II SA/Łd 209/11

WyrokWSA w Łodzi2011-05-30

Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Arkadiusz Blewązka, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej jest zasadne, gdy strona wnioskuje o zawieszenie z uwagi na toczące się postępowania cywilne dotyczące prawa własności nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania było zasadne. Wskazał, że zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., musi być takie, że bez jego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji w sprawie administracyjnej nie jest możliwe. W niniejszej sprawie, kwestia prawa własności nieruchomości nie stanowiła zagadnienia wstępnego dla postępowania w sprawie samowoli budowlanej, a organ administracji mógł samodzielnie ocenić przesłanki do wydania decyzji.
Stan faktyczny
W sprawie toczyło się postępowanie administracyjne dotyczące samowolnie wybudowanego budynku garażowego. Pełnomocnik skarżącej wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowania cywilne dotyczące prawa własności nieruchomości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił postępowanie, jednak Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił to postanowienie i odmówił zawieszenia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2011 roku sprawy ze skargi E. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanego budynku garażowego - oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wszczął na wniosek E. W. postępowanie administracyjne w sprawie budynku garażu samowolnie zrealizowanego na terenie działki nr ewid. 204/1 w G. przy ul. N. 13. W toku prowadzonego postępowania pełnomocnik skarżącej złożyła wniosek o zawieszenie prowadzonego postępowania z uwagi na okoliczność prowadzenia postępowań dotyczących nieruchomości, na której zlokalizowany jest budynek garażowy, a których wynik może mieć istotne znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia w postępowaniu w sprawie samowoli budowlanej. Strona wskazała, iż przed Sądem Rejonowym w Z. toczy się postępowanie windykacyjne dotyczące spornej działki wszczęte przez E. W. (sygn. akt [...]) oraz postępowanie z powództwa J. S. w trybie art. 231 k.c. (sygn. akt [...]). W związku z powyższym rozpatrując wniosek strony Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 z późn. zm.), postanowieniem z dnia [...] roku nr [...], zawiesił postępowanie w sprawie budynku garażu samowolnie zrealizowanego na terenie działki nr ewid. 204/1 w G. przy ul. N. 13, którego inwestorem jest J. S. do czasu zakończenia postępowań prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Z. sygn. akt [...] i [...]. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że biorąc pod uwagę czas powstania spornego obiektu przed dniem 1 stycznia 1995r., postanowieniem z dnia 9 czerwca 2010 r. wydanym na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, nakazano inwestorowi przedłożenie ekspertyzy technicznej samowolnie zrealizowanego obiektu. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. S. wskazał, iż ostateczny wynik postępowań prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Z. sygn. akt [...] i [...] nie może mieć decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, której przedmiotem jest legalizacja samowoli budowlanej na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. Podniósł także, iż przedłożył ekspertyzę techniczną stosownie do postanowienia z 9 czerwca 2010 r. W wyniku rozpoznania zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku , na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w związku z art. 144 oraz art. 97 § 1 w zw. z art. 101 § 3 K.p.a., postanowił uchylić zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości oraz orzekł o odmowie zawieszenia na wniosek E. W. postępowania administracyjnego w sprawie budynku garażu samowolnie zrealizowanego na terenie działki nr ewid. 204/1 w G. przy ul. N. 13. Zdaniem organu zażaleniowego w niniejszej sprawie PINB w Z. nie zebrał w sposób rzetelny materiału dowodowego, którego treść wskazywałaby, iż w niniejszej sprawie faktycznie ziściła się przesłanka wyrażona w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Wobec tego w ramach postępowania zażaleniowego organ II instancji wystąpił do I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w Z. celem pozyskania informacji w jakim przedmiocie prowadzone jest postępowanie o sygn. akt [...] oraz o sygn. akt [...], jak również wskazanie na jakim aktualnie etapie się one znajdują. Pismem z dnia 29 listopada 2010r. Przewodnicząca I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w Z. powiadomiła organ, że sprawa o sygn. akt [...] dotyczy pozwu J. S. przeciwko E. W. o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu na jego rzecz własności części nieruchomości położonej w G. przy ul. N. 13 (art. 231 Kc). W dniu 16 września 2010r. Sąd oddalił powództwo, wyrok nie jest prawomocny. Z kolei sprawa o sygn. akt [...] dotyczy powództwa E. W. przeciwko J. S. o wydanie nieruchomości położonej w G. przy ul. N. 13. Postępowanie jest zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o sygn, akt [...]. Organ stwierdził, że postępowanie prowadzone przed PINB w Z. dotyczy samowoli budowlanej zrealizowanej przed 1 stycznia 1995r., zatem w sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 37 i nast. ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W ocenie organu powyższe ustalenia wskazują, że organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie w trybie art. 37 i nast. ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, nie badają czy inwestor legitymuje się prawem do dysponowania działką na cele budowlane, wobec czego nie ma znaczenia kto jest faktycznym właścicielem danej nieruchomości. Organ podniósł, że z załączonych do akt sprawy odpisów z ksiąg wieczystych wynika, że aktualnym właścicielem spornej nieruchomości jest skarżąca -E. W. (dawniej R.) i wobec tych ustaleń stwierdził, że sposób zakończenia postępowań prowadzonych przed sądem powszechnym - o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu własności części nieruchomości położonej w G. przy ul. N. 13 oraz o wydanie nieruchomości położonej w G. przy ul. N. 13 - nie będzie miał wpływu na przebieg postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego. Zdaniem organu II instancji rozstrzygnięcie PINB w Z. było nieprawidłowe, a postępowanie administracyjne nim objęte było obarczone istotnymi uchybieniami, bowiem organ I instancji nie podjął żadnych czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Nadto organ zażaleniowy uznał, że skoro w niniejszej sprawie nie było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa oznacza to, że organ I instancji wydał zaskarżone rozstrzygnięcie z rażącym naruszeniem prawa. W skardze na powyższe postanowienie E. W. wniosła o jego uchylenie w całości i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skargi wskazano na okoliczność samowolnego korzystania przez J. S. od 1986r. z części nieruchomości położonej w G. przy ul. N. 13, której nie jest właścicielem (właścicielem tej nieruchomości jest skarżąca) oraz realizacji na niej naniesień niezwiązanych trwale z gruntem, ustalenie przez PINB, iż sporny obiekt został zrealizowany przed dniem 1 stycznia 1995r. i zastosowanie trybu przewidzianego w ustawie z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, w tym wydanie postanowienia w trybie art. 56 tej ustawy o nakazaniu inwestorowi przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu. Wskazano również, iż powództwo J. S. przeciwko E. W. zostało oddalone wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...], zaś wyrokiem z dnia [...] r. Sąd Okręgowy w Ł. oddalił jego apelację od tego wyroku. Podniesiono, iż datę realizacji obiektu (1992r.) została przyjęta przez uczestnika postępowania, natomiast skarżąca wskazywała, że zakończenie budowy naniesień mogło nastąpił w drugiej połowie lat 90 - tych. Skarżąca nie potrafi wskazać konkretnej daty. Zakwestionowano jakość wyrobów i robót budowlanych użytych do ich wykonania, a także stan techniczny obiektu. Podniesiono także, iż postępowania toczące się przed sądem powszechnym mają na celu ostateczne rozstrzygnięcie tego do kogo należy działka będąca przedmiotem postępowania. Interes skarżącej został naruszony przez osobę trzecią korzystającą samowolnie z przedmiotu własności. Naruszenie prawa własności winno być kwalifikowane jako inne ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane skutkujące tym, iż organ administracji może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego. W ocenie skarżącej kwestia własności nieruchomości, na której zostały samowolnie zrealizowane budynki jest kwestią wstępną, prejudycjalną w postępowaniu w sprawie ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej. Strona zauważyła, że postępowania przed sądem powszechnym - Sądem Rejonowym w Z. - prawomocnie przesądzą o tym, kto ma tytuł prawny do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Skarżąca stanęła na stanowisku, że wyjaśnienie kwestii posiadania i własności działki jest niezbędne by ustalić m.in. adresata decyzji administracyjnej w toczącym się postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Nadto organ zaznaczył, iż nie rozstrzygał czy w sprawie należy stosować ustawę Prawo budowlane z 1974 roku czy ustawę Prawo budowlane z 1994 roku, bowiem ustaleń w tym zakresie winien dokonać organ I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o uchyleniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. i odmowie zawieszenia postępowania. Jak wynika z twierdzeń zawartych w skardze, podstawowym zarzutem w niej sformułowanym jest naruszenie przez organ administracji art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, mimo zaistnienia obligatoryjnej przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego w nim określonej. Zdaniem skarżącej określoną w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przesłankę zawieszenia postępowania miałyby stanowić postępowania przed sądem powszechnym toczące się na skutek powództwa J. S. przeciwko niej o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu na niego własności części nieruchomości w sprawie sygn. akt [...] oraz na skutek powództwa skarżącej przeciwko J. S. o wydanie nieruchomości w sprawie sygn. akt [...], gdyż w ich wyniku zostanie rozstrzygnięta kwestia tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania administracyjnego oraz tego, kto ma być adresatem decyzji rozstrzygającej sprawę. Jednocześnie skarżąca kwestionuje samą prawidłowość prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z ustaleniem przez organ nadzoru budowlanego, że sporny garaż został zrealizowany przed dniem 1 stycznia 1995r. Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Nie budzi wątpliwości, że przepis ten określa podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania. W razie wystąpienia przesłanek w nim określonych na organie administracji ciąży obowiązek zawieszenia postępowania z urzędu. W związku z tym, w trakcie postępowania administracyjnego, organ winien z urzędu badać, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: postępowanie administracyjne musi być w toku, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 7, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 443 – 444). Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do rozstrzygnięcia, którego nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, gdyż właściwy jest inny organ lub sąd. Innymi słowy: bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie nie jest możliwe. Musi zatem istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym. Instytucja procesowa zawieszenia postępowania nie oznacza jednak, że organ administracji właściwy do rozstrzygania sprawy może uchylić się od jej rozstrzygnięcia w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie innego organu lub sądu (vide: wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2002r., sygn. akt SA/Sz 990/00 nie publ.). Przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego nie może być jednak taka okoliczność, którą organ, prowadzący postępowanie administracyjne, może ocenić we własnym zakresie, nawet gdy okoliczność ta może być przedmiotem oceny dokonywanej także przez inne organy lub sądy w odrębnych postępowaniach. Ocena spełnienia ustawowo określonych przesłanek do rozstrzygnięcia danej sprawy jest bowiem podstawowym obowiązkiem organów administracji (art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.), dlatego też organy te nie mogą się od niej uchylać, jeżeli nie zostało to wyłączone z ich właściwości, oczekując na dokonanie takiej oceny przez inne organy lub sąd (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 października 2007r., sygn. akt IV SA/Wa 1690/07 – Lex nr 340487). W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że garaż, którego dotyczy toczące się przed organem nadzoru budowlanego postępowanie, został zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej przez uczestnika postępowania J. S. Właścicielem nieruchomości, na której obiekt ten wzniesiono, jest natomiast skarżąca. W toku postępowania organ drugiej instancji na podstawie pisma Przewodniczącej I Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego w Z. z dnia 29 listopada 2010r. ustalił, że wyrokiem tego sądu z dnia [...] powództwo J. S. w sprawie o sygn. akt [...] zostało oddalone. Z uzasadnienia skargi natomiast wynika, że wyrokiem z dnia [...] Sąd Okręgowy w Ł. oddalił apelację J. S. od tego wyroku. Z uwagi na to, że toczące się przed organem nadzoru budowlanego postępowanie w sprawie samowolnie zrealizowanego garażu toczy się obecnie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, co również kwestionuje skarżąca, wyjaśnić trzeba, że choć w treści art. 37 i art. 42 tej ustawy ustawodawca nie przewidział obowiązku badania przez organ nadzoru budowlanego, czy inwestorowi obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to zgodnie z jej art. 29 ust. 5 pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością. Przepis § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno – budowlanego (Dz.U. nr 8, poz. 48 ze zm.) stanowił natomiast o obowiązku dołączenia przez inwestora do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę odpisu dokumentu stwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością przewidzianą pod inwestycję. Z przepisów tych wynika więc, że również w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane ustawodawca nałożył na inwestora zamierzającego zrealizować inwestycję wymagającą pozwolenia na budowę obowiązek wykazania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo własności na gruncie tej ustawy podlegało ochronie także z mocy art. 5 ust. 1 pkt 6, który to przepis stanowił o obowiązku projektowania, budowania i utrzymywania obiektów budowlanych zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Zdaniem sądu na gruncie przepisów tej ustawy nie jest dopuszczalne zalegalizowanie samowoli budowlanej i dopuszczenie do użytkowania obiektu budowlanego (poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w trybie jej art. 42), który powstał z naruszeniem cudzej własności (lub współwłasności). Niewątpliwie bowiem nie byłoby możliwe udzielenie pozwolenia na jego budowę, bez zgody osoby będącej w świetle przepisów prawa właścicielem (lub współwłaścicielem) nieruchomości, na której obiekt taki miał być zrealizowany. Taka legalizacja niewątpliwie naruszałaby uzasadnione interesy osób trzecich, w takim wypadku właściciela nieruchomości. Analogiczne stanowisko zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 3 czerwca 2009r., sygn. akt II SA/Gl 1261/08 (Lex nr 562139). Legalizacja samowoli ma natomiast za zadanie doprowadzić inwestycję do takiego stanu, w jakim byłoby możliwe udzielenie pozwolenia na jej powstanie (przy uwzględnieniu zróżnicowanego stanu prawnego). Kwestia tytułu prawnego do nieruchomości nie podlega rozstrzygnięciu poprzez wydanie nakazu dotyczącego doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem nie zależy bowiem od wykonania w nim jakichś robót (czynności). Udzielenie pozwolenia na użytkowanie w trybie art. 42 ustawy z 1974r. nie jest wyłącznie prostą konsekwencją stwierdzenia wykonania wcześniej nałożonych obowiązków. Ich wykonanie jest warunkiem koniecznym, ale niekiedy niewystarczającym do legalizacji. Legalizacja samowolnie zrealizowanego obiektu, tak pod rządami ustawy z 1974r., jak i obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, jest procedurą kilkuetapową. Prowadząc postępowanie organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności weryfikuje dane dotyczące daty powstania samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego i odpowiednio do tych ustaleń dokonuje kwalifikacji prawnej stanu faktycznego oraz przeprowadza postępowanie w odpowiednim trybie, z wykorzystaniem zebranego materiału i dokumentacji. Należy również zauważyć, że w wyroku z dnia 21 lutego 1989r., sygn. akt IV SA 1181/88 (LexPolonica nr 299403) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym rozpoczęcie budowy na takiej nieruchomości (w stosunku do której inwestor nie posiadał prawa własności, ani żadnego innego tytułu prawnego upoważniającego go do dysponowania działką na cele budowlane należy uznać za samowolne jej zajęcie, powodujące również skutki określone w przepisach ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, które to przepisy obligują organy administracji państwowej do zastosowania w takim przypadku art. 37 tego prawa (cyt. także w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 10 czerwca 2008r., sygn. akt II SA/Gd 217/08 – Lex nr 509892). W wyroku z 18 czerwca 1998r., sygn. IV SA 1305/96 (Lex nr 43243) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż samowolne wybudowanie (...) wiaty w granicy działki, bez zgody sąsiada, w sposób ewidentny uzasadnia nakazanie rozbiórki w trybie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Natomiast w wyroku z dnia 17 marca 1998r., sygn. akt IV SA 759/96 (Lex nr 43338) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że ratio legis art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane z 1974r. zasadza się na tym, aby uniemożliwić sprawcom samowoli budowlanej ominięcie obowiązujących przepisów prawa materialnego, w tym także przepisów prawa cywilnego, regulujących stosunki własności. Interes społeczny i słuszny interes właścicieli nieruchomości wymaga bowiem, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej, niż inwestora działającego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Taka samowolna realizacja obiektu budowlanego z naruszeniem prawa własności nieruchomości może poza tym spowodować niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia poprzez niezgodne z prawem ograniczenie możliwości swobodnego, zgodnego z prawem jej zagospodarowania nieruchomości przez właściciela, co stanowi przesłankę orzeczenia o nakazie rozbiórki określona w art. 37 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy. Należy także podkreślić, iż w orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, że nakaz rozbiórki winien zostać w pierwszej kolejności do inwestora, który jest sprawcą samowoli, co wynika z treści art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane(vide: wyrok NSA z dnia 21 października 1999r., sygn. akt IV SA 1601/97 – Lex nr 47803, wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1999r., sygn. akt IV SA 2055/96). W niniejszej sprawie nie jest sporne to, że sprawcą samowoli budowlanej jest uczestnik postępowania. W tym stanie rzeczy za trafne uznać trzeba stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., że nie została spełniona przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., skoro w rozpatrywanej sprawie nie występuje zagadnienie wstępne w rozumieniu tego przepisu, które mogłoby zostać rozstrzygnięte wyłącznie w postępowaniach przed sądem powszechnym w sprawach sygn. akt [...] o wydanie nieruchomości, na której usytuowany jest sporny obiekt i sygn. akt [...] o roszczenie z ar. 231 K.c., w które zostało zresztą zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] o oddaleniu apelacji uczestnika postępowania od wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] oddalającego jego powództwo. Sformułowany w skardze zarzut dotyczący prawidłowego ustalenia przez organ nadzoru daty realizacji spornego obiektu, a w konsekwencji tego zasadności prowadzenia postępowania w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, w istocie odnosi się do prowadzonego przez ten organ postępowania głównego w sprawie samowoli budowlanej i nie odnosi się do przedmiotu niniejszego postępowania, którego przedmiotem jest zawieszenie postępowania. Argumentacja mającą na celu podważenie prawidłowości tych ustaleń może więc odnieść zamierzony przez skarżąca skutek dopiero w tym postępowaniu. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa i dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. m.ch.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło