II SA/Łd 318/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności postanawia: odmówić przywrócenia terminu. A. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 13 lipca 2016 r. oddalił skargę J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup żywności. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 3 sierpnia 2016 r. W dniu 8 sierpnia 2016 r. skarżący zwrócił się do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata do wniesienia skarg kasacyjnej od powyższego wyroku. Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi oraz umorzył postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 24 sierpnia 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi poinformowała sąd o wyznaczeniu adwokata M. J. pełnomocnikiem z urzędu do reprezentowania skarżącego. Następnie zaś Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 19 października 2016 r. przekazała sądowi informację o zawiadomieniu w dniu 14 września 2016 r. pełnomocnika o jego wyznaczeniu przez ORA, załączając kserokopię zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji przez adwokata. W dniu 23 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego stawił się w Wydziale Informacji Sądowej tutejszego sądu celem przejrzenia akt i wykonania fotokopii. Pismem procesowym z dnia 28 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, argumentując, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Pełnomocnik wskazał, że w dniu 14 września 2016 r. został delegowany przez ORA w Łodzi do reprezentowania jako pełnomocnik z urzędu skarżącego J. G. Z doręczonego mu pisma z ORA wynikała jedynie informacja o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w tej sprawie. W dniu 23 listopada 2016 r. pełnomocnik przybył do sądu aby zapoznać się z aktami i powziąć informacje o ewentualnym terminie rozprawy. Dopiero wówczas dowiedział się o zakończeniu sprawy oraz o tym, że został wyznaczony do sporządzenia skargi kasacyjnej. Podkreślił przy tym, że przed wizytą w WSA w Łodzi, która miała miejsce przed dniem 26 listopada 2016 r. nie uzyskał jakiejkolwiek informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej, wobec czego nie mógł wiedzieć, że termin do wniesienia skargi już biegnie. Do wniosku załączył skargę kasacyjną oraz pismo z ORA z dnia 24 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 177 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - przywoływanej dalej skrócie jako "p.p.s.a." w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Według art. 86 § 1 p.p.s..a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą tutejszy sąd w pełni podziela podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 896/14 – Lex nr 1628828, 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15 – Lex nr 1643289, 9 września 2014 r. sygn. akt II GZ 499/14 – Lex nr 1530525, 24 października 2016 r. sygn. akt I FZ 267/16 – dostępne na stronie internetowej pod adresem https://cbois.nsa.gov.pl.). Przystępując do merytorycznej oceny wniosku o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że został on złożony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wraz z wnioskiem pełnomocnik skarżącego złożył również skargę kasacyjną, a więc dopełnił czynności, której nie dokonał w terminie. Jednakże okoliczności podniesione przez pełnomocnika w motywach wniosku nie dowodzą braku jego winy w uchybieniu terminu i z całą pewnością nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Przede wszystkim na podkreślenie zasługuje fakt, że uchybienie terminu zostało dokonane przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem. Niewątpliwie działania pełnomocnika, bądź jego zaniechania obciążają w każdym przypadku jego mocodawcę. W przypadku, gdy strony są reprezentowane przez pełnomocnika, to przy ustalaniu ich winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika. Z akt sprawy niniejszej wynika, że adwokat M. J. w dniu 14 września 2016 r. otrzymał informację o wyznaczeniu go przez ORA pełnomocnikiem z urzędu do reprezentowania skarżącego. Nie budzi jednak wątpliwości, że przez okres dwóch miesięcy od otrzymania powyższej informacji nie uczynił on nic ażeby ustalić stan sprawy, w której miał reprezentować J. G.. A przecież nic nie stało na przeszkodzie ażeby informacje w tym przedmiocie otrzymać telefonicznie. Takie zachowanie pełnomocnika, od którego z racji wykonywanego zawodu należy wymagać wysokiego stopnia profesjonalizmu i staranności w dbałości o interesy stron, które reprezentuje świadczy o lekceważącym stosunku do skarżącego jaki i sprawy, którą miał się zająć oraz o dużym stopniu niedbalstwa w wykonywaniu powierzonych mu czynności. O braku winy pełnomocnika z całą pewnością nie może świadczyć lakoniczne twierdzenie, że w piśmie ORA nie został powiadomiony o wyznaczeniu go z pełnomocnikiem urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej. Podsumowując wskazane powody, dla których pełnomocnik skarżącego nie złożył skargi kasacyjnej w terminie nie miały charakteru nadzwyczajnego i nie były spowodowane żadną przeszkodą niemożliwą do usunięcia. Tym samym - w ocenie sądu - pełnomocnik nie wskazał okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. A. P.