II SA/Łd 269/15

WyrokWSA w Łodzi2015-07-21

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Grzegorz Szkudlarek, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samowolnie ułożone na sobie bloczki betonowe, połączone wpustami montażowymi, stanowią budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, nawet jeśli nie są trwale związane z gruntem ani ze sobą zaprawą?
Ratio decidendi
Samowolnie ułożone na sobie bloczki betonowe, tworzące konstrukcje o znacznych wymiarach i masie, stanowią budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, niezależnie od metody ich wykonania, braku trwałego połączenia z gruntem czy ze sobą zaprawą. O kwalifikacji obiektu jako budowli decyduje jego wielkość, konstrukcja, przeznaczenie oraz względy bezpieczeństwa, a nie sposób jego posadowienia. Obiekty te, wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlegają nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jeśli nie zostaną zalegalizowane.
Stan faktyczny
W sprawie skarżący T. J. i S. J. zostali zobowiązani do rozbiórki trzech ścian oporowych z bloczków betonowych, zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący twierdzili, że bloczki te są jedynie materiałami budowlanymi składowanymi na potrzeby własnej inwestycji i nie stanowią budowli, ponieważ nie są trwale związane z gruntem ani ze sobą. Organy administracji uznały jednak, że ze względu na wymiary, masę i sposób ułożenia bloczków, konstrukcje te stanowią budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, a ponieważ nie zostały zalegalizowane, podlegają nakazowi rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2015 roku przy udziale --- sprawy ze skargi T. J. i S. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ścian oporowych oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 267 z późn. zm.) – w skrócie: "K.p.a." – oraz art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm.) – powoływanej także jako: "Prawo budowlane" lub "ustawa" – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...], nr [...], którą nakazano T. J. i S. J. wykonać rozbiórkę ścian oporowych z bloczków betonowych na działce nr 1232/8 w m. S., zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że wnioskiem z dnia 14 maja 2014r. M. P. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. "o sprawdzenie obiektów budowlanych na działce nr 1232/8 w miejscowości S. należących do Państwa T. i S. J.". Kolejnym pismem z dnia 9 czerwca 2014r. M. P. sprecyzował swoje żądanie i wniósł o "sprawdzenie legalności powstania i użytkowania obiektów budowlanych usytuowanych na działce nr 1232/8 w miejscowości S.". W związku z powyższym w dniu 21 lipca 2014r. organ I instancji przeprowadził oględziny na ww. nieruchomości, w toku których stwierdzono wykonanie 3 ścian oporowych z bloków betonowych. Pierwsza ściana oporowa usytuowana w odległości 3,5m od ogrodzenia międzyposesyjnego z działką 1232/4. Ściana oporowa wykonana została z bloków żelbetowych o wym. 0,7 x 0,7x 1,4m, które zostały ustawione bezpośrednio na utwardzeniu działki. Ściana oporowa ma długość 13,5m i wysokość 2,8m. Druga ściana oporowa usytuowana przy wiacie magazynowej. Ściana oporowa wykonana została z bloków żelbetowych o wymiarach jw., ustawionych bezpośrednio na utwardzeniu działki. Ściana oporowa ma długość 11,35m i wysokość 2,1m. Trzecia ściana oporowa usytuowana w odległości 1,3m od ogrodzenia międzyposesyjnego z działką 1232/7. Ścianka oporowa wykonana została z bloków żelbetowych o wymiarach jw. ustawionych bezpośrednio na utwardzeniu działki. Bloki ścian oporowych ustawione zostały jeden na drugim i połączone poprzez wpusty montażowe. Brak fundamentów i trwałego połączenia bloków zaprawą. Przy ścianach oporowych składowany jest węgiel. T. i S. J. oświadczyli, że są inwestorami wykonania ścian oporowych z bloków żelbetowych i że powstały one w 2014r. Inwestorzy oświadczyli, że nie mają żadnego dokumentu legalności na wykonanie tych ścian. Oświadczyli ponadto, że bloki ścian nie są trwale połączone i że można je dowolnie przestawiać. Do protokołu z oględzin dołączono szkic sytuacyjny. Pismem z dnia 5 sierpnia 2014r. T. i S. J. oświadczyli, iż organ nadzoru budowlanego mylnie przyjął produkowane przez nich bloczki betonowe za ściany oporowe. Inwestorzy wyjaśnili, że bloczki betonowe są składowane na potrzeby własnej nowej inwestycji, a sposób ich składowania na ich działce nie powinien nikomu przeszkadzać. Kontynuując postępowanie w dniu 18 sierpnia 2014r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., na mocy art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wydał postanowienie nr [...], którym zobowiązał T. i S. J. do przedłożenia w terminie do dnia 30 listopada 2014r. dokumentów związanych z budową ścian oporowych z bloczków betonowych na działce nr 1232/8 w m. S. zrealizowaną bez wymaganego pozwolenia na budowę: 1) zaświadczenie Wójta Gminy S. o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy lub ostateczną decyzję o warunkach zabudowy w przypadku braku planu; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, w szczególności: 3 egz. projektu budowlanego uwzględniającego doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z warunkami technicznymi, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, a także oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po bezskutecznym upływie zakreślonego terminu, organ I instancji, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego oraz art. 104 K.p.a. wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...]. Dalej organ II instancji wskazał, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji T. i S. J. zarzucili błędną wykładnię prawa oraz niepoprawne zastosowanie art. 3 pkt 3 w zw. z art. 28 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że bloczki żelbetonowe ułożone jeden na drugim na gruncie, bez żadnego fundamentu czy innej formy związania z gruntem oraz niezwiązane z żadną zaprawą, czy też innym spoiwem pomiędzy sobą stanowią budowlę, a w szczególności stanowią konstrukcję oporową. Odwołujący podnieśli, iż twierdzenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., że ww. ułożone luźno bloczki stanowią konstrukcję techniczno-użytkową stanowiącą mury oporowe składowiska węgla nie jest zgodne z prawdą. W ich ocenie nasypanie wysokiej skarpy węgla, która przylegałoby do tych rzekomych murów spowodowałoby ich przewrócenie się, ponieważ bloczki nie są związane ze sobą żadnym spoiwem, ani też nie są związane z gruntem. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawa Prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji "muru oporowego". Posługuje się natomiast pojęciem "konstrukcji oporowej", zaliczając ją do budowli wymienionych w art. 3 pkt 3, przez które rozumie się każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Wykonywanie obiektu budowlanego w postaci konstrukcji oporowej nie zostało zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 i 2 ustawy), jak również nie zostało objęte obowiązkiem zgłoszenia (art. 30 ust. 1), a zatem ma do niego zastosowanie art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Zaznaczono przy tym, że katalog obiektów i robót budowlanych zawarty w art. 29, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a więc takich, do których nie będzie miała zastosowania ogólna zasada wyrażona w art. 28 ust. 1 zawiera wyliczenie enumeratywne, co oznacza, że wyłącznie wskazane w nim obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. Stosowanie wykładni rozszerzającej jest w tym wypadku niedopuszczalne. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że z protokołu z oględzin przeprowadzonych w dniu 21 lipca 2014r. na działce nr 1232/8 w miejscowości S. stwierdzono istnienie "ścian oporowych", wykonanych z bloków żelbetowych - bez fundamentów, które zostały ustawione na utwardzonej powierzchni jeden na drugim i połączone poprzez wpusty montażowe. Powyższe, organ I instancji zakwalifikował jako "ściany oporowe" i stosownie do treści art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane zaliczył do budowli, której budowę zgodnie z art. 28 ustawy Prawo budowlane, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokonana kwalifikacja przez organ powiatowy przedmiotowych bloków żelbetowych - jako ścian oporowych - była prawidłowa. Z punktu widzenia Prawa budowlanego obiekt budowlany należy kwalifikować, przede wszystkim ze względu na jego przeznaczenie, czyli funkcję jaką ma pełnić. Organ II instancji dodał, że bloki żelbetowe nie zostały trwale związane z gruntem, jednakże są ze sobą zestabilizowane poprzez wpusty montażowe, zaś ich wysokość wynosi odpowiednio: 2,8m, 2,1m oraz 1,5m. Dodatkowo, z dokumentacji fotograficznej załączonej do protokołu z oględzin wynika, iż na terenie działki składowany jest węgiel, dla którego omawiane wygrodzone ściany, stanowią konstrukcję oporową. Biorąc pod uwagę wymiary powstałych ścian oporowych organ odwoławczy uznał, iż zabezpieczają one teren przed osuwaniem się składowiska węgla. Organ II instancji przytoczył dalej treść art. 48 ust. 1-4 ustawy i stwierdził, że organ I instancji umożliwił inwestorom legalizację przedmiotowego obiektu, wydając w dniu [...] postanowienie nr [...]. Jednakże zakreślony w tymże postanowieniu termin upłynął bezskutecznie, ponieważ inwestorzy nie przedłożyli żadnych dokumentów. To obligowało organ I instancji do wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skargę do sądu administracyjnego złożyli T. i S. J., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt. 3 w zw. z art. 28 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnie tych przepisów i uznanie, że bloczki żelbetowe, ułożone "luźno" jeden na drugim, bez spoiwa pomiędzy bloczkami i bez trwałego połączenia z gruntem stanowią konstrukcję oporową, w sytuacji gdy bloczki te zostały wytworzone przez skarżących i składowane są na własne potrzeby, do budowy innych obiektów na działce. Po drugie zarzucono także naruszenie prawa procesowego, tj. art. 80 K.p.a., poprzez przyjęcie, że stos "luźno" ułożonych bloczków żelbetowych stanowi konstrukcję oporową dla składowanego na działce węgla, w sytuacji gdy zarówno z wyjaśnień stron jak i fotografii załączonych do akt postępowania wynika, że węgiel nigdy nie dolegał do stosu bloczków, przez co stos ten nie mógł spełniać funkcji nadanej mu przez organ I instancji, a także naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez nieprzesłuchanie pracowników zatrudnionych przez skarżących, a pracujących na działce, na której rzekomo powstała konstrukcja oporowa, jak również naruszenie art. 85 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy koniecznym były oględziny miejsca składowania węgla jak i położenia bloczków żelbetowych oraz ustalenie, że składowany węgiel nie przylega do stosu bloczków. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że konstrukcja oporowa, zgodnie z jej przeznaczeniem winna zabezpieczać ścianę, skarpę lub nadbrzeże przed osunięciem. Mur oporowy przenosi napór zabezpieczonego obiektu budowli na podłoże. Zatem, by, konstrukcja oporowa mogła spełniać swoją funkcję winna stawiać opór skarpie węgla, jaką zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zabezpieczała. Trudno doszukać się racjonalności w toku myślenia zarówno Powiatowego jak i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, bowiem stos bloczków żelbetowych, "luźno" ułożonych jeden na drugim, nie może stawiać oporu dla składowanego na działce węgla. Żelbetowe bloczki nie były niczym zespolone, nie posiadały żadnego spoiwa, ani też nie były trwale połączone z podłożem. Ponadto organ pierwszej instancji nie stwierdził, czy konstrukcja ułożonych bloczków żelbetowych posiada cechy konstrukcji oporowej i jaki opór znosi ta konstrukcja. Z wyjaśnień złożonych przez skarżących wynika, że stosy bloczków żelbetowych ustawione zostały celem ich składowania i późniejszego wykorzystania. Zatem ustalenia organów administracji w tym zakresie są błędne. Skarżący podkreślili, że przyjmując tok myślenia organów wydających decyzję skarżący nie mogliby w żadnym miejscu na swojej posesji ułożyć wytworzonych przez siebie bloczków, bo w każdym miejscu zostały by uznane za konstrukcję oporową, a co za tym idzie skarżący nie mogą wykorzystać swojej posesji jako miejsca składowania wytworzonych przez siebie bloczków. Konkludując skoro bloczki są jedynie składowane na działce, nie może być mowy o spełnieniu funkcji konstrukcji oporowej, a co za tym idzie nie może być mowy o legalizacji tego obiektu. Zdaniem skarżących, biorąc pod uwagę treść zeznań skarżących jak i dokumentację fotograficzną z miejsca położenia bloczków, organ pierwszej instancji winien był przeprowadzić oględziny, by ocenić, czy faktycznie bloczki żelbetowe stanowią konstrukcję oporową dla składowanego tam węgla, czy po prostu są tam składowane, zgodnie z twierdzeniami skarżących. Skoro organ administracji nie sprawdził, czy ułożone bloczki żelbetowe spełniają funkcję konstrukcji oporowej i jaki opór stawia przedmiotowa konstrukcja, to nie zgromadził i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Na tej podstawie skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego jej rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a". W przeciwnym razie sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarżący twierdzili, że ułożone na sobie bloczki betonowe są jedynie materiałami budowlanymi, których ułożenie miało na celu wyłącznie ich składowanie. Skarżący argumentowali swoje stanowisko przede wszystkim tym, że bloczki betonowe, o których mowa nie są trwale ze sobą połączone, jak również nie są trwale związane z gruntem. Ponadto nie pełnią one żadnej funkcji, stąd nie można ich traktować jako ściany oporowe. Jednakże z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem albo obiektem małej architektury. Przepis ten, jak też żaden inny powołanej ustawy, nie uzależnia kwalifikacji obiektu od tego, jaką metodą jest on budowany. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się natomiast pogląd, że o tym czy obiekt budowlany jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce, ale to czy jego wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Wyznacznikami tego, czy obiekt wolno stojący jest trwale związany z gruntem są zatem: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. Innymi słowy cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie w inne miejsce (por. wyroki: WSA w Poznaniu z dnia 6 sierpnia 2014r., sygn. akt II SA/Po 445/14; WSA w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Gd 175/13 oraz WSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2013r., sygn. akt II SA/Łd 205/13 – orzeczenia dostępne w Centralnej Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że bezspornie przedmiotem postępowania jest samowolne wykonanie 3 konstrukcji z bloków żelbetowych o wym. 0,7 x 0,7x 1,4m, które zostały ustawione jeden na drugim bezpośrednio na utwardzeniu działki i połączone ze sobą poprzez wpusty montażowe. Pierwsza ściana ma długość 13,5m i wysokość 2,8m, druga ma długość 11,35m i wysokość 2,1m, natomiast trzecia ściana ma długość 7m i wysokość 1,5m. Nie ulega zatem wątpliwości, że ułożenie na sobie bloczków żelbetowych, z których każdy waży kilkaset kilogramów stanowiąc objętość 0,686 metra sześciennego betonu, tworzy kilkunastotonową konstrukcję, a więc budowlę, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Nie jest zatem możliwe przestawienie spornych konstrukcji bez użycia ciężkiego sprzętu budowlanego. Są one bowiem tak ciężkie, że w istocie mogą być uznane za trwale związane z gruntem. Wskazać przy tym należy, że powołany wyżej przepis ma charakter przykładowy i nie stanowi zamkniętego katalogu budowli. Jeżeli zatem w odpowiedni sposób ułożymy materiały budowlane w taki sposób, że swymi parametrami będą stanowiły budowlę, to za taką budowlę należy te materiały traktować, choćby nawet nie byłyby połączone ze sobą żadnym spoiwem i nie byłyby związane trwale z gruntem. Wystarczy bowiem, że kształt, gabaryty, czy masywność takiej konstrukcji obiektywnie pozwala na stwierdzenie, że mamy do czynienia z budowlą. Z powyższego wynika również to, że w niniejszej sprawie nie jest istotne, czy sporne ściany pełnią funkcję "muru oporowego", albo czy w ogóle pełnią jakąś funkcję, ale istotne jest to, że stanowią one konstrukcje tworzące ściany i dlatego winny być traktowane, jako samodzielne budowle. Niewątpliwie zaś masa ich może posłużyć za ściany oporowe czego nawet skarżący nie kwestionował w początkowym stadium postępowania administracyjnego – protokół oględzin z 21 lipca 2014 r. Stosownie do art. 28 ust. 1 ww. ustawy roboty budowlane, można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis art. 29 Prawa budowlanego przewiduje wyłączenia z obowiązku uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Przepis ten stanowi katalog o charakterze zamkniętym, a więc nie ulega wątpliwości, że samo składowanie materiałów budowlanych nie wymaga ani pozwolenia, ani nawet zgłoszenia właściwemu organowi, co wynika z art. 30 ust. 1 ustawy. Jeżeli jednak składowanie polega na ustawianiu budowli, w tym ścian, murów czy wież, to należy stosować te same przepisy, jak przy budowie takich obiektów, tj. art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Dodać należy, że przestrzeganie ww. przepisów ma szczególne znaczenie dla zapewnienia warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia i wbrew temu, co twierdzą skarżący, nie stanowi ingerencji organów państwa w swobodę korzystania z terenu własnej nieruchomości. W razie zawalenia się takiej konstrukcji, np. przewrócenia się ściany, będą miały bowiem zastosowanie przepisy dotyczące katastrofy budowlanej. Ma to zatem istotne znaczenie zwłaszcza w świetle stanowiska skarżących, że usypanie wysokiej skarpy węgla spowodowałby napór, którego skutkiem mogłoby być przewrócenie się spornych ścian. Dlatego ingerencja organów nadzoru budowlanego była całkowicie uzasadniona. Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2 ustawy). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (art. 48 ust. 3 ustawy). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (art. 48 ust. 4 ustawy). Jak wynika z akt sprawy skarżący wybudowali obiekty budowlane bez pozwolenia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. W związku z tym organ nadzoru I instancji wszczął procedurę zmierzającą do legalizacji spornych konstrukcji i postanowieniem z dnia [...], nr [...], wezwał inwestorów do złożenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, jednakże zakreślony termin do wykonania tego obowiązku upłynął bezskutecznie. To z kolei nakładało na organ obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowych ścian w myśl art. 48 ust. 1 w zw. ust. 4 ustawy. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. LS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło