II SA/Łd 24/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. i M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. M. i M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego p o s t a n a w i a: 1/ przyznać skarżącym J. M. i M. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego oraz zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie. LS II SA/Łd 24/15 Uzasadnienie Pismem z dnia 10 grudnia 2014r. J. i M. M. wnieśli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego. Skarżący zostali wezwani solidarnie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wnieśli o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Utrzymują się z emerytury skarżącego w kwocie 2150 zł brutto i wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokości 1600 zł brutto. Skarżący zamieszkują w domu o powierzchni 120 m2 oraz są właścicielami placu o wielkości 294 m2 znajdującego się przy ulicy A 6 w R. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnili, iż ponoszą comiesięczne opłaty związane z zainstalowaniem ogrzewania z sieci miejskiej w wysokości 200 zł, kosztami ogrzewania - około 700 zł miesięcznie w sezonie grzewczym, opłatami z tytułu wymiany okien - 200 zł, opłatami za wodę i energię elektryczną - około 250 zł. Wydatki małżonków związane z leczeniem i koniecznością zakupu lekarstw wynoszą 250 zł miesięcznie. Poza tym J. i M. M. wskazali, że ponoszą wydatki związane z prowadzeniem postępowania sądowego i administracyjnego w wysokości około 300 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 13 lutego 2015r. referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu sądowego od skargi i oddalił wniosek w pozostałym zakresie. Od powyższego postanowienia J. i M. M. wnieśli sprzeciw. Wskazali, że opłata sądowa w wysokości 250 zł nadal stanowi dla nich duże obciążenie finansowe. Ponadto wyrazili obawę, że koszty prowadzenia sprawy zwiększą się i nie będą mieli możliwości odzyskania poniesionych wydatków. Wnioskodawcy nadmienili również, że są zmuszeniu ponosić koszty obrony z tytułu toczącego się postępowania sądowego w przedmiocie ustanowienia drogi konicznej oraz postępowania administracyjnego w przedmiocie warunków zabudowy. Z uwagi na powyższe skarżący wnieśli o dalszą obniżkę opłaty sądowej stanowiącej kwotę 250 zł, zwolnienie z pozostałych kosztów sądowych, przyznanie pomocy prawnej radcy prawnego oraz pouczenie w sprawie. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 6 marca 2015r. skarżący zostali zobowiązani w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy do złożenia dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanego przez skarżącą wynagrodzenia za okres ostatnich trzech miesięcy; dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanej przez skarżącego emerytury za okres ostatnich trzech miesięcy; wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżących rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; dokumentów potwierdzających miesięczne wydatki w zakresie utrzymania mieszkania, zainstalowania ogrzewania z sieci miejskiej, kosztów ogrzewania, remontu domu (wymiana okien), zakupu wody, zakupu energii elektrycznej, wydatków na lekarstwa, wydatków na wizyty u lekarza kardiologa, poniesionych kosztów sądowych i administracyjnych oraz kosztów porady prawnej. Odpowiadając na wezwanie skarżący J. i M. M. przedstawili zaświadczenie o wysokości dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 rok, z którego wynika, że łączny dochód skarżących pomniejszony o składki na ubezpieczenia oraz podatek należny wyniósł 40 048,43 zł. Z wyciągu rachunku bankowego J. M. za okres od 1 lutego 2015r. do 23 marca 2015r. oraz rachunków bankowych M. M. za okres od 8 grudnia 2014r. do 7 stycznia 2015r., od 8 stycznia 2015r. do 8 lutego 2015r. oraz od dnia 9 lutego 2015r. do 8 marca 2015r. wynika, że łączna kwota miesięcznych dochodów małżonków wynosi około 2100 zł netto. Ponadto skarżący nadesłali, paragony fiskalne za zakup leków na sumę 104,58 zł, kartę informacyjną leczenia szpitalnego oraz oświadczenie o kosztach leczenia (koszt wizyty lekarskiej 100 zł). Oświadczyli, że korzystają z okresowej pomocy z zakresu doradztwa prawnego. Nadto skarżący przestawili fakturę za ogrzewanie na kwotę 737,95 zł, fakturę za wodę na kwotę 90,28 zł, fakturę za energię elektryczną na kwotę 49,52 zł wraz z oświadczeniem o zakupie energii w systemie przedpłatowym i rzeczywistej kwocie wydatków na ten cel w wysokości 120 zł miesięcznie, kwit opłaty za gospodarowanie odpadami w kwocie 40 zł, dowód wpłaty składki na ubezpieczenie na kwotę 52 zł, fakturę za usługę wymiany okien na sumę 3713,55 zł, fakturę za wykonanie węzła ciepłowniczego na kwotę 5000 zł oraz fakturę za opłatę przyłączeniową na kwotę 7051, 81 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do treści art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zaznaczyć, że skarżący wnioskują o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, a zatem winni wykazać niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy ciąży bowiem obowiązek przedstawienia dokładnych informacji na temat stanu rodzinnego, majątku i dochodów, tak aby w pełni wyjaśnić własną sytuację materialną oraz możliwości płatnicze. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć bowiem świadomość obowiązku ponoszenia kosztów postępowania i wnosząc o zwolnienie z tegoż obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia jej wniosku. Trzeba mieć również na względzie, że wnioskujący o przyznanie prawa pomocy powinien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania własnego oraz rodziny. Przez wydatki utrzymania koniecznego należy rozumieć wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, takich jak żywność, mieszkanie, odzież i niezbędne opłaty. Jeśli poczynienie oszczędności na wydatki związane z kosztami prowadzenia sprawy mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego i jego rodziny wówczas powstaje możliwość domagania się pomocy od państwa (por. postanowienia NSA: z dnia 19 października 2011 r. w sprawie o sygn. akt II OZ 971/11, z dnia 16 stycznia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II FZ 826/11, z dnia 22 marca 2012 r. w sprawie o sygn. akt II GZ 98/12, dostępne w CBOSA pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając zatem zasadność przyznania wnioskodawcom prawa pomocy w zakresie całkowitym należy odnieść sytuację majątkową wnioskodawców do wysokości kosztów, które są zobligowani ponieść w rozpatrywanej sprawie. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący na obecnym etapie postępowania są zobowiązani do uiszczenia solidarnie wpisu sadowego w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Z przedstawionych przez skarżących danych dotyczących stanu rodzinnego, majątku, dochodów oraz wydatków wynika, że J. i M. M. uzyskują stałe dochody miesięcznie w kwocie 2100 zł netto. Ponoszą znaczne miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu, zaciągniętymi zobowiązaniami z tytułu remontu domu, leczeniem i koniecznością zakupu lekarstw oraz prowadzeniem postępowań sądowych i administracyjnych. Załączone do akt wyciągi z rachunków bankowych wskazują, że skarżący nie posiadają żadnych oszczędności, saldo na przedłożonych rachunkach nie przekracza kwoty 100 zł . Z treści oświadczeń wnioskodawców wynika również, że nie posiadają żadnych przedmiotów wartościowych, które mogliby spieniężyć na pokrycie niezbędnych kosztów sądowych. Na podstawie analizy okoliczności mających wpływ na przyznanie prawa pomocy Sąd doszedł do wniosku, że uzasadnione jest zwolnienie skarżących od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zestawienie wysokości wpisu sądowego z wysokością osiąganych dochodów oraz niezbędnych wydatków prowadzi do konkluzji, że aktualnie skarżący nie są w stanie uiścić wpisu sądowego i ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 260 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. LS