II SA/Łd 292/08
WyrokWSA w Łodzi2008-06-06
Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Anna Stępień, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za wycięcie drzew bez zezwolenia, uwzględniając rozbieżności w dokumentacji geodezyjnej i oświadczeniach stron?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy nie wykazały w sposób dostateczny, że doszło do wycięcia dwóch sztuk drzew, w tym robinii akacjowej, oraz nie odniosły się do rozbieżności w adresach nieruchomości. Brak było również należytego wyjaśnienia stanu faktycznego w kontekście sprzecznych danych geodezyjnych.Stan faktyczny
Prezydent Miasta Ł. nałożył na I. i G. Ł. karę pieniężną za wycięcie dwóch drzew bez zezwolenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów geodezyjnych i brak wyjaśnienia niezgodności między operatem ewidencji gruntów a mapami zasadniczymi. W skardze podniesiono również zarzut nieuwzględnienia wniosków dowodowych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Zasądził również solidarnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi I. Ł. i G. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wycięcie drzew bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]); 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza solidarnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżących - I. Ł. i G. Ł. kwotę 5.600 (pięć tysięcy sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] naliczył I. i G. Ł. administracyjną karę pieniężną w wysokości 159.708,48 zł za wycięcie bez zezwolenia organu gminy dwóch sztuk drzew, tj. jednej sztuki buka oraz jednej sztuki robinii akacjowej, rosnących na terenie działki nr 2/20 w obrębie [...], przy ul. A w Ł.
Decyzja ta została wydana na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów ( Dz.U. Nr 219, poz. 2229), przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306) oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2006 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2007 (M.P. Nr 73, poz. 733).
Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożyli I. Ł. i G. Ł., wskazując na naruszenie:
- art. 7 k.p.a., tj. zasady praworządności poprzez niewyjaśnienie niezgodności zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącego działki ewidencyjnej nr 2/20 w obrębie geodezyjnym [...], położonej w Ł. przy ul. Aa z mapami sytuacyjno-wysokościowymi, mapami zasadniczymi wykonanymi w 1977 roku i we wrześniu 2005 r., a zatem niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;
- art. 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji jedynie w oparciu o treść operatu ewidencji gruntów i budynków, która jest sprzeczna z oznaczeniem przedmiotowej działki uwidocznionym na mapie zasadniczej;
- prawa materialnego, tj. przepisu art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wobec treści map zasadniczych obejmujących przedmiotową nieruchomość, zachodzą przesłanki do jego zastosowania, albowiem teren, z którego zostały wycięte drzewa, zakwalifikowany jest jako las;
- prawa materialnego, tj. przepisu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego błędną wykładnię przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, a w konsekwencji oparcie skarżonej decyzji jedynie na operacie ewidencji gruntów i budynków, którego treść pozostaje w sprzeczności z treścią mapy zasadniczej, stanowiącej podstawę do dokonania zapisów w operacie ewidencji gruntów i budynków;
- przepisów postępowania, tj. art. 75, 77 i 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie:
a) wniosku dowodowego o zwrócenie się do Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. celem wyjaśnienia niezgodności zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącego działki ewidencyjnej nr 2/20 w obrębie geodezyjnym [...], położonej w Ł. przy ul. Aa z mapami sytuacyjno-wysokościowymi mapami zasadniczymi wykonanymi w 1977 roku i we wrześniu 2005 r.,
b) wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z pisemnej opinii biegłego ds. ochrony przyrody - dendrologa celem określenia stanu drzewa - buka pospolitego w dniu jego ścięcia.
Mając na uwadze powyższe, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach organ odwoławczy, przywołując treść art. 83, art. 84 i art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), podniósł, że przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją jest usunięcie, bez zezwolenia właściwego organu, 2 sztuk drzew (buku i robinii akacjowej), jak i nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za ich usunięcie. W takiej sytuacji wójt, burmistrz albo prezydent miasta, według art. 88 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że faktem bezspornym w sprawie jest, iż działka nr 2/20, w obrębie [...] (przy ul. A), jest współwłasnością małżonków I. i G. Ł., co potwierdzają ich oświadczenia znajdujące się w aktach sprawy, jak i wypis z rejestru gruntów z dnia 19 września 2007 roku.
Wyjaśnił przy tym, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w związku z interwencją Straży Miejskiej w Ł.. Działając zatem na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów, organ I instancji przeprowadził w dniu 10 stycznia 2007 r. oględziny terenu, na którym rosły usunięte drzewa. W oględzinach udział wzięli: pracownik Urzędu Miasta Ł., G. Ł. - właściciel Firmy A, przedstawiciel Straży Miejskiej w Ł. oraz właściciel firmy B, która dokonała usunięcia drzew.
W wyniku tychże oględzin stwierdzono, iż dokonano wycinki dwóch drzew, tj. buka i robinii akacjowej oraz dokonano pomiarów średnicy usuniętych drzew. Natomiast przedstawiciel firmy dokonującej wycinki oświadczył do protokołu, iż robinia akacjowa nie była drzewem, pozostał kikut wystający z ziemi, który przycięto o 30 cm. Z kolei G. Ł. - współwłaściciel nieruchomości, stwierdził, iż na usunięcie drzew nie miał wymaganych zezwoleń.
Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajdują się pisma:
1/ Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł.:
a) z dnia 20 lipca 2007 r., z którego wynika, iż zapis w operacie ewidencji gruntów i klas gruntów, dotyczący działki ewidencyjnej nr 2/20, w obrębie ewidencyjnym [...], położonej w Ł. przy ul. Aa, nie zmienił się od założenia ewidencji gruntów i budynków, czyli od 6 sierpnia 1972 r. Na piśmie tym znajduje się odręczna adnotacja, sporządzona w dniu 6.08.2007 r., że teren ten jest zaklasyfikowany jako teren przemysłowy (Ba);
b) z dnia 24 września 2007 r., w którym powtórzono informację zawartą w piśmie z dnia 20 lipca 2007 r., a także do którego załączono poświadczoną kserokopię rejestru szczegółowego pomiarowo-klasyfikacyjnego z dnia 24 czerwca 1972 r.;
c) wypis z rejestru gruntów i archiwalny wypis z rejestru gruntów.
Z przedstawionych w tych pismach danych wynika, iż działka nr 2/20, w obrębie ewidencyjnym [...] zaklasyfikowana została jako teren przemysłowy (symbol Ba);
2/ Leśnictwa Miejskiego - Ł. z dnia 17 grudnia 2007 r., w którym jednostka ta stwierdza, iż na działce nr 2/20, położonej w Ł. przy ul. Aa w świetle posiadanej dokumentacji urządzeń lasów niepaństwowych, nie ma lasu. W załączeniu przekazano fragment inwentaryzacji stanu lasu dla dzielnicy Ł. - G., obr. [...] zawierający opis taksacyjny lasu, rejestr działek i wydzieleń leśnych oraz wyrys z mapy gospodarczej. Inwentaryzacja ta opracowana została przez mgr inż. A. C. - rzeczoznawcę leśnictwa, wyceny nieruchomości i ochrony przyrody. Wyżej wymieniona dokumentacja nie zawiera informacji o istnieniu lasu na w.w. działce, co potwierdza, że w dniu jej opracowania, lasu na przedmiotowej działce nie było. Wyjaśniono przy tym, że inwentaryzację opracowano przy wykorzystaniu zdjęć lotniczych i objęto nią wszystkie lasy istniejące faktycznie na gruncie.
W dalszych motywach decyzji organ odwoławczy, przywołując treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2006 r., VII SA/Wa 1224/05, stwierdził, że w świetle tego wyroku zapis w ewidencji gruntu ma moc wiążącą dla organów administracji publicznej. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, iż Miejski Ośrodek Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w Ł. nie wyraził stanowiska w sprawie. Przeczą temu wymienione wyżej pisma tej jednostki. Z kolei strona postępowania, mając interes prawny w dokonaniu zmian w ewidencji gruntów, powinna zgłosić się z odpowiednimi dokumentami do wymienionej wyżej jednostki z wnioskiem o zmianę wpisu w tej ewidencji.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ odwoławczy stwierdził, że nie podziela stanowiska odwołujących się między innymi i z tego powodu, iż skarżący wielokrotnie zwracali się do organu I instancji o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub ich pielęgnację, które to decyzje były dla stron pozytywne.
Organ odwoławczy dodał przy tym, że z analizy zebranego w sprawie materiału wynika, że w kwestii dotyczącej usunięcia spornych drzew, J. K. - właściciel firmy B - w złożonym oświadczeniu w dniu 12 czerwca 2007 r. stwierdził, że w dniu 9 stycznia 2007 r. został w trybie nagłym wezwany przez G. Ł. do usunięcia suchego obumarłego buka. Drzewo to usunął w dniu 10 stycznia 2007 r. po ponownej ocenie jego stanu zdrowotnego.
Wychodząc z powyższych przesłanek organ odwoławczy stwierdził, że w jego ocenie istniała w rozpatrywanej sprawie możliwość przynajmniej poinformowania właściwego organu o konieczności nagłego usunięcia drzew, z uwagi na ich zagrożenie dla bezpieczeństwa budynków i ludzi w związku z panującymi ówcześnie warunkami atmosferycznymi, skoro istniała możliwość złożenia stosownego wniosku, w trybie nagłym, po przeprowadzeniu oględzin w dniu 10 stycznia 2007 r. Stąd też organ sformułowane w odwołaniu zarzuty uznał za oczywiście niezasadne. Rzeczą bezspornie udowodnioną jest bowiem to, że wycięto drzewa bez wymaganego zezwolenia właściwych organów, co potwierdzają również strony postępowania.
Jednocześnie organ ten podkreślił, że nie jest również możliwe, w świetle powołanych wyżej przepisów, wydanie zezwolenia na usunięcie drzew już wyciętych. Dlatego za zasadne należy uznać stanowisko organu I instancji, iż po wycięciu drzew bez zezwolenia, opinie biegłego o ich stanie zdrowotnym nie są zasadne, bowiem w przypadku popełnienia deliktu administracyjnego zapada decyzja, która ma charakter podwójnie związany: po pierwsze - jeżeli do popełnienia deliktu doszło, wójt (burmistrz, prezydent miasta) karę wymierzyć musi; po drugie - wysokość kary jest z góry określona stawkami.
W skardze do sądu I. Ł. i G Ł. zaskarżonej decyzji zarzucili:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:
a) art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 16.04.2004 r. o ochronie przyrody, przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy treść aktualnych map zasadniczych obejmujących nieruchomość - działkę ewidencyjną nr 2/20 w obrębie geodezyjnym [...] położoną w Ł. przy ul. A, w pełni uzasadnia jego zastosowanie, albowiem teren, z którego zostały wycięte drzewa zakwalifikowany jest na nich jako las (oznaczenie "Ls" );
b) art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego błędną wykładnię przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, ergo oparcie skarżonej decyzji jedynie na operacie ewidencji gruntów i budynków, którego treść pozostaje w sprzeczności z treścią map zasadniczych stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, będąc jednocześnie źródłem danych ewidencyjnych;
c) § 35 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17.05.1999 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączenia z zasobu oraz udostępniania zasobu, poprzez jego nieuwzględnienie i w efekcie przyjęcie, iż zapisy w operacie ewidencji gruntów i budynków mają moc wiążącą dla obywateli bez względu na informacje wynikające z mapy zasadniczej, która w świetle w.w. norm prawa stanowi państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, będąc jednocześnie źródłem danych ewidencyjnych;
d) naruszenie art. 7 k.p.a., tj. zasady praworządności poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób nie mający na względzie interesu społecznego i słusznego interesu skarżących oraz uchylenia się od dokonania ustaleń faktycznych, tj. niewyjaśnienie niezgodności zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącym przedmiotowej działki z mapami sytuacyjno-wysokościowymi mapami zasadniczymi wykonanymi w 1977 roku i we wrześniu 2005 roku;
e) naruszenie art. 8 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zaufanie strony do organów Państwa, poprzez wydanie decyzji w oparciu o treść operatu ewidencji gruntów i budynków sprzeczną z dokumentami źródłowymi stanowiącymi państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny;
f) naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez uchylenie się od obowiązku należytego i wyczerpującego informowania skarżących o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem prowadzonego postępowania, ergo załączenie do akt postępowania już po wydaniu decyzji pisma Leśnictwa Miejskiego z dnia 17.12.2007 r.;
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 81 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uzasadnienie skarżonej decyzji faktem wielokrotnego zwracania się przez skarżących do organu l instancji o wydanie zezwoleń na usunięcie drzew lub ich pielęgnację, ergo skarżący odnośnie przedmiotowych drzew winni się zwrócić do organu administracji o wydanie zezwoleń, w sytuacji gdy powyższe działania skarżących dotyczyły wydania zezwolenia na wycięcie drzew na innych, niż przedmiotowa, działka, które to działki są oznaczone na dokumencie urzędowym, jakim jest mapa zasadnicza, inaczej niż las -"Ls";
3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 75, 77 i 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie de facto wniosku dowodowego o zwrócenie się do Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Ł. celem wyjaśnienia niezgodności zapisu w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczącym działki ewidencyjnej nr 2/20 w obrębie geodezyjnym [...], położonej w Ł. przy ul. A z mapami
sytuacyjno-wysokościowymi, mapami zasadniczymi wykonanymi w 1977 roku i we wrześniu 2005 roku.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu kontestowanego rozstrzygnięcia.
Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2008 roku pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i wyjaśnił, że drzewa zostały wycięte z działki położonej przy ul. A. Wniósł przy tym o zwrot kosztów postępowania sądowego i zastępstwa adwokackiego na rzecz skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Tym niemniej tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest z punktu widzenia kryterium legalności. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdza, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.), dalej jako "ustawa o ochronie przyrody" oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz.U. Nr 219, poz. 2229), przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm. ) i obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 12 października 2006 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2007 (M.P. Nr 73, poz. 733).
Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela.
Zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wydaje wojewódzki konserwator zabytków (ust. 2 art. 83).
W myśl zaś art. 83 ust. 6 powołanej ustawy - przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do drzew lub krzewów:
1) w lasach,
2) owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody - na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową,
3) na plantacjach drzew i krzewów,
4) których wiek nie przekracza 5 lat,
5) usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych,
6) niszczących nawierzchnię i infrastrukturę drogową, ograniczających widoczność na łukach i skrzyżowaniach, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków,
7) usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału,
8) które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatacje urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu,
9) stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu.
Posiadacz nieruchomości - zgodnie z art. 84 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie przyrody - ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Opłaty nalicza i pobiera organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów.
Opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustala się w wydanym zezwoleniu. Nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych (art. 86 ust. 1 pkt 4).
Stosownie zaś do art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza karę pieniężną za:
1) zniszczenie terenów zieleni albo drzew lub krzewów spowodowane niewłaściwym wykonywaniem robót ziemnych lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności;
2) usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia;
3) zniszczenie spowodowane niewłaściwą pielęgnacją terenów zieleni, zadrzewień, drzew lub krzewów.
Powyższą karę, stosownie do art. 89 tej ustawy, ustala się, z zastrzeżeniem ust. 5, w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 6.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji z perspektywy powołanych przepisów, przede wszystkim podnieść należy, że organy administracji publicznej, w tym także organy załatwiające sprawy z zakresu ustawy o ochronie przyrody, obowiązuje zasada dochodzenia prawdy obiektywnej, w następstwie której płynie nakaz podejmowania przez te organy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Głównym celem każdego postępowania administracyjnego jest dokładne ustalenie okoliczności faktycznych, ich prawidłowe prawne zakwalifikowanie i wydanie na tej podstawie decyzji administracyjnej.
W rozpatrywanej sprawie tak określony główny cel postępowania w sprawie wydania decyzji o wymierzeniu kary za wycięcie bez wymaganego zezwolenia drzew, nie został zrealizowany, co przesądziło o wyeliminowaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego w trybie powołanego wyżej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
W tym względzie w pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę na brak dostatecznego wykazania przez organy orzekające w sprawie, iż skarżący dokonali wycięcia dwóch sztuk drzew, to jest jednej sztuki buka oraz jednej sztuki robinii akacjowej. Z akt sprawy wynika bowiem, że na nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją znajdował się jedynie kikut robinii akacjowej, który został tylko skrócony. Fakt ten został potwierdzony przez właściciela firmy dokonującej wycięcia drzew w oświadczeniu zawartym w protokole z dnia 10 stycznia 2007 roku, a także w oświadczeniu z dnia 12 czerwca 2007 roku. Ponadto okoliczność tę potwierdziła również skarżąca w oświadczeniu z dnia 12 czerwca 2007 roku, stwierdzając, że "pozostały pień miał być całkowicie usunięty przy pracach wiosennych".
Stwierdzenie zatem przez organ orzekający, iż przedmiotem wycięcia bez wymaganego zezwolenia są dwa drzewa (buk oraz robinia akacjowa), bez odniesienia się do kwestionowanych przez stronę faktów, przesądza, iż udowodnienie tej okoliczności nastąpiło z naruszeniem art. 80 k.p.a.
Przepis ten wymaga bowiem, aby ocena uznania danej okoliczności za udowodnioną była oparta na całokształcie materiału dowodowego. Ocena wyników postępowania będzie wadliwa, gdy np. zostanie oparta na materiale dowodowym nie w pełni rozpatrzonym, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie ( por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994r., sygn. III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995 nr 7, poz. 83 ).
W dalszej kolejności uwagę zwraca rozbieżność adresów nieruchomości, na której dokonano owego wycięcia.
Z protokołu dot. niszczenia zieleni z dnia 10 stycznia 2007 roku wynika, że oględziny dotyczyły nieruchomości przy ul. A, taki też adres nieruchomości znalazł odzwierciedlenie w decyzji organu I instancji z dnia [...]. Z kolei z załączonych do akt sprawy wypisów z rejestru gruntów (archiwalnego oraz aktualnego) wynika, że nieruchomość objęta zakresem ustaleń organów orzekających w sprawie znajduje się w Ł. przy ul. Aa, działka nr 2/20, obręb geodezyjny [...].
Podkreślić przy tym należy, że organ odwoławczy, podobnie jak organ I instancji, nie odniósł się do kwestii owej rozbieżności w zaskarżonej decyzji, mimo iż protokół z oględzin tejże nieruchomości stanowi kluczowy dowód w sprawie, a organ wydając decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej uwzględnia ustalenia zawarte w tymże protokole. Wynika to z treści § 2 ust. 1,2 i 3 wskazanego wyżej rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004r. w sprawie trybu nakładania kar administracyjnych...( Dz.U. nr 219, poz. 2229 ).
Odnosząc się w dalszej kolejności do podniesionego w skardze zarzutu niezastosowania przez organ orzekający w sprawie art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody z uwagi na treść aktualnych map zasadniczych, wskazujących, że teren z którego zostały wycięte drzewa, oznaczony został jako las ("Ls"), stwierdzić należy, że jest on niezasadny.
W tej kwestii Sąd podziela bowiem stanowisko organu odwoławczego, że w świetle zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, w tym pisma Leśnictwa Miejskiego-Ł. z dnia 17 grudnia 2007 r. wraz z inwentaryzacją stanu lasu dla dzielnicy Ł.-G., nie budzi wątpliwości okoliczność, iż lasu na wskazanej przez skarżących działce, jak i sąsiednich, nie było. Podkreślić przy tym należy, iż okoliczność braku występowania na tej nieruchomości lasu w istocie rzeczy potwierdzili również sami skarżący, składając uprzednio wnioski o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew, jak i poprzez złożenie wniosku w dniu 10 stycznia 2007r. o wycięcie drzewa ( drzew ) będących przedmiotem rozpoznania, ale już po dokonaniu wycięcia.
Ustosunkowując się ponadto do zawartego w skardze zarzutu oparcia zaskarżonej decyzji na zapisach zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków sprzecznych z treścią map zasadniczych, podzielić w tej kwestii należy zapatrywanie organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zapis w ewidencji gruntu ma moc wiążącą dla organów administracji publicznej.
Natomiast w sytuacji, gdy strona kwestionuje treść zapisów zawartych w tym operacie, powinna podjąć działania zmierzające do dokonania zmian w ich treści, przedkładając w tym względzie odpowiednie dokumenty z wnioskiem o zmianę wpisu w tej ewidencji, skierowanym do właściwego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej.
W świetle powyższych rozważań stwierdzić zatem należy, iż całokształt podniesionych wyżej zastrzeżeń i wątpliwości, mimo braku zasadności wskazanych zarzutów strony skarżącej, powoduje, że w ocenie Sądu, organ prowadzący postępowanie nie wykazał, iż doszło do wycięcia dwóch sztuk drzew, w tym robinii akacjowej, na nieruchomości, której dotyczyła interwencja Straży Miejskiej w Ł. w dniu 10 stycznia 2007 roku.
Mając na uwadze powyższe uwagi, stwierdzić należy, iż sprawa wymierzenia kary pieniężnej za wycięcie dwóch sztuk drzew nie została należycie wyjaśniona, a tym samym w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów art. 7, art. 77,
art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Należy jednak podkreślić, że w przypadku poczynienia przez organ bezspornych ustaleń co do usunięcia przez skarżących, bez koniecznego zezwolenia, drzewa ( lub drzew ) - stosownie do treści art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody - na organie spoczywa bezwzględny obowiązek wymierzenia z tego tytułu administracyjnej kary pieniężnej. Okoliczności dotyczące stanu drzew i stworzenie przez nie zagrożenia dla ludzi i mienia, nie ma wpływu dla rozstrzygnięcia.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ wyjaśni wszystkie okoliczności sprawy w kontekście przesłanek określonych w art. 88 i następnych ustawy o ochronie przyrody, a swoje rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.
O zwrocie kosztów orzeczono stosownie do treści art. 200 i 205 § 1-3 p.p.s.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ) - § 18 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 6.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło