II SA/Łd 314/25

WyrokWSA w Łodzi2025-10-16

Skład orzekający: Robert Adamczewski, Jarosław Czerw, Michał Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która wprowadza zakaz lokalizacji budynków mieszkalnych na terenach aktywnych przyrodniczo, użytkowanych rolniczo, jest zgodna z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz czy nie narusza zasady proporcjonalności i równości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zgodna z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Wskazano, że studium dopuszczało ochronę terenów aktywnych przyrodniczo i zatrzymanie procesów urbanizacji, co uzasadniało wprowadzenie zakazu nowej zabudowy mieszkaniowej. Sąd stwierdził również, że ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości nie naruszają zasad proporcjonalności i równości, ponieważ nie uniemożliwiają prowadzenia dotychczasowej działalności, a jedynie wykluczają nową zabudowę, co jest uzasadnione interesem publicznym.
Stan faktyczny
Skarżący B.L. i J.L. zaskarżyli uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta, kwestionując jej postanowienia dotyczące ich nieruchomości. Zarzucili naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym niezgodność planu ze studium uwarunkowań, wprowadzenie nieuzasadnionych ograniczeń w sposobie korzystania z nieruchomości oraz istotne naruszenie trybu uchwalenia planu. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności uchwały w części dotyczącej ich nieruchomości. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując zgodność planu ze studium i potrzebę ochrony terenów przyrodniczych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw, Sędzia WSA Michał Zbrojewski, , Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2025 roku sprawy ze skargi B.L. i J.L. na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 6 listopada 2024 roku nr IX/243/24 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi położonej w rejonie ulic: Brójeckiej, Paprociowej, Bronisin, Wiskickiej i św. Rafała Kalinowskiego oraz południowej granicy miasta Łodzi oddala skargę. dc II SA/Łd 314/25 Uzasadnienie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęła skarga B.L. i J.L. na uchwałę Rady Miejskiej w Łodzi nr IX/243/24 z 6 listopada 2024 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi położonej w rejonie ulic: Brójeckiej, Paprociowej, Bronisin, Wiskickiej i św. Rafała Kalinowskiego oraz południowej granicy miasta Łodzi - w części, w jakiej jej postanowienia odnoszą się do nieruchomości stanowiących własność skarżących, tj. w części obejmującej: - § 10 pkt 1 zaskarżonej uchwały, na mocy którego wprowadzono zakaz lokalizacji budynków przeznaczonych na pobyt ludzi we wskazanych na rysunku planu strefach ochronnych od napowietrznych linii elektroenergetycznych o napięciu 15kV, - § 15 uchwały dla w części dotyczącej terenów oznaczonych symbolem [...], - § 16 uchwały dla w części dotyczącej terenów oznaczonych symbolem [...], - załącznik graficzny w zakresie odpowiadającym powyższym postanowieniom części tekstowej uchwały. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucili naruszenie: 1) art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez naruszenie istotnych zasad sporządzenia planu miejscowego, które polega na przyjęciu postanowień niezgodnych z treścią studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, 2) art. 1 ust. 2 pkt 7, art. 1 ust. 3, art. 1 ust. 4 pkt 4a, art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez naruszenie istotnych zasad sporządzenia planu miejscowego, które polega na wprowadzeniu nieuzasadnionych koniecznością ochrony istotnych wartości, a przez to nieproporcjonalnych ograniczeń w sposobie korzystania z nieruchomości na obszarze planu i niekorzystnego dla właścicieli ich przeznaczenia, 3) art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez istotne naruszenie trybu uchwalenia planu miejscowego polegające na pominięciu w części tekstowej zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obligatoryjnych elementów, np. linii zabudowy. Wobec postawionych zarzutów strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części opisanej powyżej oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego. Ponadto strona wniosła o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie: 1. dopuszczenia dowodu z dokumentów: a) pięć postanowień o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i pięć postanowień o podjęciu tego postępowania oraz pięć decyzji Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie umorzenia ww. postępowania dla stwierdzenia, że skarżący przeja[...]i inicjatywę w zakresie zagospodarowania swoich nieruchomości, ale okazała się ona nieskuteczna z uwagi na uchwalenie niniejszego planu; b) wyrys - mapę ilustrującą obszar objęty planem dla stwierdzenia lokalizacji w tej okolicy budynków; c) zrzuty ekranu ze strony Miejskiej Pracowni Urbanistycznej w Łodzi zawierające dane dotyczące dopuszczalnego sposobu korzystania z nieruchomości w pianie oraz w studium; d) zaskarżonej niniejszą skargą uchwały gminy w przedmiocie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla stwierdzenia jego ustaleń 2. zobowiązanie organu do przedłożenia kserokopii dokumentacji wykazującej spełnienie obowiązków dotyczących pozyskania opinii i uzgodnień od organów administracyjnych dla stwierdzenia, czy gmina obowiązki te wykonała; 3. zobowiązanie organu do przedłożenia kserokopii decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych dla terenów oznaczonych w zaskarżonej uchwale symbolami [...] i [...]. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżący podniosła, że skarżący są współwłaścicielami na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości składającej się z dz. ew. nr [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 1,53 ha, dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą pod nr [...]. Ponadto, skarżąca jest wyłączną właścicielką nieruchomości położonych w Łodzi, składających się z dz. ew. nr [...], [...] o łącznej powierzchni 1,1361 ha, dla których Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą pod nr [...]. Dalej strona wskazała, że na obszarze, na którym znajdują się nieruchomości skarżących, obowiązuje uchwała podjęta przez Radę Miejską w Łodzi z 28 marca 2018 r. nr LXIX/1753/18 w przedmiocie przyjęcia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miast Łodzi zmieniona uchwałami z 6 marca 2019 r. i 22 grudnia 2021 r. Z kolei 6 listopada 2024 r. Rada Miejska w Łodzi podjęła zaskarżoną uchwałę nr IX/243/24 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi położonej w rejonie ulic: Brójeckiej, Paprociowej, Bronisin, Wiskickiej i św. Rafała Kalinowskiego oraz południowej granicy miasta Łodzi. Na podstawie powyższej uchwały dz. ew. o nr [...] znalazła się na obszarze, którego przeznaczenie zostało określone w miejscowym planie jako [...]. Natomiast dz. ew. o nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] znalazły się natomiast na obszarze, który Jest oznaczony w planie miejscowym jako [...]. Do czasu podjęcia powyższej uchwały nieruchomości skarżących nie były objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący złożyli wnioski o ustalenie warunków zabudowy dla wspomnianych działek, jednak postepowania administracyjne zostały umorzone w związku z uchwaleniem zaskarżonego planu. Rozwijając zarzut niezgodności planu ze studium pełnomocnik skarżących podkreśliła, iż według treści obowiązującego nadal studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Łodzi wszystkie działki ewidencyjne znajdują się na obszarze, który jest oznaczony literą "[...]" tj. tereny aktywne przyrodniczo, w tym użytkowane rolniczo. Na terenie objętym tym oznaczeniem było dopuszczalne zgodnie ze studium wznoszenie budynków, które są związane z produkcją rolną, i takich, które takiego związku nie mają, o ile spełniają wskazane założenia. Ponadto, dz. ew. o nr [...] w zauważalnej części położona jest w obszarze oznaczonym w ramach studium jako "[...]", czyli tereny zabudowy mieszkaniowej w układach ulicowych. Na południe od tej działki znajduje się duże osiedle domów przeznaczonych na cele mieszkalne, co zostało odwzorowane w studium. Dalej skarżący zauważyli, że w obowiązującym studium rozróżniono dwa typy zespołów jednostek w ramach terenów aktywnych przyrodniczo. Obszar, na którym znajdują się nieruchomości skarżących, mieści się w ramach zespołu o charakterze podmiejskim. Dla tego zespołu dopuszczalna była możliwość uruchomienia "nowych terenów pod zabudowę wyłącznie jako dopełniających istniejące układy zabudowy zlokalizowane wzdłuż istniejących dróg publicznych. Sposób lokalizacji zabudowy, jej gabaryty, forma, rodzaj materiału powinny nawiązywać do zabudowy tradycyjnej, wiejskiej. W celu kształtowania ładu przestrzennego należało jednoznacznie wyznaczyć granice terenów zabudowy i terenów otwartych. Dodatkowym, pożądanym elementem kształtowania ładu przestrzennego w tej strefie jest wyznaczanie terenów zieleni izolacyjnej pomiędzy zabudową a terenami otwartymi, także wzdłuż ciągów komunikacyjnych (dróg, ścieżek rowerowych, ciągów pieszych)". W ocenie strony powyższe znajduje odzwierciedlenie w stanie faktycznym. Na obszarze objętym ustaleniami miejscowego planu znajdującym się w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżących zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy. Niektóre z tych decyzji zostały już zrealizowane na podstawie wydanych decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto skarżący zwrócili uwagę w jaki sposób zostały oznaczone nieruchomości skarżących w ewidencji gruntów. Dla dz. ew. o nr [...], [...], [...], [...] i [...] przyjęto oznaczenie [...] i [...], czyli użytki rolne o bardzo niskiej klasie bonitacyjnej. Dla dz. ew. o nr [...] w ewidencji gruntów przyjęto oznaczenie [...], [...]i [...]l, a dla dz. ew. o nr [...] - oznaczenie [...] (czyli rowy i pastwiska). W przypadku nieruchomości skarżących nie byłaby potrzebna decyzja o wyłączeniu należących do nich nieruchomości z produkcji rolnej ze względu na niską klasę bonitacyjną. Podkreślenia wymaga także, że dwie z nieruchomości skarżących (dz. ew. [...] i [...]) znajdują się bezpośrednio przy dużej, ruchliwej drodze publicznej. Pozostałych pięć dz. ew. ([...], [...], [...], [...] i [...]) ma zapewniony dostęp do drogi publicznej bezpośrednio od ul. Paprociowej, przylegającej do dz. ew. o nr [...]. Na tle powyższych uwag nie powinno być wątpliwości, że obowiązujące studium dopuszcza możliwość wzniesienia budynków na cele mieszkaniowe na obszarze, na którym znajdowały się należące do skarżących nieruchomości. Skarżący, podobnie jak sąsiedzi, otrzymaliby decyzje o warunkach zabudowy, gdyby wystąpili o nie wcześniej, tj. przed podjęciem uchwały przez radę gminy o przystąpieniu do prac nad miejscowym planem. Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem dz. ew. o nr [...] zgodnie z przeznaczeniem w miejscowym planie określonym jako [...] znajduje się od czasu uchwalenia miejscowego planu na terenach rolnictwa z zakazem zabudowy lub zieleni naturalnej. Jako przeznaczenie uzupełniające wskazano tereny komunikacji drogowej wewnętrznej, infrastruktury technicznej - z wykluczeniem terenów: magazynu gazu, obsługi produktów naftowych i gospodarowania odpadami, teren wód powierzchniowych śródlądowych oraz teren lasu. Pozostałe dz. ew. o nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] mieszczą się w jednostce [...] z przeznaczeniem podstawowym na tereny elektrowni słonecznej lub rolnictwa z zakazem zabudowy lub zieleni naturalnej. Uzupełniające przeznaczenie określono tak samo, jak wyżej. Jeśli chodzi o dz. ew. o nr [...], zdaniem skarżących, niezgodność postanowień studium i miejscowego planu nie może pozostawiać wątpliwości. Po pierwsze, zauważalna część działki zgodnie ze studium jest w obszarze zabudowy mieszkaniowej, a zatem dopuszczającym wprost możliwość wzniesienia na niej budynków, co miejscowy plan wyklucza. Po drugie, jak wyżej wywiedziono, także w tej części, która wprost nie dopuszczała możliwości zabudowy, wzniesienie budynków było jednak możliwe, mimo że według studium znajdowała się ona na terenie aktywnym przyrodniczo. Po trzecie, w studium nie ma wzmianki o możliwości budowania elektrowni słonecznych na tym terenie. W planie przewiduje się, że mają to być instalacje o mocy większej niż mikroinstalacje. Tymczasem, zdaniem skarżących, w przypadku, gdy na obszarze gminy przewiduje się usytuowanie urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy, która przekracza 100 kW, w studium ustala się ich rozmieszczenie. W celu wyznaczenia w planie miejscowym tego rodzaju przeznaczenia w pierwszej kolejności należy zawrzeć odpowiednie regulacje w studium. Po czwarte, podobnie jak wyżej, teren aktywny przyrodniczo nie jest równoważny z terenem rolnictwa z zakazem zabudowy lub zieleni naturalnej. Po piąte, w studium nie ma też żadnych wzmianek pozwalających na wprowadzenie przeznaczenia uzupełniającego, o którym jest mowa w miejscowym planie. W ocenie skarżących zachodzi zatem sprzeczność między dotychczasowymi ustaleniami, które są zawarte w studium, a treścią miejscowego planu. Do tej pory bowiem nieruchomość ta była zdefiniowana jako obszar aktywny przyrodniczo, w tym użytkowany rolniczo z możliwością jego zabudowy, a po wejściu w życie miejscowego planu jest oznaczony jako teren rolnictwa, na którym obowiązuje zakaz zabudowy, lub teren zieleni naturalnej. Różnica między powyższymi postanowieniami co do określenia sposobu korzystania z nieruchomości sprowadza się właśnie do kwestii dopuszczalności zabudowy. Zakaz zabudowy nie był przewidziany w treści studium. Poza tym, teren aktywny przyrodniczo nie jest równoważny z terenem rolniczym ani z terenem zieleni naturalnej. W studium dopuszczono jedynie możliwość użytkowania nieruchomości na cele rolnicze, w miejscowym planie ustala się przeznaczenie rolnicze jako podstawowe. Oprócz tego, nie ma żadnych wzmianek w studium, na podstawie których można byłoby ustalić jako uzupełniające przeznaczenie przyjęte w miejscowym planie, tj. tereny komunikacji drogowej wewnętrznej, infrastruktury technicznej i gospodarowania odpadami. Motywując zarzut naruszenia władztwa planistycznego strona podniosła, że w analizowanym stanie faktycznym doszło do nadużycia władztwa planistycznego ze względu na naruszenie zarówno zasady proporcjonalności ingerencji, jak i zasady równości. Uzasadnieniem wprowadzenia zakazu zabudowy jest według gminy dążenie do zachowania walorów krajobrazu oraz ładu przestrzennego, w tym zasobów przyrodniczych. Rada gminy ustaliła, że nieruchomości skarżących mają być wykorzystywane na cele rolne. Należy więc przypomnieć, jakie jest oznaczenie tych nieruchomości w rejestrze gminnym: są to pastwiska, rowy i użytki rolne o niskiej klasie bonitacyjnej. Na pastwisku i w rowach uprawa rolna jest niemożliwa. Na użytkach klasy V i IVa gleb prowadzenie gospodarki rolnej jest bardzo trudne, jeśli nie niemożliwe. Ustalając takie właśnie przeznaczenie podstawowe dla gruntów należących do skarżących, gmina de facto wyklucza możliwość jakiegokolwiek racjonalnego ich zagospodarowania. Nie zmienia tego również dopuszczenie na niektórych nieruchomościach możliwości budowy elektrowni energetycznych. Gmina powinna podczas planowania przestrzeni pod tego rodzaju inwestycje zorientować się, jak ich realizacja wygląda w praktyce. Z raportów Prezesa URE (dostępnych publicznie na stronie urzędu) wynika, że liczba odmów przyłączenia inwestycji fotowoltaicznych do sieci jest przytłaczająca. W większości przypadków zakłady energetyczne nie wydają pozwoleń na przyłączenie instalacji do sieci, wskazując, że ich podłączenie spowodowałoby przeciążenie sieci. Zatem w ocenie strony przewidziane w planie miejscowym ograniczenia są nieproporcjonalne w porównaniu z chronionymi wartościami. Prowadzą bowiem do faktycznego wywłaszczenia nieruchomości skarżących - pozbawienia faktycznie możliwości korzystania z niej w jakikolwiek racjonalny sposób i co za tym idzie - rażąco obniżają ich wartość. Zasada równości została natomiast naruszona w ten sposób, że wskutek uchwalenia planu miejscowego ustalono taki stan rzeczy, w którym na sąsiednich nieruchomościach wobec stanowiących własność skarżących zostały wybudowane osiedla mieszkaniowe (por. obszar objęty oznaczeniem [...] - określający przeznaczenie nieruchomości pod budownictwo na cele mieszkaniowe) albo powstają domy jednorodzinne lub wielorodzinne znajdujące się na terenie tej samej jednostki urbanistycznej, a mimo położenia tych zabudowanych nieruchomości w bezpośredniej lub bliskiej odległości od nieruchomości skarżących, nie mogą oni korzystać z nieruchomości w taki sam, jak sąsiedzi, sposób. Jest to zarzut nie do obrony, ponieważ nie ma żadnego racjonalnego i logicznego wytłumaczenia, dla którego wzniesienie budynków na ww. obszarze bezpośrednio położonym przy nieruchomościach skarżących miałoby nie zagrażać celom publicznym, w szczególności potrzebie ochrony krajobrazu i zasobów przyrodniczych, a akurat wybudowanie na nieruchomości skarżących budynków tego samego rodzaju już by tym wartościom miało zagrażać. Wydawanie pozwolenia na budowę dla jednej nieruchomości przy jednoczesnym wprowadzaniu zakazu zabudowy dla nieruchomości wobec niej sąsiedniej jest rażącym przejawem nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej obywateli, którzy są w tej samej sytuacji faktycznej. Nieruchomości sąsiednie, na których zostały zrealizowane liczne inwestycje budowlane, nie różnią się niczym w porównaniu z nieruchomościami skarżących: są położone w studium w tej samej jednostce planistycznej, mają porównywalną powierzchnię, jednakowy wpis w ewidencji gruntów i były wykorzystywane w taki sam sposób. Na koniec strona podniosła, że zaskarżona uchwała nie spełnia kryteriów wskazanych w art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy, tj. nie precyzuje zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu, a także innych wskazanych w tej jednostce redakcyjnej danych, np. linii zabudowy. W jednostce, którą została objęta większość dz. ew., czyli [...], jak wyżej wskazano, jest możliwe zgodnie z planem miejscowym sytuowanie elektrowni słonecznych. Niewątpliwie na potrzeby realizacji takiej inwestycji wskaźniki i zasady kształtowania zabudowy, o których jest mowa w powołanej jednostce redakcyjnej, mają zastosowanie. Brak zatem określenia tych wskaźników i parametrów stanowi naruszenie, które powinno pociągnąć za sobą stwierdzenie nieważności planu w tej części. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a ponadto o oddalenie wniosków dowodowych strony i obciążenie skarżących kosztami postępowania. Organ przyznał, że działki skarżącej B.L. (nr [...] i [...] w obrębie [...]) oraz działki skarżących - B.L. i J.L. (nr [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie [...]) położone są na obszarze objętym uchwałą nr IX/243/24 Radą Miejskiej w Łodzi z 6 listopada 2024 r. Działki Skarżących o nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...] w zaskarżonym planie miejscowym zostały przeznaczone jako teren elektrowni słonecznej lub rolnictwa z zakazem zabudowy lub zieleni naturalnej (teren [...]), zaś działka skarżącej nr [...] w obrębie [...] została przeznaczona jako teren rolnictwa z zakazem zabudowy lub zieleni naturalnej (teren [...]). Dodatkowo przez wskazane nieruchomości przebiegają sieci infrastruktury technicznej - napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu 220 kV, 110 kV i 15 kV, które w związku z wprowadzeniem od nich stref ochronnych ograniczają możliwość zagospodarowania działki. Ponadto na nieruchomościach zlokalizowanych w terenie [...] została wyznaczona strefa ograniczeń w zabudowie w związku z przeznaczeniem terenu pod elektrownie słoneczne. Dla nieruchomości skarżących nie zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy, ani pozwolenia na budowę. Co więcej, działki skarżących o nr ewidencyjnych: [...], [...], [...], [...], [...] zarówno przed uchwaleniem zaskarżonego planu miejscowego, jak i po uchwaleniu planu miejscowego oznaczone są w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej jako grunty rolne o klasoużytku R-grunty orne, zaś działki ewid. o nr: [...] i [...] jako pastwiska. Organ również wskazał, że dla działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...] obowiązywał do 31 grudnia 2003 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi Nr LVII/491/93 z 2 czerwca 1993 r. Zgodnie z ustaleniami poprzednio obowiązującego planu miejscowego, nieruchomości skarżących wchodziły w skład terenów o użytkowaniu rolnym, w obszarze których dopuszczono sytuowanie zabudowy mieszkaniowej i towarzyszącej jej zabudowy gospodarczej w ramach istniejących skupisk zabudowy wzdłuż istniejących dróg w pasie 50 m od drogi. Zgodnie z ustaleniami Studium, znaczna część nieruchomości skarżących (tj. działki nr: [...], [...], [...], [...], [...] i [...]) objętych granicami planu miejscowego zlokalizowane są w strefie terenów wyłączonych spod zabudowy - w jednostce funkcjonalno-przestrzennej [...] o nazwie "tereny aktywne przyrodniczo, w tym użytkowane rolniczo'". Jedynie pas 10 m od drogi na działce nr [...] został włączony do terenów zabudowy mieszkaniowej w układach ulicowych oznaczonych w Studium w jednostce funkcjonalno-przestrzennej "[...]". Polityka planistyczna określona w Studium oraz stan istniejący został uwzględniony przez organ planistyczny w zaskarżonym planie miejscowym. W ocenie organu, strona skarżąca zarzuca niezasadnie organowi naruszenie art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 15 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 tej ustawy, czyli rzekome naruszenie istotnych zasad sporządzenia planu miejscowego poprzez przyjęcie postanowień niezgodnych z treścią Studium. Skarżący traktują postanowienia Studium w sposób wybiórczy, pomijając wiele zapisów świadczących o istocie wyznaczenia w Studium terenów chronionych przed zabudową ze względu na potrzebę zachowania wartości przyrodniczych i krajobrazowych, do których zaliczona jest jednostka funkcjonalno-przestrzenna "[...]". Zgodnie z ustaleniami Studium, celem przedmiotowego planu miejscowego nie jest tworzenie warunków dla rozwoju terenów budowlanych, a zatrzymanie procesów urbanizacji oraz zachowanie i ochrona elementów systemu przyrodniczego miasta. Dlatego też, zaskarżony plan miejscowy nie wyznacza terenów budowlanych. Organ podniósł, że § 5 pkt 1 zaskarżonego planu miejscowego opisuje wskazany cel następująco: "w zakresie kształtowania standardów zagospodarowania i użytkowania terenów: a) ochrona terenów otwartych, aktywnych przyrodniczo przed niekontrolowanym procesem ich urbanizacji, b) ochrona walorów przyrodniczych i krajobrazowych doliny cieku z B. (cieku od ul. [...] ) - terenu współtworzącego system ekologiczny miasta, c) zapewnienie właściwych relacji przestrzennych i środowiskowych pomiędzy terenami inwestycyjnymi, a terenami otwartymi, aktywnymi przyrodniczo". Dodatkowo organ zaakcentował, iż w jednostce funkcjonalno-przestrzennej [...]w Studium dopuszczalnym przeznaczeniem terenów są: tereny rolne, rekreacyjno- wypoczynkowe, ogrodowy działkowe, eksploatacji powierzchniowej kopalin. Studium we wskazanej jednostce funkcjonalno-przestrzennej dopuszcza z ograniczeniami przeznaczenie terenów m. in.: tereny związane z produkcją rolną - wyłącznie w zakresie obiektów istniejących z możliwością rozbudowy istniejących siedlisk, czy też tereny zabudowy mieszkaniowej wyłącznie w granicach istniejącego zainwestowania. Co więcej, zgodnie z ustaleniami ogólnymi Studium, w każdej z jednostek funkcjonalno-przestrzennych dopuszcza się, oprócz przeznaczenia określonego w kartach ustaleń, dopełnienie struktury funkcjonalnej obszaru terenami: przestrzeni publicznych, zieleni, lasów, wód powierzchniowych, komunikacji i obsługi komunikacji oraz infrastruktury technicznej. Organ przyznał, iż działka skarżącej nr [...] w Studium położona jest w jednostce funkcjonalno-przestrzennej "[...]" - teren zabudowy mieszkaniowej w układach ulicowych. Jednakże nieruchomość ta, ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo korytarza "[...]" - drogi klasy głównej ruchu przyśpieszonego oraz użytkowanie terenu (użytki rolne, pastwiska) nie jest wskazana dla rozwoju nowej zabudowy, podobnie, jak wszystkie sąsiadujące z nią od wschodu i zachodu nieruchomości wzdłuż "[...]". Tereny te stanowią "obudowę" południowej obwodnicy Łodzi, pełniąc istotną funkcję ochronną (izolacja widokowa i akustyczna) oddzielając uciążliwą arterię komunikacyjną od pasa zabudowy wzdłuż ul. [...] (w Studium tereny zabudowy mieszkaniowej w układach ulicowych - "[...]"). Organ wyjaśnił, że jednostki funkcjonalno-przestrzenne w Studium ze względu na skalę dokumentu wyznaczane są w sposób zgeneralizowany, co spowodowało konieczność włączenia niewielkiego fragmentu działki nr [...] do jednostki "[...]" - wyznaczono linię prostą jednostki na zakończeniu pasa zabudowy wzdłuż ulicy, poprowadzoną na przedłużeniu ściany istniejącego budynku po drugiej stronie ulicy (na działce ewid. nr [...] w obrębie [...]). Intencją organu planistycznego nie było przeznaczanie działki nr [...] pod zabudowę, a konieczność poprowadzenia granicy między jednostkami funkcjonalno- przestrzennymi w Studium w celu jej wyrównania - zakończenie jednostki funkcjonalno- przestrzennej przeznaczonej pod zabudowę na granicy przestrzennej, jaką jest skrzyżowanie ulic [...] i [...]. Niezależnie od wyżej wskazanych okoliczności i ustaleń Studium, organ wskazał, że Miasto Łódź zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 1 ust. 4 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dąży w pierwszej kolejności do planowania i lokalizowania nowej zabudowy na obszarach o w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej, a następnie na pozostałych terenach wyłącznie w sytuacji braku dostatecznej ilości terenów przeznaczonych pod dany rodzaj zabudowy. Przy czym w pierwszej kolejności na obszarach w najwyższym stopniu przygotowanych do zabudowy, przez co rozumie się obszary charakteryzujące się najlepszym dostępem do sieci komunikacyjnej oraz najlepszym stopniem wyposażenia w sieci wodociągowe, kanalizacyjne, elektroenergetyczne, gazowe, ciepłownicze oraz sieci i urządzenia telekomunikacyjne, adekwatnych dla nowej, planowanej zabudowy. Podkreślić trzeba, iż działka skarżącej o nr [...] zlokalizowana jest poza zwartą strukturą funkcjonalno-przestrzenną i nie posiada pełnego wyposażenia w infrastrukturę techniczną. Odnosząc się do zarzutów skarżących odnoszących się do działki nr [...], organ wyjaśnia, że przez wskazaną nieruchomość przebiega fragment cieku z B. wraz z doliną, wskazaną jako korytarz ekologiczny, podlegający ochronie w planie miejscowym. Zaskarżony plan zagospodarowania przestrzennego zakłada przeciwdziałanie urbanizacji na przedmiotowym terenie oraz ochronę terenów doliny cieku z B. (cieku od ul.[...]) i towarzyszącej jej zieleni naturalnej. Zdaniem organu przedmiotowy plan miejscowy realizuje ustalone w Studium dopuszczenie zabudowy terenów już zainwestowanych poprzez ustalenie dla zabudowy istniejącej katalogu możliwych działań budowlanych (m.in. remont, przebudowę, rozbudowę i nadbudowę do określonych planem parametrów). Ponadto, ustalenia planu miejscowego nie ograniczają możliwości remontu i przebudowy istniejącej zabudowy, ani wykorzystywania w sposób dotychczasowy terenu do czasu jego zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem ustalonym planem, o czym stanowi art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Generalnie jednak, mając na uwadze ustalenia Studium wskazujące na potrzebę zatrzymania rozpoczętych procesów urbanizacji oraz zgodny z nimi cel sporządzenia planu miejscowego, zaskarżony akt prawa miejscowego nie wyznaczył nowych terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i terenów zabudowy zagrodowej oraz zakazał lokalizacji budynków. Organ zaprzeczył, aby poprzez uchwalenie zaskarżonego planu miejscowego nadużył władztwo planistyczne gminy, czy też naruszył konstytucyjne zasady proporcjonalności i równości. Zasady planowania i zagospodarowania przestrzennego stanowią uzasadnione ograniczenie prawa własności, które nie jest prawem o charakterze absolutnym i może podlegać ograniczeniom ustawowym (art. 64 § 3 Konstytucji RP). Tego rodzaju ograniczeniem są przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które stanowią upoważnienie do uchwalenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ w szczególności podniósł, że obowiązek wyważenia przy podejmowaniu planu miejscowego kolidujących wartości nie oznacza, że strona skarżąca może skutecznie podnosić zarzut nadużycia władztwa planistycznego gminy - co wiąże się z naruszeniem zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, wyłącznie dlatego, że przyjęte przez gminę rozwiązania są niezgodne z jej interesem. Nie można bowiem rozumieć nadużycia władztwa planistycznego jako uregulowanie w planie zasad przeznaczenia w sposób, który nie odpowiada skarżącej. Władztwo planistyczne zakłada samodzielność gminy oraz możliwość ingerencji w prawda prywatne w określonych prawem granicach. Na koniec organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżących jakoby zaskarżony plan miejscowy nie spełniał obligatoryjnych wymagań, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu przed 24 września 2023 r.). Plan miejscowy stanowiący przedmiot niniejszego postępowania określa wszystkie obligatoryjne elementy. Strona skarżąca niezasadnie zarzuca rzekome niesprecyzowanie zasad kształtowania zabudowy oraz wskaźników zagospodarowania terenu, a także innych wskazanych w tej jednostce redakcyjnej danych. Skoro dla terenu [...] i [...] wprowadzono zakaz lokalizacji budynków to logiczną konsekwencją tego zakazu jest brak konieczności wyznaczania w planie miejscowym linii zabudowy. Zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu zostały wskazane w zaskarżonym planie miejscowym dla istniejącej zabudowy, tj. dla terenów od 1 [...] do [...] w § 15 ust. 4 planu miejscowego, dla terenów od I[...] i 2 [...] w § 16 ust. 4 planu miejscowego. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżących podtrzymał zarzuty skargi, a skarżący przyłączyli się do stanowiska pełnomocnika. Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę i wnosił o jej oddalenie. Skarżący zakwestionował stwierdzenie pełnomocnika organu, iż na działkach [...] i [...] oraz działkach o nr [...] do [...] nie ma podłączonych mediów. Skarżący oświadczył, że wskazane działki nie są zabudowane. Podkreślał natomiast, że na terenie obowiązywania planu skarżący mają gospodarstwo rolne wraz z zabudową. Sąd odroczył termin ogłoszenia orzeczenia i zobowiązał skarżących do złożenia dokumentów potwierdzających nr działki, na której znajduje się gospodarstwo rolne oraz wskazania jakie budynki znajdują się na tym terenie. W dniu 29 września 2025 r. do akt sprawy wpłynęło pismo organu zatytułowane "Głos do protokołu". W piśmie tym pełnomocnik organ uzupełniając stanowisko przedstawione na rozprawie odnosi się w szczególności do zarzutów związanych z działką nr [...]. Wskazuje w tym zakresie na fakt, iż działka ta w Studium znajdował się w 90% obszaru działki w jednostce funkcjonalno-przestrzennej [...]– tereny aktywne przyrodniczo, w tym użytkowane rolniczo, a tylko jej skrajna południowa część w jednostce "[...]" – tereny zabudowy mieszkaniowej w układach ulicowych. Zdaniem organu zatem, według ustaleń Studium nie była ona przeznaczona pod zabudowę. W dalszej części pisma pełnomocnik organu przytoczył szczegółowe opisy kart Studium odnosząc się do jednostki funkcjonalno-przestrzennej [...]oraz karty ustaleń ogólnych, z których - jak wskazał pełnomocnik – wynikała możliwość uszczegółowienia zakresu terenów o różnym przeznaczeniu. Odnośnie do zarzutu niezgodności planu ze Studium w zakresie ustalenia w planie dla terenu [...] przeznaczenia dla elektrowni słonecznych, pełnomocnik podnosił, że w Studium przewidziano taką możliwość, zatem zarzut ten nie może zostać uwzględniony. W dniu 6 października i 15 października 2025 r. do akt sprawy wpłynęły pisma skarżących, w tym wypis z rejestru gruntów dot. działki ew. [...] dla stwierdzenia, że skarżący są właścicielami nieruchomości zabudowanej gospodarstwem rolnym oraz szereg pism potwierdzających możliwość podłączenia poszczególnych działek skarżących do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, przyłączenia do sieci elektrycznej, możliwość dostawy energii elektrycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 tej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 147 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepisy te korespondują z art. 91 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj.: Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm.) [dalej: ustawa o samorządzie gminnym), który przewiduje, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Z kolei zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm.) [dalej: ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym] – postrzeganym na ogół jako przepis szczególny wobec powołanego przepisu ustawy o samorządzie gminnym – istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z 6 listopada 2024 roku (nr IX/243/24) w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi położonej w rejonie ulic: Brójeckiej, Paprociowej, Bronsin, Wiskickiej i św. Rafała Kalinowskiego oraz południowej granicy miasta Łodzi. Skarga w niniejszej sprawie złożona została w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Stosownie do treści tego przepisu, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie ma przy tym charakteru actio popularis, a więc do jej wniesienia nie legitymuje interes faktyczny, ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też zagrożenie w przyszłości naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi mieć miejsce, musi być realne i wynikać z aktu, na który w trybie art.101 ustawy o samorządzie gminnym wnoszona jest skarga. (por. np. wyrok NSA z 1 marca 2005 r., OSK 1437/04, wyrok NSA z 3 września 2004 r., OSK 476/04, ONSA/2005/1/2). W orzecznictwie przyjmuje się powszechnie, iż każdy właściciel nieruchomości znajdującej się w obszarze planu ma legitymację do jego skarżenia przy czym, na uwzględnienie zasługuje jedynie taka skarga w której skarżący wykaże, że uchwała wpływa na przysługujące mu prawo własności w aspekcie naruszenia interesu prawnego, a nie faktycznego. Wskazać zatem należy, że skarżący są właścicielami działek położonych w obszarze objętym zaskarżoną uchwałą. B.L. i J.L. są właścicielami działek o nr ewid.: [...], [...], [...], [...] i [...] w Łodzi, ponadto skarżąca B.L. jest wyłączna właścicielką nieruchomości o nr. ew. [...] oraz [...], zatem bez wątpienia mają legitymację do uruchomienia sądowej kontroli przedmiotowej uchwały. Ustalenia planu kształtują i zarazem ograniczają sposób wykonywania przysługującego skarżącym prawa rzeczowego, przesłanka wspomnianej legitymacji w postaci naruszenia interesu prawnego skarżących jest w sposób niebudzący wątpliwości spełniona. Wyjaśnić też należy w tym miejscu, iż zachowany został tok formalnoprawny podjęcia zaskarżonej uchwały. Przeprowadzone w tym zakresie przez Sąd badanie przebiegu procedury planistycznej prowadzi do konkluzji, iż brak jest istotnych proceduralnych uchybień podjęcia przedmiotowej uchwały, które skutkować by musiały stwierdzeniem jej nieważności. Przed przejściem do rozważań merytorycznych, tytułem wstępu i z uwagi na charakter zarzutów podnoszonych w skardze, wskazać ogólnie należy, iż przepis art. 2 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach, a art. 4 ust. 1 tej ustawy wprost wskazuje, że zadaniem własnym gminy jest ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu. Przepisy te stanowią podstawę do kształtowania jednego z istotnych uprawnień organów gminy, jakim jest władztwo planistyczne. Władztwo planistyczne stanowi kompetencję gminy do samodzielnego i zgodnego z jej interesami oraz zapewnieniem ładu przestrzennego kształtowania polityki przestrzennej. Zaznaczyć trzeba, że uchwalając plan miejscowy najczęściej następuje wyważanie interesów: prywatnego i publicznego, co nieuchronnie prowadzi do powstawania konfliktów interesów indywidualnych z interesem publicznym. Władztwo planistyczne gminy nie ma przy tym charakteru pełnego, niczym nieograniczonego prawa. Granicami tego władztwa są konstytucyjnie chronione prawa, w tym przede wszystkim prawo własności. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do: 1) zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; 2) ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Przywołane wcześniej regulacje ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przyznają gminie atrybut tzw. władztwa planistycznego, stanowiąc podstawę legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. Stanowią one, przewidziane w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 140 Kodeksu cywilnego, przedmiotowe ograniczenie w sposobie wykonywania prawa własności nieruchomości, poddając korzystanie z nieruchomości rygorom wynikającym z treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy, na mocy art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, został uznany za akt prawa miejscowego, czyli zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze gminy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy, ustalając przeznaczenie danego terenu w określonym zakresie, może prowadzić do ograniczeń prawa własności przez posiadających to konstytucyjnie chronione prawo (art. 21 Konstytucji RP) na objętym planem obszarze, ale również na obszarze sąsiadującym z terenem planu, jeśli istnieje prawdopodobieństwo oddziaływania funkcji działek objętych planem na teren sąsiadujący. Ograniczenia te muszą jednak pozostawać w zgodzie z wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności, która zakazuje nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki (zob. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 1999 r., SK 9/98, OTK 1999 Nr 4, poz. 78). Wskazany przepis Konstytucji wskazuje też wartości, których ochrona przemawia za dopuszczalnością ingerencji w sferę praw (w tym w prawa właściciela). W konsekwencji, organy gminy zobowiązane są w toku procedury planistycznej rozważyć wszystkie wchodzące w grę interesy, a sytuacje konfliktowe rozstrzygać zgodnie z obowiązującym prawem, w szczególności mając na względzie konieczność zachowania proporcjonalności ingerencji w prawo własności. Badając legalność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy zbadać zgodność postanowień planu z ustaleniami studium, co wynika z art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wprawdzie przepisy art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostały zmienione ustawą z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1688) [dalej: ustawa nowelizująca], która weszła w życie 24 września 2023 roku, to jednak stosownie do art. 67 ust. 3 pkt 2 tejże ustawy przepisy art. 15 ust. 1 i art. 20 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Gmina kształtuje swoją politykę przestrzenną, w tym lokalne zasady zagospodarowania, uchwalając studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowana przestrzennego. Organ stanowiący gminy, jako twórca polityki przestrzennej gminy, dokonuje autointerpretacji uchwalonego przez siebie studium w zakresie oceny zgodności z nim projektu planu miejscowego. Stopień związania planów ustaleniami studium zależy zatem w dużym stopniu od brzmienia ustaleń studium, jego szczegółowych postanowień. Jednym z założeń polityki przestrzennej gminy jest stopień związania planowania miejscowego przez ustalenia studium, który może być, w zależności od szczegółowości ustaleń studium - silniejszy lub słabszy. W orzecznictwie i literaturze zauważa się także, że zgodność planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie oznacza i nie może oznaczać prostego przenoszenia ustaleń studium do planu. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy służy gminie do określenia kierunków jej polityki przestrzennej. Stąd, zgodnie z art. 10 ust. 2 tej ustawy, jego postanowienia wyznaczają z zasady ogólne kierunki działalności i wskaźniki dla wydzielonych obszarów. Studium zawiera diagnozę zagospodarowania przestrzennego i określa politykę gminy w zakresie zagospodarowania przestrzennego, zwykle w dłuższym czasie. Postanowienia studium są dla organu sporządzającego plan wiążące (art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) co oznacza, że regulacje planu nie mogą co do zasady doprowadzić do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego w studium lub też tego zagospodarowania wykluczyć. Rada gminy, uchwalając określonej treści studium, sama decyduje o zakresie, szczegółowości związania, o jakim mowa w art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zakres i sposób tego związania uzależniony jest od stopnia szczegółowości ustaleń zawartych w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, przy czym podstawę stwierdzenia zgodności planu miejscowego z ustaleniami studium stanowią łącznie część tekstowa oraz część graficzna planu miejscowego i studium. Studium z założenia ma być aktem elastycznym, który jednak zawiera pewne nieprzekraczalne ramy dla swobody planowania przestrzennego (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, pod red. prof. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2008, s. 78 i nast.). Skoro, jak wskazano wyżej, w studium określa się m.in. kierunki zmian w przeznaczaniu terenów (art. 10 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), to gmina w ramach uprawnień wynikających z władztwa planistycznego, może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów, ale tylko w granicach zakreślonych ustaleniami studium, zawartych w nim regulacji na to pozwalających. Inne przeznaczenie konkretnego terenu w planie miejscowym niż przeznaczenie przyjęte w studium kwalifikowane jest jako istotne naruszenie prawa, tj. art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwłaszcza gdy przeznaczenie terenu w planie jest całkowicie odmienne od ustalonego w studium (por. np. wyrok NSA z 26 maja 2011 r., II OSK 412/11 i wyrok NSA z 8 października 2019 r., II OSK 2795/17). W świetle zarzutów skargi zasadniczą kwestią w rozpoznawanej sprawie okazała się właśnie ocena zgodności zaskarżonych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi. W tym miejscu wskazać należy, iż wprawdzie przepisy art. 9 i art. 10 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostały uchylone ustawą o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jednak stosownie do art. 65 ust. 1 tejże ustawy studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do 31 grudnia 2025 r., i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe. Powyższe wskazuje, że art. 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu zaskarżona uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest zgodna z obowiązującym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi. W dacie sporządzania przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego analizowanym planem miejscowym obowiązywało Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi uchwalone 28 marca 2018 roku (uchwała LXIX/1753/18 Rady Miejskiej w Łodzi, zmienione uchwałami nr VI/215/19 z 6 marca 2019 roku i nr LII/1605/21 z 22 grudnia 2021 roku (dalej: Studium). Zgodnie z ustaleniami Studium, istotna część nieruchomości skarżących (tj. działki nr ew.: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] i zasadnicza część działki [...]) objętych granicami skarżonego planu miejscowego zlokalizowane są w strefie terenów wyłączonych spod zabudowy - w jednostce funkcjonalno-przestrzennej [...] o nazwie "tereny aktywne przyrodniczo, w tym użytkowane rolniczo". Jedynie pas ok. 10 m od drogi na działce nr [...] znalazł się w Studium na terenie zabudowy mieszkaniowej w układach ulicowych oznaczonych w Studium w jednostce funkcjonalno-przestrzennej "[...]". Zauważyć zatem należy, iż w "Karcie ustaleń dla jednostek funkcjonalno-przestrzennych" symbol [...] oznaczony jest jako strefa terenów wyłączonych spod zabudowy. Jest to jednostka funkcjonalno-przestrzenna: tereny aktywne przyrodniczo, w tym użytkowane rolniczo. Jako główne cele polityki przestrzennej w studium wskazano dla tych terenów: 1. Zachowanie istniejących elementów systemu przyrodniczego; 2. Zachowanie otwartego krajobrazu miasta oraz jego ochrona; 3. Ochrona poszczególnych elementów systemu przyrodniczego; 4. Przywrócenie walorów przyrodniczych obszarom zdegradowanym. Jako przeznaczenie dopuszczalne wskazano "Tereny rolne, rekreacyjno-wypoczynkowe, ogrodów działkowych, eksploatacji powierzchniowej kopalin". Natomiast jako dopuszczalne z ograniczeniami: 1. Tereny zabudowy związanej z produkcją rolną - wyłącznie w zakresie obiektów istniejących z możliwością rozbudowy istniejących siedlisk. 2. Tereny zabudowy mieszkaniowej wyłącznie w granicach istniejącego zainwestowania. 3. Dopuszcza się możliwość realizacji inwestycji związanych z Portem Lotniczym w granicach obszaru oznaczonego symbolem [...] obejmującego potencjalne inwestycje związane z Planem Generalnym Portu Lotniczego Łódź im. Władysława Reymonta. W zakresie struktury przestrzennej i krajobrazu na ww. obszarze Studium wprowadzono przede wszystkim zakaz wprowadzania funkcji i sposobów zagospodarowania mogących wpłynąć na pogorszenie walorów przyrodniczo-krajobrazowych, kontynuacja rolniczego sposobu użytkowania terenów oraz zatrzymanie rozpoczętych procesów urbanizacji poprzez zakaz wyznaczania nowych terenów zabudowy poza terenami istniejącego zainwestowania (dopuszcza się możliwość włączenia w granice tych terenów, nieruchomości lub ich części położonych pomiędzy zainwestowanymi nieruchomościami, stanowiącymi dopełnienie istniejących struktur zabudowy). Nadmienić także należy, iż w studium dla obszaru oznaczonego symbolem [...] dopuszczono także przekształcenia gruntów rolnych w tereny o innym użytkowaniu takie jak: m.in. produkcja energii ze źródeł odnawialnych, co wynika wprost z postanowień karty ogólnej dla jednostki funkcjonalno-przestrzennej [...] (str. [...] - KIERUNKI ZMIAN / ZASADY DZIAŁAŃ / KIERUNKI I WSKAŹNIKI DOTYCZĄCE ZAGOSPODAROWANIA I UŻYTKOWANIA TERENÓW – pkt [...] tiret [...]). Skarżący jako wskazano już uprzednio zarzucają w tym zakresie niezgodność uchwalonego planu miejscowego ze wskazanymi powyżej ustaleniami Studium. Wyjaśnić zatem należy, iż działki skarżących oznaczone nr ew. [...], [...], [...], [...], [...] i [...] znalazły się w planie miejscowym w obszarze oznaczonym symbolem [...], natomiast działka o nr. ew. [...] w obszarze [...]. Wskazać zatem należy, iż kwestionowany plan miejscowy w zakresie obszaru oznaczonego jako [...] przewiduje następujące ustalenia: 1) przeznaczenie podstawowe - teren elektrowni słonecznej lub rolnictwa z zakazem zabudowy lub zieleni naturalnej; 2) przeznaczenie uzupełniające: a) teren komunikacji drogowej wewnętrznej, b) teren infrastruktury technicznej - z wykluczeniem terenów: magazynu gazu, obsługi produktów naftowych i gospodarowania odpadami, c) teren wód powierzchniowych śródlądowych, d) teren lasu. W zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustalono: 1) zakaz lokalizacji budynków; 2) udział powierzchni biologicznie czynnej - minimum 50%; 3) wysokość zabudowy - dla elektrowni słonecznej - maksimum 4,0 m; 4) zasady kształtowania zabudowy oraz lokalizacji obiektów i funkcji: a) dopuszczenie lokalizacji urządzeń fotowoltaicznych, w tym o mocy większej niż moc mikroinstalacji, o których mowa w przepisach odrębnych z zakresu odnawialnych źródeł energii, b) wprowadza się strefę ograniczeń w zabudowie oraz strefę wolną od lokalizacji infrastruktury towarzyszącej panelom fotowoltaicznym (pas eksploatacyjny), wskazane na rysunku planu, w których obowiązuje zakaz lokalizacji systemów fotowoltaicznych oraz zakaz lokalizacji naziemnych obiektów budowlanych towarzyszących tym systemom pod napowietrzną linią elektroenergetyczną o napięciu 220kV. W zakresie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla istniejącej zabudowy ustalono dopuszczenie: 1) remontu i przebudowy; 2) rozbudowy i nadbudowy istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na następujących warunkach: a) powierzchnia zabudowy:- budynków mieszkalnych - maksimum 150 m2 - budynków gospodarczych i garaży - łącznie maksimum 50 m2, b) wysokość zabudowy;- budynków mieszkalnych - maksimum 10,5 m,- budynków gospodarczych i garaży - maksimum 4,5 m. c) dachy - płaskie, dwu lub wielospadowe o jednakowym kącie nachylenia połaci dachowych do 45º; 3) rozbudowy i nadbudowy istniejącej zabudowy zagrodowej na następujących warunkach: a) powierzchnia zabudowy: - budynków mieszkalnych - maksimum 150 m2, - budynków gospodarczych, inwentarskich i garaży - łącznie maksimum 700 m2, b) wysokość zabudowy: - budynków mieszkalnych - maksimum 10,5 m, - budynków gospodarczych, inwentarskich i garaży - maksimum 8,0 m, c) dachy: - budynków mieszkalnych - płaskie, dwu lub wielospadowe o jednakowym kącie nachylenia połaci dachowych do 45º, - budynków gospodarczych, inwentarskich i garaży - o jednakowym kącie nachylenia połaci dachowych do 45º. 5. W zakresie szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości ustala się: 1) powierzchnię działki - minimum 3 000 m2; 2) szerokość frontu działki - minimum 50 m; 3) kąt położenia granic działki w stosunku do pasa drogowego - od 70º do 90º. Z powyższego zestawienia wynika zatem, iż na terenie określonym w Studium – jako wyłączonym spod zabudowy, w jednostce funkcjonalno-przestrzennej oznaczonej symbolem "[...]", definiowanym jako tereny aktywne przyrodniczo, w tym użytkowane rolniczo - nie przewidziano możliwości realizacji zabudowy mieszkaniowej, którą zainteresowani są skarżący. Wobec tego postanowienia zakwestionowanego planu miejscowego określające jako podstawowe przeznaczenie teren elektrowni słonecznej lub rolnictwa z zakazem zabudowy lub zieleni naturalnej nie naruszają regulacji studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Łodzi. Zarówno bowiem w uchwalonym planie miejscowym, jak i obowiązującym Studium ww. działki zlokalizowane zostały na terenie nieprzeznaczonym pod nową zabudowę mieszkaniową. Raz jeszcze podkreślić należy, iż w "Karcie ustaleń dla jednostek funkcjonalno-przestrzennych" symbol [...] oznaczony jest jako strefa terenów wyłączonych spod zabudowy. Dalej zauważyć należy, iż zgodnie z ustaleniami Studium, celem przedmiotowego planu miejscowego nie jest tworzenie warunków dla rozwoju terenów budowlanych, a zatrzymanie procesów urbanizacji oraz zachowanie i ochrona elementów systemu przyrodniczego miasta. Dlatego też, zaskarżony plan miejscowy nie wyznacza terenów budowlanych. Paragraf 5 pkt 1 zaskarżonego planu miejscowego opisuje wskazany cel następująco: "w zakresie kształtowania standardów zagospodarowania i użytkowania terenów: a) ochrona terenów otwartych, aktywnych przyrodniczo przed niekontrolowanym procesem ich urbanizacji, b) ochrona walorów przyrodniczych i krajobrazowych doliny cieku z B. (cieku od ul. [...] ) -terenu współtworzącego system ekologiczny miasta, c) zapewnienie właściwych relacji przestrzennych i środowiskowych pomiędzy terenami inwestycyjnymi, a terenami otwartymi, aktywnymi przyrodniczo". Są to bowiem obszary kluczowe dla systemu przyrodniczego miasta, pełniące funkcje klimatyczne, biologiczne i krajobrazowe, położone przeważnie na obrzeżach miasta, obejmujące w tym przypadku korytarze napowietrzające oraz także dolinę cieku B.. Przytoczone powyżej fakty z zakresu przeznaczenia terenu ww. działki przyznające jej funkcję ochronną mogą mieć kluczowe znaczenie dla obszaru całego miasta. Co więcej, zgodnie z ustaleniami ogólnymi Studium, w każdej z jednostek funkcjonalno-przestrzennych dopuszcza się, oprócz przeznaczenia określonego w kartach ustaleń, dopełnienie struktury funkcjonalnej obszaru terenami: przestrzeni publicznych, zieleni, lasów, wód powierzchniowych, komunikacji i obsługi komunikacji oraz infrastruktury technicznej. W przypadku działki o nr ew. [...] nie bez znaczenia dla zakazu lokalizacji funkcji mieszkaniowej na terenie ww. działki ma także bliskie sąsiedztwo korytarza "[...]" - drogi klasy głównej ruchu przyśpieszonego. Działka ta pełni bowiem jak wykazano wcześniej funkcję istotną dla środowiska, z jednej strony jako element systemu ekologicznego miasta, z drugiej jako naturalny bufor przestrzenny pomiędzy funkcjami wzajemnie kolizyjnymi - komunikacyjnymi i mieszkaniowymi. Co do zasady nie jest wskazana dla rozwoju nowej zabudowy, podobnie, jak wszystkie sąsiadujące z nią od wschodu i zachodu nieruchomości wzdłuż "[...]". Tereny te stanowią "obudowę" południowej obwodnicy Ł., pełniąc istotną funkcję ochronną (izolacja widokowa i akustyczna) oddzielając uciążliwą arterię komunikacyjną od pasa zabudowy wzdłuż ul. [...] (w Studium tereny zabudowy mieszkaniowej w układach ulicowych-"[...]"). Odnośnie do działki o nr ew. [...] wyjaśnić należy dodatkowo, co podnoszą skarżący, iż część tej działki (ok. 10% jej powierzchni od strony południowej) w ustaleniach Studium faktycznie zlokalizowana jest w jednostce funkcjonalno-przestrzennej "[...]" – teren zabudowy mieszkaniowej w układach ulicowych. Powyższego nie kwestionuje też organ, który w tym zakresie wyjaśnił, że jednostki funkcjonalno-przestrzenne w Studium ze względu na skalę dokumentu wyznaczane są w sposób zgeneralizowany, co spowodowało włączenie niewielkiego fragmentu działki nr [...] do jednostki "[...]" - wyznaczono (jak wyjaśnił organ) linię prostą jednostki na zakończeniu pasa zabudowy wzdłuż ulicy, poprowadzoną na przedłużeniu ściany istniejącego budynku po drugiej stronie ulicy (na działce ewid. nr [...]w obrębie [...]). Jednak, jak dalej wskazał organ, intencją organu planistycznego nie było przeznaczanie działki nr [...] pod zabudowę, a konieczność poprowadzenia granicy między jednostkami funkcjonalno-przestrzennymi w Studium w celu jej wyrównania - zakończenie jednostki funkcjonalno- przestrzennej przeznaczonej pod zabudowę na granicy przestrzennej, jaką jest skrzyżowanie ulic [...] i [...]. W tym aspekcie zauważyć należy, iż faktycznie dochodzić może do sytuacji, gdy granice jednostek funkcjonalno-przestrzennych wyznaczonych w Studium nie pokrywają się dokładnie się z granicami działek, czy obecnego zainwestowania. Powyższe wynikać może w głównej mierze z wskazywanej już specyfiki Studium jako dokumentu sporządzanego w skali 1:15000 co powoduje, iż jego dokładność nie odpowiada skali planu miejscowego sporządzanego w skali 1:2000, a zatem istotnie bardziej szczegółowego. Uchwałodawca lokalny mając to na uwadze zawarł w postanowieniach Studium odpowiednią regulację mając przeciwdziałać, czy też ograniczać ewentualne skutki z tego wynikające. Tak też w obowiązującym Studium w ustaleniach ogólnych dotyczących struktury funkcjonalno-przestrzennej w zakresie delimitacji terenu określono, że "Na etapie sporządzania mpzp, przy wyznaczaniu linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania, dopuszcza się możliwość: 1. uściślenia wyznaczonych w Studium granic jednostek funkcjonalno-przestrzennych w oparciu o: - granice ewidencyjne działek, - granice istniejącego zainwestowania nieruchomości, - indywidualne przesłanki projektowe dotyczące kształtowania przestrzeni między innymi w oparciu o warunki przyrodnicze lub dopełnianie struktur kompozycyjno-przestrzennych (...)" – zob. str. 45 Studium. W odniesieniu do działki nr ew. [...] warunek ten został spełniony. Raz jeszcze przypomnieć należy, iż działka ta w Studium znalazła się w zasadniczej części (ok. 90%) w jednostce funkcjonalno-przestrzennej "[...]", natomiast jej południowa część - granicząca z jednostką funkcjonalno-przestrzenną "[...]" znalazła się we wskazanym fragmencie (ok. 10%) w jednostce funkcjonalno-przestrzennej "[...]". Zgodzić się należy, iż mając na uwadze podnoszone już uprzednio argumenty co do intencji uchwałodawcy lokalnego w zakresie pełnienia przez okoliczne tereny funkcji istotnej dla środowiska, z jednej strony jako element systemu ekologicznego miasta, z drugiej jako naturalny bufor przestrzenny pomiędzy funkcjami wzajemnie kolizyjnymi - komunikacyjnymi i mieszkaniowymi, że zgodnie z ustaleniami Studium (zasady delimitacji terenu – str. 45 Studium), w zaskarżonym planie miejscowym dokonano uszczegółowienia zakresu terenów o różnym przeznaczeniu, w tym terenów przeznaczonych na cele budowlane oraz z nich wyłączonych, bazując na wszystkich wymienionych w Studium przesłankach tj. granice działek ewidencyjnych - prawie cała działka położona jest w granicy jednostki funkcjonalno-przestrzennej "[...]", granice obecnego zainwestowania - cała działka jest niezabudowana, od południowej strony ograniczona ulicą, indywidualne przesłanki projektowe - wynikające m.in. z uwarunkowań przyrodniczych: cały obszar działki jest terenem aktywnym przyrodniczo i takim ma pozostać oraz kompozycyjno-przestrzennych: nieruchomość stanowi spójną przestrzennie całość, z trzech stron posiada wyraźnie wyznaczone przestrzennie granice (drogi), w tym ul. [...], która wyznacza koniec ciągu zabudowy wzdłuż ul. [...]. Stwierdzić zatem należy, iż po pierwsze Studium przewidziało możliwość (w wyjątkowych, wskazanych w Studium wprost sytuacjach) uściślenia wyznaczonych w Studium granic jednostek funkcjonalno-przestrzennych, po drugie - zgodzić się należy z organem, iż brak było racjonalnego uzasadnienia dla wydzielania wskazanego terenu (fragmentu działki o nr ew. [...]) jako terenu o innym przeznaczeniu na niewielkim skrajnym jej fragmencie. Powyższe pozostaje w zgodności ze Studium, a ponadto z przepisami prawa budowlanego (wymagane odległości zabudowy od granicy działki i dróg). Tym samym zasadnym było włączenie w planie miejscowym całej działki nr ew. [...] w granice terenu o jednorodnym przeznaczeniu. Reasumując, regulacje zaskarżonego planu miejscowego uściśliły zatem jedynie wskazania Studium, zachowując określone w nim kierunki i zasady. Tym samym organ administracji wypełnił ciążący na nim obowiązek. Odnosząc się do zarzutów skarżących odnoszących się do działki nr [...], wyjaśnić należy, iż działka ta w planie – jak wskazano już uprzednio - znalazła się w jednostce funkcjonalno-przestrzennej [...]. Zgodnie z postanowieniami planu miejscowego dla tego obszaru w zakresie przeznaczenia terenu ustala się: 1) przeznaczenie podstawowe - teren rolnictwa z zakazem zabudowy lub zieleni naturalnej; 2) przeznaczenie uzupełniające: a) teren komunikacji drogowej wewnętrznej, b) teren infrastruktury technicznej - z wykluczeniem terenów: magazynu gazu, obsługi produktów naftowych i gospodarowania odpadami, c) teren wód powierzchniowych śródlądowych, d) teren lasu. 3. W zakresie warunków zabudowy t zagospodarowania terenu oraz zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego ustala się: 1) zakaz lokalizacji budynków; 2) zakaz zalesień w granicach korytarza ekologicznego, oznaczonego na rysunku planu. Mamy zatem do czynienia z bardzo podobną regulacja jak w przypadku jednostki funkcjonalno-przestrzennej [...]. Istotne jest jednak przede wszystkim, iż pierwotnie w Studium działka ta znajdował się w jednostce funkcjonalno-przestrzennej "[...]", a więc strefie terenów wyłączonych spod zabudowy - "tereny aktywne przyrodniczo, w tym użytkowane rolniczo". Dodatkowo w odniesieniu do działki o nr ew. [...] podnieść można, iż przez wskazaną nieruchomość przebiega fragment cieku B. wraz z doliną, wskazaną jako korytarz ekologiczny, podlegający ochronie w planie miejscowym. W tym miejscu raz jeszcze przypomnieć należy, iż zaskarżony plan miejscowy zakłada przeciwdziałanie urbanizacji na przedmiotowym terenie oraz ochronę terenów doliny cieku z B. (cieku od ul. [...]) i towarzyszącej jej zieleni naturalnej. Co do dalszych zarzutów dotyczących przekroczenia przez organ stanowiący Gminy władztwa planistycznego oraz naruszenia zasady proporcjonalności, należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że istota planowania przestrzennego polega na tym, iż dysponujący władztwem planistycznym organ ogranicza potencjalnie możliwe sposoby zagospodarowania terenu dla osiągnięcia wybranych przez siebie celów związanych z kształtowaniem ładu przestrzennego i zrównoważonym rozwojem. Czyni to zaś przy pomocy norm materialnoprawnych o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, bowiem plan miejscowy stanowi akt prawa miejscowego. Jest to więc sytuacja odmienna od konkretyzacji praw jednostki w ramach decyzji administracyjnej (np. ustalającej warunki zabudowy, środowiskowe uwarunkowania, czy udzielającej pozwolenia na budowę). Organom ustanawiającym akt prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan, co do zasady przysługuje w ramach władztwa planistycznego możliwość takiego kształtowania przeznaczenia terenów objętych planem, które odbiega tak od dotychczasowego sposobu ich zagospodarowania, jak i od planów, jakie względem tych terenów mają ich właściciele i inne osoby z nich korzystające. Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Z zasady równości, wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy (kategorii). Zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Oceniając regulację prawną z punktu widzenia zasady równości należy rozważyć, czy można wskazać wspólną cechę istotną uzasadniającą równe traktowanie podmiotów prawa, biorąc pod uwagę treść i cel danej regulacji prawnej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18 kwietnia 2000 r., K 23/09, OTK ZU nr 3/2000, poz. 89). Z zasady równości nie wynika jednak obowiązek dokładnie takiego samego traktowania podmiotów o podobnej sytuacji faktycznej, bowiem władztwo planistyczne gminy nie może koncentrować się wyłącznie na tej zasadzie. Obowiązkiem gminy jest ważenie celów rozwiązań planistycznych oraz indywidualnej sytuacji każdego z podmiotów objętych władzą planu. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że celem planowania przestrzennego, jako podstawowego elementu publicznoprawnego regulowania kształtu przestrzeni, jest w myśl art. 1 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zapewnienie ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju, a także ochrony innych wartości, w szczególności wymienionych w art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (m.in. wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury). Oznacza to, że nie każdy właściciel będący w podobnej sytuacji ma prawo uzyskania takich samych regulacji planistycznych. Zasada równości musi bowiem wpisać się w konkretny kontekst planistyczny (por. np. wyrok NSA z 16 kwietnia 2024 r., II OSK 565/23). Jak wskazał ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 października 2023 r., II OSK 1958/23 "gwarancję ochrony praw osób, których interesy mogą zostać naruszone przez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stanowi nie tylko ustawowo określony tryb postępowania. Gwarancją taką jest przede wszystkim rzeczywista, a nie pozorna, możliwość wpływania na rozwiązania przyjęte w uchwalonym planie. Niemożność wprowadzenia jakichkolwiek zmian do projektu (a ściślej zasad, na których oparto się, tworząc plan zagospodarowania przedmiotowych terenów) sprawia, że gwarantowany ustawowo tryb rozwiązywania konfliktów między interesami obywateli i wspólnoty samorządowej nie spełniłby swej roli. Aby rozstrzygnąć o sposobie rozpatrzenia uwag, rada gminy musi uprzednio uwagi te rozpatrzyć, a więc poddać ocenie ich zasadność i ewentualną możliwość uwzględnienia, czy też brak takiej możliwości, nie sugerując się tym, jakie stanowisko w tym względzie zajął organ wykonawczy gminy, gdyż nie ma ono charakteru wiążącego". Ingerencja planu miejscowego w prawo własności nie może przy tym automatycznie powodować zarzutu, że organ przekroczył granice swojego władztwa planistycznego. Przekroczenie tego władztwa pojawia się nie wtedy, gdy plan ogranicza prawo własności, ale dopiero wtedy, gdy organom planistycznym można zarzucić dowolność w działaniu albo kierowanie się nieobiektywnym celem (zob. wyrok WSA w Krakowie z 21 stycznia 2011 r., II SA/Kr 1213/10). W realiach niniejszej sprawy organ podkreślił, że przyjęcie kwestionowanego planu miejscowego było uzasadnione interesem ogólnospołecznym - tj. ochroną terenów otwartych, aktywnych przyrodniczo przed niekontrolowanym procesem ich urbanizacji, także ochrona walorów przyrodniczych i krajobrazowych (dolina cieku B.) w celu współtworzenia systemu ekologicznego miasta oraz zapewnienie właściwych relacji przestrzennych i środowiskowych pomiędzy terenami inwestycyjnymi a terenami otwartymi, aktywnymi przyrodniczo. Gmina stanęła na stanowisku, że jest to niezbędne w celu właściwego rozwoju wskazanej jednostki. Z tej przyczyny, postanowienia planu miejscowego utrzymują dotychczasowy sposób użytkowania nieruchomości (tereny rolnictwa z zakazem zabudowy, tereny zieleni naturalnej lub teren elektrowni słonecznej), tak aby zachować i chronić elementy systemu przyrodniczego miasta. Wyeliminowanie możliwości dalszej zabudowy, zatrzymanie procesów urbanizacji nie odbyło się przy tym z naruszeniem zasady proporcjonalności. Organ stanowiący gminy uznał bowiem, że utrzymanie w całości dotychczasowego sposobu zagospodarowania nieruchomości, z możliwym wprowadzeniem terenów dla elektrowni słonecznych (obszar oznaczony w planie jako [...] ), będzie w pełni odpowiadało potrzebom miasta w tych konkretnie rejonach, co uzasadnione zostało poprzez wskazanie pełnienia przez okoliczne tereny funkcji istotnej dla środowiska, głównie jako element systemu ekologicznego miasta, zapewniając w tym przypadku priorytet innym prawnie chronionym wartościom istotnym z punktu widzenia planowania przestrzennego. Podkreślić w tym kontekście należy, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Przepis art. 6 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dobitnie wskazuje, że ustalenia planu miejscowego są ze swej istoty wyrazem władztwa planistycznego gminy, w wyniku którego korzystanie z własności nieruchomości może doznawać szeregu ograniczeń. Oczywiście ograniczenia te muszą mieścić się w granicach obowiązującego porządku prawnego, co zostało podniesione między innymi w art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który obliguje organy planistyczne do uwzględniania w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym prawa własności. Nie oznacza to jednak, jak wynika to chociażby z art. 6 ust. 1 powoływanej ustawy, że ustalenia planu nie mogą w żaden sposób wkraczać w sferę praw podmiotowych właściciela nieruchomości. Ograniczenie w korzystaniu z własności nieruchomości może i bywa konsekwencją objęcia prawną ochroną innych wartości wysoko cenionych, określnych w art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym potrzeby zrównoważonego rozwoju, czy konieczności uwzględnienia potrzeb interesu publicznego, zgodnie z przywołanym wyżej art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tak też uczyniono w niniejszej sprawie. Sąd podkreśla, że w odniesieniu do zaskarżonej uchwały, wprowadzone rozwiązania planistyczne nie przekreślają możliwości skarżących korzystania bądź rozporządzania nieruchomościami zgodnie z przysługującym im prawem własności, w zakresie w jakim miało to miejsce dotychczas. Zatem kwestionowane przepisy planu miejscowego zostały zaprojektowane zgodnie ze stanem użytkowania tych nieruchomości. W konsekwencji kwestionowane w skardze ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości strony skarżącej nie naruszają zasad proporcjonalności, równości oraz wyważania interesu publicznego i indywidualnego. Nie uniemożliwiają one bowiem skarżącym prowadzenia działalności w dotychczasowej formie i zakresie, a jedynie wykluczają wprowadzenie nowej zabudowy mieszkaniowej. Nieuzasadnione jest przy tym postrzeganie przez skarżących kwestionowanych ustaleń planu jako niedopuszczalnego i niczym nieuzasadnionego w ramach planu miejscowego zakazu wymierzonego w ich prawo własności. Tego rodzaju przypadek wystąpi bowiem wyłącznie wtedy, gdy jednocześnie naruszona zostaje zasada równości wobec prawa. Chodzi o sytuacje, gdy plan miejscowy z niejasnych przyczyn wprowadza względem oznaczonej nieruchomości określone nakazy lub zakazy. W okolicznościach niniejszej sprawy taki przypadek nie zachodzi. Powoływanie się bowiem przez skarżących na okoliczność, iż sąsiednie działki w granicach planu są zabudowane nie wpływa na sytuację skarżących z uwagi na treść art. 65 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (ochrona praw nabytych po uzyskaniu ostatecznego pozwolenia na budowę). Zauważyć bowiem należy, iż ustawodawca dopuścił w imię konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych sytuację, w której może funkcjonować prawomocne pozwolenie na budowę, pomimo niezgodności tego indywidualnego aktu z później uchwalonym przepisem prawa, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Nie może też w tym kontekście mieć znaczenia szerokie odwoływanie się przez skarżących do okoliczności nie uzyskania przez skarżących decyzji o warunkach zabudowy dla swoich nieruchomości, czy argumentacja odwołująca się do nieuzasadnionego wprowadzenia zakazu zabudowy w sytuacji, gdy sąsiednie nieruchomości otrzymały pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy o przekroczeniu zasady proporcjonalności oraz nadużyciu władztwa planistycznego gminy nie może być mowy. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym organ administracji należycie uwzględnił i wyważył zarówno wymagania interesu społecznego jak i interesu indywidualnego skarżących, ich prawa własności. W konsekwencji, nie uchybił wymogom wynikającym z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie zagwarantowania wykonywania prawa własności przez skarżących. Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez istotne naruszenie trybu uchwalenia planu miejscowego polegające na pominięciu w części tekstowej zaskarżonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obligatoryjnych elementów, np. linii zabudowy, w ocenie Sądu zarzut ten jest niezasadny. Z przepisu art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo między innymi zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy. Zdaniem Sądu, z treści tego przepisu, w aspekcie jego wykładni systemowej i celowościowej, należy wnosić, że ów obowiązek aktualizuje się jedynie w przypadku, gdy na terenie objętym ustaleniami planu jest przewidziana nowa zabudowa. Stanowisko to znajduje potwierdzenie zarówno w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, jak i w literaturze prawniczej z zakresu prawa planowania i zagospodarowania przestrzennego. Otóż w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że obowiązek ujęcia w treści planu miejscowego wszystkich elementów wymienionych w art. 15 ust. 2 pkt 6 stawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest obowiązkiem bezwzględnym, ponieważ treść ustaleń planu, o których mowa w tym przepisie powinna być dostosowana do okoliczności faktycznych panujących w obszarze objętym planem. Oznacza to, że obowiązek określenia ustaleń wskazanych w tym przepisie aktualizuje się wówczas, gdy zachodzi taka potrzeba i konieczność. Dokonując zaś w danym przypadku oceny, czy taka potrzeba bądź konieczności zachodzi, należy brać pod uwagę charakterystykę terenu, funkcję i sposób jego zagospodarowania, czy też charakter zabudowy. Jeżeli zatem stan faktyczny obszaru objętego planem nie daje podstaw do zamieszczenia w nim niektórych z ustaleń wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, to ich brak nie może stanowić o niezgodności tak sporządzonego planu z prawem (por.m.in. wyroki NSA z: 6 maja 2010 r., II OSK 424/10; z 19 czerwca 2012 r., II OSK 814/12; z 13 czerwca 2017 r., II OSK 75/17; z 13 czerwca 2017 r., II OSK 338/17; z 13 lutego 2019 r., II OSK 3431/18; 12 października 2021 r., II OSK 2640/18, a także: Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz, red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2023, s. 174 oraz A. Plucińska-Filipowicz, A. Kosicki (w:) Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz aktualizowany, red. M. Wierzbowski, LEX/el. 2021, art. 15). Przedstawione stanowisko w pełni podziela tutejszy Sąd rozpoznający niniejszą skargę. Brak zatem konieczności ustalenia wskaźników i parametrów urbanistycznych, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 6 stawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wynika z zakazu zabudowy, zawartym w analizowanych regulacjach zaskarżonej uchwały. Zatem w związku z ustalonym zakazem zabudowy bezprzedmiotowe było ustalanie zasad kształtowania zabudowy i wskaźników zagospodarowania terenu w tych konkretnie jednostkach funkcjonalno-przestrzennych. Przedmiotowy plan miejscowy realizuje natomiast ustalone w Studium dopuszczenie zabudowy terenów już zainwestowanych poprzez ustalenie dla zabudowy istniejącej katalogu możliwych działań budowlanych (m. in. remont, przebudowę, rozbudowę i nadbudowę do określonych planem parametrów). Ponadto, ustalenia planu miejscowego nie ograniczają możliwości remontu i przebudowy istniejącej zabudowy, ani wykorzystywania w sposób dotychczasowy terenu do czasu jego zagospodarowania zgodnie z przeznaczeniem ustalonym planem, o czym stanowi art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Generalnie jednak, mając na uwadze ustalenia Studium wskazujące na potrzebę zatrzymania rozpoczętych procesów urbanizacji oraz zgodny z nimi cel sporządzenia planu miejscowego, zaskarżony akt prawa miejscowego nie wyznaczył nowych terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i terenów zabudowy zagrodowej oraz zakazał lokalizacji budynków. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił. IB

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło