II SA/Łd 377/14

WyrokWSA w Łodzi2014-06-24

Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedłożenia oceny technicznej budynku mieszkalnego w przypadku samowolnej zmiany sposobu jego użytkowania, jeśli roboty budowlane zostały zakończone przed wejściem w życie przepisów wprowadzających możliwość wstrzymania robót?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć obowiązek przedłożenia oceny technicznej budynku na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu, nawet jeśli samowolna zmiana sposobu użytkowania nastąpiła dawno i roboty budowlane zostały zakończone. Przepis ten ma charakter dowodowy i może być stosowany w postępowaniach dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania, gdy inne przepisy (np. dotyczące wstrzymania robót) nie znajdują zastosowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) obowiązku przedłożenia oceny technicznej budynku mieszkalnego w związku z samowolną zmianą sposobu jego użytkowania z gospodarczego na mieszkalny, dokonaną w latach 1974-1975. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy postanowienie PINB. Skarżący zarzucili rażące naruszenie prawa, dóbr osobistych i przewlekłość postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi M. O. i T. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia oceny technicznej budynku mieszkalnego oddala skargę. LS Postanowieniem z dnia [...]Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.) oraz art. 81c ust. 2 w związku z art. 71 ust. 3, art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]Nr[...], który na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy, art. 71 ust. 3 oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888), art. 104 k.p.a. nałożył na T. O. oraz M. O. obowiązek przedłożenia oceny technicznej budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr 470 w miejscowości R, w zakresie zgodności z aktualnie obowiązującymi przepisami w terminie do dnia 31 sierpnia 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przedmiotem postępowania jest samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr 470 w miejscowości R. , na budynek mieszkalny dokonana w latach 1974-1975. W niniejszej sprawie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...]2012 r. Nr [...]stwierdził, że zażalenie M. O. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]2010 r. Nr [...]zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 141 k.p.a. Wyrokiem z dnia 13 lipca 2012 r. sygn. akt II SA/Łd 415/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi M. O. uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...]2012 r. Będąc związany powyższym wyrokiem, organ II instancji podjął działania zmierzające do ustalenia daty prawidłowego doręczenia przez organ I instancji M. O. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]2010 r. Nr[...]. Po dokonaniu analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego organ II instancji uznał, że skoro M. O. nie otrzymała postanowienia z dnia [...]2010 r., zatem nie mogła wnieść przysługującego stosownego środka zaskarżenia w postaci odwołania i postanowieniem z dnia 24 maja 2013 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie z dnia [...]2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 746/13 oddalił skargę M. O. na ww. postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...]2013 r. W związku z tym, w dniu 9 sierpnia 2013 r. zostało doręczone M. O. postanowienie PINB z dnia [...]2010 r. W dniu 22 sierpnia 2013 r. wpłynęło do organu odwoławczego zażalenie M.O. z dnia 13 sierpnia 2013 r. na postanowienie z dnia [...]2010 r. Organ odwoławczy, po zapoznaniu się z przesłanymi przez organ I instancji dokumentami sprawy uznał, iż są one niekompletne i wezwał do ich uzupełnienia poprzez odniesienie się do treści art. 132 k.p.a., jak również do przesłania pocztowego potwierdzenia odbioru przez M. O. zaskarżonego postanowienia z dnia [...]2010 r., a następnie wobec powzięcia wątpliwości dotyczących okoliczności doręczenia M. O. rzeczonego postanowienia organ zażaleniowy, postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r. zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie. W dniu 4 listopada 2013 r. wpłynęło do organu II instancji pocztowe potwierdzenie odbioru, z którego wynikało, iż przesyłkę adresowaną do M. O. zawierającą postanowienie z dnia [...]2010 r., odebrał i pokwitował własnoręcznie T. O. - mąż M. O. Natomiast w dniu 13 grudnia 2013 r. organ I instancji uzupełnił dokumentację sprawy poprzez nadesłanie: zaświadczenia Sądu Rejonowego w P. z dnia 17 czerwca 2009r.; postanowienia Państwowego Biura Notarialnego nr [...]z dnia 13 marca 1974 r.; kserokopii odpisu aktu notarialnego; odpisu skróconego aktu małżeństwa; decyzji Gminy R. z dnia [...]kwietnia 1973r. znak: Nr [...]o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego; wezwania z dnia 26 listopada 2013 r.; wyjaśnienia M. O. z dnia 2 grudnia 2013 r. i dwóch załączników; oświadczenia E. R. - doręczyciela Poczty Polskiej i adnotacji urzędowej z dnia 12 grudnia 2013 r. Przechodząc do meritum, organ odwoławczy stwierdził, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, iż przeprowadzone w dniu 3 grudnia 2002 r. przez organ nadzoru budowlanego I instancji oględziny działki nr ewid. [...]położonej w R. przy ul. A (obecnie ul. B), stanowiącej własność M. i T. O. wykazały, iż na tejże działce znajduje się między innymi budynek mieszkalny, parterowy, murowany. W wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, że budynek ten zaprojektowany został jako gospodarczy, na realizację którego wydane zostało przez Naczelnika Gminy R. pozwolenie na budowę nr [...]z dnia[...]kwietnia 1975 r., w którym inwestor był zobowiązany, po zakończeniu budowy, do zgłoszenia budynku do odbioru. Inwestor nie okazał zgłoszenia zakończenia budowy, jak również podjęte przez organ I instancji działania dotyczące uzyskania takowego dokumentu z innych organów nie przyniosły żadnego rezultatu. Stwierdzono ponadto dobudowanie przez inwestora w 1975 r. ganku murowanego o wymiarach 2,60x3,00m, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z korespondencji M. i T. O. oraz ustaleń organu I instancji wynikało, iż sporny budynek od daty wybudowania jest użytkowany jako mieszkalny. Powyższe potwierdził T. O. po zapoznaniu się z aktami sprawy, na którą to okoliczność została sporządzona notatka służbowa. Obecnie budynek ten jest użytkowany bez zgody właściwego organu jako mieszkalny. Prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiocie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny, organ nadzoru budowlanego I instancji, mając na uwadze art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. nr 93, poz. 888) uznał, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. i wydanym na podstawie art. 81 c ust. 2 w związku z art. 71 ust. 3 oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, postanowieniem z dnia [...]2010 r., nałożył na T. O. i M. O., obowiązek przedłożenia oceny technicznej budynku mieszkalnego w zakresie zgodności z aktualnie obowiązującymi przepisami, w terminie do dnia 31 sierpnia 2010 r. Organ zażaleniowy, dokonując oceny prawidłowości przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania oraz wydanego rozstrzygnięcia podzielił stanowisko PINB w kwestii dotyczącej konieczności ingerencji organu nadzoru budowlanego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny jak również, iż w tej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wyjaśnił, iż skarżone postanowienie zostało wydane w 2010 r. na podstawie art. 81 c ust. 2 w związku z art. 71 ust. 3 oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W sprawach dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego zastosowanie ma aktualnie przepis art. 71a Prawa budowlanego. Jednakże z uwagi na fakt, iż rzeczona samowolna zmiana sposobu użytkowania miała miejsce w latach 1974-1975, a postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w 2003 roku i nie zostało zakończone do chwili obecnej, zatem w tej sprawie nie ma zastosowania w/w przepis art. 71a ustawy. Za takim stanowiskiem przemawia treść art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, dokonanej przed dniem wejściem w życie ustawy (tj. przed 31 maja 2004 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy Prawo budowlane znowelizowanej ustawą z dnia 27 marca 2004 r. Zgodnie z treścią art. 71 ust. 1 (w brzmieniu przed 31 maja 2004 r.) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia na budowę. Natomiast zgodnie z ust. 3 art. 71 tej ustawy, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji po ustaleniu, iż inwestor dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu w latach 1974-1975, a więc pod rządami przepisów ustawy Prawo budowlane znowelizowanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych ustaw, prawidłowo obrał tryb postępowania, o jakim mowa w art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego. Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy wyjaśnił, iż art. 50 ust. 1 ustawy stosuje się odpowiednio w sprawach dotyczących samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Oznacza to, iż w/w przepis stanowi postawę do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, związanych z samowolną zmianą sposobu użytkowania, które nie zostały zakończone. Nie pozostawia, zatem wątpliwości, że może on mieć zastosowanie tylko do robót budowlanych związanych z samowolną zmianą sposobu użytkowania, które w dacie wydania postanowienia o ich wstrzymaniu nie zostały jeszcze zakończone. Za taką wykładnią przemawia art. 51 ust. 7 ustawy, według którego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 art. 51 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Tymczasem z analizy akt sprawy nie wynika, aby jakiekolwiek roboty budowlane były prowadzone przez inwestora w rzeczonym obiekcie budowlanym, co więcej z akt organu I instancji wynika, iż roboty budowlane zostały zakończone w latach 1974-1975. W takim przypadku, czyli w stosunku do robót już wykonanych, zbędne jest wydawanie postanowienia o wstrzymaniu robót, w oparciu o art. 50 ustawy. Jednakże organ II instancji zauważył, iż wobec niemożliwości zastosowania w omawianym przypadku art. 50 ust. 3, zgodnie z którym, w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz, organ I instancji zasadnie zastosował przepis art. 81c ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, tj. na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Zdaniem ŁWINB, z powyższego przepisu wynika, że organ może nałożyć na stronę określone zobowiązanie, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Istnienie powyższych wątpliwości może wynikać bezpośrednio z oględzin obiektu budowlanego, gdy np. istnieją określone zmiany w elementach budowlanych, tj. spękania, zbytnie zawilgocenie, wyraźne ugięcia belek, stropów itp. Uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości robót budowlanych istnieją między innymi również, gdy roboty budowlane prowadzone były w warunkach samowoli budowlanej lub z naruszeniem przepisów budowlanych a zatem, gdy istnieje podstawa prawna do ingerencji organu nadzoru budowlanego w trybie przepisów art. 48, 49, 50, 51, 66 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Art. 81c ust. 2 ustawy nie jest bowiem samoistną podstawą prawną postanowienia dowodowego i wiąże się z określonym trybem postępowania odpowiednim dla rodzaju nieprawidłowości budowlanych. Powyższe zdaniem organu odwoławczego oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane stanowi część innego toczącego się postępowania. Dopiero na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego organ będzie rozstrzygał merytorycznie - co do istoty sprawy. W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że postanowienie PINB w P. z dnia [...]2010 r. Nr [...]zostało wydane w sposób prawidłowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. O. i T. O. zarzucili zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie prawa, dóbr osobistych i przewlekłość postępowania. Uzasadniając skarżący wskazali na niezgodne z prawem działanie urzędników państwowych i powtórzyli argumentację zażalenia. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi, odwołując się do argumentacji zaprezentowanej w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia we wskazanych powyżej granicach, sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi. W ocenie sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanemu w sprawie postanowieniu [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia[...], ani poprzedzającemu je, utrzymanemu w mocy przez organ odwoławczy postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]2010 r. Przede wszystkim zgodzić należy się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że zażalenie M. O. z dnia 13 sierpnia 2013 r. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]2010 r. Nr[...], wobec doręczenia jej tegoż postanowienia w dniu 9 sierpnia 2013 r., zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia, co uzasadniało merytoryczne rozpatrzenie środka odwoławczego. Zdaniem sądu, z uwagi na długotrwale toczące się przedmiotowe postępowanie a dotyczące jeszcze faktów, które miały miejsce na długo przed jego wszczęciem i następujące w tym czasie zmiany prawa, rozważania merytoryczne w niniejszej sprawie warto poprzedzić uwagą, iż w polskim systemie prawnym obowiązuje ogólna zasada, że organy administracji publicznej, rozpatrując sprawę administracyjną, stosują przepisy obowiązujące w chwili wydawania decyzji administracyjnej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt P 28/2006, publ. OTK-A 2007/9/109). Przypomnieć również wypada, że według stanu prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji organ administracji stosuje przepisy prawa procesowego i ustrojowego. Natomiast przepisy prawa materialnego stosuje się w brzmieniu obowiązującym w dacie wystąpienia zdarzenia wywołującego skutki prawne (zob. wyroki WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1854/2006, i z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2178/2006; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 listopada 2005 r., sygn. akt I SA/Bk 279/2005; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 1118/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 11/2004, publ. OTK-A 2006/4/40). Przy czym, ustawodawca może uregulować w przepisach przejściowych sytuacje, w których mimo obowiązywania nowego prawa, należy zastosować przepisy dotychczasowe. Taka też sytuacja, związana z powinnością stosowania przepisów dotychczasowych (czyli ustawy Prawo budowlane z 1994 roku, w brzmieniu sprzed dnia 31 maja 2004 roku) ma miejsce w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888), i jednoznacznie wynika to z postanowienia organu I instancji, jak i uzasadnienia postanowienia II instancji, choć tenże organ nieprecyzyjnie i omyłkowo, co wynika z treści postanowienia, w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przywołał art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Nie budzi również wątpliwości, że stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego samowolnych działań inwestora, również w zakresie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, niezależnie od tego z czyjej inicjatywy wiedzę tę organ uzyska i niezależnie od tego, kiedy samowola taka zaistniała, obliguje organ do wszczęcia stosownego postępowania, wyjaśnienia i ustalenia niezbędnych okoliczności, a następnie wydania rozstrzygnięć mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, niezależnie od braku współdziałania ze strony właściciela obiektu. Wydaje się przy tym celowym wskazanie, czego zdają się nie dostrzegać skarżący, że wskazany przez organ na tym etapie tryb postępowania wydaje się być dla nich obiektywnie korzystniejszy, niż wynikający z aktualnego, na dzień wydania postanowienia, art. 71a ustawy Prawo budowlane ( wprowadzonego przepisem art. 1 pkt 32 przywoływanej już ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane ). Na tenże przepis, jako mogący mieć w sprawie zastosowanie w związku z art. 81c ustawy Prawo budowlane, wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 62/06, uprzednio rozpatrujący skargę M. O. i T. O. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] listopada 2005 roku, Nr[...], co niewątpliwie ma moc wiążącą z mocy art. 153 p.p.s.a w przedmiotowej sprawie. Niemniej zwrócić uwagę należy, że w motywach przywołanego rozstrzygnięcia sąd wyraźnie wskazał, że okoliczności sprawy nie zostały należycie wyjaśnione, szczególnie w zakresie samowolnej zmiany sposobu użytkowania co powodowało, że na tamtym etapie postępowania nie można było wykluczyć zastosowania trybu z art. 71a ustawy Prawo budowlane. Natomiast postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ po wydaniu przywołanego wyroku (co dokumentują akta administracyjne), doprowadziło do jednoznacznych ustaleń, zarówno co do sposobu jak i terminu zmiany sposobu użytkowania obiektu, wynikających ze stanowiska samych skarżących, zawartego w ich licznych pismach, jak również z szeregu postępowań związanych z przedmiotowym obiektem, w tym również charakterze egzekucyjnym, determinujących tryb mający w sprawie zastosowanie, tak jak przyjęły to organy obu instancji, zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, tj. przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 roku w brzmieniu dotychczasowym, czyli art. 71 ust. 3 (przed dniem 31 maja 2004 roku). Zgodnie z treścią art. 71 ust. 1 (w brzmieniu przed 31 maja 2004 r.) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia na budowę. Natomiast zgodnie z art. 71 ust. 3 tej ustawy, w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. I wobec braku możliwości zastosowania art. 50 ust. 3, gdyż nie ma podstaw do wstrzymania robót budowlanych, organ zasadnie zastosował art. 81 c ust. 2 ustawy. Przepis art. 81c ust. 2 ustawy, mający charakter dowodowy, daje uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jakości wykonanych robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Wątpliwości takie istnieją w stosunku do przedmiotowego obiektu, co jasno wynika z akt sprawy. Zgromadzone przez organ dokumenty, jak i oświadczenia skarżących, potwierdzają ustalenie, iż skarżący w 1975 roku wybudowali budynek gospodarczy na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę Naczelnika Gminy R. z dnia [...]kwietnia 1975 roku. Następnie do istniejącego budynku dobudowali ganek murowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. I co istotne dokonali samowolnej zmiany sposobu użytkowania legalnie wzniesionego obiektu budowlanego - gospodarczego, który obecnie użytkowany jest jako mieszkalny. Jak oświadczył skarżący, na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Łd 62/06, budynek gospodarczy od wielu lat użytkowany jest w okresie letnim jako budynek mieszkalny. Z powyższych ustaleń stanu faktycznego, potwierdzonych już wcześniej w przywołanym uzasadnieniu wyroku z dnia 20 kwietnia 2006 r. wynika, iż sporny obiekt jest użytkowany jako budynek mieszalny. Wobec powyższego nie można mieć wątpliwości, iż skarżący dokonali samowolnej zmiany sposobu użytkowania opisanego obiektu i ustalenie to zasadnie stało się przyczynkiem do reakcji organu nadzoru budowlanego, którą należy ocenić jako prawidłową. Podkreślić należy, że przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma charakter szczególny, a więc znajduje zastosowanie gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, czyli o charakterze kwalifikowanym, co do stanu obiektu budowlanego. Stąd organ obowiązany jest wykazać istnienie tychże uzasadnionych wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. Organ nie ma prawa nałożyć obowiązku sporządzenia ekspertyzy, jeżeli w danej sprawie nie występuje przesłanka uzasadnionych wątpliwości. Przepis ten nie zawiera tym samym żadnych ograniczeń co do rodzaju postępowań, w których może być stosowany (wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. akt VIII SA/Wa 557/12; wyrok NSA z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 353/11 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Lektura argumentów organu nadzoru budowlanego nie pozostawia wątpliwości, iż organ wykazał uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego spornego obiektu budowlanego wskazując, że zmiana sposobu użytkowania obiektu, a więc samowolnie wykonane w tym zakresie roboty budowlane, prowadzone były z naruszeniem przepisów budowlanych, a zatem istnieje podstawa do ingerencji organu nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane. Wątpliwości te pogłębiają działania skarżących uniemożliwiających dokonanie przez organ stosownych oględzin i ocen co do stanu technicznego, niezbędnych dla prawidłowego zakończenia postępowania. Należy bowiem pamiętać, iż budynek został zaprojektowany jako budynek gospodarczy, co oznacza chociażby spełnienie innych wymogów technicznych niż w przypadku budynku mieszkalnego przeznaczonego na pobyt ludzi. Tym samym uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego znajdują potwierdzenie w okolicznościach sprawy. Należy przy tym pamiętać, że kwestionowane postanowienie, o charakterze incydentalnym, dowodowym nie przesądza jeszcze końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Reasumując, w ocenie sądu, w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy stwierdzić należy, iż wykładnia zastosowanych przepisów nie uchybia prawu w takim zakresie, w jakim mogłaby wpłynąć na wynik sprawy, powodując jednocześnie, że zaskarżone postanowienie należy ocenić w konsekwencji jako prawidłowe. Podnoszone w skardze zastrzeżenia strony nie stanowią naruszenia prawa materialnego, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i skutkować uchyleniem zaskarżonego aktu. Organy administracji przeprowadziły postępowanie z poszanowaniem, ale przede wszystkim na podstawie obwiązujących przepisów prawa i wywiązały się z podstawowych reguł postępowania. W tej sytuacji sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. k.ż.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło