II OZ 1013/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. W. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 663/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi B. W. i J. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania postanawia oddalić zażalenie B. W. i J. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wniosek nie zawierał uzasadnienia. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 663/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej ppsa) jest wykazanie przez stronę we wniosku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. By Sąd mógł stwierdzić, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne. W omawianym przepisie chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Co do zasady nie wystarczy samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. W niniejszej sprawie skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie wskazując na żadne okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd nie dopatrzył się zaistnienia ustawowych przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia z urzędu i podkreślił, że na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności Sąd nie analizuje i nie bada zasadności samej skargi a jedynie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu - kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Prawidłowości zastosowania przez organ przepisów obowiązującego prawa i trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero po przeprowadzeniu rozprawy. Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że wniosek jako niezawierający uzasadnienia nie mógł zostać uwzględniony. Negatywne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania ma charakter tymczasowy i nie przesądza o końcowym wyniku sprawy. Zażaleniem B. W. i J. W. zaskarżyli powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 ppsa przez jego błędną wykładnię, gdyż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest logiczną konsekwencją wcześniej złożonego zażalenia i skargi - wynika bezpośrednio z treści uzasadnienia. Z uwagi na powyższe wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2014 r. Jednocześnie wnieśli o przeprowadzenie dowodu z załączonego do zażalenia Harmonogramu Spłaty Kredytu w wysokości do zapłaty ponad jeden milion trzysta siedem tysięcy złotych, z ratą miesięczną ponad trzynastu tysięcy złotych, na okoliczność, jak wielkim obciążeniom finansowym skarżący muszą sprostać co miesiąc, a niewstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia może ich doprowadzić do niewydolności finansowej. Nałożona na skarżących tytułem kary pieniężnej kwota 75.000 zł jest niewątpliwie kwotą niezwykle znaczną. Uiszczenie tej kary może spowodować nieodwracalne skutki dla skarżących, przede wszystkim z punktu widzenia prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest logiczną i niezbędną na podstawie uzasadnienia konsekwencją wcześniej złożonego zażalenia i skargi (k. 44-51 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 1 ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 ppsa). Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 ppsa ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie określonego aktu. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Przy takim badaniu wniosku i argumentów strony Sąd winien dodatkowo rozważyć z urzędu, czy nie zachodzą inne okoliczności uzasadniające wniosek. Brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia zatem jego merytoryczną ocenę (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 16.4.2004 r., OZ 22/04; 20.7.2004 r., OZ 214/04; 19.10.2010 r., II OZ 905/12; 6.6.2013 r., II OZ 408/13). W niniejszej sprawie skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazali ani nawet nie uprawdopodobnili, że w wyniku wykonania zaskarżonego postanowienia powstanie niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. W skardze zawarto żądanie wstrzymania wykonania postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2014 r., nie wskazano jednak żadnych okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie (k. 2-9 akt sądowych). Sąd słusznie ocenił, że skarżący nie wskazali przesłanek mogących być postawą wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ppsa, zgodnie z którą wniesienie skargi do Sądu nie powoduje wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Warunkiem wstrzymania takiego aktu jest zatem złożenie wniosku, który musi zawierać uzasadnione podstawy i wskazywać na konieczność jego wstrzymania z uwagi na możliwość nastąpienia negatywnych skutków wymienionych w art. 61 § 3 ppsa. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia złożony w tej sprawie owych warunków nie spełniał. Nie można przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (postanowienie NSA z 6.2.2009 r. II FZ 39/09; 26.11.2007 r., II FZ 338/07). Słusznie zaskarżonym postanowieniem odmówiono wstrzymania wykonania postanowienia z [...] 2014 r. Odnośnie wniosku skarżących o przeprowadzenie dowodu z Harmonogramu Spłaty Kredytu oraz argumentów podnoszonych w uzasadnieniu zażalenia podnieść należy, że przytoczenie dopiero w zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej okoliczności pozwalających sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie zaskarżonego aktu, nie uzasadnia uwzględnienia zażalenia nawet w przypadku spełnienia tych przesłanek, jeżeli Sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lexis Nexis 2010, s. 212-213; postanowienia NSA z: 12.9.2014 r., II OZ 917/14; 23.6.2014 r., II OZ 601/14; 29.11. 2013 r., II GZ 684/13; 10.10.2013 r., II OZ 862/13; 8.10.2013 r., I OZ 851/13; 21.3. 2013 r., II OZ 194/13; 10.11.2011 r., II OZ 1074/11). Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji.