II SA/Łd 213/14

WyrokWSA w Łodzi2014-05-23

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Renata Kubot-Szustowska, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba sprawująca faktyczną opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, która nie pozostaje w zatrudnieniu z powodu tej opieki, ale nie podjęła go wcześniej, spełnia przesłankę "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" w rozumieniu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, aby uzyskać prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dokonały błędnej wykładni art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" należy interpretować szeroko, obejmując zarówno faktyczną rezygnację z podjętego zatrudnienia, jak i rezygnację z podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Taka interpretacja jest zgodna z konstytucyjną zasadą równości i celem świadczenia, jakim jest rekompensata za sprawowanie opieki.
Stan faktyczny
Skarżąca A. M. wniosła o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad matką J. R., legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełniła przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, ponieważ jej ostatni stosunek pracy wygasł z końcem 2009 r., a nie podjęła ona nowego zatrudnienia. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, wskazując na sprzeczności w zaświadczeniach byłego pracodawcy i podnosząc, że zrezygnowała z pracy na rzecz opieki nad matką.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2014 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania A. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [..] odmówił A. M. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką J. R. w okresie od dnia 1 lipca 2013 r. Zdaniem organu I instancji ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż A. M. nie zrezygnowała z zatrudnienia, ani innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, bowiem świadectwo pracy potwierdza, że umowa o pracę A. M. wygasła z upływem terminu, na który została zawarta tj. w dniu 31 grudnia 2009 r., zaś matka wnioskodawczyni J. R. legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji z dnia 24 marca 2010 r. Jak stwierdził lekarz za datę powstania tej niezdolności należy przyjąć datę zgłoszenia wniosku tj. 22 lutego 2010 r. Dodatkowo organ I instancji zwrócił uwagę na dwa sprzeczne ze sobą zaświadczenia byłego pracodawcy A. M.. Pierwsze z nich datowane na dzień 22 sierpnia 2013 r. stanowi, że po ustaniu zatrudnienia z dniem 1 stycznia 2010 r. pracodawca nie zaproponował stronie przedłużenia umowy o pracę, a w drugim zaświadczeniu z dnia 13 września 2013 r. pracodawca jako powód niekontynuowania zatrudnienia wskazał konieczność opieki nad matką J. R.. W odwołaniu do tej decyzji A. M. wyjaśnia dlaczego do organu I instancji wpłynęły dwa zaświadczenia różniące się treścią oraz podniosła, że z uwagi na niewiedzę zbyt późno złożyła wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności matki. Podkreśliła, że zrezygnowała z pracy na rzecz opieki nad niepełnosprawną mamą J. R.. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1456) - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 16a ustawy wywodząc, że A. M. w dniu 11 lipca 2013 r. złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką J. R.. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. odmówił A. M. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad matką J. R.. Od powyższej decyzji A. M. odwołała się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. odmówił A.M. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką J. R. w okresie od dnia 1 lipca 2013 r. Dalej organ odwoławczy wskazał, że matka wnioskodawczyni J. R. jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji do dnia 30 kwietnia 2012 r., o czym świadczy złożone do akt sprawy orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 marca 2010 r. W dokumencie tym lekarz orzecznik zaznaczył, że daty powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji nie da się ustalić, a zatem należy przyjąć datę zgłoszenia. Jak wynika z treści pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. z dnia 18 czerwca 2010 r. J. R. w dniu 22 lutego 2010 r. zgłosiła w tym oddziale wniosek o ustalenie stopnia niezdolności do pracy w celu ustalenia uprawnień do dodatku pielęgnacyjnego. W dniu 27 kwietnia 2012 r. zapadło orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w którym uznano J.R. za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji. Dopiero orzeczeniem z dnia [...] r. Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzekł o legitymowaniu się przez J.R. znacznym stopniem niepełnosprawności na stałe. Według Kolegium świadectwo pracy A. M. potwierdza, że strona była zatrudniona w firmie "A" B.P. z siedzibą w Ł. od dnia 1 września 2009 r. do dnia 31 grudnia 2009 r. W świadectwie tym wskazano, że stosunek pracy ustał w wyniku rozwiązania umowy z upływem czasu, na który była zawarta tj. art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy. SKO podobnie, jak organ I instancji dostrzegło sprzeczność między treścią zaświadczeń byłego pracodawcy A. M. firmy "A" B.P. z siedzibą w Ł., złożonych do akt sprawy. Zaświadczenie z dnia 22 sierpnia 2013 r., będące odpowiedzią na wniosek Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych stwierdzało, że po ustaniu zatrudnienia z dniem 1 stycznia 2010 r. nie zostało zaproponowane przedłużenie umowy o pracę, zaś zaświadczenie z dnia 13 września 2013 r. będące wyjaśnieniem dotyczącym pierwszego pisma, wskazywało, że zatrudnienie nie mogło być kontynuowane z powodów rodzinnych (konieczności opieki nad matką J. R.). Wobec powyższego drugi dokument wydaje się być mało wiarygodny, bowiem w krótkim czasie podaje zupełnie inne okoliczności będące przyczyną nie przedłużenia umowy o pracę z A. M.. Załączone do odwołania przez stronę kserokopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego z dnia 8 lutego 2010 r. i z dnia 24 grudnia 2009 r. stanowią potwierdzenie faktu, że J. R. we wskazanych dniach była poddana określonym zabiegom medycznym. Kolegium podkreśliło, że nie podważa faktu, iż J. R. jest osobą bardzo schorowaną, wymagającą stałej opieki, nie mniej jednak w tej sprawie nie została spełniona przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Brak jest zatem związku przyczynowego pomiędzy zaprzestaniem pracy przez A. M., bo taka nie została podjęta, a koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką J. R.. W okresie tej niepełnosprawności A. M. ani nie pracowała, ani nie była zarejestrowana w urzędzie pracy jako bezrobotna, a zatem trudno przyjąć, iż zrezygnowała z dotychczasowego zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad matką J. R., której niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczono w dniu 24 marca 2010 r., a jest datowana od dnia 22 lutego 2010 r. Jednocześnie bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje fakt, iż strona na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne na matkę J. R.. Nastąpiła zmiana ustawy o świadczeniach rodzinnych i na mocy przepisu art. 11 ustawy przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z mocy prawa wygasło z dniem 30 czerwca 2013 r. Podsumowując Kolegium podniosło, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, iż A. M. zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki pielęgnacyjnej nad matką J. R., legitymującą się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, co obligowało organ do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Oznacza to, iż zmienione zasady ustalania prawa do zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego spowodowały, iż mimo niezmienionego stanu faktycznego, wobec zmian przepisu - w tym wypadku wprowadzenia art. 16a, wobec nie spełnienia jego wymogów, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego stronie nie przysługuje. Według Kolegium nie budzi wątpliwości fakt, że J. R. jest osobą bardzo schorowaną i wymagającą stałej opieki ze strony innych osób, to jednak okoliczność ta na gruncie obowiązujących przepisów jest niewystarczająca do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Dla jego otrzymania niezbędne jest wykazanie, przez osobę składającą wniosek, faktu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, spowodowanego koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a przesłanka ta w przedmiotowej sprawie nie została spełniona. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. A. M. wniosła o uchylenie decyzji Kolegium i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem skarżącej organ błędnie ocenił przedłożone zaświadczenia wystawione przez byłego pracodawcę i naruszył regulację art. 7 oraz art. 75 § 1 K.p.a., bowiem nie przesłuchał w charakterze świadka przełożonej A. M., która wydała zaświadczenie. Nadto – zdaniem strony – organ błędnie interpretuje pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia". Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem rozważań sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. orzekającą o odmowie przyznania skarżącej A. M. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) – dalej w skrócie "u.ś.r.". Przepis ten został wprowadzony do ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1548) i zaczął obowiązywać w porządku prawnym od dnia 1 stycznia 2013 r. Na mocy tego przepisu do systemu świadczeń rodzinnych zostało wprowadzone nowe świadczenie tzw. specjalny zasiłek opiekuńczy, którego przyznanie obwarowane jest spełnieniem szeregu przesłanek określonych w powołanym przepisie. W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do niespełnienia przez skarżącą – zdaniem organów odmawiających przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego – przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wynikającej z art. 16a ust. 1 u.ś.r. Przepis ten stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W tej sprawie organy obu instancji przyjęły, że skarżąca jest bierna zawodowo. Jej ostatni stosunek pracy został rozwiązany z dniem 31 grudnia 2009 r. wobec upływu czasu, na który umowa została zawarta (art. 30 § 1 pkt 4 Kodeksu pracy). Skarżąca nie zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotna, nie podjęła także ponownie zatrudnienia. Załączone zaś do akt sprawy zaświadczenia wystawione przez byłego pracodawcę skarżącej są ze sobą sprzeczne, ponieważ pierwsze zaświadczenie z dnia 22 sierpnia 2013 r. (wystawione w odpowiedzi na wezwanie organu) dowodzi, że po ustaniu zatrudnienia z dniem 1 stycznia 2010 r. nie zostało zaproponowane skarżącej przedłużenie umowy, natomiast drugie zaświadczenie z dnia 13 września 2013 r. przedłożone przez samą skarżącą na etapie postępowania odwoławczego potwierdza, iż zatrudnienie nie mogło być kontynuowane z powodów rodzinnych (konieczności opieki nad matką J. R.). Jednocześnie Kolegium wskazując na zmianę stanu prawnego zauważyło, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy pozostaje fakt, iż skarżąca mocą decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. miała przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką J. R. na okres od 1 lutego 2010 r. do 30 kwietnia 2012 r., zaś decyzją z dnia 28 maja 2012 r. przyznano skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na okres od dnia 1 maja 2012 r. na czas nieokreślony. W takim wypadku nie jest możliwe – w ocenie organów – wypełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ze względu na niepełnosprawność matki, o której mowa w art. 16a ust. 1 u.ś.r. Brak jest bowiem przesłanek do przyjęcia istnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy przez wnioskodawczynię, a zaistniałą koniecznością opieki nad trwale niepełnosprawną matką, której niepełnosprawność według stanowiska ZUS należy datować od dnia przyjęcia zgłoszenia – a więc od 22 lutego 2010 r. Idąc zatem tokiem rozumowania organów administracyjnych, skarżąca aby obecnie spełnić przesłanki do otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego powinna podjąć zatrudnienie, a następnie z niego zrezygnować, w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. W ocenie sądu prezentowana przez organy orzekające wykładnia art. 16a ust. 1 ustawy nie zasługuje na akceptację. Mianowicie, organy dokonując wykładni wspomnianego przepisu przyjęły, że w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego (inaczej niż w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego – art. 17 ust. 1 u.ś.r.), świadczenie to przysługuje wyłącznie tym osobom uprawnionym, które podjęły się i sprawują faktyczną opiekę nad osobami niepełnosprawnymi na skutek li tylko rezygnacji z wykonywanej uprzednio pracy. Taka interpretacja przepisu jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z zasadą równości wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną w stopniu równym mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań dyskryminujących, czy też faworyzujących. Dokonana przez organy wykładnia art. 16a ust. 1 u.ś.r. prowadzi natomiast do zróżnicowania sytuacji prawnej osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi, w stosunku do których niepełnosprawność powstała w okolicznościach wskazanych w art. 17 ust. 1b u.ś.r. (czyli beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego) od sytuacji prawnej osób sprawujących opiekę nad "pozostałymi niepełnosprawnymi", ale także – co istotne w rozpoznawanej sprawie – zastosowana przez organy wykładnia różnicuje w sposób całkowicie niezrozumiały potencjalnych beneficjentów specjalnego zasiłku opiekuńczego na tych, którzy podejmują się sprawowania opieki na skutek rezygnacji z pracy oraz na tych, którzy tak samo jak poprzedni podejmują się i sprawują stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednakże nie pozostając w zatrudnieniu powstrzymują się od podejmowania określonej pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania tej opieki (tzn. rezygnują z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej). Przyjmuje się, że specjalny zasiłek opiekuńczy jest niejako wynagradzaniem (rekompensatą) przez Państwo osób opiekujących się niepełnosprawnymi członkami rodziny, gdyż w innym wypadku to Państwo musiałoby się wywiązać z obowiązku opieki nad swoim obywatelem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, sygn. akt II SA/Go 550/13, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Sam fakt niepozostawania w zatrudnieniu, spowodowanym koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny musi być decydujący dla ustalenia prawa do omawianego świadczenia, bez względu na przyczynę niepozostawania w zatrudnieniu (rezygnację z zatrudnienia lub rezygnację z podjęcia zatrudnienia). W ocenie sądu byłoby fikcją wymaganie od osób niepracujących – bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny – podjęcia przez te osoby pracy, po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia bądź rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powodująca w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna. Oznacza to, że pojęcie "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", którym ustawodawca posłużył się w art. 16a ust. 1 ustawy, należy interpretować szeroko, mając przede wszystkim na uwadze cel powyższego uregulowania, a więc przyznanie rekompensaty pieniężnej tym spośród członków społeczeństwa, którzy podejmując się opieki nad swymi najbliższymi, niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, rezygnują z własnej aktywności zawodowej. Reasumując, w ocenie sądu nie sposób jest przyjąć za zgodne z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, że w przypadku dwóch osób, tak samo sprawujących stałą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jednej z nich przysługiwać będzie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż w celu tej opieki osoba ta dokonała rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, natomiast drugiej prawo to nie będzie przysługiwać, gdyż osoba ta – pomimo sprawowania faktycznej opieki i spowodowanej tym obiektywnej niemożności podjęcia zatrudnienia – nie wypełnia przesłanki "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej". Zaprezentowany w niniejszej sprawie pogląd znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie (por: wyroki WSA w Ł. z dnia: 26 września 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 514/13, 15 października 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 815/13, 11 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 70/14, 1 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 120/14; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 592/13; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 645/13 oraz inne, wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie podnieść należy, iż nawet jeśli skarżąca byłaby osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, to ustawodawca wśród wskazanych w art. 16a ust. 8 ustawy szeregu okoliczności, stanowiących przesłanki negatywne uzyskania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie wskazał statusu bezrobotnego osoby ubiegającej się o taki zasiłek. Gdyby zatem ustawodawcy zależało na pozbawieniu osób bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy i posiadających status osoby bezrobotnej możliwości ubiegania się o to świadczenie to z pewnością by to uczynił w tym przepisie. Biorąc powyższe pod uwagę sąd uznał, że organy dokonały błędnej wykładni art. 16a ust. 1 u.ś.r. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji publicznej winny dokonać oceny określonych w art. 16a ust. 1 u.ś.r. przesłanek warunkujących przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego mając na uwadze przedstawioną powyżej wykładnię tego przepisu, którą to wykładnią są związane z mocy art. 153 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. M.CH.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło