II SA/Łd 322/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia NSA Bogusław Klimowicz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. N. o wyłączenie Sędziego WSA Jolanty Rosińskiej, Sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej i Sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 322/18 w sprawie ze skargi S. N. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Trybunalskim z dnia [...] r. nr [...] w sprawie "odwołań od decyzji" dotyczących pomocy finansowej w związku z długotrwałymi chorobami p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. A.B. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił wniosek S. N. wyłączenie Sędziego WSA Joanny Sekundy-Lenczewskiej od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Łd 322/18 w sprawie ze skargi S. N. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. znak [...] w sprawie "odwołań od decyzji" dotyczących pomocy finansowej w związku z długotrwałymi chorobami. Pismem z dnia 29 września 2018 r. S. N. wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie. Jednocześnie w przywołanym piśmie skarżący wniósł o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie Sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego, Sędziego WSA Jolanty Rosińskiej, Sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej, podnosząc zarzut stronniczości sędziów wydających postanowienie z dnia 29 sierpnia 2018 r., któremu skarżący zarzucił wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto nadmienił, że stronniczość jest stanem umysłu i dotyczy konkretnej osoby lub osób, a nie tylko jednej sprawy. Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska i Sędzia WSA Jolanta Rosińska złożyli oświadczenia, że nie zachodzą w ich przypadku okoliczności przewidziane w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.)-dalej "p.p.s.a". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1/ w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2/ swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3/ osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4/ w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5/ w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6/ w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a/ dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7/ w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 20 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Okoliczności przedstawione we wniosku nie uzasadniają konieczności wyłączenia Sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego, Sędziego WSA Jolanty Rosińskiej oraz Sędziego WSA Barbary Rymaszewskiej od rozpatrywania przedmiotowej sprawy. Podkreślić przy tym należy, że sformułowania użyte w rozpatrywanym wniosku nie zostały poparte żadnymi dowodami czy okolicznościami, które wskazywałyby podstawę do uwzględnienia żądania w nim zawartego. Stanowią one subiektywne odczucia wynikające z niezadowolenia co do sposobu prowadzenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie. Analiza wniosku nie daje podstaw do uznania, iż w sprawie występują uzasadnione wątpliwości w kwestii bezstronności wskazanych Sędziów w niniejszej sprawie, co jednoznacznie przesądza o niezasadności podniesionego żądania. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że sama podejrzliwość strony, brak zaufania do bezstronności sędziego, czy też przeświadczenie o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny, nie stanowią przesłanki uzasadniającej wyłączenie sędziego od orzekania w danej sprawie. Subiektywne przekonanie skarżącego co do istnienia przyczyn wyłączenia sędziego, niepoparte przy tym żadnymi dowodami, nie może stanowić podstawy wyłączenia sędziego stosownie do art. 19 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2014 r., I OZ 336/14 - orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest wystarczająca sama utrata wiary w bezstronność sędziego wynikająca z jednostronnych odczuć wnioskującego, konieczne jest wskazanie obiektywnych, poważnych powodów wnoszenia żądania. Rozpatrzenie wniosku o wyłączenie sędziego lub sędziów powinno odbywać się każdorazowo w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Niedopuszczalne jest bowiem formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności jednostkowej sprawy. Przesłanki będące podstawą wyłączenia sędziego powinny pozostawać w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny sądu w taki sposób, że prawdopodobne jest, że w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J.P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 94). Bezstronność sędziego jest ściśle związana z obiektywizmem w rozstrzyganiu danej sprawy, a więc wolnego od emocji stosunku do sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia bądź też emocjonalnego stosunku do strony wynikającego m.in. z więzi rodzinnej, przyjaźni lub koleżeństwa (por. Z. Tabor, T. Pietrzykowski, Bezstronność jako pojęcie prawne, w: Prawo a wartość. Księga Jubileuszowa profesora Józefa Nowaka, Kraków 2003, s. 273 i n.). Na gruncie niniejszej sprawy Sąd w pełni podziela powyższe stanowisko judykatury i doktryny prawa administracyjnego. Ponadto w tym kontekście należy również przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał, że nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego objętego wnioskiem. Rozstrzygnięcia te mogą być kwestionowane jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania (postanowienie NSA z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 368/12 - orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl art. 22 § 1 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Biorąc pod uwagę powyższe w dniu 8 października 2018 r. Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski i Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, a w dniu 9 października 2018 r. Sędzia WSA Jolanta Rosińska, złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia ich od rozpoznawania sprawy skarżącego. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi wątpliwości. Podniesione przez skarżącego okoliczności nie wpisują się w żadną z przesłanek wyłączenia określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. A.B.