II SA/Łd 293/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na działanie Starosty [...] w przedmiocie odmowy wydania kopii aktu nadania ziemi p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. a.bł. W dniu 7 marca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga J. S. na Starostę [...], który odmawia stronie wydania kopii aktu nadania ziemi w [...] na rzecz rodziców skarżącej T. S. i M. S.. W odpowiedzi na wezwanie sądu do sprecyzowania skargi, strona skarżąca powtórzyła, iż Starosta [...] odmówił wydania kopii aktu nadania gruntów w [...] na rzecz rodziców strony. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o oddalenie skargi ze względów formalno-prawnych, jako nie znajdującej faktycznego i prawnego uzasadnienia w brzmieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części przywoływana jako: p.p.s.a.). Starosta wyjaśnił, iż skarżąca w latach 2012-2014 wielokrotnie zwracała się do organu o wydanie kopii aktu nadania ziemi z [...] na rzecz swoich rodziców. Pismem z dnia 27 kwietnia 2012 r. strona została poinformowana, iż w zasobach archiwum organu brak jest żądanego aktu nadania ziemi wydanego w [...], jest natomiast akt nadania ziemi M S. z [...]. W dniu 29 maja 2012 r. strona złożyła skargę do Wojewody [...] na działanie Starosty [...], zarzucając wielokrotną odmowę wydania kopii aktu nadania gruntów z [...]. Pismem z dnia 19 czerwca 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał skargę za bezzasadną i wskazał m.in., iż akty własności ziemi dla tych samych działek wydane później uchylają wcześniejsze akty własności, dlatego pomimo braku dokumentu z [...], strona może uzyskać akt własności z [...]. Starosta [...] dodał, iż wnikliwa analiza sprawy potwierdza, iż strona uzyskiwała wyczerpującą informację na każdy złożony wniosek. Natomiast wnikliwa analiza materiałów znajdujących się w archiwach organu wykazała, iż nie ma aktu nadania ziemi z [...] wydanego na rzecz rodziców skarżącej. Ustalono także, iż w ewidencji gruntów z [...] rodzice strony figurowali jako osoby władające gruntem w stosunku do działek nr 11, 15, 71, 104, 137 we wsi W., natomiast w ewidencji z [...] widnieli jako osoby władające działkami nr 909, 874, 880 i 915 w obrębie [...]. Następnie na działki nr 15 i 71 został wydany akt własności. Dalej, iż w posiadanych dokumentach uwłaszczeniowych znajduje się sporządzony w dniu [...] i podpisany przez M. S., protokół ustalenia stanu władania gruntami gospodarstwa rolnego, w którym złożone jest oświadczenie, że nieruchomość została nabyta na podstawie reformy rolnej aktem nadania ziemi. Starosta podkreślił, iż dokumenty, o które wnosiła strona znajdujące się w archiwach organu zostały stronie niezwłocznie wydane tj. kopia z archiwalnego operatu ewidencji gruntów założonego w [...] i kopia protokołu sporządzonego w dniu [...]. Natomiast dokument, którego wydania domaga się strona tj. akt nadania ziemi z [...] na rzecz rodziców skarżącej nie znajduje się i nigdy nie znajdował się w posiadaniu organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych, bowiem nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części przywoływana jako: p.p.s.a.). Kognicja sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowanych przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Sądy administracyjne nie mogą i nie zastępują organów, co oznacza, że obowiązkiem sądu jest jedynie zbadanie legalności działania organów administracji publicznej. Nie są one władne orzekać merytorycznie w danych sprawach, zatem nie mają uprawnienia by wydać orzeczenia przyznające stronie uprawnienie lub obciążające ją jakimś obowiązkiem opartym na obowiązujących przepisach prawa materialnego. I jak wynika z przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Poza katalogiem ww. spraw zgodnie z treścią art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają jedynie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, stosując przy tym środki określone w tych przepisach. Lektura skargi J. S. w świetle całokształtu sprawy uzasadnia twierdzenie, iż intencją strony było podważenie prawidłowości działań podejmowanych przez pracowników Starostwa [...]. Jak wynika z pisma organu z dnia 8 stycznia 2014 r. oraz z odpowiedzi na skargę, strona skarżąca kilkukrotnie występowała do Starosty [...] o wydanie kopii aktu nadania ziemi z [...] na rzecz jej rodziców. Wyczerpującą odpowiedź uzyskała strona w piśmie z dnia 21 listopada 2012 r. Dodatkowo odpowiedź ta zawierała pouczenie, iż w przypadku ponowienia skargi bez wskazania nowych okoliczności, zgodnie z art. 239 § 1 k.p.a. organowi przysługuje prawo podtrzymania poprzedniego stanowiska z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy bez zawiadamiania strony. W następstwie kolejna skarga z dnia 14 maja 2013 r. w tożsamym zakresie została pozostawiona bez rozpatrzenia z adnotacją w aktach sprawy. Podobnie kolejne skargi strony. Z powyższego wynika, iż strona powiela swoje wystąpienia nie powołując przy tym nowych, dodatkowych okoliczności faktycznych, czy prawnych. Strona nie podzielając stanowiska Starosty [...] kwestionuje każde działanie przez ten organ podejmowane, w szczególności te ograniczające się do pozostawienia kolejnej skargi bez rozpatrzenia. W ocenie sądu stwierdzić należy, iż materia skargi J. S. nakazuje zakwalifikować ją do postępowania uregulowanego działem VIII zatytułowanym "Skargi i wnioski" ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.). Skarga strony jest bowiem związana z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez Starostę [...] jako organ administracji publicznej i przez pracowników tegoż organu. Powyższe oznacza, iż skarga strony jest w istocie skargą powszechną, reakcją skarżącej na powielane przez organ, na podstawie art. 239 k.p.a., stanowisko uznające kolejne skargi strony za bezzasadne. Taka kwalifikacja skargi J. S. skutkuje brakiem dopuszczalności jej rozpatrzenia w postepowaniu sądowoadministracyjnym. Postępowanie skargowe stanowi bowiem rodzaj uproszczonego postępowania administracyjnego, w ramach którego realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) prawo składania petycji, skarg i wniosków, między innymi, do organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 63 Konstytucji). Przedmiotem skargi wniesionej w tym trybie (art. 227 i nast. k.p.a.) może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwianie sprawy. Postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tegoż postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności określonych organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć. Postępowanie to nie kończy się zatem władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem stronie niezadowolonej z załatwienia skargi na podstawie art. 227 i nast. k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII k.p.a., a więc związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników. Skarga dotycząca zadań lub działalności organów uruchamia jednoinstancyjne, samodzielne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną - zawiadomieniem. Jest ona odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, które nie dają podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego, albo też nie mogą stanowić podstawy powództwa lub wniosku zmierzającego do wszczęcia postępowania sądowego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 sierpnia 2012 r., sygn.akt II SA/Sz 696/12; postanowienie WSA w Opolu z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Op 551/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wnioskodawcy niezadowolonemu ze sposobu załatwienia wniosku służy prawo wniesienia skargi, o której mowa w art. 246 § 1 k.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu (postanowienie NSA z dnia z dnia 12 marca 2013 r., sygn.akt I OSK 318/13 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego, w rozpoznawanej sprawie zachodzi niedopuszczalność skargi, ponieważ działalność organów państwa i organów administracji publicznej uregulowana przepisami Działu VIII k.p.a., dotycząca skarg i wniosków obywateli, nie jest objęta kognicją sądów administracyjnych. Z tych wszystkich względów skarga podlega odrzuceniu, o czym orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. a.bł.