II SA/Łd 342/06
WyrokWSA w Łodzi2006-07-19
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Ewa Markiewicz, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. (art. 51) do legalizacji samowoli budowlanej, gdy obiekt został wybudowany w całości przed wejściem w życie tej ustawy, a postępowanie legalizacyjne było prowadzone w przeszłości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasady wyjaśniania stanu faktycznego i oceny dowodów. Nie przeprowadzono wyczerpującego postępowania wyjaśniającego co do zakresu i rodzaju poprzedniego postępowania legalizacyjnego oraz nie ustalono, czy obiekt został wybudowany przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., co mogło skutkować zastosowaniem przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na K.G. obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego w celu legalizacji rozbudowy budynku mieszkalnego, która miała istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu (zmiana kierunku spadu dachu, odprowadzenie wody opadowej na działkę sąsiednią, zmiana elewacji). Właścicielka działki sąsiedniej kwestionowała legalność rozbudowy. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie nakładały obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, uznając, że poprzednie postępowanie dotyczące odprowadzenia wód opadowych nie obejmowało kwestii legalności rozbudowy. K.G. twierdził, że przejął budynek po rozbudowie i nie miał wpływu na dokonane zmiany.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz K. G. kwotę 500 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Markiewicz (spr.), Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi K. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: ([...]) w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] znak [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz K. G. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał K.G. właścicielowi budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie posesji położonej w P. przy ulicy A wykonanie określonej dokumentacji budowlanej w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, iż decyzją z dnia [...]wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w Ł. nakazano S. G., poprzednikowi prawnemu K. G., odprowadzenie wody opadowej z budynku mieszkalnego na teren własnej działki, a w dniu 5 października 1994 roku stwierdzono, że S. G. wykonał prowizoryczne odprowadzenie wody do przydrożnego rowu. Dalej organ ustalił, iż w 2002 roku, W. K. jako właścicielka sąsiedniej działki, dysponując postanowieniem sądowym dotyczącym rozgraniczenia jej nieruchomości z nieruchomością K.G., wystąpiła do organu nadzoru budowlanego o podjęcie czynności w sprawie prawidłowego odprowadzenia wody opadowej z budynku sąsiada, a także o sprawdzenie legalności wykonanej rozbudowy przedmiotowego budynku. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdzono odstępstwo od udzielonego pozwolenia na budowę z 1988 roku polegające na zmianie kierunku spadu połaci dachu i odprowadzenia wody opadowej z dachu. W dokumentacji technicznej odprowadzenie wody z dachu zaprojektowano od strony wschodniej i zachodniej to jest na teren własnej posesji. Wykonano natomiast od strony południowej i północnej na teren działki sąsiedniej. Stwierdzono również niezgodność wykonania klatki schodowej, co doprowadziło do zmiany elewacji.
W następstwie rozpoznania odwołania wniesionego przez K.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując między innymi na wymagającą wyjaśnienia kwestię dotyczącą rodzaju sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia 5 września 1994 roku. Organ odwoławczy wskazał wówczas organowi I instancji, że jeżeli ta decyzja jest decyzją ostateczną wydaną na podstawie przepisów Prawa budowlanego w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, to ponowne prowadzenie postępowania w tej samej sprawie należy uznać za bezprzedmiotowe. W przeciwnym wypadku organ winien prowadzić postępowanie w trybie przepisów określonych w art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...], Nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie budynku mieszkalnego zlokalizowanego w P. przy ulicy B. Powiatowy organ nadzoru budowlanego uznał, że skoro w przedmiocie rozbudowanego budynku mieszkalnego toczyło się postępowanie zakończone ostateczną decyzją z dnia [...]nakazującą doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego to postępowanie w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe.
Od powyższej decyzji umarzającej postępowanie administracyjne odwołanie wniosła właścicielka nieruchomości sąsiedniej W. K. wskazując na niezgodności rozbudowy budynku mieszkalnego z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i fakt, iż przedmiotowy budynek znajduje się na terenie jej nieruchomości na szerokości około l metra, a łącznie z okapami dachowymi na szerokość około 1,5 metra, co jest niezgodne z ustawą — Prawo budowlane. Odwołująca się stwierdziła, iż do tej pory nie otrzymała decyzji nakazującej doprowadzenie budynku sąsiada do stanu zgodnego z przepisami.
Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie stwierdził, iż Kierownik Urzędu Rejonowego w Ł. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane, nakazał S. G. odprowadzenie wody opadowej z dachu budynku mieszkalnego na teren własnej działki, w terminie do dnia 30 września 1994 roku. W wydanej decyzji, jako strony postępowania wskazani zostali S.G. i S. W. Tak więc W. K. nie była stroną tego postępowania i nie mogła tej decyzji otrzymać do wiadomości. Strony nie wniosły odwołania od tej decyzji, która stała się ostateczną i wiąże organ w dalszych czynnościach zmierzających do wyegzekwowania nałożonego obowiązku. Organ II Instancji wskazał, iż decyzja ta ma odniesienie do art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 roku, zgodnie z którym w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy - Prawo budowlane z 1974 roku (uzasadniające wydanie nakazu rozbiórki), właściwy organ wydaje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. W ocenie organu odwoławczego bezspornym jest, że w sprawie budynku mieszkalnego położonego na działce przy ulicy A w P., wybudowanego z naruszeniem przepisów budowlanych toczyło się postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją nakazującą inwestorowi wykonanie określonego obowiązku. W tej sytuacji, przy nie zmienionym stanie faktycznym obiektu, organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw prawnych do wszczynania nowego postępowania administracyjnego w sprawie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
Na skutek skargi W.K. wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 986/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającą ja decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu sąd administracyjny wskazał, iż umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie dopuszczalne byłoby jedynie wówczas, gdyby organy administracji prowadziły w przeszłości postępowanie administracyjne o charakterze legalizacyjnym w pełnym zakresie, a wniosek W.K. o zbadanie legalności przedmiotowej inwestycji, który był podstawą wszczęcia postępowania w sprawie niniejszej pokrywałby się z zakresem prowadzonego już w przeszłości postępowania. Tak jednak w niniejszej sprawie nie jest. Na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych Sąd określił, iż zakres mającego miejsce w przeszłości postępowania obejmował wyłącznie sprawę odprowadzania przez S.G. wód opadowych z budynku mieszkalnego na grunty orne S.W. Przy tak określonym zakresie przeprowadzonego w przeszłości postępowania, za poprawną Sąd uznał tezę organów nadzoru budowlanego, iż obecne postępowanie, w powyższym zakresie toczyć się nie może i jako bezprzedmiotowe winno ulec umorzeniu. Postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie nie dotyczyło jednak nie tylko odprowadzania wód opadowych z dachu przedmiotowego budynku na nieruchomość skarżącej. Przedmiotowe postępowanie rozciągało się również na zbadanie zgodności wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego z decyzją o pozwoleniu na budowę. Ta kwestia nie była przedmiotem prowadzonego w 1994 roku postępowania. Skoro dotychczas prowadzone postępowanie toczyło się wyłącznie w przedmiocie zalewania gruntów sąsiednich wodą opadową spływającą z dachu przedmiotowego budynku, to nie można powiedzieć, iż w ten sposób przeprowadzone zostało postępowanie w zakresie legalności wzniesionego przez inwestora budynku. W toku kontrolowanego przez sąd postępowania legalizacyjnego ujawniono odstępstwa wykonanej rozbudowy budynku od zatwierdzonego projektu i odstępstwa te uznano za istotne. Co więcej inwestor przyznał przed sądem, iż wykonał dach i elewację budynku odmiennie niż określał to zatwierdzony projekt budowlany. W takiej sytuacji błędnym było umorzenia w całości postępowania prowadzonego w przedmiocie zbadania legalności wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Wydaną w następstwie powyższego wyroku decyzją Nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.) nałożył na K.G. jako właściciela posesji nr [...] przy ul. C. w P., w terminie do 31 stycznia 2006r. obowiązek sporządzenia i przedstawienia organowi nadzoru budowlanego projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz ich ocenę techniczną. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej na będącej własnością K.G. posesji nr [...] przy ul. C. w P. stwierdzono, że na jej terenie znajduje się budynek mieszkalny, piętrowy o wymiarach 12,0 x 11,0 mb. Woda opadowa z dachu odprowadzona jest rurami spustowymi po stronie północnej i południowej budynku. Od strony północnej, budynek znajduje się w granicy z działką W. Kościelskiej. Podczas kontroli K. G. oświadczył, że budynek istnieje od lat 60-tych XX wieku, a w 1990 roku został przebudowany poprzez nadbudowę. W wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, że K. G. od roku 1999 roku jest jedynym właścicielem posesji nr [...] przy ul. C. w P. W dniu 20 stycznia 2003r. przedłożył on stosowny projekt techniczny rozbudowy budynku mieszkalnego zatwierdzony decyzją Naczelnika Gminy w P. o pozwoleniu na budowę z dnia 3 lutego 1988r. W dokumentacji technicznej odprowadzenie wody z dachu zaprojektowano od strony wschodniej i zachodniej budynku tj. na teren własnej posesji. Wykonane zostało natomiast od strony południowej i północnej na teren działki sąsiedniej. Stwierdzono również niezgodność wykonania klatki schodowej co doprowadziło do zmiany elewacji wschodniej budynku. Wykonanie rozbudowy w taki sposób nie zostało usankcjonowane w postaci dowodu potwierdzającego przekazanie budynku do użytku. K.G. oświadczył, że nie posiada dokumentacji potwierdzającej fakt zakończenia budowy (zawiadomienia właściwego organu). Pismem z dnia 19 października 2005r. Starostwo Powiatowe w Ł. poinformowało, że w jego archiwum brak jest dokumentacji dotyczącej zakończenia budowy i przekazania do użytku spornego budynku mieszkalnego po przebudowie. Z dokonanych ustaleń wynika, że w przedmiotowej sprawie nie dopełniono obowiązku wynikającego z decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 3 lutego1988r. nakładającego na inwestora po zakończeniu budowy obowiązek zgłoszenia budynku celem dokonania odbioru końcowego. W ocenie organu I instancji fakt nie posiadania przez właściciela budynku dziennika budowy świadczy o braku udziału osoby uprawnionej do kierowania budową podczas jej realizacji. Wobec czego w celu jej legalizacji niezbędnym jest dostarczenie wskazanych w sentencji dokumentów.
W dniu 22 listopada 2005 roku odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. G. podnosząc, że fakt, iż nie posiada on dokumentów potwierdzających zakończenia budowy, nie świadczy o nieistnieniu takich dokumentów. Wskazał, że przejął budynek już po dokonanej rozbudowie i nie miał wpływu na dokonywane zmiany. Sporny został rozbudowany w 1989 roku, a oddany do użytku w 1990 roku. Rodzice skarżącego, ówcześni inwestorzy twierdzą, że zmiany które były wykonane w trakcie rozbudowy były uzgadniane z projektantem panem inż. R. W. i, że był prowadzony dziennik budowy. W jego ocenie obecnie niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania wobec niego, gdyż przejął dom już po dokonanej rozbudowie i nie miał wpływu na dokonywane zmiany, a prawo nie może działać wstecz.
Decyzją z dnia [...] Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożonego obowiązku i orzekł o nowym terminie jego wykonania do dnia 31 maja 2006 roku. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie bezspornym jest, że inwestor w trakcie przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. A w P. dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zatem organ I instancji prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie art. 51 ust. l pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. — Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, właściwy organ w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu dokonanych zmian. W toku postępowania odwoławczego, w celu uzupełnienia materiału dowodowego, organ odwoławczy zwrócił się do Urzędu Gminy w P. o wypożyczenie dokumentów dotyczących zakończenia budowy przedmiotowego budynku i przekazania go do użytkowania, jednak Wójt GminyP.pismem z dnia [...]poinformował, że nie posiada dokumentów z zakresu budownictwa z okresu przed 1998 r., gdyż dokumenty takie zgodnie z obowiązującą instrukcją kancelaryjną przechowywane są w archiwum przez okres 10 lat. Zatem ani inwestor, ani właściwe organy nie posiadają żadnych dokumentów świadczących o wcześniejszym zalegalizowaniu dokonanych przez inwestora istotnych odstępstw. Wobec powyższego decyzję organu I instancji uznać należy za prawidłową. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu argumentów organ stwierdził, iż fakt, że K. G. przejął budynek już po dokonanej rozbudowie, z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu, powoduje, iż obecnie ciężar zalegalizowania dokonanej samowoli obciąża odwołującego się bowiem odpowiedzialność w tym zakresie przechodzi na następcę prawnego inwestora.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł K. G. domagając się uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. W uzasadnieniu wskazał, iż właścicielem spornego obiektu stał się w 1999 roku, a więc organy nadzoru budowlanego miały dziewięć lat na ocenę prawidłowości dokonanej rozbudowy i ewentualne rozliczenie z popełnionych nieprawidłowości jej wykonawców, a obecne skierowane przeciwko niemu postępowanie jest próbą przerzucenia na skarżącego przez organ administracji odpowiedzialności za swoją niekompetencję. W ocenie skarżącego obarczenie go obowiązkami dotyczącymi legalizacji samowoli, której się nie dopuścił jest krzywdzące.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz argumentację podnoszoną w toku dotychczasowego postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozstrzyganej sprawie była ocena zgodności z prawem decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. nakładającej na skarżącego obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dla rozbudowy budynku mieszkalnego znajdującego się na będącej jego własnością nieruchomości położonej w P. przy ul. B, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz ich ocenę techniczną.
Badając zaskarżoną decyzję pod względem jej legalności tj. zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego, na podstawie których została wydana Sąd, nie przesądzając rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stwierdził, że decyzja ta została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 77, 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071) - zwanej dalej "k.p.a.", w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą, stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób dostateczny, uzasadniający jej rozstrzygnięcie, a przede wszystkim zastosowanie przepisów prawa materialnego powołanych jako podstawa rozstrzygnięcia przez organy administracyjne obu instancji.
Stosownie do przepisu art. 135 p.p.s.a. Sąd może podjąć przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa przez wszystkie akty wydane w postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. W ramach tych środków mieści się także orzekanie wobec decyzji organu I instancji poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji ostatecznej, gdyż wskazane wady postępowania wyjaśniającego dotyczyły także postępowania prowadzącego do jej wydania.
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego toku postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi. Związanie to oznacza, iż ani organ administracyjny ani sąd ponownie rozpoznający sprawę, nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z oceną zaprezentowaną w zapadłym wyroku. W przedmiotowej sprawie sąd administracyjny wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005 roku w sprawie sygn. akt II SA/Łd 986/03 dokonywał wykładni prawa oraz wyznaczył organom administracyjnym wskazówki co do dalszego toku postępowania. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ustalił zakres postępowania w sprawie niniejszej wskazując, iż postępowanie to poza kwestią odprowadzania wód opadowych z dachu przedmiotowego budynku na nieruchomość sąsiednią rozciągało się również na zbadanie zgodności wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego z decyzją o pozwoleniu na budowę, która to kwestia nie była przedmiotem postępowania. Tak więc warunkiem prawidłowo przeprowadzonego postępowania w zakreślonych przez sąd granicach było ustalenie kiedy nastąpiła faktycznie sporna rozbudowa budynku, której zgodność z decyzją o pozwoleniu na budowę z 1988 roku należało zbadać. Od prawidłowego ustalenia daty dokonania faktycznej rozbudowy zależało również zastosowanie zgodnego z prawem trybu postępowania legalizacyjnego w oparciu o ustawę Prawo budowlane z 1974 lub z 1994 roku.
W materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy na okoliczność zakończenia spornej rozbudowy budynku przy ul. A znajduje się jedynie pismo Wójta Gminy P. z dnia [...] z którego wynika, iż nie dysponuje on dokumentacją z zakresu budownictwa z okresu przed 1998 r., gdyż dokumenty takie zgodnie z obowiązującą instrukcją kancelaryjną przechowywane są w archiwum przez okres 10 lat. W oparciu o powyższą informację organ odwoławczy przyjął, że w związku z tym, iż zarówno inwestor jak i właściwy organ administracji nie posiadają żadnych dokumentów świadczących o wcześniejszym zalegalizowaniu dokonanych odstępstw wobec powyższego nie zostały one zalegalizowane, nie wyjaśniając dlaczego za niewiarygodne uznał oświadczenia skarżącego o tym , iż sporny obiekt został oddany do użytku w roku 1990. W świetle art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W toku postępowania organy administracyjne nie podjęły próby uzyskania innych dowodów na te okoliczność, mimo że skarżący w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazał z imienia i nazwiska inżyniera odpowiedzialnego za projekt dokonanej rozbudowy, z którym powinny być uzgadniane wszelkie od niego odstępstwa. Przeprowadzonej przez organy administracyjne oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie można uznać za wyczerpującą i dokonaną zgodnie z regułami swobodnej oceny. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 kpa organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenić wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych. Dokonując swej oceny organ powinien rozpatrzeć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności ustosunkowując się w uzasadnieniu do istotnych różnic występujących między nimi, kierować się wiedzą oraz zasadami doświadczenia życiowego, zaś rozumowanie organu w wyniku którego ustalone zostają istotne dla sprawy okoliczności powinno być zgodne z zasadami logiki (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005 str. 410-411). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995/7, poz. 83).
Przy ponownym rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy organy administracyjne zarówno I jak i II instancji z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a nie przeprowadziły właściwego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia rzeczywistego zakresu postępowania, które w stosunku do spornej nieruchomości zakończyło się decyzją z 5 września 1994 roku. Z pisma W.K. z 12 grudnia 2002 roku wynika, że jej interwencja w organach nadzoru budowlanego z roku 1994, która rozpoczęła postępowanie w sprawie niniejszej, powinna wszcząć postępowanie legalizacyjne. Na konieczność wyjaśnienia zakresu i rodzaju postępowania, które toczyło się w odniesieniu do poprzednika prawnego skarżącego – S.G. wskazał też sąd administracyjny w swoim wyroku z 26 stycznia 2005 roku. Bezspornym w sprawie jest, iż postępowanie w sprawie nielegalnej przebudowy spornego budynku zainicjowane zostało w wyniku interwencji właściciela nieruchomości sąsiedniej w 1994 roku i w związku z zaistniałym sporem o granice nieruchomości zawieszone postanowieniem z dnia 12 listopada 1994 roku, a następnie na skutek ostatecznego rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy kwestii rozgraniczenia nieruchomości skarżącego oraz nieruchomości sąsiedniej podjęte postanowieniem z dnia 13 listopada 2002 roku. Postępowanie to toczyło się w oparciu o przepisy prawa budowlanego z 1974 roku. W ocenie Sądu brak jest w sprawie niniejszej podstaw do oddzielania postępowania prowadzonego w odniesieniu do legalności inwestowania przez S.G. poprzednika prawnego skarżącego w sprawie niniejszej od postępowania toczącego się w odniesieniu do K.G., chyba żeby wykazano, że skarżący prowadził prace budowlane przy spornym budynku już pod rządami "nowego" Prawa budowlanego i były to prace budowlane o charakterze samowoli. Kwestii powyższych organy administracji nie wyjaśniły, a zatem zastosowanie art. 51 nowego prawa budowlanego przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie zostało dostatecznie, a w zasadzie w żaden sposób z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnione.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego został przyjęty pogląd, zgodnie z którym przepis art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. należy rozumieć w ten sposób, że obiekt zrealizowany z odstępstwami od pozwolenia na budowę wydanego w dacie obowiązywania ustawy z 1974 r. i całkowicie wybudowany w czasie obowiązywania tej ustawy w zakresie regulacji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie podlega unormowaniom tej samej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 1999 roku w sprawie sygn. akt IV SA 461/97 opubl. w Systemie Informacji Prawniczej LEX nr 47182). Materiał dowodowy dotychczas zgromadzony w aktach sprawy może świadczyć w ocenie Sądu o istnieniu podstaw do przyjęcia, iż sprawa podlega ocenie na podstawie unormowań zawartych w art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku. W tym stanie prawnym pozwolenie na użytkowanie może być wydane w razie stwierdzenia przez organ, iż obiekt jest zdatny do użytku. Przez zdatność do użytku należy również rozumieć takie zrealizowanie obiektu, iż nie narusza on uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właścicielki działki sąsiedniej. Dokonując ustaleń w tym zakresie organ administracyjny powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, uwzględnić wszystkie okoliczności przedstawione przez strony, a w razie wątpliwości dokonać własnych ustaleń (art. 7 i art. 77 kpa).
W konsekwencji należy stwierdzić, iż w rozstrzyganej sprawie okoliczności mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 k.p.a, nie zostały należycie wyjaśnione, a także z naruszeniem art. 107 § 3 kpa nie zostały rozważone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co obligowało Sąd do uwzględnienia skargi, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej wskazane. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów orzekających będzie prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie niniejszej z uwzględnieniem toczącego się w niej uprzednio postępowania i rozważenie, czy w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie ustawa - Prawo budowlane z 1994 r., czy też w razie prawidłowego ustalenia faktu zrealizowania całkowitego obiektu przed wejściem w życie tej ustawy, należy postępowanie przeprowadzić z zachowaniem przepisów ustawy obowiązującej w okresie wybudowania obiektu, to jest ustawy prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.
Z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego popełnione przez organy administracji w przedmiotowym postępowaniu, na podstawie przepisu art. 145 §1 pkt l lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Wobec uwzględnienia skargi, na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie skarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Na podstawie art. 200 p.p.s.a Sąd zasądził od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło