II SA/Łd 216/09

Dnia 5 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA: Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA: Jolanta Rosińska Protokolant Referent – stażysta Szymon Kwiatkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2009 roku sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. LS Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] zobowiązującej właściciela lasu do wykonania określonych zadań z zakresu gospodarki leśnej na nieruchomości oznaczonej numerem działki 31. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ orzekający stwierdził, iż wskazana wyżej decyzja wraz z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia odwołania, została nadana za pośrednictwem poczty na adres zamieszkania T.B. w dniu 12 września 2008 r. Po raz pierwszy rzeczona przesyłka została awizowana w dniu 15 września 2008 r. (na kopercie widnieje adnotacja "adresata nie zastałem"). Kolejny raz awizowano ją w dniu 22 września 2008 r., następnie zaś - w wyniku nieodebrania jej przez zainteresowanego - przesyłka w dniu 30 września 2008 r. została zwrócona do nadawcy. Powyższe, w ocenie Kolegium, oznacza, że sporna decyzja została doręczona T.B. przez pocztę w trybie art. 44 § 1 k.p.a. w dniu 29 września 2008 r. i od tego dnia należało liczyć termin do wniesienia odwołania. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, iż okoliczności, że w aktach sprawy znajdują się decyzja, na której widnieje podpis T.B. z jego odręczną adnotacją "otrzymałem 3.10.08" oraz pismo przewodnie organu I instancji, potwierdzające terminowe wniesienie odwołania przez zainteresowanego, są bez znaczenia dla oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania, skoro, jak wynika z akt sprawy, przedmiotowa decyzja została doręczona skutecznie w dniu 29 września 2008 r. Złożenie przez T.B. odwołania w dniu 17 października 2008 r. świadczy - w przekonaniu SKO - o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Ustalony stan faktyczny uzasadniał więc wydanie przedmiotowego postanowienia. Powyższe rozstrzygnięcie T.B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając Kolegium błędne ustalenie, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Skarżący podniósł, iż decyzja organu I instancji została wysłana pocztą i równocześnie w drugim egzemplarzu doręczona mu przez pracownika organu wydającego decyzję w trybie art. 39 k.p.a. Organ, doręczając sporną decyzję dwukrotnie i stosując przy tym właściwy tryb z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wprowadził stronę w błąd co do terminu wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w motywach kwestionowanego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło T.B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając przedmiotową sprawę stwierdził, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przede wszystkim podnieść, iż akta sprawy wskazują na to, że brak było podstaw do przyjęcia, iż nastąpiło skuteczne doręczenie skarżącemu decyzji organu I instancji w trybie art. 44 k.p.a. Unormowanie, wynikające ze wskazanego wyżej przepisu, a mające zastosowanie w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., określa dwie przesłanki skuteczności przewidzianego w nim doręczenia. Pierwszą przesłanką jest przechowywanie pisma przez oznaczony okres w placówce pocztowej (w przypadku doręczenia pisma przez pocztę). Drugą przesłanką jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej, w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe - w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W razie ziszczenia się tych przesłanek doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 art. 44 k.p.a. Jest to domniemanie, że doręczenie zostało dokonane z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej ( w przypadku doręczenia pisma przez pocztę ), a więc nastąpił prawny skutek procesowy doręczenia. Wszystkie te okoliczności muszą być ustalone w sposób niebudzący wątpliwości i wynikać z materiału dowodowego sprawy. Jest nim przede wszystkim tzw. zwrotne poświadczenie odbioru dołączane do doręczanej przesyłki, bowiem to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołany przepis warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia zastępczego. Podkreślić trzeba, że z uwagi na ustanowienie w omawianym przepisie tzw. fikcji prawnej doręczenia, wymienione w nim warunki muszą być spełnione w sposób nie nasuwający zastrzeżeń. Realizacja zasady szybkości postępowania nie może nastąpić z uszczerbkiem dla zasady zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. W orzecznictwie sądowym konieczność łącznego spełnienia wszystkich przesłanek skutkujących powstaniem domniemania doręczenia wyprowadzana jest również z faktu, że stanowi ona wyjątek od zasady bezpośredniego doręczenia pism adresatowi. Ugruntowany jest przy tym pogląd, że dla uznania, iż doszło do doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 k.p.a., nie jest wystarczające stwierdzenie faktu dwukrotnego awizowania przesyłki. Koniecznym jest bowiem zaznaczenie przez doręczyciela, czy i w jaki sposób adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać ( por. np. wyrok SN z dnia 22 lutego 2001r. sygn. akt III RN 70/00 – OSNP 2001/19/574, wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2001r. sygn. akt II SA 2871/00 – LEX nr 53460, postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008r. sygn. akt I OSK 23/07 – LEX nr 360227 i wyrok wsa z dnia 19 grudnia 2006r. sygn. akt VII SA/Wa 1871/06 – LEX nr 304129 ). Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż brak było podstaw do uznania przez Kolegium, iż decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu skutecznie w trybie art. 44 k.p.a. Z załączonej do akt przesyłki wynika bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że zawiera ona jedynie adnotację o jej dwukrotnym awizowaniu i zwrocie przesyłki z powodu niepodjęcia jej w terminie. Brak jest natomiast pozostałych elementów, które pozwalają przyjąć, że doręczenie można uważać za dokonane we wskazanym wyżej trybie. Załączona do akt przesyłka nie zawiera bowiem informacji o pozostawieniu pisma, miejscu, gdzie można je odebrać, jak i terminie odbioru. Brak takiego zawiadomienia czyni doręczenie zastępcze bezskutecznym. A skoro tak - to zgodzić się należy ze stanowiskiem skarżącego, iż złożenie odwołania od decyzji organu I instancji w dniu 17 października 2008r., czyli w czternastym dniu od doręczenia mu decyzji poprzez pracownika organu, co miało miejsce w dniu 3 października 2008r., nastąpiło z zachowaniem ustawowego terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a. Ten sposób doręczenia nie spowodowałby ponownego otwarcia dla strony terminu do wniesienia odwołania tylko w sytuacji, kiedy nastąpiłby prawny skutek procesowy doręczenia zastępczego, co w przedmiotowej sprawie, jak wykazano wyżej, nie miało miejsca ( por. np. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2008r. sygn. akt II OSK 10/07 – LEX nr 453425 ). Tak więc organ II instancji przy ponownym orzekaniu winien wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w niniejszym wyroku i rozpoznać sprawę merytorycznie. Reasumując, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c wskazanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec treści zaskarżonego postanowienia - braku przymiotu wykonalności - Sąd nie wydał rozstrzygnięcia w trybie art. 152 p.p.s.a. B.C.