możliwe zaakceptowanie projektu inwestorów (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 2024/11, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1354922)". 2. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. II OSK 2163/16 uznał jednak, że z takiej dygresji, uczynionej w uzasadnieniu wyroku poza przedmiotem rozpoznania sprawy, nie można wywodzić wniosku, iż w postępowaniu naprawczym wykluczone jest zastosowanie § 12 ust. 3 warunków technicznych w brzmieniu po dokonanej nowelizacji z dnia 12 marca 2009 r., skoro postępowanie naprawcze wszczęte zostało po uchyleniu pozwolenia na budowę. Zatem w wyroku dotyczącym pozwolenia na budowę Sąd nie mógł wiążąco odnieść się do postępowania naprawczego, skoro przedmiotem jego kontroli nie była decyzja w przedmiocie postępowania naprawczego. Nadto, jak wynika z art. 170 P.p.s.a., mocą wiążącą i powagą rzeczy osądzonej objęta jest jedynie sentencja wyroku, a nie jej uzasadnienie. Dlatego też bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 148/16 pozostają wywody WSA w Łodzi zawarte w wyroku z dnia 5 września 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1262/13 w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, skoro w tej sprawie ocenie poddane zostały decyzje organu nadzoru budowlanego dotyczące nałożenia takiego obowiązku z uwagi na stwierdzone istotne odstępstwa od zatwierdzonego decyzją z dnia 4 maja 2011 r., nr 97/2011, projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalno-usługowego o część mieszkalną, zlokalizowanego na działce nr [...]. 3. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, którymi, jak wskazano powyżej, Sąd jest związany, należy podkreślić, iż organ nadzoru budowlanego I instancji wszczął postępowanie w przedmiocie legalności budynku na działce nr [...] w dniu 26 sierpnia 2014 r., a zatem w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 443), która weszła w życie z dniem 28 czerwca 2015 r. 4. W wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 2163/16 NSA dopuścił także stanowisko, zgodnie z którym zgodność inwestycji z przepisami warunków technicznych należy oceniać według brzmienia warunków technicznych na dzień wydawania rozstrzygnięcia w postępowaniu naprawczym, nie zaś według brzmienia na dzień jego wszczęcia. Takie stanowisko, w ocenie Sądu prawidłowe, przedstawiane jest również w orzecznictwie i prawidłowo zastosował je co do zasady organ drugiej instancji w niniejszej sprawie, z zastrzeżeniami, o których mowa niżej. Celem postępowania naprawczego jest bowiem doprowadzenie zakończonej inwestycji do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie podejmowania rozstrzygnięć naprawczych. Zatwierdzeniu w trybie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego podlega bowiem projekt budowlany zamienny, a nie projekt budowlany pierwotny wraz z dokumentacją projektową dotyczącą zmian stanowiących istotne odstąpienie od pierwotnego projektu budowlanego. Zmiany te winny być oczywiście uwzględnione w opracowaniu, lecz nie mogą stanowić wyłącznego jego przedmiotu. Z chwilą, w której inwestor odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego, wykraczając poza jego ustalenia i warunki, wyzbył się ochrony wynikającej z faktu uzyskania pozwolenia na budowę, a jego działania jako nielegalne nie mogą korzystać z jakiegokolwiek uprzywilejowania (por. wyrok NSA z 24 września 2019 r., sygn. II OSK 2137/18 wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).Jednocześnie, biorąc pod uwagę jednoznaczne stanowisko NSA o braku związania w niniejszym postępowaniu wyrokiem w sprawie o sygn. II SA/Łd 1088/13, trudno uznać za w pełni zasadny zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. Organy nie mogły naruszyć warunków związania zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu tego wyroku, skoro, jak podkreślił wprost NSA, wyrok ten nie wiązał organów i sądów w postępowaniu naprawczym, skoro dotyczył pozwolenia na budowę. 5. Przechodząc dalej, należy podkreślić, iż zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dniu 26 sierpnia 2014 r., decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. W myśl zaś art. 37 ust. 2 tejże ustawy rozpoczęcie albo wznowienie budowy, w przypadkach określonych w ust. 1, art. 36a ust. 2 albo w razie stwierdzenia nieważności bądź uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4. 6. Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, również w brzmieniu obowiązującym w chwili wszczęcia postępowania naprawczego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pkt 1) lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2), lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 (pkt 3), lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (pkt 4). 7. Jak natomiast stanowił art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego: przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (pkt 1) albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (pkt 2), albo w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (pkt 3). 8. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd, zgodnie z którym decyzje nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego), wydaje właściwy organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych, o czym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 - innymi słowy, kiedy nie ma technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3. Sytuacje, w których zachodzi konieczność wydania jednej z decyzji wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1, należy uznać za wyjątkowe, przy czym organ winien wykazać, że nie ma innej możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Nakazy wynikające z art. 51 ust. 1 pkt 1, w tym nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, mają najczęściej miejsce, kiedy obiekt budowlany został usytuowany z naruszeniem przepisów § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zagraża bezpieczeństwu przeciwpożarowemu lub niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2012 r., II OSK 2477/10). 9. Jeżeli natomiast w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, zdaniem organu nie zachodzi konieczność wydania jednej z decyzji wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, świadczy to o tym, że postępowanie naprawcze może być kontynuowane na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 Prawa budowlanego. Sprawdzanie przez organ, czy nie ma podstaw do wydania jednej z decyzji przewidzianych w art. 51 ust. 1 pkt 1, jest wstępnym etapem postępowania wyjaśniającego, nie jest natomiast odrębnym postępowaniem i nie musi się kończyć wydaniem decyzji odmownej, jeżeli nie ma podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1. Stwierdziwszy to, organ przechodzi do dalszego wyjaśniania okoliczności sprawy pod kątem możliwości zastosowania przepisów zamieszczonych w ust. 1 pkt 2 lub 3. Odstąpienie przez organ od wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 może być oczywiście kwestionowane przez stronę przeciwną w odwołaniu od decyzji, która zostanie wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3. Prowadząc zatem postępowanie naprawcze, organy nadzoru budowlanego muszą przede wszystkim przeanalizować zgodność wykonanych robót budowlanych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodność z postanowieniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W związku z powyższym nie można wykluczyć, że w postępowaniu naprawczym prowadzonym na podstawie art. 51 organ nadzoru budowlanego może oceniać wykonane roboty budowlane pod kątem zgodności z miejscowym planem lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy, chociaż brak tu podobnych przepisów jak w art. 48 ust. 2, ust. 3 pkt 1 i art. 49b ust. 2 (zob. wyroki NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., II OSK 534/08 oraz z dnia 6 marca 2012 r., II OSK 2477/10; tak: A. Gliniecki [w:] A. Despot-Mładanowicz, Z. Kostka, A. Ostrowska, W. Piątek, A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 51). W wyroku z dnia 20 maja 2016 r., sygn. II SA/Łd 148/16, WSA w Łodzi zobowiązał organy, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rozważyły zastosowanie całego wachlarza możliwości, określonych w art. 51 Prawa budowlanego, nie ograniczając się wyłącznie do nakazu rozbiórki rozbudowy budynku, która to rozbiórka jest rozwiązaniem ostatecznym, kiedy nie da się doprowadzić inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem Sądu organy nie wywiązały się z tego obowiązku, mimo że kilkukrotnie podkreślały, iż przedłożenie projektu zamiennego to dopiero początkowy etap postępowania naprawczego. 10. W ocenie Sądu organy administracji przede wszystkim nieprawidłowo przeanalizowały kwestię zgodności wykonanych robót budowlanych z decyzją z dnia 23 sierpnia 2006 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji. Jak słusznie zauważył ŁWINB, organ I instancji nie odniósł się do kwestii niezgodności rozbudowanego budynku z pkt 5 decyzji o warunkach zabudowy, zgodnie z którym wysokość zabudowy określa się jako nieprzekraczającą wysokości kalenicy nad istniejącą częścią budynku mieszkalno-usługowego. PINB stwierdził jedynie, że rozbudowa jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy. Tymczasem w toku postępowania ustalono, iż wysokość kalenicy rozbudowywanego budynku jest wyższa o 176 cm od budynku istniejącego na działce inwestorów. Zdaniem Sądu jest to jawna sprzeczność wykonanych robót z postanowieniami decyzji o warunkach zabudowy i nie sposób przy tym podzielić stanowiska organu II instancji, iż ta niezgodność nie wpływa na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia organu I Instancji. ŁWINB doszedł do błędnego wniosku, iż skoro inwestycja o takich gabarytach została wybudowana na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę, choćby zawierało ono błąd i było sprzeczne z decyzją o warunkach zabudowy, to inwestor podlega ochronie na podstawie zasady ochrony praw nabytych z uwagi na nieodwracalność skutków prawnych dla organu, działającego w ramach swoich kompetencji. Podkreślić należy bowiem, iż przywołane przez organ na poparcie powyższego stanowiska uchwała SN z dnia 28 maja 1992 r. sygn. III AZP 4/92 oraz wyrok NSA z 16 października 1995 r., sygn. IV SA 747/94 odnoszą się do innej sytuacji faktyczno-prawnej, mianowicie do obrotu nieruchomościami i legitymacji do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości na podstawie rażąco wadliwej decyzji. Wówczas należy się zgodzić, że pewność obrotu uzasadnia sięgnięcie do zasady ochrony praw nabytych, a skutki wadliwej decyzji są nieodwracalne dla organu. 11. Jednakże w niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje. Zdaniem Sądu należy przyznać rację skarżącej, która wskazuje, iż pozwolenie na budowę nigdy nie stało się prawomocne, było zaś jedynie ostateczne. A zatem to inwestor, przystępując do prac budowlanych mimo toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, powinien liczyć się z ryzykiem, że decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, co z kolei wywoła określone skutki. Stanowisko to jest podzielane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 824/12). Jednocześnie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dniu 26 sierpnia 2014 r. daje organom nadzoru budowlanego możliwość odpowiedniej reakcji w takich przypadkach. Organ może bowiem nałożyć obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, organy błędnie założyły, że inwestycja jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy (PINB), czy też, że jej niezgodność z decyzją o warunkach zabudowy jest usprawiedliwiona zasadą ochrony praw nabytych (ŁWINB), nie rozważając przy tym możliwości nakazania inwestorom przeprowadzenia określonych prac w celu doprowadzenia rozbudowy do stanu zgodnego z decyzją o warunkach zabudowy. Tymczasem, aby postępowanie naprawcze mogło być kontynuowane, wykonane roboty muszą być zgodne z decyzją o warunkach zabudowy lub musi istnieć możliwość doprowadzenia do takiej zgodności. 12. W dalszej kolejności należy wskazać, iż organy nadzoru budowlanego w toku postępowania naprawczego winny ocenić zgodność wykonanych robót budowlanych z postanowieniami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.), [dalej: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych"] w brzmieniu aktualnym na dzień wydawania decyzji w postępowaniu naprawczym. Zgodnie zatem z § 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o zabudowie śródmiejskiej - należy przez to rozumieć zgrupowanie intensywnej zabudowy na obszarze śródmieścia, określonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu miejscowego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Skarżąca trafnie wskazała, iż organ I instancji powołał treść powyższego przepisu w brzmieniu, które już nie obowiązuje. W konsekwencji organy błędnie z góry założyły, że zarówno przedmiotowa działka, jak i działka należąca do skarżącej oraz znajdujące się na nich budynki należą do zabudowy śródmiejskiej. Ponadto z pisma Burmistrza Wieruszowa z dnia 6 lutego 2024 r. wynika, iż dz. ewid. nr [...] położona w obrębie geodezyjnym [...]: miasto W. w gminie W. znajduje się na terenach o funkcji podstawowej - tereny zabudowy mieszkalno-usługowej, funkcji towarzyszącej i uzupełniającej tereny zabudowy usługowej, tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. W piśmie tym nie ma mowy o zabudowie śródmiejskiej. Organy powinny zatem jednoznacznie rozstrzygnąć, czy działka inwestorów oraz działka skarżącej leżą w strefie zabudowy śródmiejskiej, odnosząc się do obowiązującej aktualnie definicji zabudowy śródmiejskiej. Z przywołanego wyżej pisma nie wynika bowiem, aby dz. ewid. nr [...] i [...] znajdowały się w takiej strefie. 13. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w brzmieniu aktualnie obowiązującym jeżeli z przepisów § 13, § 19, § 23, § 36, § 40, § 60 i § 271–273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż: 4 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy (pkt 1), 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien lub drzwi w stronę tej granicy (pkt 2), przy czym każdą płaszczyznę powstałą w wyniku załamania lub uskoku ściany traktuje się jako oddzielną ścianę. Jak stanowi § 12 ust. 1a rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszcza się usytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w odległości mniejszej niż 4 m, lecz nie mniejszej niż 3 m od granicy działki budowlanej, przy spełnieniu łącznie następujących warunków: ściana budynku jest usytuowana w sposób inny niż równoległy do tej granicy działki (pkt 1); odległość zewnętrznej krawędzi okna lub drzwi wynosi nie mniej niż 4 m od granicy tej działki (pkt 2). W myśl § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszcza się, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, § 19, § 23, § 36, § 40, § 60 i § 271–273, sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał całą długością swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce oraz jego wysokość będzie zgodna z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wreszcie, zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. 14. W ocenie Sądu skarżąca trafnie wskazuje, że organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny, dlaczego zastosowały w niniejszej sprawie wyjątek opisany w § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i zaliczyły rozbudowywany budynek do zabudowy jednorodzinnej. Zgodnie bowiem z § 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o zabudowie jednorodzinnej - należy przez to rozumieć jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi. O ile nie jest wykluczone, aby zabudowa jednorodzinna była elementem zabudowy śródmiejskiej, jednak w niniejszej sprawie rozbudowywany budynek jest budynkiem mieszkalno-usługowym. On również może być zaliczony do zabudowy jednorodzinnej, jednak pod pewnymi warunkami. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Organy administracji nie przeprowadziły natomiast żadnych czynności w kierunku ustalenia, czy budynek zlokalizowany na działce nr [...] spełnia warunki wskazane w powołanym przepisie. Wprawdzie należy zgodzić się z organami, że postępowanie naprawcze nie jest odpowiednim etapem do ustalania usytuowania projektowanej inwestycji, jednakże – co w niniejszej sprawie istotne - kwestia posadowienia budynku z pewnością może mieć wpływ na ocenę, czy wykonane roboty budowlane mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. 15. Dalej należy wskazać, iż zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m (lit. a), 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m (lit. b). W myśl § 60 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700-1700. Zgodnie zaś z § 60 ust. 3 tegoż rozporządzenia w przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia, określonego w ust. 1, do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia. 16. Mając na uwadze przytoczone wyżej regulacje, Sąd podziela stanowisko skarżącej, iż organy przed wydaniem kwestionowanych decyzji nie zbadały należycie kwestii zacieniania i przesłania budynku skarżącej przez wybudowaną rozbudowę. Przede wszystkim oparły się na analizie nasłonecznienia dołączonej do projektu budowlanego, nie wzięły jednak pod uwagę, że faktycznie zrealizowana inwestycja różni się wymiarami od tej zawartej w projekcie budowlanym. Jednocześnie, zdaniem Sądu, błędne było stwierdzenie użyte przez organ I instancji, który wskazał, iż "prawidłowe nasłonecznienie oraz brak zacieniania budynku skarżącej wynika, jak wskazano powyżej z załączonego do szkicu zacieniania oraz opisu, gdyż kąt wyznaczony zgodnie z cytowanym wyżej przepisem wynosi 47° i zawiera się pomiędzy 30°- 60°, natomiast nasłonecznienie pomieszczeń będzie następowało w godzinach 1100 -1700". Przepisy rozporządzenia nie posługują się bowiem i nigdy nie posługiwały sformułowaniem "kąt zawierający się pomiędzy 30° a 60°". Ponadto istotne dla kwestii zbadania prawidłowego nasłonecznienia pomieszczeń w budynku należącym do skarżącej będzie jednoznaczne ustalenie czy budynki na działkach nr [...] i [...] należą do zabudowy śródmiejskiej i można w niniejszej sprawie zastosować wyjątek, o którym mowa w § 60 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Należy zauważyć również, że organy, rozpatrując kwestię przesłaniania, nie odniosły się do przedkładanych przez skarżącą analiz przesłaniania i zacieniania, które w aktach sprawy pojawiły się już przy piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 4 grudnia 2018 r. Organ pierwszej instancji wydał co prawda 3 stycznia 2019 r. postanowienie odmawiające dopuszczenia dowodów w sprawie, jednakże należy zauważyć, że postanowienie to było wydane już po wydaniu decyzji organu drugiej instancji z dnia 12 grudnia 2018 r. Tymczasem, jeśli w toku postępowania organy zgromadziły dwie sprzeczne ze sobą analizy przesłaniania i zacienienia, powinny przy wydawaniu rozstrzygnięcia wyczerpująco wyjaśnić, dlaczego jedną z nich uznały za rzetelną, a drugiej nie dały wiary. 17. Reasumując powyższe rozważania, zdaniem Sądu, ze względu na ww. wadliwości zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Organy administracji w niniejszej sprawie wydały rozstrzygnięcia oparte na niekompletnym materiale dowodowym, nie uzasadniając wyczerpująco kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, czym dopuściły się naruszenia art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. W konsekwencji dopuściły się również naruszeń prawa materialnego przede wszystkim art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego oraz § 3 pkt 1 i 2, § 12, § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. 18. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy, mając na uwadze także związanie wcześniej wydanymi w sprawie wyrokami, uwzględnią przedstawioną wyżej ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, przede wszystkim zaś przeanalizują, czy zrealizowana rozbudowa jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy, niezależnie od tego, jaki był kształt i wymiary planowanej rozbudowy w uchylonej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę. Natomiast w przypadku niezgodności zrealizowanych robót z decyzją o warunkach zabudowy, ustalą, czy istnieje możliwość doprowadzenia jej do stanu zgodnego z prawem - zarówno z decyzją o warunkach zabudowy, jak i z przepisami techniczno-budowlanymi. Dlatego też organy powinny zbadać przede wszystkim kwestię prawidłowego usytuowania przedmiotowej rozbudowy i wyjaśnić czy można zaliczyć ją do zabudowy śródmiejskiej oraz jednorodzinnej, przeanalizować kwestię wpływu inwestycji na działkę skarżącej, w szczególności pod kątem zacieniania i przesłaniania. Wówczas organy winny zdecydować, czy jest możliwe doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem i czy wymaga to wyłącznie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, czy też nakazania przeprowadzenia określonych robót budowlanych. Jednocześnie organy zastosują przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili wszczęcia postępowania naprawczego, natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w brzmieniu aktualnym na dzień wydawania decyzji. 19. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 P.p.s.a, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt 1 sentencji wyroku). 20. O zwrocie na rzecz strony skarżącej od organu kosztów postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając 500 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). dc