II SA/Łd 290/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2022 r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 2 lutego 2022 r. nr KO.441.1.2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. dc Zaskarżoną decyzją z dnia 2 lutego 2022 r., znak: KO.441.1.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania D.O., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia 10 grudnia 2021 r., nr GOPS/4411-54/2021, odmawiającą D. O. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę – T.K. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że matka wnioskodawczyni – T.K. , urodzona [...] 1948r., legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy (orzeczenie powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. znak: [...] z dnia [...] lipca 2019 r.), a zatem spełniony został warunek dotyczący osoby wymagającej opieki wymieniony w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Kolegium wyjaśniło, że w ocenie organu I instancji, okoliczności sprawy nie pozwoliły na ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla D.O. w związku ze sprawowaniem opieki nad T.K . Przy czym organ I instancji wskazał, że jak wynika z treści orzeczenia załączonego do akt sprawy nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności T. K. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się natomiast od dnia 25 czerwca 2019r. Niepełnosprawność T. K. nie powstała zatem w terminie określonym przez ustawodawcę. Oznacza to, zdaniem organu I instancji, że w analizowanej sprawie ma zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. W odniesieniu do powyższego Kolegium wskazało wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r., sygn. akt K 38/13, w którym orzeczono o niezgodności z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP art. 17 ust. 1b w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Wobec tego Kolegium uznało, że wydanie w sprawie orzeczenia w oparciu o art. 17 ust. 1b u.ś.r. w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP tego przepisu w określonym w nim zakresie, nie znajduje uzasadnienia. W ocenie Kolegium, pominięcie przez organ I instancji derogacyjnego skutku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w postaci eliminacji niekonstytucyjnej treści normatywnej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. i oparcie decyzji odmownej w sprawie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad jej niepełnosprawną w stopniu znacznym matką na przesłance wieku powstania niepełnoprawności stanowiło naruszenie prawa materialnego, którego postać (wadliwe ustalenie zakresu i treści obowiązywania podstawy materialnoprawnej sprawy) bezpośrednio wpłynęła na treść wydanego rozstrzygnięcia. W dalszej kolejności organ odwoławczy podniósł, brak bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącej, a sprawowaną opieką nad matką. Kolegium tym samym podzieliło w tym zakresie stanowisko organu I instancji. Następnie organ wyjaśnił, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba, która zajmuje się osobą niepełnosprawną. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby można było mówić o opiece, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., musi ona być "stała" lub "długoterminowa". Określenia te jednoznacznie wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. W związku z tym wymaga się, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Wskazany związek winien polegać na tym, że potencjalny świadczeniobiorca nie podejmuje zatrudnienia, ponieważ musi się opiekować niepełnosprawnym. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku dziecka względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Opieka sprawowana nad osobą niepełnosprawną nie może być fikcyjna i stanowić rozwiązania problemu ze znalezieniem zatrudnienia zgodnego z oczekiwaniami osoby zarejestrowanej jako poszukującej pracy. Organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że D.O. mieszka z dwójką dzieci, partnerem oraz matką. Ma siostrę i brata. Siostra mieszka ok. 12 km od niej, prowadzi z mężem gospodarstwo rolne. Brat przebywa w zakładzie karnym. Wnioskodawczyni zrezygnowała z pracy ok. 2008 r., przez rok czasu była na zasiłku dla bezrobotnych, w międzyczasie ukończyła kurs kucharz - catering i kurs opiekuna osób starszych. Od 2013 r. opiekuje się chorą matką. Zdaniem Pani D.O. mama bez pomocy drugiej osoby nie jest w stanie sobie poradzić, dlatego ona zajmuje się wszystkim co jest jej potrzebne. Pani D.O. oświadczyła, iż jeżeli miałaby możliwość podjęcia pracy w niepełnym wymiarze, to nie zdecydowałaby się jej podjąć, ze względu na stan zdrowia matki. Z powodu wielu schorzeń powstałych z przebytego udaru, silnego krwotoku do głowy, padaczki, często zdarza się, ze mama upadnie na podłogę, bez pomocy drugiej osoby nie jest w stanie podnieść się. W ocenie Kolegium, zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką nie stanowi stałej opieki i nie wyklucza całkowicie podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Opieka świadczona przez skarżącą jest co prawda opieką świadczoną codziennie, ale tylko przez część doby i polega na pomocy w czynnościach dnia codziennego. Nie można uznać, aby czynności opiekuńcze nad niepełnosprawną matką zajmowały taką ilości czasu w ciągu dnia, aby skarżąca zmuszona była do rezygnacji z aktywności zawodowej. Matka skarżącej nie jest osobą leżącą, całkowicie niesamodzielną, a zakres sprawowanej przez skarżącą opieki w dużej mierze sprowadza się do prowadzenia gospodarstwa domowego (sprzątanie, pranie, przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, realizacja recept) – są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Część z tych czynności nie jest wykonywana każdego dnia. Natomiast czynności polegające na dbaniu o higienę matki (mycie, mycie protez), podaniu leków 2 x dziennie, mierzeniu ciśnienia 2 x dziennie nie są czynnościami oznaczającymi stałą lub długotrwałą opiekę innej osoby w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia. Organ II instancji stwierdził jednocześnie, że nie bez znaczenia jest również, że poza skarżącą Pani T.K. ma jeszcze córkę W. G. mieszkającą ok. 12 km od skarżącej oraz syna. Kolegium podkreśliło, że obowiązek alimentacyjny, wynikający wprost z treści art. 129 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ciąży w równym stopniu na wszystkich dzieciach. Przy czym sprawowanie opieki nad rodzicem nie musi być wykonywane przez wszystkie dzieci bezpośrednio i polegać na osobistym świadczeniu. Dopuszczalna jest każda postać świadczeń alimentacyjnych, w tym poprzez wypłatę niezbędnych środków lub pokrycie koniecznych wydatków. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, D.O. zaskarżyła w całości decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że zakres opieki jaką sprawuje skarżąca nad matką o znacznym stopniu niepełnosprawności nie wyczerpuje znamion stałej opieki, podczas gdy rozmiar i częstotliwość pomocy udzielanej matce w związku z jej niepełnosprawnością nie pozwala skarżącej na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze godzin, tym samych nie ma podstaw do uznania, że nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją z aktywności zawodowej a sprawowaniem opieki przez skarżącą nad jej niepełnosprawną matką. Pełnomocnik zarzucił także naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie prawidłowego stanu faktycznego, tj. a) poprzez błędne przyjęcie, że zakres i wymiar opieki jaką sprawuje skarżąca umożliwia podjęcie przez skarżącą zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, a w konsekwencji brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania i prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego zmierzającego do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącej, b) poprzez brak uwzględnienia przy rozstrzyganiu interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej, który wyraża się w szczególności pominięciem celu w jakim ustawodawca przewidział istnienie świadczenia pielęgnacyjnego. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim i poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy S. oraz o zwrot kosztów przedmiotowego postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ dokonał błędnej, ale przed wszystkim dowolnej oceny zebranego materiału w kwestii czasookresu opieki, której wymaga niepełnosprawny podopieczny oraz możliwości podjęcia pracy zawodowej przez skarżącą. W ocenie pełnomocnika skarżącej, warunek stałej i ciągłej opieki nie należy rozumieć, jako wykonywanie opieki "bez przerwy" i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała, w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest jej niepełnosprawnością, a więc koniecznością wykonywania takich, a nie innych czynności warunkujących jej egzystowanie w warunkach godności człowieka (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1164/19 ). Tak zdefiniowaną stałą i ciągłą opiekę sprawuje nad matką skarżąca. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie jako "p.p.s.a", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Skarga w niniejszym postępowaniu została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji w ramach wyżej wskazanego zakresu kognicji sądów administracyjnych wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja co do zasady odpowiada przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S. odmawiająca D.O. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką T. K. W kontrolowanej sprawie organy administracji uznały, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z powodu braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy sprawowaniem opieki nad matką, a rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Problematyka rozważanego na gruncie rozpatrywanej sprawy świadczenia została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Świadczenie pielęgnacyjne jest obok zasiłku pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego jednym ze świadczeń opiekuńczych, zaliczanym do świadczeń rodzinnych (art. 2 pkt 2 u.ś.r.). Przesłanki materialnoprawne przyznania świadczenia zostały uregulowane w art. 17 u.ś.r. Zgodnie z treścią ust. 1 powyższego artykułu, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę tę opiekę sprawującą, to warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z przywołanych wyżej unormowań wynika, że jednym z zasadniczych warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, by osoba ubiegająca się o jego przyznanie sprawowała stałą lub długotrwałą opiekę nad osobą niepełnosprawną, a jednocześnie opieka ta musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę na osobą niepełnosprawną, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Z tego też względu związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a sprawowaną opieką musi być bezpośredni. W sytuacji, gdy opieka nie nosi cech stałej lub długotrwałej taki związek przyczynowo - skutkowy między koniecznością rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania a opieką nie istnieje. W postępowaniu administracyjnym konieczne jest zatem ustalenie związku między niepodejmowaniem zatrudnienia (pracy zarobkowej) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnoprawną. Konieczne jest więc ustalenie wymiaru opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy (zob. Wyrok WSA w Łodzi z 27.04.2022 r., II SA/Łd 1019/21, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej powoływana jako "CBOSA"). Jak ustalono w trakcie postępowania administracyjnego orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O. z dnia [...] lipca 2019 r. znak: [...] T.K. została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na stałe i nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 25 czerwca 2019 r. Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie Kolegium prawidłowo przyjęło, iż spełnione są dwie przesłanki pozytywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, czyli znaczny stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki i pozostawanie skarżącej i osoby niepełnosprawnej, wymagającej opieki w gronie osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, a wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Natomiast Kolegium uznało, że pomimo spełnienia ww. dwóch pozytywnych przesłanek, brak było podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a to z tego powodu, że pomimo sprawowania przez D.O. opieki nad matką nie zachodzi w niniejszej sprawie związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącą, czy też niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela powyższe stanowisko. Jak wynika z akt sprawy T. K. ur. [...] 1948r., jest po udarze, porusza się samodzielnie przy pomocy kuli, czynności samoobsługowe wykonuje z pomocą. Opiekę nad T. K. sprawuje jej córka D.O.. Wnioskodawczyni zajmuje się przyrządzaniem i przyniesieniem posiłków, podawaniem stałych leków 2 x dziennie, mierzeniem ciśnienia 2 x dziennie (dodatkowo wg potrzeby), dbaniem o higienę (kąpiel, obcinanie paznokci, mycie protez) wg potrzeb, smarowaniem ciała, wizytami u fryzjera wg potrzeb, wizytami u lekarza prowadzącego wg potrzeb, wizytami u specjalistów (laryngolog, okulista, neurolog, psychiatra) wg potrzeb, załatwianiem spraw urzędowych wg potrzeb, praniem, sprzątaniem wg potrzeb, paleniem w piecu, spacerami wg potrzeb, spełnieniem potrzeb religijnych. Skarżąca oświadczyła, że matka ma "chodzenie bardzo ograniczone, z powodu zaburzeń w głowie", pójdzie do toalety przy pomocy drugiej osoby, czasem pójdzie sama przy pomocy laski i trzymając się mebli. Jeżeli zachodzi taka potrzeba matka skarżącej zostanie sama w domu, maksymalna nieobecność skarżącej to ok. 2,5 —3 g. Należy zauważyć, że D.O. zrezygnowała z pracy ok. 2008 r., przez rok czasu była na zasiłku dla bezrobotnych, w międzyczasie ukończyła kurs kucharz - catering i kurs opiekuna osób starszych. Od 2013 r. opiekuje się chorą matką. W kontekście ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2020 r.; sygn. akt I OSK 1148/20, CBOSA). Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2020 r.; sygn. akt I OSK 516/19, CBOSA). W każdej sprawie właściwy organ musi zatem dokonać dogłębnej oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2015 r.; sygn. akt I OSK 2820/13, CBOSA). Mając na uwadze przytoczone wyżej stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę w pełni podziela, uznać należy, że organy administracji poprawnie przyjęły, że nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Sąd wskazuje, że o istnieniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki decyduje to, jaki jest faktyczny zakres tej opieki i jednocześnie jakie są uzasadnione potrzeby osoby niepełnosprawnej, wynikające z charakteru niepełnosprawności. Zdaniem Sądu, mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy oraz orzecznictwo, organy obu instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego poprawnie przyjęły, że wykonywane przez skarżącą czynności, nie kolidują z możliwością podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Sąd zgadza się w pełni z dokonaną przez organy oceną, że w znacznej mierze pomoc skarżącej sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego takich jak przygotowanie i podanie posiłków, pranie, sprzątanie, robienie zakupów. Ponadto należy mieć na uwadze, że matka skarżącej może pozostać sama w mieszkaniu, po którym porusza się samodzielnie (z pomocą kuli), nie jest osobą leżącą. Tym samym nie została spełniona pozytywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, gdyż zakres sprawowanej opieki nie wyklucza podjęcia zatrudnienia. Co więcej, materiał dowodowy wskazuje, że przyczyny zaprzestania przez skarżącą pracy nie były związane z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, a jednocześnie nie wynika z niego, żeby po zaprzestaniu pracy zarobkowej zaistniały inne okoliczności faktyczne, które uniemożliwiłyby podjęcie zatrudnienia wnioskującej o przyznanie świadczenia. Nie można też pominąć, faktu że D.O. jest osobą długotrwale bezrobotną, co dodatkowo przemawia za słusznością stanowiska o braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia lub rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Sąd zauważa, że obiektywnie sytuacja życiowa skarżącej i jej matki, jako osoby wymagającej opieki nie jest łatwa, jednakże organ administracji rozstrzygając niniejszą sprawę jest ograniczony ściśle ustalonymi kryteriami ustawowymi określonymi w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie działa w ramach uznania administracyjnego. Organ jest związany wskazanymi przepisami prawa, gdyż ustawodawca nie zamieścił w ustawie przepisu dającego możliwość uwzględniania przypadków szczególnych, wykraczających swoim stanem faktycznym poza kryteria ustalone w przepisach u.ś.r. i nie pozostawił organom administracyjnym prawa do przyznawania przedmiotowego świadczenia na zasadzie uznania administracyjnego (tak przykładowo Wyrok NSA z 15.12.2020 r., I OSK 2006/20, CBOSA). Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest zasadny. Odnosząc się do sformułowanego przez pełnomocnika skarżącej zarzutu, należy wskazać, że o ile konieczność stałej lub długotrwałej opieki na osobą niepełnosprawną wynika z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, to dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w danym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj bądź zakres czynności w ramach sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę wnioskującą o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Sąd natomiast w pełni podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (tak np. wyrok NSA z 16.04.2021 r., I OSK 2859/20, CBOSA). Organy ustaliły, że zakres sprawowanej opieki nie wyklucza podjęcia zatrudnienia przez skarżącą. Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. to Sąd nie znajduje co do zasady podstaw do uczynienia z tego powodu zarzutów organowi I lub II instancji. Zgodnie bowiem z art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, stosownie zaś do art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m.in. w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu organy obu, a zwłaszcza II instancji, uczyniły co do zasady zadość wynikającym z powyższych przepisów obowiązków, co dodatkowo znalazło swój jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, które ma charakter kompletny, spójny i logiczny stosownie do treści art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie może nie zauważyć, że postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji wykazuje co prawda drobne uchybienia, a mianowicie, organ I instancji nie ustalił, ile dokładnie czasu poświęca skarżąca na czynności związane z opieką nad matką. Niemniej jednak w ocenie Sądu okoliczność ta nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, a to z tego powodu, że zakres czynności wykonywanych przez skarżącą sprowadza się do zwykłych czynności związanych z czynnościami dnia codziennego i prowadzeniem gospodarstwa domowego. Zważywszy powyższe, zwłaszcza charakter czynności wykonywanych przez D. O. oraz okoliczność, że niepełnosprawna matka nie jest osobą leżącą, jest stosunkowo samodzielna, organy obu instancji słusznie uznały, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż skarżąca nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia. Ponadto jak wynika z akt sprawy, co wskazano wyżej, przyczyną zakończenia stosunku pracy jak i nie podejmowania pracy, nie była konieczność sprawowania przez skarżącą opieki nad niepełnosprawną matką. Okoliczność ta nie pozwala więc na przyjęcie, że została spełniona przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Z tych wszystkich względów Sąd, nie stwierdziwszy podstaw do uchylenia wydanej w sprawie decyzji, zobowiązany był oddalić skargę. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku dc