II SA/Łd 264/25

Dnia 8 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Asesor WSA Beata Czyżewska Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 roku sprawy ze skargi S. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2025 roku nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat M.Z. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. dc Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 24 lutego 2025 r., nr DSE3.513.D660.2024.9.K0918 - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572), dalej jako "k.p.a." oraz art. 5 w zw. z art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U.2024.906), dalej jako "ustawa" - po rozpoznaniu wniosku S.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 19 grudnia 2024 r., nr DSE3.513.D660.2024.5.K1063 o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Jak wynika z akt administracyjnych, S.B. wniósł o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie przepisów ustawy. Organ prowadząc postępowanie w pierwszej instancji, w szczególności zwrócił się do Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej o przekazanie informacji o treści zgromadzonych dokumentów dot. wnioskodawcy. W odpowiedzi z dnia 22 października 2024 r. Instytut Pamięci Narodowej poinformował, że odnaleziono jedynie kartę paszportową z kartoteki paszportowej Biura Paszportów MSW oraz akta paszportowe, które nie zawierają informacji o spełnieniu warunków określonych w art. 2 i 3 ustawy, tym samym nie potwierdzają doznanych represji ani działalności opozycyjnej. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia 19 grudnia 2024 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy. Strona nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym jednak nie podniosła żadnych nowych okoliczności ani też wraz z nim, nie przesiała nowych dowodów, potwierdzających opozycyjną działalność lub doznane represje z przyczyn politycznych. Pismem z dnia 10 stycznia 2025 r. organ wezwał stronę o przesłanie dowodów potwierdzających doznanie represji politycznych w szczególności polegających na powołaniu do odbycia służby wojskowej jak również wskazania dowodów potwierdzających działalność opozycyjną. W odpowiedzi S.B. wskazał, iż nie udało mu się znaleźć żadnych dodatkowych dowodów dotyczących jego represji. Po powiadomieniu strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i pouczeniu o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 24 lutego 2025 r. utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję z dnia 19 grudnia 2024 r. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania konstatując, iż wnioskodawca nie spełnił przesłanek określonych w art. 2 ani art. 3 ustawy. Cytując treść art. 2 i 3 ustawy organ stwierdził, że wnioskodawca nie udowodnił okoliczności prowadzenia działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy. Jako podstawę do przyznania statusu opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wnioskodawca wskazał, że w latach 1979-1981 pełnił przymusową pracę zastępczą dla służby wojskowej w Zakładach Farmaceutycznych "Polfa" w P., od 1979 r. należał do związku zawodowego "Solidarność" i miał w związku z tym odnieść represje ze strony władz komunistycznych. Wnioskodawca brał aktywny udział w manifestacjach, apelach i protestach. Z uwagi na swoje problemy zdrowotne i brak możliwości powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej, został zastępczo wcielony do pracy. Wnioskodawca wskazywał także na inwigilację jaką miała wobec niego zastosować milicja, że był ośmiokrotnie wzywany na posterunek, gdzie odbywały się przesłuchania i gdzie został dwa razy pobity. Analiza powyższych okoliczności dokonana w oparciu o zebrany materiał dowody - zdaniem organu - nie prowadzi do wniosku, iż wnioskodawca prowadził działalność w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, przez co najmniej 12 miesięcy, o której w art. 2 ustawy. Jak wyjaśnił organ, działalność określona w art. 2 ustawy to nie jakikolwiek przejaw aktywności stanowiącej o braku akceptacji dla zastanego stanu rzeczy, a ukierunkowana i prowadzona w ramach zorganizowanych struktur lub w ścisłej współpracy z nimi zakazana działalność na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, trwająca co najmniej 12 miesięcy. Wraz z wnioskiem o przyznanie statusu wnioskodawca przedstawił jedynie swój życiorys oraz wykaz okresów zatrudnienia. Na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.B. złożył świadectwo pracy, z którego wynika, że od 1 sierpnia 1979 r. do 31 lipca 1981 r. pełnił zastępczą służbę wojskową na stanowisku stolarza w P. Zakładach Farmaceutycznych "Polfa" SA, co jednak - zdaniem organu - nie potwierdza prowadzenia nielegalnej działalności opozycyjnej po 13 grudnia 1981 r. w ramach struktur zorganizowanych lub we ścisłej współpracy z nimi. Organ zaakcentował również, że w preambule ustawy wskazano, że: "Uznając szczególne zasługi dla Polski tych jej obywateli, którzy w latach 1956-1989 z narażeniem własnego życia, wolności, majątku lub praw pracowniczych angażowali się w działalność antykomunistyczną zmierzającą do odzyskania suwerenności i niepodległości Ojczyzny lub byli z tych powodów represjonowani, uchwala się, co następuje". Z samej preambuły wynika, że nie każda działalność, choćby była działalnością zasługującą na uznanie, może zostać potraktowana jako działalność opozycyjna. Ustawodawca wprost wskazał, że chodzi o działalność, którą można określić mianem "szczególnych zasług" prowadzoną "z narażeniem własnego życia, wolności, majątku lub praw pracowniczych". Jak następnie podkreślił organ, dowodów na działalność opozycyjną wnioskodawcy nie przyniosła także kwerenda przeprowadzona w zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej, jak również nie wynika to z innych zgromadzonych w toku postępowania dokumentów. W związku z tym organ ocenił, że brak jest podstaw do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej wnioskodawcy. W ocenie organu wnioskodawca nie przedstawił również dowodów na okoliczność podlegania represjom w rozumieniu art. 3 ustawy. Wnioskodawca, jak wynika z akt, był powołany do odbycia zastępczej służby wojskowej. Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy, osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W świetle powyższego organ powinien wziąć pod uwagę dwa elementy, które muszą wystąpić łącznie, tj. działalność strony na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, a także skutki takiej aktywności. Za osobę represjonowaną z powodów politycznych może być bowiem uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wyszczególnionymi w art. 3 pkt 2 ustawy wyłącznie z powodów politycznych, a więc w wyniku działalności politycznej. Wobec braku wykazania, że wnioskodawca prowadził działalność opozycyjną, która mogłaby być przyczyną powołania go do odbycia służby wojskowej brak jest podstaw do uznania, że został on w sposób represyjny wcielony do wojska. Wnioskodawca w momencie rozpoczęcia służby miał 23 lata i był w wieku poborowym. Same zapewnienia o przyczynach wcielenia do służby wojskowej - w ocenie organu - nie są wystarczającym dowodem do uznania podnoszonych okoliczności. Strona poza własnym oświadczeniem nie przedłożyła jakichkolwiek dowodów mogących potwierdzić represje. Jakkolwiek oświadczenie strony może być dowodem w sprawie, to jednak jego wiarygodność podlega ocenie na zasadach ogólnych, a więc gdy oświadczenie strony nie zostało zweryfikowane żadnym z dowodów wskazanych w sprawie, nie może ono stanowić wyłącznej podstawy do wydania merytorycznej decyzji i budzić musi uzasadnione wątpliwości co do trafności jego oceny. Organ nie zanegował faktu powołania wnioskodawcy do służby wojskowej, jednak w materiale zgromadzanym w sprawie brak jest dowodów na fakt, aby powołanie nastąpiło z przyczyn określonych w art. 3 pkt 2 ustawy. Wnioskodawca nie przedstawił dowodów, że powołanie do służby wojskowej miało związek z działalnością na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Dowodów takich nie dostarczyła także kwerenda przeprowadzona w zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej. Wnioskodawca w toku postępowania podnosił, że został pobity na posterunku milicji. Odnosząc się do tej kwestii organ zaznaczył, że zgodnie z art. 3 pkt 3a ustawy, osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r., brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, i w związku z tym, na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni. Z zacytowanego przepisu wynika, iż żeby móc przyznać status osoby represjonowanej z powodów politycznych wszystkie ww. przesłanki muszą wystąpić łącznie tj. rozstrój zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, na skutek działania organów bezpieczeństwa państwa, musi być konsekwencją uczestnictwa w wystąpieniu wolnościowym. Wnioskodawca w żaden sposób nie udowodnił ani prowadzone postępowanie nie wykazało uczestnictwa w wystąpieniu wolnościowym, a nadto wnioskodawca nie udokumentował uszczerbku na zdrowiu na okres dłuższy niż 7 dni. W aktach sprawy brak również dowodów na zatrzymanie wnioskodawcy na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, co mogłoby być podstawą do potwierdzenia statusu osoby represjonowanej. S.B. wskazywał, że był inwigilowany. Jednak, zgodnie z art. 3 pkt 3b ustawy, osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r., brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, i w związku z tym była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia. By móc przyznać status osoby represjonowanej z powodów politycznych wszystkie ww. przesłanki muszą wystąpić łącznie tj. uczestnictwo w wystąpieniu wolnościowym, inwigilacja oraz podjęcie bezprawnego działania na szkodę danej osoby. Tymczasem wnioskodawca nie udokumentował uczestnictwa w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce oraz nie wykazał by podjęto wobec niego inwigilację, a także bezprawne działania na jego szkodę. Kilkukrotne wezwanie na posterunek milicji - zdaniem organu - nie może zostać uznane za inwigilację w rozumieniu ww. przepisu. Jak napisał organ, przepisy ustawy enumeratywnie wskazują tytuły z jakich strona może ubiegać się o potwierdzenie przedmiotowego statusu co uniemożliwia organowi rozszerzenia grupy podmiotów, którym taki status może zostać nadany. Za osobę represjonowaną może być uznana jedynie taka osoba, która spotkała się z dolegliwościami wymienionymi w art. 3 ustawy i nastąpiło to z powodów politycznych. Przepisy ustawy ściśle określają zasady potwierdzania tego statusu nie dopuszczając w tym zakresie jakiegokolwiek uznania administracyjnego. Tym samym organ jest związany ich treścią i nie może odstąpić od ich stosowania biorąc pod uwagę inne przyczyny niż przewidziane w przepisach ustawy. Innymi słowy, tylko te zdarzenia, które zostały wymienione w cytowanych przepisach, mogą spowodować uznanie, że dana osoba była działaczem opozycji antykomunistycznej lub była represjonowana z przyczyn politycznych. Żadne inne zdarzenia, okoliczności i kłopoty nie mogą zatem być uznane za działalność antykomunistyczną lub represję w rozumieniu ustawy, chociażby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanej stanowiły one dużą dolegliwość. Końcowo organ skonstatował, że zgodnie z ustawą, Szef Urzędu potwierdza status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie udokumentowanego wniosku strony. Nie ulega wątpliwości, że to na organie administracji spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Nie oznacza to jednak, że organ ma obowiązek poszukiwania "do skutku" dowodów potwierdzających zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony. Nałożenie na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia jednak strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku, co dotyczy zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. W trakcie prowadzonego postępowania - jak zauważył organ - wnioskodawca był wielokrotnie wzywany do przedłużenia dowodów, jak i miał możliwość złożenia wniosków dowodowych. Organ we własnej właściwości dokonał sprawdzenia w internetowej bazie danych projektu: "Encyklopedia Solidarności" prowadzonego przez IPN, ale nie odnalazł biogramu, ani innych informacji na temat wnioskodawcy. Jest to najobfitsze źródło wiedzy o polskiej opozycji antykomunistycznej lat 1976-1989 prezentujące ok. 4 800 biogramów osób, które prowadziły walkę z systemem komunistycznym. Ponadto organ dokonał sprawdzenia w innych publicznie dostępnych źródłach m.in. w Słowniku "Niezależni dla Kultury 1976 - 1989", w Biuletynie Informacji Publicznej IPN czy liście osób odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności. Konkludując Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych napisał, że wnioskodawca nie wykazał, ani w toku postępowania nie udało się ustalić, by prowadził działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 ustawy lub podlegał którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 ustawy. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze S.B. podkreślił, że swoim świadectwem pracy niezbicie wykazał, że został przymusowo i wbrew własnej woli wcielony do zastępczej służby wojskowej na okres 2 lat. Z tego powodu skarżący - jak wskazał - wypełnił znamiona art. 3 pkt 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Adw. M.Z., pełnomocnik skarżącego z urzędu w piśmie z dnia 5 września 2025 r. oświadczyła, że w całości podtrzymuje dotychczasowe stanowisko, zajmowane przez skarżącego i wnosi o uwzględnienie jego skargi. W ramach uzupełnienia skargi autorka pisma zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niepodjęciu przez organ dostatecznych działań zmierzających do zweryfikowania twierdzeń skarżącego poprzez m.in. ustalenie statusu skarżącego jako członka NSZZ "Solidarność", a także czynności podejmowanych w ramach jego członkostwa, polegających m.in. na udziale w demonstracjach, apelach i protestach, polegających chociażby na zwróceniu się do krajowych oraz lokalnych struktur NSZZ "Solidarność" o nadesłanie niezbędnych informacji, ewentualnie zwróceniu się z prośbą o wskazanie miejsca, w którym możliwym będzie odnalezienie stosownych informacji, a także niezwróceniu się do byłego pracodawcy skarżącego tj. P. Zakładów Farmaceutycznych Polfa S.A. (obecnie: Adamed Pharma S.A.) celem podjęcia próby uzyskania informacji o charakterze pracy wykonywanej przez S.B. w latach 1979-1981 r. oraz niepodjęciu próby pozyskania dokumentów dotyczących skarżącego z Archiwum Państwowego w [...]., co wynikało z bezzasadnego i niemającego oparcia w przepisach przyjęcia, że organ nie jest zobowiązany do poszukiwania dowodów na potwierdzenie tez wnioskodawcy i że dowody te musi samodzielnie dostarczyć wnioskodawca, podczas gdy z samej tezy przepisu art. 7 k.p.a. wynika wniosek odmienny, a mianowicie, że organy obowiązane są dążyć do prawdy obiektywnej, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, także z urzędu. Opierając się na wskazanych zarzutach pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia 19 grudnia 2024 r. w całości i o zobowiązanie przez Sąd organu do wydania w terminie 30 dni decyzji potwierdzającej status skarżącego jako działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Pełnomocnik nadto wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, według norm przepisanych oświadczając, że koszty te nie zostały one zapłacone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. W sprawie organ stwierdził, że skarżący nie spełnił przesłanek określonych w ustawie, bowiem nie wykazał ani w toku postępowania nie ustalono, by prowadził działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 ustawy lub podlegał którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 ustawy. Wskazane przez stronę wydarzenia, których doświadczył, nie są represjami zawartymi w art. 3 ustawy. Z kolei w ocenie skarżącego, organ wadliwie zebrał materiał dowodowy nie uwzględniając okoliczności dowodzących jego represjonowania. Wypada także skonstatować, iż materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ustawy, co nie pozostaje przedmiotem kontrowersji. W pierwszej kolejności należy dostrzec, że zarówno nie każda - zwłaszcza w rozumieniu potocznym - działalność opozycyjna, jak i nie każda represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest przez ustawodawcę uznawana jako podlegająca ustawie, a w konsekwencji uprawniająca do ubiegania się o status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej. Status "działacza opozycji antykomunistycznej" został uregulowany w art. 2 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W ocenie Sądu, analiza zarówno wniosku skarżącego oraz przedstawionej przez niego dokumentacji, jak i zebranych w toku postępowania akt przez organ, nie pozostawia wątpliwości, że w sprawie nie wystąpiły podstawy do uznania skarżącego za działacza opozycji antykomunistycznej. Powyższa okoliczność nie jest również kwestionowana przez skarżącego w treści skargi. Drugą kategorię osób wskazanych w ustawie stanowią "osoby represjonowane z powodów politycznych", które to pojęcie definiuje art. 3 ustawy. Skarżący podstawy do uznania go za osobę represjonowaną z powodów politycznych upatrywał w kilku zdarzeniach. W toku postepowania wskazywał na wcielenie do przymusowej pracy zastępczej, czyli zastępczej służby wojskowej. Jednak, jak sam skarżący napisał, zastępcza służba wojskowa powodowana była jego złym stanem zdrowia. Pomijając nawet tą okoliczność należy dostrzec, że zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy, osobą represjonowaną jest osoba, która przez określony czas pełniła zasadniczą lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Z przepisu art. 3 pkt 2 ustawy niezbicie wynika, że służba wojskowa miała być realizowana w ramach ćwiczeń wojskowych. Skarżący tymczasem pełnił zastępczą służbę wojskową pracując na stanowisku stolarza w P. Zakładach Farmaceutycznych Polfa SA. Już z tej przyczyny, wspomniana służba wojskowa nie uprawnia do uznania skarżącego za osobę represjonowaną. Ponadto, w toku postępowania nie została potwierdzona okoliczność, że skarżący został powołany do wspomnianej służby z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Skarżący w toku postępowania wskazywał także, że brał udział w manifestacjach, apelach i protestach, był ośmiokrotnie wzywany na posterunek milicji w celu przesłuchania, dwukrotnie został pobity, a ponadto był inwigilowany. Z art. 3 pkt 3 ustawy wynika, że udział w określonym wystąpieniu wolnościowym musi być połączony z określonym działaniem wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa i będącą jego wynikiem śmiercią lub uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia na czas dłuższy niż 7 dni. Dokumenty załączone do akt administracyjnych, a także argumentacja skarżącego podnoszona zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w treści skargi nie potwierdzają, że na skutek któregokolwiek pobicia na posterunku milicji skarżący doznał rozstroju zdrowia na czas dłuższy niż 7 dni. Ponadto, ustalenia organu administracji nie wskazują na to by ewentualna inwigilacja była podjęta przez organy bezpieczeństwa państwa, a nadto żeby wobec skarżącego podjęto bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia. Konstatując powyższe uwagi należy wskazać, że dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych, na które składają się - z jednej strony - oświadczenia skarżącego i przedłożone przez niego dokumenty, a - z drugiej - dokumenty pozyskane przez organ w toku postępowania wyjaśniającego, nie potwierdzają, żeby skarżący był działaczem opozycji antykomunistycznej (w rozumieniu art. 2 ustawy), a ponadto by był osobą represjonowaną (zgodnie z art. 3 ustawy). Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez pełnomocnika z urzędu w piśmie z dnia 5 września 2025 r. uwydatnić należy, że postępowanie w sprawie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej wszczyna się, co do reguły, na wniosek osoby ubiegającej się o ten status. To ta osoba ma dołączyć do wniosku dowody potwierdzające spełnienie oznaczonych w przepisach przesłanek. Wprawdzie obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej spoczywa na osobie zainteresowanej, jednakże nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) oraz do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Z powyższych zasad wynika, że jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy podjąć czynności procesowe zmierzające do jego uzupełnienia. Organ jest zatem zobowiązany do podejmowania czynności zmierzających do ustalenia okoliczności istotnych w sprawie, niemniej nie ma on obowiązku czynienia tych ustaleń - jak trafnie zauważył organ - "do skutku". Organ nie może szukać dowodów niejako w próżni, nie wiedząc jakich i gdzie - na okoliczności nawet nie uprawdopodobnione i nie wskazane przez stronę (vide: wyroki NSA z dnia: 8 lipca 2025 r., III OSK 281/25; 19 czerwca 2024 r., III OSK 2353/22, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). W ocenie Sądu, organ prawidłowo przyjął, że przedstawione przez skarżącego okoliczności nie mogą prowadzić do uwzględnienia jego wniosku i potwierdzenia żadnego ze statusów wynikających z ustawy. W świetle okoliczności wynikających z oświadczeń skarżącego i przedłożonych przez niego dokumentów, organ administracji podjął wystarczające oraz właściwe działania, zmierzające do zweryfikowania okoliczności podnoszonych przez skarżącego. Zebrany w sprawie dodatkowy materiał dowodowy nie wykazał prowadzenia przez skarżącego działalności określonej w przepisach ustawy. Sąd w pełni zgadza się z ustaleniami Szefa Urzędu, który obiektywnie i wyczerpująco dążył do zweryfikowania okoliczności podnoszonych przez stronę. Sam rezultat tych działań - niewątpliwie sprzeczny z oczekiwaniami skarżącego - nie może oznaczać, że organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), czy zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Poczucie osobistej krzywdy, doznanej traumy, cierpienia, utrudnień życiowych w tamtym czasie nie zostały uznane przez ustawodawcę za przesłankę umożliwiającą uzyskania któregokolwiek ze statusów określonych w ustawie. Ustosunkowując się w szczególności do argumentacji pełnomocnika z urzędu należy dostrzec, że Szef Urzędu podjął w sprawie wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego dokonując m.in. sprawdzenia skarżącego w internetowej bazie danych projektu "Encyklopedia Solidarności" prowadzonego przez Instytut Pamięci Narodowej, a także zwracając się do tego Instytutu z wnioskiem o przeprowadzenie kwerendy archiwalnej. W "Encyklopedii Solidarności" nie odnaleziono biogramu ani informacji na temat skarżącego. Informacji na temat skarżącego nie przyniosła także przeprowadzona kwerenda w zasobach archiwalnych IPN. Wobec tego, jako zbędne należy ocenić ewentualne działania polegające na zwróceniu się do krajowych lub lokalnych struktur NSZZ "Solidarność" o nadesłanie niezbędnych informacji. Rekapitulując Sąd uznał działanie organu administracji w przedmiotowej sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się również naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości. O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu Sąd postanowił w punkcie drugim wyroku na podstawie § 3, § 4 ust. 3 i § 23 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U.2024.763 ze zm.) oraz art. 250 § 1 p.p.s.a. IS