II SA/Łd 289/15

Dnia 16 lipca 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J., W. J. i S. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. J., W. J. i S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego i nadbudowanego budynku gospodarczego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. a.bł. M. J., W. J. i S. K. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego i nadbudowanego budynku gospodarczego, wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu 11 maja 2015 r. radca prawny J. C. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie załączając jednak pomimo uprzedniego wezwania sądu pełnomocnictwa do reprezentowania skarżących w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przy piśmie z dnia 2 lipca 2015 r. skarżący złożyli podpisany własnoręcznie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...], argumentując, że wykonanie decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania dla nich nieodwracalnych skutków. Wykonanie decyzji doprowadzi do rozbiórki istniejącego budynku i będzie wiązało się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów. Uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę spowoduje niemożliwe do odtworzenia skutki. Nie można bowiem odbudować uprzednio rozebranego budynku nie ponosząc kosztów. W tym też znaczeniu ewentualna próba odtworzenia rozebranego na skutek decyzji budynku spowoduje również znaczną szkodę u skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienie Sądu dotyczące wstrzymania wykonania decyzji w razie zmiany okoliczności może być stosownie do treści art. 61 § 4 tej ustawy w każdym czasie zmienione lub uchylone przez sąd rozpoznający sprawę. Analiza powyższego unormowania prowadzi do wniosku, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego ma charakter wyjątkowy, a jego warunkiem jest uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę istnienia przesłanek wymienionych w cytowanym art. 61. W orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą sąd w pełni aprobuje podkreśla się, ostateczne decyzje administracyjne co do zasady podlegają wykonaniu (por. art. 61 § 1 p.p.s.a.). Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, prowadzące do wyjątku od tej zasady, jest inicjowane wnioskiem strony. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która - co należy jeszcze raz podkreślić - jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt II FZ 1504/14 – Lex nr 1538986, z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt II OZ 1013/14 – Lex nr 1530779, z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt I FSK 983/08 – Lex nr 468877). W rozpoznawanej sprawie, skarżący domagają się od sądu ochrony tymczasowej, podnosząc że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego i nadbudowanego budynku gospodarczego rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia nieodwracalnych skutków oraz wyrządzi im znaczną szkodę, zwłaszcza w sytuacji ewentualnego uwzględnienia skargi przez sąd. Zdaniem sądu wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zasługuje na uwzględnienie. Uprzednia rozbiórka budynku gospodarczego w przypadku ewentualnego, późniejszego uwzględnienia skargi i jego przywrócenie do stanu poprzedniego bezspornie będzie prowadzić do poniesienia przez skarżących dodatkowych nakładów finansowych, nakładu pracy, a także będzie skutkowała zniszczeniem materiałów użytych do ich wykonania. Niewątpliwie rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Rozbiórka obiektu przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 476/11, z dnia 9 czerwca 2014 r. sygn. akt II OSK 1446/14, z dnia 2 lipca 2014 r. sygn. akt II OZ 646/14). Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Z tych wszystkich powodów sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. a.bł.