II SA/Łd 324/12
WyrokWSA w Łodzi2012-05-15
Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych w przybudówce, której dach stanowi jednocześnie taras, może być skierowana tylko do właścicieli przybudówki, czy też do wszystkich współwłaścicieli obejmujących zarówno przybudówkę, jak i taras?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych w przybudówce, której dach stanowi jednocześnie taras, powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli, obejmujących zarówno przybudówkę, jak i taras. W przypadku, gdy elementy obiektu budowlanego należą do różnych właścicieli, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek uwzględnić wszystkich właścicieli jako strony postępowania i adresatów decyzji, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych w przybudówce, której dach stanowił jednocześnie taras. Wcześniejsze postępowania sądowe i administracyjne wykazały wady w sposobie określenia zakresu robót, adresatów decyzji oraz naruszenie przepisów dotyczących współwłasności. W poprzednim postępowaniu WSA uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, wskazując na konieczność precyzyjnego określenia robót i adresatów decyzji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organy administracji wydały decyzję nakazującą wykonanie robót budowlanych, skierowaną do wszystkich współwłaścicieli przybudówki i tarasu. Skarżący (właściciele przybudówki) podtrzymali swoje zarzuty dotyczące błędnego ustalenia właścicieli i zakresu robót.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 16 listopada 2007r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 774/07, wskutek skarg A. G., J. G. i M. L. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...], którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, nałożono na A. i J. G. obowiązek wykonania w przybudówce dobudowanej do budynku mieszkalnego od strony wschodniej, położonej na działce przy ul. A 72 w Ł., robót budowlanych mających na celu ich doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, polegających na:
1) wymianie pokrycia dachu przybudówki z eternitu na blachę lub inny materiał pokryciowy dopuszczony do obrotu i powszechnego stosowania w budownictwie;
2) obniżeniu zadaszenia na przybudówce tak, by poziom dachu był równy poziomowi piętra posadzki nad parterem i wynosił 2,8 m
– w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia decyzji.
Nadto wyżej wskazanym wyrokiem WSA w Łodzi uchylił także decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...], jak również decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...].
W uzasadnieniu powyższego wyroku w pierwszej kolejności Sąd wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] utrzymywała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...], którą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nałożone zostały na A. G. i J. G. określone obowiązki związane z doprowadzeniem robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie zaś z treścią tego przepisu – co podkreślił Sąd – organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Dalej Sąd zauważył, iż jak wynika z art. 51 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane, przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku, gdy roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, natomiast podejmując działania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, organy nadzoru miały na uwadze fakt, iż w ich opinii zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uznał bowiem, że roboty budowlane wykonane zostały przez A. i J. G., w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Sąd wyjaśnił także, iż o ile w przypadku zastosowanego rodzaju pokrycia dachowego w sposób jednoznaczny można stwierdzić, iż naruszone zostały przepisy ustawy z dnia 19 czerwca 1997r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. z 2004r., Nr 3, poz. 20 ze zm.), to w pozostałym zakresie – dotyczącym przewyższenia poziomu pierwszego piętra – organ nie wyjaśnił, co kryje się pod pojęciem niezgodności ze sztuką budowlaną, a także jakie przepisy uległy w związku z tym naruszeniu. Podkreślono przy tym, że uzasadnienia potrzeby zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2, w powiązaniu z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane nie można ograniczyć do lakonicznego stwierdzenia naruszenia bliżej nie sprecyzowanych przepisów prawa, nawet gdy wadliwość wykonanych robót zdaje się być oczywista, a tym bardziej, gdy wadliwość tę kwestionuje strona. Skoro zaś organ administracji nie wyjaśnił przesłanek zastosowania danej normy prawnej, to tym samym nie sposób dokonać pełnej oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezależnie od powyższego Sąd zauważył, iż utrzymana w mocy przez organ drugiej instancji decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] oparta została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane wyznaczając adresatom decyzji termin do dokonania wymienionych robót budowlanych – jeden miesiąc od dnia doręczenia (nieostatecznego) rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w całości oznacza, iż rozstrzygnięcie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. aprobowało niewątpliwie nieprawidłowo określony termin wykonania robót i w dniu wydania decyzji drugoinstancyjnej niemożliwe było dotrzymanie przez stronę terminu wynikającego z treści utrzymanego w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, a to z kolei mogłoby rzutować na możliwość zastosowania przepisu art. 51 ust 3 ustawy – Prawo budowlane.
Ponadto sąd wskazał, iż A. G. i J. G. przeprowadzając roboty budowlane związani byli treścią decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...], która nie określała w sposób właściwy i precyzyjny sposobu wykonania nakazanych robót. Przede wszystkim decyzja ta odwoływała się do zaleceń wynikających z przedłożonej inwentaryzacji budowlanej, podczas gdy do sprawy przedstawione zostały dwie odrębne, a co więcej odmienne w swej treści ekspertyzy sporządzone przez S. P. i J. K. W ocenie Sądu, taki sposób określenia zakresu obowiązków spoczywających na stronie, jak to zaprezentowano w decyzji Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., który nie wskazuje, ani na dokładny rodzaj robót budowlanych, ani nawet zakres i sposób ich wykonania, a co więcej w poszukiwaniu rodzaju i zakresu niezbędnych robót odsyła adresata decyzji do bliżej niesprecyzowanego dokumentu nie może zasługiwać na aprobatę, gdyż narusza art. 107 § 1 K.p.a., bowiem rozstrzygnięcie nie jest sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, co ma kapitalne znaczenie w sytuacji, gdy organ nakłada obowiązki na adresata decyzji. Zastosowana przez organ administracji w decyzji z dnia [...], Nr [...] metoda określenia obowiązków wywołuje ten skutek, że podmiot zobowiązany nie jest w stanie prawidłowo wywiązać się z nałożonego obowiązku, a organ nadzoru nie może dokonać weryfikacji dokonanych robót budowlanych. Powyższa konkluzja, jak podkreślił Sąd dotyczy również rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...], które odwołując się do odmiennych ocen technicznych opracowanych odrębnie dla każdej ze stron i wyszczególniając roboty jakie miały być wykonane nie wskazywała precyzyjnie strony zobowiązanej do ich wykonania.
Dalej Sąd wskazał, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] narusza również art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane w sposób mający wpływ na prawidłowość wszelkich kolejnych działań podejmowanych w stosunku do adresatów rozstrzygnięć – (współwłaścicieli) A. G. i J. G., a z pominięciem (współwłaścicielki) M. L. Sąd zauważył, iż w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż jak wynika to z odpisu księgi wieczystej KW Nr [...] założonej dla nieruchomości przy ul. A. 72 w Ł., lokal mieszkalny na piętrze składa się z czterech pokoi, pomieszczenia gospodarczego, dwóch tarasów oraz części składowych w postaci budynków gospodarczych. Z odpisu księgi wieczystej KW Nr [...] wynika zaś, że lokal mieszkalny na parterze składa się z trzech pokoi, kuchni, przedpokoju, sieni wraz z częściami składowymi – budynkami gospodarczymi. Powyższe oznacza, iż w świetle prawa właścicielem tarasu od strony wschodniej, położonego nad przybudówką jest M. L., zaś właścicielami przybudówki są A. G. i J. G. Skoro zatem przedmiotem postępowania jest przybudówka rozumiana jako jedna całość, składająca się z elementów należących do różnych właścicieli (dach jest jednocześnie tarasem), Sąd przyjął, iż stroną postępowania i adresatem decyzji powinni być wszyscy właściciele, tj. zarówno A. G. i J. G., jak i M. L. Zgodnie bowiem z treścią art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane, decyzja nakazująca dokonanie w zakreślonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami może być adresowana wyłącznie do inwestora, właściciela lub zarządcy. Ustawodawca wymieniając te właśnie podmioty przesądził tym samym, iż organy administracji obowiązane są do poszukiwania adresatów obowiązków jedynie wśród tych osób. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie cały ciężar obowiązków związanych z doprowadzeniem przybudówki (także dachu będącego jednocześnie tarasem stanowiącym własność M. L.) został nałożony na A. G. i J. G. – właścicieli parteru budynku mieszkalnego jako następców prawnych K. i M. S. – inwestorów przybudówki. Sąd wyjaśnił nadto, iż mając na uwadze treść art. 40 ustawy z 1974r. sposób ustalania adresatów nakładanych przez organ nadzoru budowlanego obowiązków, narusza przywołany przepis art. 40. Sąd wskazał nadto, iż nie można przy tym tracić z pola widzenia treści art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, który wskazuje krąg podmiotów zobowiązanych do dokonania czynności nakazanych decyzjami, o których mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 ustawy w sposób analogiczny, jak czynił to art. 40 poprzednio obowiązującej ustawy – Prawo budowlane, a w tej sytuacji organ nadzoru budowlanego drugiej instancji wyrażając błędny pogląd, iż adresatem decyzji mogą być jedynie A. G. i J. G., którym to poglądem organ pierwszej instancji był związany, przesądził de facto, iż kolejne decyzje dotknięte były wadą prawną polegającą na naruszeniu art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r., w przypadku decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...], jak również art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, w przypadku decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...] i [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...].
Ponad Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zwrócił uwagę, iż w toku postępowania organy nadzoru budowlanego w sposób zmarginalizowany, nieznajdujący oparcia w przepisach obowiązującego prawa oraz w stanie prawnym nieruchomości wynikającym z zapisów w księgach wieczystych potraktowały kwestię związaną z istnieniem tarasu M. L., bowiem na mocy decyzji z dnia [...], Nr [...] organ pierwszej instancji nakazał właścicielom obiektu budowlanego m.in. rozbiórkę balustrady i zniszczonej posadzki tarasu. Decyzja ta została co prawda następnie uchylona przez organ odwoławczy, jednakże czynności te w konsekwencji zostały dokonane, jako wynikające z decyzji Nr [...] odwołującej się do ekspertyzy budowlanej. Nie znajduje zatem uzasadnienia twierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji, iż brak jest podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w kwestie żądania M. L. odtworzenia płyty balkonowej. Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Nie mogą zatem w ocenie Sądu poza zakresem zainteresowania organów nadzoru budowlanego pozostawać skutki działań, podjętych przez A. G. i J. G., w konsekwencji interpretacji nakazów organów władzy publicznej, w postaci demontażu tarasu od strony wschodniej pełniącego funkcję dachu przybudówki, co doprowadziło do utraty przedmiotu prawa własności M. L. Również odesłanie skarżącej M. L. na drogę sądową w zakresie korzystania ze stropodachu przybudówki jako tarasu (jak wskazano w decyzji z dnia [...], Nr [...]), w sytuacji gdy prawo własności tarasu wynika z zapisów ksiąg wieczystych świadczy o braku poszanowania w rozpoznawanej sprawie prawa własności przez organy nadzoru budowlanego.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlanego (Dz. U. z 1974r., Nr 38, poz. 229 ze zm.) nakazał A. G., J. G., M. L., M. L. i A. Z. wykonanie robót budowlanych w przybudówce, tj: zdemontowanie pokrycia zadaszenia z eternitu falistego, łat drewnianych, krokwi drewnianych i belki drewnianej, ułożenie płytek terrakoty na wylewce wyrównując poziom płyty tarasu w ten sposób, aby poziom posadzki tarasu znajdował się na wysokości +2,80 m (tj. 3,40 m licząc od poziomu terenu) oraz wykonanie z trzech stron tarasu balustrady o wysokości min. 0,90 m, w celu doprowadzenia przybudówki wraz z tarasem do stanu zgodnego z przepisami.
Organ pierwszej instancji, stosując się do wytycznych zawartych we wskazanym na wstępie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, na podstawie ksiąg wieczystych oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Ł., w sprawie o sygn. akt [...] ustalił krąg adresatów decyzji: A. i J. G. jako właścicieli lokalu na parterze oraz M. L., M. L. i A. Z. jako właścicielki lokalu na piętrze budynku. Organ ocenił, iż nie jest możliwy, z uwagi na konflikt między stronami, inny sposób nałożenia obowiązku wykonania robót.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. i J. G. oraz M. L. A. i J. G. uzasadniając swoje odwołanie wskazali na naruszenie art. 47 § 1 Kodeksu cywilnego poprzez błędne uznanie, iż przybudówka składa się z elementów należących do różnych właścicieli, podczas gdy dach, jako część składowa przybudówki nie może stanowić odrębnego przedmiotu własności; naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa poprzez nałożenie na stronę obowiązku wykonania robót budowlanych mających na celu usunięcie nieprawidłowości wynikających z zastosowania się do decyzji ostatecznej; naruszenie prawa własności A. i J. G. przez nakazanie wykonania robót M. L., M. L. i A. Z.; błędne wskazanie A. i J. G. jako adresatów decyzji w zakresie robót dotyczących tarasu; sprzeczność polegająca na powołaniu się na opinię techniczną S. P. i jednocześnie nakazanie zdemontowania zadaszenia.
W swoim odwołaniu M. L. zarzuciła naruszenie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. poprzez nakazanie A. G., J. G., M. L., M. L. i A. Z. wykonanie robót budowlanych w przybudówce, podczas gdy decyzja taka – zdaniem strony – powinna być skierowana wyłącznie do A. i J. G., ponieważ to A. i J. G. wykonali prace bez stosownego pozwolenia.
W wyniku rozpoznania obu odwołań, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł;. decyzją Nr [...], z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku, orzekł nowy termin do dnia 31 października 2009r. i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. Organ odwoławczy ocenił, iż organ pierwszej instancji prawidłowo zakreślił krąg adresatów swego rozstrzygnięcia, a także wystarczająco precyzyjnie wskazał zakres robót budowlanych koniecznych do wykonania, właściwie stosując art. 40 ustawy – Prawo budowlane z 1974r..
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli A. i J. G. podtrzymując argumentację zawartą w swoim odwołaniu, a ponadto wskazując na obrazę art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.), poprzez ustalenie właścicieli przybudówki wbrew treści księgi wieczystej; naruszenie zasady równości stron przez prowadzenie postępowania ze szczególnym uwzględnieniem prawa własności M. L., M. L. i A. Z.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 24 listopada 2009r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 708/09 oddalił skargę A. G. i J. G. na wspomnianą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...]. Skargę kasacyjną od wyżej wymienionego wyroku wniósł J. G., wskutek której Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 20 stycznia 2012r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2184/11, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka nieważności postępowania przewidziana w art. 183 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem w rozpoznawaniu sprawy w pierwszej instancji wzięli udział sędziowie wyłączeni z mocy ustawy. Sąd wyjaśnił, że zaskarżony wyrok wydany został w tym samym składzie orzekającym co wyrok go poprzedzający wydany w dniu 16 listopada 2007r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 774/07. W motywach wydanego wyroku Sąd wskazał, iż wskutek kasacyjnego charakteru rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie po raz pierwszy, w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym wydana została decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] oraz decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] od której złożona została skarga oddalona zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 listopada 2009 roku. W rozpoznawaniu tej sprawy wzięli udział sędziowie wyłączeni z mocy ustawy
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 dalej jako p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wskazaną zasadę należy rozumieć w ten sposób, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Oznacza to, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. Wobec tego przypomnieć należy, iż organy obu instancji prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające zobligowane były uwzględnić wskazówki zawarte w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2007r., w sprawie sygn. akt II SA/Łd 774/07. Z uwagi na treść wskazanego przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą również sąd ponownie rozpoznający sprawę.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...], uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...], w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku, orzekającej nowy termin do dnia 31 października 2009r. i utrzymującej w mocy decyzję w pozostałej części – nakazania A. G., J. G., M. L., M. L. i A. Z. wykonania robót budowlanych w przybudówce, polegających na zdemontowaniu pokrycia zadaszenia z eternitu falistego, łat drewnianych, krokwi drewnianych i belki drewnianej, ułożenia płytek terrakoty na wylewce wyrównując poziom płyty tarasu w ten sposób, aby poziom posadzki tarasu znajdował się na wysokości +2,80 m (tj. 3,40 m licząc od poziomu terenu) oraz wykonaniu z trzech stron tarasu balustrady o wysokości min. 0,90m, w celu doprowadzenia przybudówki wraz z tarasem do stanu zgodnego z przepisami.
Przypomnieć należy, że organy prawidłowo uwzględniły fakt, iż sporna przybudówka powstała w latach 1986 – 1988, w warunkach samowoli budowlanej, zatem mając na uwadze treść art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 roku, Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w myśl którego do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, to jest przed dniem 1 stycznia 1995 roku, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy tej ustawy. Przepisu art. 48 tej ustawy (będącego podstawą do orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, do tych obiektów stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe (art. 103 ust. 2). Z tego też względu – jak słusznie zauważyły organy nadzoru budowlanego – w zakresie usuwania skutków samowoli budowlanej w sprawie niniejszej zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 roku, Nr 38, poz. 229), obowiązującej w dacie budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, a konkretnie art. 40 owej ustawy.
Wbrew zarzutom skargi, podzielić należy argumentację organu zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, albowiem rozstrzygając w przedmiotowej sprawie organy zastosowały się do wskazówek zawartych w motywach wymienionego wczesnej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 listopada 2007r. w sprawie sygn. akt II SA/Łd 774/07. Stosownie do tychże wytycznych, prawidłowo ustalono krąg stron postępowania wskazując, ze przymiot ten służy właścicielom lokalu na piętrze, a więc . Lesiewicz oraz następcom prawnym zmarłego R. L. – M. L. i A. Z., a także właścicielom lokalu na parterze: A. G. i J. G. W myśl przepisu stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia, adresatami nałożonego obowiązku organ uczynił właścicieli nieruchomości i to zarówno właścicieli przybudówki jak i tarasu, skoro w okolicznościach przedmiotowej sprawy dach przybudówki stanowi jednocześnie taras.
W sprawie niespornym wydaje się być, że obiekt przybudówki (skonstruowany w ten sposób, że dach stanowił jednocześnie taras) powstał w warunkach samowoli, tym samym więc nakaz doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem winien być skierowany w niniejszej sprawie do właścicieli obiektu. Fakt, że strony postępowania są skłócone nie może mieć w sprawie decydującego znaczenia. Zaznaczyć należy, ze obowiązki wynikające z Prawa budowlanego winny być realizowane niezależnie od tego w jakich stosunkach ze sobą pozostają strony postępowania. Jednocześnie postępowanie naprawcze zostało przeprowadzone z poszanowaniem interesów strony przeciwnej, w tym w szczególności z poszanowaniem prawa własności M. L.
W analizowanej decyzji, realizując kolejne wskazówki sądu, organy precyzyjnie i szczegółowo zakreśliły zakres prac niezbędnych do doprowadzenia spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem, zakreślając stosowny termin dla wykonania nałożonych obowiązków. Jak podkreślił to organ, zakres prac określonych decyzją znajduje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym, a w szczególności w opiniach przedstawionych zarówno przez M. L. jak i małżonków G., które to opinie zgodnie wskazują, że ze względu na przecieki, taras na stropie wymaga naprawy i wykonania izolacji przeciwwilgociowej, co pozwalało organowi na określenie zakresu niezbędnych prac. Co więcej wykazano, iż istnieje możliwość zalegalizowania rzeczonej przybudówki z poszanowaniem przepisów Prawa budowlanego oraz przepisów techniczno – budowlanych, tym samym wyeliminowane zostały negatywne przesłanki z art. 37 ustawy z 1974r., uniemożliwiające prowadzenie legalizacji.
W konsekwencji prawidłowo został zastosowany przez organy tryb postępowania przewidziany w art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., poprzez nałożenie określonego w skarżonej decyzji obowiązku polegającego na wykonaniu robót budowlanych, zaś biorąc pod uwagę, iż od wydania decyzji pierwszoinstancyjnej do zakończenia postępowania odwoławczego upłynęły 2 miesiące, przez co termin wykonania obowiązku uległ znacznemu skróceniu, za zasadną należało także uznać zmianę przez organ odwoławczy terminu wykonania obowiązku ustalając go do dnia 31 października 2009r..
Konkludując powyższe, mając w szczególności na uwadze treść prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 774/07, wskazać należy, iż skoro w realiach rozpatrywanej sprawie, współwłaścicielkami tarasu od strony wschodniej na stropie przybudówki są: M. L., M. L. i A. Z., zaś współwłaścicielami przybudówki A. i J., małżonkowie G., a przedmiotem postępowania jest przybudówka rozumiana jako całość, składająca się z elementów należących do różnych właścicieli (stropodach przybudówki jest jednocześnie tarasem), to za strony postępowania i jednocześnie adresatów decyzji uznać trzeba wszystkich w/w właścicieli.
Podkreślić przy tym należy niekwestionowane ustalenie organów nadzoru budowlanego, że taras na przedmiotowej przybudówce był w bardzo złym stanie technicznym, spowodowanym niewywiązywaniem się przez współwłaścicieli z obowiązków, jakie na właściciela nakładają przepisy Prawa budowlanego w zakresie właściwego utrzymania i użytkowania obiektów budowlanych, tak, iż płyta tarasu była mocno zawilgocona, przeciekała, a jej powierzchnia porośnięta była mchem, powodując zawilgocenie ścian przybudówki.
Mając na uwadze powyższe względy, Sąd nie mógł podzielić argumentacji zaprezentowanej w skardze zarówno co do zakresu nałożonych obowiązków jak i ich adresatów. Nie mógł również odnieść skutku zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez obciążenie strony konsekwencjami finansowymi błędu popełnionego przez organ administracji, jako że ewentualne roszczenia odszkodowawcze mogą być rozpatrywane w innym trybie. Wobec treści kwestionowanej decyzji, nakładającej obowiązki zarówno na M. L., M. L. i A. Z., jak i A. oraz J. G., niezrozumiałym jest także zarzut naruszenia zasady równości stron, poprzez prowadzenie postępowania ze szczególnym uwzględnieniem prawa własności M. L., M. L. i A. Z., z jednoczesnym brakiem poszanowania dla własności małżonków G.
W konsekwencji, nie stwierdziwszy podstaw prawnych do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło