II SA/Łd 30/14
WyrokWSA w Łodzi2014-02-07
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Joanna Sekunda-Lenczewska, Anna Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, wydana na podstawie art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 r. do 19 lipca 2011 r., może zostać utrzymana w mocy, jeśli przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny?Ratio decidendi
Decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, oparta na art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 r. do 19 lipca 2011 r., podlega uchyleniu. Wynika to z faktu, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 października 2013 r. (sygn. akt P 26/11) uznał ten przepis za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP, co na mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczne. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego skutkuje uznaniem naruszenia prawa w decyzji administracyjnej, nawet jeśli wyrok TK zapadł po wydaniu tej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na P. P. za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach za 2009 rok. Decyzją Marszałka Województwa nałożono karę 10 000 zł, którą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący zarzucał m.in. wadliwe zastosowanie przepisów, wskazując, że przepisy nakładające karę weszły w życie niedługo przed terminem złożenia sprawozdania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność podstawy prawnej kary z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego P. P. kwotę 1617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędzia NSA Anna Stępień Protokolant Sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2014 roku przy udziale --- sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] znak [...] z dnia [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego P. P. kwotę 1617 (tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania P. P. – właściciela A z siedzibą w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.), art. 37 ust. 1, ust. 3, art. 79c ust. 3, art. 79d ust. 3-5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (j.t. Dz.U. z 2010r., Nr 185, poz. 1243 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa), art. 21 § 1 pkt 2, art. 47 § 1, art. 53 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymierzenia P. P. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2009 rok.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 13 kwietnia 2010r. wpłynęło do organu I instancji sporządzone przez P. P. zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2009 rok.
Decyzją z dnia [...] Marszałek Województwa [...] wymierzył P. P. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za nieterminowe przekazanie opisanego zbiorczego zestawienia. Organ wyjaśnił, że obowiązki posiadaczy odpadów określa ustawa o odpadach. Jednym z takich obowiązków jest wynikający z art. 36 ustawy obowiązek prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów, zgodnie z katalogiem odpadów określonym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206) oraz listą odpadów niebezpiecznych. Przywołując brzmienie art. 37 ustawy, organ I instancji wskazał, że zbiorcze zestawienie danych o odpadach za 2009r. wpłynęło do organu w dniu 13 kwietnia 2010r., a zatem po terminie ustawowym, który upłynął w dniu 31 marca 2010r.. Z uwagi na powyższe oraz wobec uregulowania art. 79c ust. 3 ustawy organ orzekł o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł.
W terminie prawem przewidzianym P. P. złożył odwołanie zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. poprzez wymierzenie kary w wygórowanej wysokości, nieadekwatnej do popełnionego uchybienia, nadto nałożenie kary w sytuacji gdy przepisy ją nakładające weszły w życie w dniu 12 marca 2010r. zatem na trzy tygodnie przed upływem terminu do złożenia sprawozdania. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w trybie art. 132 k.p.a., ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. lub uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania jak sanowi art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a..
Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy organ wyjaśnił, że w dniu 12 marca 2010r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 145). Została ona ogłoszona 25 lutego 2010r., a okres jej vacatio legis określono na 14 dni. Ustawa ta dodała do ustawy o odpadach rozdział 9a zatytułowany "Kary pieniężne". W rozdziale tym przewidziano katalog naruszeń obowiązków posiadaczy odpadów, które skutkują obligatoryjnie wymierzeniem sankcji przez właściwy organ w postaci kary pieniężnej w określonej wysokości. Jednym z przypadków uzasadniających wymierzenie kary pieniężnej jest nieterminowe przekazanie marszałkowi województwa zbiorczego zestawienia danych o odpadach. Zgodnie z art. 79c ust. 3 ustawy, jeżeli posiadacz odpadów lub transportujący odpady, będąc obowiązanym do prowadzenia ewidencji odpadów lub przekazywania wymaganych informacji lub sporządzania i przekazywania zbiorczego zestawienia danych lub sporządzania podstawowej charakterystyki odpadów lub przeprowadzania testów zgodności, nie wykonuje tego obowiązku albo wykonuje go nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że strona jest posiadaczem odpadów w świetle art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach. Wytwarzanie odpadów związane jest z działalnością gospodarczą strony. Pociąga to za sobą obowiązki ewidencyjne, o którym mowa w art. 36 ustawy o odpadach. Wytwarzane przez stronę odpady nie kwalifikują się do kategorii odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów. Stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy, posiadacz odpadów zobowiązany jest do prowadzenia ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z przyjętym katalogiem odpadów i listą odpadów niebezpiecznych. Zgodnie zaś z art. 37 ust. 1 i ust. 3 ustawy, posiadacz odpadów prowadzący ewidencje odpadów obowiązany jest sporządzić na formularzu zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów. Jednocześnie jak stanowi art. 79c ust. 3 ustawy, jeżeli posiadacz odpadów lub transportujący odpady, będąc obowiązanym do prowadzenia ewidencji odpadów lub przekazywania wymaganych informacji lub sporządzania i przekazywania zbiorczego zestawienia danych lub sporządzania podstawowej charakterystyki odpadów lub przeprowadzania testów zgodności, nie wykonuje tego obowiązku albo wykonuje go nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Dalej Kolegium stwierdziło, iż niesporny jest ciążący na stronie obowiązek złożenia sprawozdania, którego strona nie dopełniła w terminie. Jak wynika z prezentaty organu przedmiotowe sprawozdanie wpłynęło do organu w dniu 13 kwietnia 2010r.. Organ dodał, iż z punktu widzenia realizacji obowiązku wynikającego z art. 37 ustawy istotne znaczenie ma data wpływu pisma do organu, a nie data nadania pisma w placówce pocztowej. Określony w tym przepisie termin na wykonanie obowiązku nie jest bowiem terminem prawa procesowego, lecz prawa materialnego, do którego nie ma zastosowania art. 57 § 5 k.p.a..
Odpowiadając na zarzuty odwołania Kolegium uznało je za niezasadne w świetle ustalonego w sprawie stanu faktycznego i prawnego, już chociażby z uwagi na to, że w ustawodawca w art. 79c ust. 3 ustawy przewidział jedną stawkę kary, co oznacza, że organ nie dysponuje uznaniem administracyjnym i jest związany postanowieniami ustawodawcy. A skoro tak nie sposób zgodzić się, że doszło także do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli wobec prawa, gdyż organ działał zgodnie z prawem. Organ nie jest także uprawniony ani tym bardziej obowiązany uwzględniać sytuację materialną czy rodzinną strony. Co oznacza także, iż organ nie jest obowiązany ważyć pomiędzy słusznym interesem strony a interesem społecznym. Jako niezasadny organ ocenił zarzut niepoinformowania strony o treści ciążącego obowiązku, gdyż obowiązek wynikający z art. 9 k.p.a. dotyczy etapu postępowania a jego beneficjentami są przede wszystkim strony postępowania administracyjnego. Organ I instancji nie miał zatem obowiązku informowania strony o zmianie stanu prawnego w zakresie konsekwencji naruszeń obowiązków wynikających z ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a. oraz art. 79c ust. 3 ustawy poprzez wadliwe zastosowanie w sytuacji, gdy za rok którego dotyczy informacja przepisy nie przewidywały tak dotkliwych konsekwencji niedopełnienia wymogu złożenia zestawieni. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Uzasadniając strona powtórzyła argumenty odwołania. Skarga powyższa została oznaczona sygnaturą akt II SA/Łd 374/11.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił niniejsze postępowanie na mocy art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), z uwagi na to, że wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przed rozpoznaniem przez Trybunał Konstytucyjny pytania skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 9 marca 2011r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1509/10, mogłoby skutkować wystąpieniem przez strony z wnioskiem o wznowienie postępowania przed sądem.
We wspomnianym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne:
a) czy art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. z 2007 roku, Nr 39, poz. 251 ze zm.) jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
b) czy art. 79c ust. 3, w związku z art. 79d ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. z 2007 roku, Nr 39, poz. 251 ze zm.) jest zgodny z art. 2, w związku z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 6 ust. 1 i 3 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku, zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284).
Następstwem przywołanego pytania prawnego jest postępowanie prowadzone przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą akt P 26/11.
Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014r. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 października 2011r., sygn. akt P26/11 w sprawie konstytucyjności art. 79c ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach. W następstwie sprawa została wpisana pod nową sygnaturę akt II SA/Łd 30/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej podniesiono.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2009 rok.
W sprawie niniejszej istotne jest, iż zaskarżone i poprzedzające je rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o art. 79c ust. 3 ustawy stosownie do którego, jeżeli posiadacz odpadów lub transportujący odpady, będąc obowiązanym do prowadzenia ewidencji odpadów lub przekazywania wymaganych informacji lub sporządzania i przekazywania zbiorczego zestawienia danych lub sporządzania podstawowej charakterystyki odpadów lub przeprowadzania testów zgodności, nie wykonuje tego obowiązku albo wykonuje go nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł, którą wymierza w drodze decyzji właściwy marszałek województwa. Przepis art. 79c ust. 3 ustawy zamieszczony w rozdziale 9a "Kary pieniężne", jak również przepisy art. 37 ust. 3a, ust. 3b i ust. 3c dodane zostały do ustawy o odpadach na mocy art. 1 pkt 49 i pkt 26 lit. b ustawy z dnia 22 stycznia 2010r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw. W omawianym zakresie ustawa nowelizująca nie zawiera przepisów przejściowych, z związku z czym ww. przepis weszły w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, a więc w dniu 12 marca 2010r. (art. 19 ustawy nowelizującej).
I co ważniejsze, przytoczony przepis art. 79c ust. 3 ustawy był przedmiotem rozpoznania Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt P 26/11 (Dz.U. z dnia 3 grudnia 2013r., poz. 1426) orzekł:
1. art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 i Nr 203, poz. 1351, z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 117, poz. 678, Nr 138, poz. 809, Nr 152, poz. 897 i Nr 171, poz. 1016 oraz z 2012 r. poz. 951 i 1513), w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010r. do 19 lipca 2011r., przez to, że przewiduje niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
2. art. 79c ust. 3 w związku z art. 79d ust. 3 ustawy powołanej w punkcie 1 jest zgodny z: art. 2 w związku z art. 184 Konstytucji, art. 2 w związku z art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji.
Ponadto Trybunał Konstytucyjny postanowił na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, z 2000r. Nr 48, poz. 552 i Nr 53, poz. 638, z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417, z 2009 r. Nr 56, poz. 459 i Nr 178, poz. 1375, z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307 oraz z 2011 r. Nr 112, poz. 654) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
Trybunał Konstytucyjny uzasadniając powyższe stanowisko uznał za zasadny zarzut nieproporcjonalności sankcji, przewidzianej w art. 79c ust. 3 ustawy, za opóźnione przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach za 2009 r. Trybunał stwierdził bowiem, że zbytnia dolegliwość administracyjnej kary pieniężnej wynika ze szczególnej kumulacji kilku elementów sankcji: bezwzględnej wysokości kary pieniężnej w stosunku do czynu, automatyzmu jej wymierzania oraz braku występowania w praktyce możliwości miarkowania jej wysokości. Jednocześnie za nieuzasadniony uznał Trybunał Konstytucyjny zarzut, że sankcja wynikająca z art. 79c ust. 3 ustawy stanowi przejaw odpowiedzialności o charakterze karnym sensu strico. Sama bowiem wysokość docelowej kary pieniężnej (10.000 zł) nie stanowi argumentu na rzecz naruszenia art. 2 Konstytucji, jeśli jednocześnie obowiązywałby mechanizm uprzedniego wezwania lub ponaglenia przedsiębiorcy do terminowego wykonania ustawowego obowiązku. Podobnie automatyzm nakładanej kary nie świadczy na rzecz jej niekonstytucyjności, jeżeli obowiązywałby mechanizm miarkowania jej wysokości ze względu na okoliczności sprawy przez organ administracji podlegający kontroli sądu administracyjnego. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego rozwiązanie wprowadzone w art. 79c ust. 3 ustawy, należy uznać nie tylko za przydatne, ale wręcz za konieczne do realizacji legitymowanych konstytucyjnie celów w dziedzinie ochrony środowiska. Zasadność celu występuje, mimo że obowiązek przekazania zbiorczego zestawienia danych o posiadanych odpadach nie stanowi przejawu działania bezpośrednio związanego z oddziaływaniem na środowisko, a zaniechanie wykonania tego obowiązku nie powoduje bezpośrednio szkód w środowisku. Trybunał podkreślił istnienie innej bezpośredniej i ścisłej więzi między stopniem wykonania obowiązków sprawozdawczych a niebezpieczeństwem zanieczyszczenia środowiska, wpływającej na samodyscyplinę podmiotów gospodarczych w ich postępowaniu z posiadanymi odpadami. Prowadzenie ewidencji zgodnie z rzeczywistością pełni funkcję informacyjną i dyscyplinuje przedsiębiorcę do postępowania, które zapewni zgodność rzeczywistego poziomu wytwarzania lub postępowania z odpadami z normami ustawowymi.
Dokonując natomiast oceny zarzutu naruszenia art. 42 ust. 2 i 3 Konstytucji Trybunał wskazał, że w postępowaniu o nałożenie sankcji pieniężnej nie dochodzi do stwierdzenia winy sprawcy, więc prawo do obrony ma mniejsze znaczenie niż w postępowaniu karnym sensu stricto. Prawo do obrony może być przyznane dopiero na etapie kierowania skargi do sądu administracyjnego i postępowania przed tym sądem. W tym postępowaniu nastąpi ocena legalności nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przy zachowaniu gwarancji konstytucyjnych.
W ocenie Sądu wskazać również trzeba, iż zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Oznacza to, że sąd administracyjny, dokonując kontroli zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej, zobowiązany jest do uwzględnienia orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego na równi z aktami normatywnymi wymienionymi w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny ma co do zasady taki charakter od samego początku, tj. od dnia jego wejścia w życie (ex tunc), chyba że w swoim orzeczeniu Trybunał wskazał inny termin utraty mocy prawnej zakwestionowanej regulacji (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II OSK 1745/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze zauważyć trzeba, iż konsekwencją stwierdzenia niezgodności przepisu art. 79c ust. 3 ustawy z Konstytucją jest niewątpliwie uznanie, że zaistniała przesłanka wskazana w art. 145a § 1 k.p.a., co determinuje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanych przez organy obu instancji. I wprawdzie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego zostało podjęte po wniesieniu skargi do tutejszego Sądu, nie mniej jednak w judykaturze ugruntowało się stanowisko, podzielane zresztą przez skład orzekający w tej sprawie, że przesłanka wznowienia określona w art. 145a § 1 k.p.a. jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji (por. wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 6 września 2010r., sygn. akt II SA/Gd 398/10; WSA w Gliwicach z dnia 14 maja 2010r., sygn. akt II SA/Gl 191/10; WSA w Łodzi z dnia 22 stycznia 2014r., sygn. akt II SA/Łd 24/14 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenia sądowe nie mogą opierać się na prawie, co do którego stwierdzona została niezgodność z Konstytucją. Nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, w której na skutek wydania orzeczenia opartego o prawo niezgodne z Konstytucją, postępowanie sądowe niemal natychmiast po jego zakończeniu mogłoby zostać wznowione. Takie postępowanie nie byłoby zrozumiałe i kłóciłoby się z nakazem sprawiedliwego, rzetelnego rozpoznania sprawy i udzielenia należnej każdemu efektywnej ochrony prawnej. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji powinno w postępowaniu sądowoadministracyjnym przesądzać o uznaniu "naruszenia prawa" w samej decyzji administracyjnej (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2009r., sygn. akt IV SA/Gl 363/09 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stwierdzenie niezgodności przepisu art. 79c ust. 3 ustawy z Konstytucją skutkuje uznaniem, że zaistniała przesłanka wskazana w art. 145a § 1 k.p.a., co determinuje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanych przez organy obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien mieć na uwadze, że ustawa o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001r. utraciła moc zgodnie z art. 252 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz. U. z 2013r., poz. 21). I zgodnie z art. 246 tej ustawy, w sprawach wszczętych i niezakończonych stosuje się dotychczasowe przepisy karne oraz o karach pieniężnych w dotychczasowym brzmieniu, z zastrzeżeniem art. 237. A zatem, w przedmiotowej sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis art. 79c ust. 3 ustawy z 2001r. z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 15 października 2013r., sygn. akt P 26/11.
Mając powyższe na uwadze Sąd obowiązany był rozstrzygnąć na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 135 i art. 134 § 1 p.p.s.a.. Nadto w trybie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia treść art. 200 oraz art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 i 2 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
LP
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło