II OZ 194/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Międzyzakładowej [...] z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2738/12 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Międzyzakładowej [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie uiszczenia opłaty za szkodę wynikłą z naruszenia stanu środowiska postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2013 r., IV SA/Wa 2738/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Międzyzakładowej [...] z siedzibą w W. (dalej skarżąca) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Międzyzakładowej [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uiszczenia opłaty za szkodę wynikłą z naruszenia stanu środowiska. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca nie czyni zadość wymogom zawartym w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ([j.t.] Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Skarżąca nie przedstawiła faktów, które obrazują aktualną jej sytuację finansową ani okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Poprzestała jedynie na ogólnikowym stwierdzeniu o kredytach członków spółdzielni, które finansują jej działalność inwestycyjną oraz o "braku rezerw". Nie zgodził się z twierdzeniem skarżącej, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zapewni jej prawo do obrony przed wadliwymi decyzjami. W zażaleniu skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości przez wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Podniosła, że uznanie wniosku za zbyt ogólnikowy i uzasadniający odmowę wstrzymania wykonania decyzji mogłoby nastąpić jedynie wówczas, gdyby wezwano Spółdzielnię do uzupełnienia wniosku w tym zakresie i gdyby w wyznaczonym terminie nie dokonała tej czynności. Do zażalenia skarżąca załączyła odpis wniosku kredytowego i odmowę udzielenia skarżącej kredytu w kwocie 600.000 zł (k. 83-91 akt sądowych). Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam wywód strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2010 r., s. 206 uw. 10). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty (postanowienie NSA z 13.8.2009 r., I OZ 779/09, Lex nr 552417). To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak by przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest bowiem wskazanie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (postanowienie NSA z: 12.10.2010 r., I GZ 316/10, Lex nr 607229; 04.3.2010 r., II OZ 178/10, Lex nr 564165). Twierdzenia podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji winny bezwzględnie zostać poparte dokumentami źródłowymi. Konieczność uwzględnienia w postępowaniu sądowoadministracyjnym całości akt sprawy nie oznacza, że Sąd w odniesieniu do wniosku miałby się domyślać, jakie dowody chciałby przedstawić wnioskodawca, by wykazać spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 18.3.2010 r., II FSK 502/09, Lex nr 569795). Na Sądzie nie spoczywał obowiązek wezwania skarżącej do uzupełnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W niniejszej sprawie skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawartym w skardze nie wykazała, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji powstanie niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków (k. 2-7 akt sądowych). W skardze zawarto żądanie wstrzymania wykonania decyzji, nie wskazano jednak żadnych okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie. Sąd słusznie ocenił, że skarżąca nie wskazała przesłanek mogących być postawą wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Należy pamiętać, że instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi do Sądu nie powoduje wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Warunkiem wstrzymania takiego aktu (decyzji) jest złożenie wniosku, który musi zawierać uzasadnione podstawy i wskazywać na konieczność wstrzymania zaskarżonej decyzji, z uwagi na możliwość nastąpienia negatywnych skutków wymienionych w art. 61 § 3 powoływanej ustawy. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożony w tej sprawie powyższych warunków nie spełniał. Nie można przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżąca nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (postanowienie NSA z: 6.2.2009 r., II FZ 39/09; 26. 11.2007 r., II FZ 338/07). Słusznie Sąd I instancji zaskarżonym postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, że mając na uwadze wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania decyzji i ustawowe wymogi z tym związane, określenie dopiero w zażaleniu przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie może prowadzić do uznania zażalenia za zasadne (postanowienie NSA z 10.11. 2011 r., II OZ 1074/11). Niezależnie od powyższego skarżąca może w każdej chwili wystąpić ponownie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.). Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji