II SA/Łd 254/17
PostanowienieWSA w Łodzi2017-09-28
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Magdalena Sieniuć, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Województwo Łódzkie posiada legitymację procesową do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w Łowiczu w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podnosząc argument o przyszłych roszczeniach odszkodowawczych właścicieli nieruchomości przeznaczonych pod drogę wojewódzką?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę Województwa Łódzkiego, uznając, że strona skarżąca nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą Rady Miejskiej w Łowiczu. Argumentacja oparta na przyszłych roszczeniach odszkodowawczych właścicieli nieruchomości nie stanowiła wystarczającej podstawy do legitymacji procesowej, gdyż interes prawny musi istnieć w momencie wniesienia skargi i bezpośrednio dotyczyć skarżącego, a nie być jedynie potencjalnym zagrożeniem.Stan faktyczny
Województwo Łódzkie wniosło skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Łowiczu dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując § 13 i § 14 uchwały. Zarzucono naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na sprzeczność ustaleń planu z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Łowicz, w szczególności w zakresie przebiegu i parametrów projektowanej drogi wojewódzkiej. Strona skarżąca podniosła, że narusza to jej interes prawny, gdyż właściciele nieruchomości przeznaczonych pod drogę będą domagać się odszkodowań. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, kwestionując legitymację procesową strony skarżącej i wskazując na zgodność planu z planem zagospodarowania przestrzennego województwa.Rozstrzygnięcie
Sąd odrzucił skargę Województwa Łódzkiego i orzekł o zwrocie stronie skarżącej kwoty 300 zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2017 roku sprawy ze skargi Województwa Łódzkiego na uchwałę Rady Miejskiej w Łowiczu z dnia 25 października 2007 roku nr XVII/147/2007 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Łowicza w obrębie ewidencyjnym Górki postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić stronie skarżącej z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 17 maja 2017 roku pod pozycją 2468. LS
Pismem z dnia [...] Województwo [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. w części tj. w zakresie § 13 oraz § 14 uchwały, zarzucając naruszenie art. 9 ust. 4 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności § 13 i § 14 uchwały oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Województwo [...] wskazało, że w uchwalonym [...] planie miejscowym wskazano przebieg projektowanej drogi, oznaczonej symbolami: [...] i [...], inny niż w obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta Ł., przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...]. Odmienne są również zapisy obu wymienionych dokumentów. W § 13 planu miejscowego jako ustalenia dotyczące przeznaczenia i szczególnych warunków zagospodarowania oraz ograniczenia w użytkowaniu dla terenu, który został oznaczony symbolem [...] (projektowana droga główna) podano: 1. przeznaczenie - tereny dróg publicznych - droga główna; 2. zasady i warunki zagospodarowania: projektowany odcinek drogi wojewódzkiej nr [...] z wałem przeciwpowodziowym, dostępność komunikacyjna do podstawowych pasów ruchu ograniczona do skrzyżowania z ulicami o symbolach [...] i [...], na odcinku projektowanym, przy północnej linii rozgraniczającej wymagana realizacja wału przeciwpowodziowego, jezdnia o dwóch pasach ruchu, na odcinku stycznym do obszarów chronionych wymagane wprowadzenie w pasie drogowym pomiędzy wałem przeciwpowodziowym, a jezdnią izolacyjnej zieleni wysokiej, fragment terenu (wg rysunku planu położony jest na obszarze ochrony stanowisk archeologicznych, prace ziemne podlegają nadzorowi konserwatorskiemu na warunkach określonych w przepisach szczególnych oraz w § 6 uchwały). W § 14 planu miejscowego jako ustalenia dotyczące przeznaczenia i szczególnych warunków zagospodarowania oraz ograniczenia w użytkowaniu dla terenu, który został oznaczony symbolem [...] (projektowana droga główna) podano: 1. przeznaczenie - tereny dróg publicznych - droga główna; 2. zasady i warunki zagospodarowania: projektowany odcinek drogi wojewódzkiej nr [...], jezdnia o dwóch pasach ruchu, fragment terenu (wg rysunku planu położony jest na obszarze ochrony stanowisk archeologicznych, prace ziemne podlegają nadzorowi konserwatorskiemu na warunkach określonych w przepisach szczególnych oraz w § 6 uchwały). W Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. z 2003 r. wprowadzony jest zapis dla zespołu ulic A - B- C (obejmującego projektowaną drogę): klasa ulicy – Z, ulica wyprowadzająca ruch z centrum miasta na kierunek Ł. (ulica pomocnicza do drogi wojewódzkiej nr [...]). Odcinek projektowany od drogi Nr [...] do drogi Nr [...] pełni funkcję drugiego powiązania C z centrum miasta oraz zabezpieczenia p. powodziowego od strony rzeki Bzury. Zdaniem strony skarżącej w dokumencie tym nie wskazano projektowanej drogi jako drogi wojewódzkiej. Odmienna od zapisów planu miejscowego jest również planowana klasa dla projektowanej drogi ("Z" w studium i "G" w planie miejscowym). Ma to znaczenie techniczne z uwagi na fakt, że określona w studium droga, zgodnie z klasyfikacją przyjętą w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich sytuowanie z dnia 2 marca 1999 ma być drogą "zbiorczą". Powyższa kwalifikacja skutkuje koniecznością zachowania odpowiednich szerokości pasów jezdni, pobocza, chodnika oraz ścieżek rowerowych planowanych wzdłuż przedmiotowej drogi. Zgodnie z § 15 ust. 1 pkt 4, ust. 1 pkt 3, 44 ust. 2 oraz 47 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, szerokość pasa ruchu winna wynosić co najmniej 3 m, szerokość pobocza - co najmniej 1 m, szerokość chodnika 2 m, ścieżki rowerowej - co najmniej 2 m. W przypadku drogi klasy "G - o wyższych od klasy "Z" parametrach wskazane szerokości dróg mają większe wskaźniki, a co za tym idzie wymagają większego zaangażowania terenu. Inaczej w stosunku do obu klas drogi kształtują się także zgodnie z w/w rozporządzeniem warunki dotyczące odstępów między skrzyżowaniami. Zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy ustalenia dotyczące kierunków rozwoju systemów komunikacji i infrastruktury technicznej powinny zawierać w szczególności wytyczne określania w planach miejscowych wykorzystania i rozwijania potencjału już istniejących systemów oraz koordynacji lokalnych i ponadlokalnych zamierzeń inwestycyjnych. Natomiast w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się obowiązkowo zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej (art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy). Zdaniem strony studium powinno określać jedynie kierunki rozwoju systemu komunikacji w gminie, czyli kierunki przebiegu głównych dróg i ich powiązania z zewnętrznym układem komunikacyjnym, natomiast szczegółowe ustalenie przebiegu poszczególnych dróg, a zwłaszcza lokalnych powinno następować w planie miejscowym. Parametry drogi są uwzględnione dopiero w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przedmiotowej sprawie w studium nie została wyznaczona droga główna - G, co oznacza, że jej umieszczenie w planie nie ma podstaw faktycznych w rozumieniu zgodności ze studium. Wprowadzenie drogi takiej kategorii dopiero na tym etapie procedury planistycznej nie może stanowić podstawy do wyznaczenia parametrów drogi w zgodności z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami prawnymi. Szerokość linii spornej drogi zaznaczona na rysunku studium nie odpowiada bowiem koniecznej szerokości terenu wyznaczonego liniami rozgraniczającymi dla przeprowadzenia w rzeczywistości w planie miejscowym ulicy głównej - G. Nadto istotnym pozostaje, że miałaby to być droga publiczna, która ze względu na funkcje w sieci drogowej zakwalifikowana została dodatkowo wbrew zapisom studium, jako wojewódzka. Zdaniem strony skarżącej przed uchwaleniem planu miejscowego w 2007 r. Rada Miejska w Ł. powinna była uchwalić odpowiednią zmianę studium, czego nie zrobiła. Ominięcie postanowień studium przy konstruowaniu zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi natomiast ewidentne naruszenie prawa. Strona podniosła, że podstawę stwierdzenia zgodności planu miejscowego z ustaleniami studium w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowią łącznie część tekstowa oraz część graficzna planu miejscowego i studium. Zmiany w planie miejscowym przeznaczenia terenów nie przewidzianych w studium do takiej zmiany gmina może dokonać po uprzedniej zmianie uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego - mając na uwadze art. 27 ww. ustawy, z zachowaniem trybu, w jakim studium jest uchwalane. W opinii strony skarżącej uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. dotycząca obrębu ewidencyjnego Górki, pozostaje w sprzeczności z art. 9 ust. 4 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a tym samym określenie w tym akcie planistycznym przebiegu drogi wojewódzkiej nr [...] narusza interes prawny Samorządu Województwa [...], ponieważ zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami właścicielowi nieruchomości za działki gruntu, o których mowa w ust. 1 (pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe) przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Powyższe oznacza, że właściciele nieruchomości dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przebieg drogi wojewódzkiej nr [...] przez ich nieruchomości mogą rozpocząć procedurę przewidzianą ww. przepisie ustawy o gospodarce nieruchomościami, co niewątpliwie narusza interes prawny skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Ł. wniosła o jej oddalenie. Organ podniósł przede wszystkim brak legitymacji strony skarżącej do wniesienia skargi. W jego ocenie, strona nie wykazała interesu prawnego, który został naruszony ustaleniami zaskarżonego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, że uchwała uwzględnia założenia planu zagospodarowania przestrzennego Województwa [...] z 2002 r. (I edycja). Droga nr [...] została oznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego województwa [...] w układzie drogowym jako pozostałe drogi układu podstawowego - klasy G, Z (główne zbiorcze). W ocenie organu nie może odnieść skutku taka skarga, w której podmiot skarżący domaga się ochrony wskazując na zagrożenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego następuje w przypadku ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków i naruszenie to musi występować w momencie zaskarżenia uchwały, a nie dopiero w przyszłości. Tym samym twierdzenia strony skarżącej o konieczności wypłaty odszkodowań dla właścicieli działek, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przebieg drogi wojewódzkiej nr [...] przez ich nieruchomości w przypadku podziału tych nieruchomości, może stanowić interes faktyczny, a nie interes prawny. Odnośnie zarzutów dotyczących sprzeczności ustaleń studium z ustaleniami planu, organ zauważył, że organem nadzoru nad działalnością gmin, w tym nad uchwałami jest wojewoda. Wojewoda [...] nie stwierdził nieważności uchwały w ramach sprawowanego nadzoru w trybie rozdziału 10 ustawy o samorządzie gminnym. Ponadto, nadal obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego Województwa [...], w zgodzie z którym stosownie do art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uchwalony został zaskarżony plan miejscowy. Za niezasadne organ uznał zarzuty skargi w zakresie sprzeczności ustaleń planu z ustaleniami studium, stwierdzając, że nie znajdują one oparcia w stanie faktycznym i prawnym sprawy. Organ podkreślił, że ustalenia studium określają wyłącznie zasady, propozycje i wskazania do zastosowania w treści planu miejscowego. Określenie klasy funkcjonalno-technicznej dla drogi w planie miejscowym wynika natomiast z warunków i wskazań zarządcy drogi na etapie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego oraz uzgodnień. Zgodnie z treścią ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., w obrębie ewidencyjnym Górki określono tereny przeznaczone pod drogi publiczne z określeniem klasy funkcjonalno-technicznej drogi oraz charakterystyczne parametry. Dla projektowanej drogi przyjęto klasę funkcjonalno-techniczną - droga główna (G). Na dzień uchwalenia studium, jak i planu miejscowego w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie przyjęto możliwość zastosowania klas dróg wojewódzkich G, Z i wyjątkowo klasy GP. W planie miejscowym osiedla Górki wskazano, że na terenie oznaczonym symbolami [...] (a nie jak opisano w skardze [...](a nie jak opisano w skardze [...].) przewiduje się realizację "projektowanego odcinka drogi wojewódzkiej nr [...]" w przebiegu zbieżnym z treścią ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. przyjętego uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] nr [...]w sprawie uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. (edycja II). Ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. w zakresie rozwiązań komunikacyjnych drogi nr [...] mają odzwierciedlenie w planie przestrzennego zagospodarowania województwa [...]. Według stanu na dzień uchwalenia studium w planie województwa ([...]) przewidziano sukcesywną i konsekwentną realizację układu dróg głównych i zbiorczych (G, Z) o wysokich parametrach technicznych na układzie dróg krajowych i wojewódzkich wraz z obwodnicami obszarów intensywnie zabudowanych, szczególnie na ciągach przeciążonych ruchem ciężkim i tranzytowym. W kolejnej edycji planu przestrzennego zagospodarowania województwa [...] (uchwała z dnia [...] nr [...]) w tekście także uwzględniono obwodnicę dla drogi wojewódzkiej nr [...] w Ł. z zaznaczeniem na rysunku planu pt. "Układ drogowy" o docelowej realizacji obwodnicy. Gmina, zatwierdzając plan miejscowy, stwierdziła zgodność ustaleń planu z ustaleniami studium w zakresie swojej właściwości z uwzględnieniem zasad i kierunków wyznaczonych przez studium. W zakresie właściwości zarządcy drogi, dokumenty planistyczne (studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. i plan miejscowy obrębu Górki) są podporządkowane wnioskom i uzgodnieniom właściwych organów wskazanych przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dodatkowo organ podkreślił, że nadanie kategorii "drogi wojewódzkiej" może nastąpić wyłącznie po jej wybudowaniu i w trybie przepisów art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Plan miejscowy nie ingeruje we władztwo zarządcy drogi poprzez wprowadzenie zapisu zawartego w § 9 pkt 3 ustaleń ogólnych planu. Zgodnie z procedurą uchwalania planu miejscowego, zarówno Zarząd Województwa [...], jak i Zarząd Dróg Wojewódzkich w Ł., zostały zawiadomione pismem z dnia 2 lutego 2005 r. o podjęciu uchwały nr [...] z dnia [...] o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. Ł., obejmującego obręb ewidencyjny [...] Zarząd Województwa [...] oraz Zarząd Dróg Wojewódzkich w Ł. uzgodniły przedłożony projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Ł., w obrębie ewidencyjnym [...].
Na rozprawie w dniu 28 września 2017 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i podniósł, że Sejmik Województwa [...] nie podjął uchwały o zaliczeniu spornej drogi nr [...] do kategorii drogi wojewódzkiej. Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę i wskazał, że sporna droga nr [...] nie została jeszcze wybudowana, natomiast uchwała o zaliczeniu drogi do określonej kategorii następuje po jej wybudowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Jak stanowi art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, z mocy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) - dalej "p.p.s.a.", obejmuje również akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane z zakresu administracji publicznej.
Sądy administracyjne nie działają jednak z urzędu lecz wyłącznie w sprawach zainicjowanych skargą legitymowanego do tego podmiotu. Postępowanie sądowoadministracyjne oparte jest bowiem na zasadzie skargowości.
Uprawnienie do wniesienia skargi na akt organu samorządu terytorialnego w ustawach ustrojowych przyznane zostało określonym tam podmiotom. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Dla odczytania terminu "każdy", użytego w celu określenia podmiotu uprawnionego do wniesienia skargi w trybie wskazanego przepisu, można pomocniczo posłużyć się art. 29 K.p.a. i uznać, że mieszczą się w tym pojęciu zarówno osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne (w tym organizacje samorządowe jak stanowi art. 5 § 2 pkt 5 K.p.a.) również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.
Mając powyższe na względzie uznać przyjdzie, że strona skarżąca (samorządowa osoba prawna) mieści się w analizowanym pojęciu "każdy", użytym w treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W dalszej kolejności wskazać należy, że podmiot, o którym mowa w ww. przepisie musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, a wniesienie przez niego skargi do sądu administracyjnego wymaga uprzedniego, bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa (według stanu prawnego na dzień wniesienia skargi).
Jak z powyższego wynika, skarga wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. w pierwszej kolejności obliguje sąd administracyjny do zbadania warunku formalnoprawnego - istnienia "uprzedniego, bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia".
Z przedstawionych Sądowi materiałów sprawy wynika jednoznacznie, że strona skarżąca wystąpiła z wezwaniem, o którym mowa w art. 101 ust. 1 in fine u.s.g., a organ nie udzielił na to wezwanie odpowiedzi.
W takim przypadku, warunkiem skuteczności skargi jest jej wniesienie w terminie 60 dni od dnia wezwania usunięcia naruszenia prawa, co w sprawie zostało spełnione.
Drugą niezbędną przesłanką wymaganą dla skuteczności skargi jest posiadanie przez stronę skarżąca legitymacji do jej wniesienia.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że legitymacja do zaskarżenia uchwał organów samorządów terytorialnych oparta na ochronie interesu publicznego przyznana bowiem została tylko organom nadzoru. Skarga złożona w trybie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru skargi powszechnej (actio popularis), zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r. sygn. akt OSK 1437/2004, wyrok NSA z dnia 4 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1627/11, wyrok WSA w Kielcach z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 488/13, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Sz 361/16 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnoszący skargę podmiot musi zatem wykazać się interesem prawnym lub uprawnieniem do jej wniesienia. Tytuł do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. wymaga nadto, by interes ten lub uprawnienie zostały już naruszone. O powodzeniu skargi przesądza wykazanie przez dany podmiot naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Naruszenie interesu musi odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Prawo do wniesienia skargi w powyższym trybie wiązać musi się z ustaleniem, że istnieje realny związek między zaskarżoną uchwałą a indywidualną sytuacją prawną skarżącego, innymi słowy treść skarżonej uchwały wpływać ma na jego sferę prawnomaterialną, aby uznać, że jest legitymowany do jej "zaczepienia" skargą sądowoadministracyjną (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2012 r. sygn. akt II OSK 1541/12, LEX nr 1379547; wyrok TK z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. SK 30/02, OTK 2003, nr 8A, poz. 84). Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę organu, a więc istnienie po jego stronie legitymacji procesowej, otwiera natomiast drogę do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi. Brak legitymacji procesowej nakazuje skargę odrzucić.
Strona skarżąca, zarówno w wezwaniu do usunięcia prawa, jak i w skardze do sądu przedstawiła argumentację, zgodnie z którą zaskarżona uchwała narusza interes Województwa [...], bowiem właściciele nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie pod budowę drogi wojewódzkiej nr [...] będą domagać się, zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne.
Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia strony skarżącej nie sposób uznać, aby wykazała ona, że jej interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zapisami przedmiotowej uchwały.
Przede wszystkim, okoliczności powołane w skardze sugerują pewien stan zagrożenia na skutek realizacji zapisów uchwały. Tymczasem przepis art. 101 ust. 1 u.s.g., co już zostało wspomniane, nie przyznaje legitymacji skargowej podmiotom, których interesy prawne lub uprawnienia są dopiero zagrożone naruszeniem w wyniku wejścia w życie postanowień aktu prawa miejscowego. Możliwość wystąpienia przez właścicieli działek przeznaczonych pod budowę drogi wojewódzkiej jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, przy czym związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi istnieć w dacie wniesienia skargi, a nie w przyszłości. Ponadto, związek ten musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków. Zaskarżona uchwała w związku z uwzględnieniem projektowanej drogi wojewódzkiej wprost takich obowiązków nie nakłada.
Co więcej, obawa strony skarżącej co do konieczności wypłaty odszkodowań za wydzielone pod projektowaną drogę odszkodowania nie może stanowić nadto uzasadnienia naruszenia jej interesu prawnego, bowiem jak wskazuje art. 44 ust. 3 u.p.z.p. sprawy związane z kosztami wprowadzenia ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego województwa do planu miejscowego oraz zwrotu wydatków na odszkodowania, a także kwoty przeznaczone na pokrycie zwiększonych kosztów realizacji zadań gminnych są ustalane w umowie zawartej pomiędzy marszałkiem województwa a wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta. Spory powstałe na tym tle rozpatrują sądy powszechne (art. 44 ust. 3 u.p.z.p.). Kwestie wydatków na ewentualne odszkodowania nie znajdują zatem odzwierciedlania w zapisach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a tym samym nie mogą stanowić podstawy do ich kwestionowania.
Wobec powyższego trudno uznać, aby strona skarżąca wskazała na naruszenie obowiązującej w dacie uchwalania planu normy prawa materialnego, której naruszenie uzasadniłoby wniesienia skargi do tutejszego Sądu. Źródła interesu prawnego strony skarżącej nie sposób doszukać się chociażby w przepisach prawa cywilnego. Na dzień wniesienia skargi strona nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości przeznaczonych pod budowę drogi wojewódzkiej, a przynajmniej nie wynika to z akt sprawy czy wyjaśnień stron postępowania. Zmiany własnościowe tych terenów będą miały miejsce prawdopodobnie dopiero po przeprowadzeniu procedury wywłaszczeniowej.
Podsumowując wskazać należy, że wyjaśnienia strony skarżącej zawarte w skardze jak i wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa mogą wskazywać co najwyżej na istnienie interesu faktycznego po stronie skarżącej. Interes faktyczny nie tworzy jednak legitymacji procesowej, nie podlega prawnej ochronie i w świetle art. 101 u.s.g. nie daje możliwości skorzystania z uprawnienia do zainicjowania kontroli sądowej zaskarżonej uchwały.
Mając te wszystkie okoliczności na względzie, wobec braku wykazania przez Województwo [...] naruszenia interesu prawnego na skutek uchwalenia zaskarżonej uchwały Sąd, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. i § 3, orzekł o odrzuceniu skargi.
O zwrocie nadpłaconego wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 225 p.p.s.a.
ms
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło