II SA/Łd 268/08

Dnia 8 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2008 roku sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku oddala skargę. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Prezydent Miasta Ł. – działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 roku Nr 98 poz. 1071 ze zm., cytowanej dalej jako kpa); art. 3 pkt 2, art. 4, art. 5 ust. 1 i 3, art. 6, art. 8, art. 14, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz Zarządzenia Nr 803/V/07 Prezydenta Miasta Ł. z dnia 20 czerwca 2007 roku w sprawie upoważnienia pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. do prowadzenia postępowania w sprawie świadczeń rodzinnych, a także do wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach - odmówił przyznania A.B. prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dzieci K.B. i M.B., w okresie zasiłkowym od dnia 1 września 2007 roku. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji ustalił, iż w 2006 roku łączny dochód netto rodziny wyniósł: 20.307,87 zł, w tym dochód wynikający z zaświadczenia z Urzędu Skarbowego: 15.751,31 zł; kwota zaliczki alimentacyjnej: 4.080,00 zł; kwota alimentów wyegzekwowana przez komornika: 476,56 zł. Wobec powyższego miesięczny dochód rodziny wyniósł: 1692,32 zł., a w przeliczeniu na osobę 564,11 zł i przekracza próg dochodowy tj. 504 zł, w związku z czym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożyła A.B.. W uzasadnieniu swego odwołania podniosła, iż obecnie dopuszcza się przekroczenie dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu pod warunkiem, że zasiłek rodzinny przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Nadto brak jest podstaw do przyjęcia, że do dochodu rodziny należy wliczyć wysokość otrzymanych w 2006 roku alimentów. Odwołująca się podniosła również, iż niezasadne było zaliczenie do dochodów rodziny za rok 2006 nagrody jubileuszowej, która wyniosła kwotę 3.360 zł. Spowodowało to bowiem zawyżenie dochodów co w rezultacie skutkowało odmową przyznania zasiłku rodzinnego. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 2, art. 6, art. 14, 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych; § 1, § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 roku w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2006 roku, Nr 130, poz. 903) – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji właściwie przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Ustawodawca wyraźnie bowiem określił warunki przyznania świadczeń rodzinnych, zasady ich wypłaty oraz wysokość, wobec tego organ I instancji i organ odwoławczy nie mogą w sposób uznaniowy, z pominięciem przepisów ustawy orzec o przyznaniu stronie zasiłku rodzinnego, dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, jeśli to nie wynika z przepisów prawa. Organ II instancji uznał, iż decyzja o odmowie przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami jest prawidłowa, odpowiednia do treści wszystkich dokumentów zebranych w aktach sprawy i unormowań prawnych dotyczących świadczeń rodzinnych. Organ II instancji podniósł również, iż przekazane skarżącej alimenty na rzecz dzieci w kwocie 476,56 zł traktować należy jako jej dochód. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych przez dochód należy także rozumieć inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w tym min. alimenty na rzecz dzieci. A.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję. W swoim środku zaskarżenia podniosła, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciami organów administracji. W ocenie skarżącej spełnia ona wymagania do przyznania jej zasiłku rodzinnego W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wniosło o jej oddalenie. W dniu 4 lipca 2008 roku w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zostało przedłożone pełnomocnictwo córki skarżącej – K.B. upoważniające A.B. do reprezentowania jej córki przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w kpa lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa materialnego lub też przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Przed przejściem do rozważań natury merytorycznej w pierwszej kolejności podkreślić należy, iż – pomimo uzyskania w trakcie postępowania administracyjnego przez córkę skarżącej K.B. pełnoletniości – A.B. była podmiotem uprawnionym do ewentualnego uzyskania świadczenia rodzinnego. Zauważyć bowiem wypada, iż w myśl art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się. Z uwagi na fakt, iż córka A.B. nie jest osobą uczącą się w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych (pozostaje na utrzymaniu jednego z rodziców – art. 3 pkt 12 i 13 ustawy o świadczeniach rodzinnych) beneficjentem tegoż świadczenie mogła być jedynie skarżąca (por. A. Korcz, W. Maciejko, Świadczenia rodzinne. Komentarz., Warszawa 2007, s. 143 i 144). Niezależnie jednak od powyższego w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki, które uzasadniałyby przyznanie skarżącej świadczenia rodzinnego. Zauważyć wszak wypada, iż w postępowaniu o przyznanie świadczeń rodzinnych organy administracji publicznej obowiązane są w pierwszej kolejności do ustalenia, czy ubiegający się o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz określonych dodatków do tego zasiłku spełnia kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z przepisu tego wynika, że w przypadku, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie (uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy - art. 3 pkt 2 tej ustawy) przekracza kwotę 504 zł (o kwotę większą niż 48 zł - art. 5 ust. 3 tej ustawy), właściwy organ obowiązany jest odmówić przyznania świadczenia. Podstawę do wyliczenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie, w przypadku, gdy wnioskodawca uzyskuje przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych (art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych), stanowi dołączone do wniosku o zasiłek rodzinny zaświadczenie wydane przez właściwy urząd skarbowy (art. 23 ust. 4 pkt 1 tej ustawy). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. w oparciu o powyższe przepisy prawidłowo ustalił, iż dochód A. B. uzyskany w 2006 roku wyniósł 20.307,87 zł, co w przeliczeniu na miesiąc daje kwotę 1692,32 zł. Miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie (3 osoby) opiewa zatem na kwotę 564,11 zł. Kwota ta jest niewątpliwie wyższa od kwoty progu dochodowego, obliczonego z uwzględnieniem art. 5 ust. 1 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych (504 + 48 zł = 552 zł). Zauważyć przy tym należy, że organy administracji prawidłowo przyjęły, iż do dochodu skarżącej za rok 2006 należy wliczyć wyegzekwowane i przekazane alimenty w wysokości 476,56 zł. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy zgodnie bowiem z art. 3 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach rodzinnych przez dochód należy rozumieć także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w tym min. alimenty na rzecz dzieci. Bez znaczenia przy tym pozostaje okoliczność za jaki okres były egzekwowane alimenty. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd, wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2006 roku (sygn. akt I SA/Wa 403/06, Lex nr 209725), iż przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w precyzyjny sposób określają jak ustala się dochód rodziny i o jakie należności winien być pomniejszony. Powyższe przepisy określają, że chodzi o dochód uzyskany w roku poprzedzającym złożenie wniosku o świadczenie rodzinne, nie precyzując jednak w jakim okresie prawo do niego powstało. Nawet zatem gdyby uzyskane przez skarżącą w 2006 roku alimenty egzekwowane były za lata poprzednie, nie miałoby to znaczenia w niniejszej sprawie. Ustawodawca bowiem w sposób kategoryczny określił warunki i sposób ustalania prawa do świadczeń rodzinnych i w tym zakresie nie dopuścił żadnych odstępstw. Bez znaczenia również pozostaje okoliczność w jaki sposób (na jakie cele) skarżąca wydatkowała uzyskany w 2006 roku dochód. Zasadniczą bowiem kwestią jest to jaka była wysokość tego dochodu, od niej bowiem ustawa o świadczeniach rodzinnych uzależnia przyznanie świadczenia rodzinnego. Pamiętać jednocześnie należy, iż przyznawanie zasiłków rodzinnych nie należy do uznania organu administracji, a uzależnione jest od spełnienia warunków określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych i nie jest możliwe przyznanie zasiłku, gdy warunki te nie są spełnione (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2005 roku, sygn. akt I SA/Wa 1381/04, Lex nr 191823). Wobec powyższego należało uznać, że organy obu instancji zasadnie odmówiły przyznania A.B. wnioskowanych świadczeń rodzinnych na dzieci. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uznając iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. A.K.