II SA/Łd 383/20
PostanowienieWSA w Łodzi2021-01-27
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Robert Adamczewski, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, działając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, może skutecznie zaskarżyć uchwałę rady gminy w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, wykazując jedynie naruszenie zasad i procedury uchwalania studium, bez wykazania naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego?Ratio decidendi
Skarga Stowarzyszenia na uchwałę rady gminy w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego podlega odrzuceniu, jeśli Stowarzyszenie nie wykaże naruszenia własnego, indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia, z którego wywodzi legitymację do zaskarżenia uchwały. Zarzuty dotyczące naruszenia zasad i procedury uchwalania studium, bez wykazania naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego, nie stanowią podstawy do merytorycznego rozpoznania skargi.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A zaskarżyło uchwałę Rady Miejskiej w Wieluniu w sprawie zatwierdzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania. Stowarzyszenie wskazywało na negatywny wpływ zmian na jakość życia mieszkańców i środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę z powodu braku wykazania przez Stowarzyszenie interesu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, wskazując na potrzebę zbadania, czy skarga została wniesiona we własnym imieniu, czy w imieniu grupy mieszkańców, oraz czy wykazano interes prawny. Po ponownym rozpoznaniu sprawy przez WSA, skarga została ponownie odrzucona z powodu niewykazania przez Stowarzyszenie interesu prawnego, mimo wezwania sądu.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2021 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miejskiej w Wieluniu z dnia 25 kwietnia 2018 roku nr LIII/504/18 w przedmiocie zatwierdzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieluń postanawia: odrzucić skargę. dc
Stowarzyszenie A z siedzibą w W., na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 506 ze zm.) - w skrócie: "u.s.g." - zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchwałę Rady Miejskiej w Wieluniu Nr LIII/504/18 z 25 kwietnia 2018 r. w przedmiocie zatwierdzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieluń zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 10 ust. 1 pkt 2, pkt 5, pkt 6, art. 11 ust. 1, ust. 7, ust. 8, art. 12 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 3 ust. 1 pkt. 8, art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 8 art. 77 § 1, art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podała, że Studium narusza ład oraz negatywnie ingeruje w warunki i jakość życia mieszkańców, którzy protestują i nie zgadzają się z jego treścią, a w szczególności z przeznaczeniem kolejnych terenów mieszkaniowych pod działalność produkcyjno-usługową. Nadto wskazano, że zmiany na terenie objętym studium są sprzeczne z fundamentalnymi założeniami opracowania studium tj. poprawy jakości życia mieszkańców oraz rozwiązywania konfliktów społecznych. Wprowadzenie zaś zabudowy przemysłowo-usługowej w istniejącą zabudowę mieszkaniową jednorodzinną pogarsza warunki życia i zdrowia mieszkańców. Wskazano również, że organ odrzucił wniesione uwagi do studium nie odnosząc się przy tym do konkretnych zastrzeżeń. Organ nie podjął także wszelkich kroków, niezbędnych do zebrania kompletnego materiału dowodowego w sprawie, który umożliwiłby podjęcie decyzji zgodnych z prawem, a także nienależycie rozpatrzył materiał dowodowy, w szczególności uwagi zgłaszane przez mieszkańców, a tym samym nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
W ocenie skarżącego raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest nieobiektywny i nie przedstawienia realnego wpływu planowanej inwestycji na środowisko. Stowarzyszenie szczegółowo odniosło się w skardze do negatywnych skutków studium w odniesieniu do zdrowia i jakości życia mieszkańców Wielunia, wymieniając między innymi wzrost skażenia powietrza.
Do akt dołączono protokół zebrania założycielskiego Stowarzyszenia z 4 lutego 2015 roku, pełnomocnictwo ogólne dla K. G. do występowania w imieniu Stowarzyszenia we wszystkich sprawach prowadzonych przez Stowarzyszenie, także w postępowaniach toczących się przed sądami. Z załączonego Regulaminu Stowarzyszenia wynika, że celami Stowarzyszenia A są m.in. wspieranie wszechstronnego i zrównoważonego rozwoju społecznego, kulturalnego i gospodarczego, wspieranie demokracji i budowa społeczeństwa obywatelskiego w środowisku lokalnym, działania na rzecz ekologii, ochrony środowiska. Jako podstawę skargi Stowarzyszenie skazało przepis art. 101 ust.1 u.s.g.
Na rozprawie 25 lipca 2019 r. pełnomocnik skarżącego sprecyzował, że wnosi skargę we własnym imieniu. Również ustanowiony profesjonalny pełnomocnik Stowarzyszenia na rozprawie 25 lipca 2019 r. sprecyzował, że Stowarzyszenie skarży Studium w imieniu własnym oraz wnosi o stwierdzenie nieważności uchwały w całości.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz W. wniósł o jej oddalenie, wskazując na brak legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego skargę. Powołując się na orzecznictwo organ wskazał, że skarżący musi się wykazać nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. Organ wskazał również, cytując orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2003 r., że skarga na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru skargi powszechnej
(sygn.. akt. SK 30/02, OTK-A 2003/8/84). Skarżący musi wykazać zatem, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą która to narusza jego interes prawny.
Podniesiono również, że w przedmiotowej sprawie, wniesiona skarga nie odwołuje się do naruszenia interesu prawnego skarżącego, który w żaden sposób nie dowiódł, iż przysługuje mu prawo własności dla terenu objętego uchwałą. Natomiast w ocenie organu przytaczana przez Stowarzyszenie argumentacja dotycząca zaistniałych naruszeń prawa w zakresie podnoszonej potrzeby ochrony środowiska lokalnego, nie świadczy o posiadaniu przez skarżącego skonkretyzowanego i realnego interesu prawnego do zaskarżenia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W dalszej części odpowiedzi na skargę organ ustosunkował się do zarzutów skargi, wskazując, iż są one niezasadne.
Postanowieniem z 8 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 242/19, odrzucił opisaną na wstępie skargę.
W uzasadnieniu Sąd odwołał się do treści art. 101 ust. 1 u.s.g. i orzecznictwa sądów administracyjnych i wyjaśnił, że Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest wprawdzie aktem prawa miejscowego, lecz aktem wewnętrznie obowiązującym jedynie organy gminy i jedynie pośrednio może wpływać na prawa i obowiązki podmiotów spoza systemu organów administracji publicznej. Mimo to, utrwalona linia orzecznicza sądów administracyjnych przyjmuje, że akty te objęte są kognicją tych sądów, gdyż nie można generalnie wykluczyć naruszenia przez studium interesów prawnych indywidualnej osoby.
Sąd wskazał następnie, że z powołanych regulacji, w szczególności art. 101 ust.1 u.s.g. wynika, że aby skutecznie wnieść skargę na sporną uchwałę, trzeba wykazać nie tylko posiadanie interesu prawnego, ale i jego naruszenie. O powodzeniu takiej skargi przesądza wykazanie przez stronę skarżącą naruszenia przez organ konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na jej sytuację prawną. Przy czym interes ten winien być bezpośredni i realny, aktualny, a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., musi być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej a zaskarżonym aktem. W postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się jedynie w "granicach" interesu prawnego skarżącego. W wyroku z 4 listopada 2003 r. sygn. SK 30/02 (OTK ZU nr 8/A/2003, poz. 84) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis – podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy bądź wreszcie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie w inny sposób (np. jest właścicielem nieruchomości położonej na terenie gminy). W pojęciu interesu prawnego mogą się mieścić zarówno uprawnienia jak i obowiązki prawne. Interes ten musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną tego podmiotu. Podkreślić raz jeszcze należy, że interes ten musi być bezpośredni, indywidualny, konkretny, realny i aktualny, a nie przyszły i potencjalny. Reasumując, o statusie strony w postępowaniu sądowym, toczącym się na podstawie art. 101 ust.1 u.s.g. decyduje posiadanie interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym dopiero naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi.
Sąd zwrócił dalej uwagę na przepis art. 101 ust. 2a u.s.g., zgodnie z którym skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. Sąd uznał, że przepis ten w sprawie nie ma zastosowania, bowiem Strona skarżąca wprost wskazała jako podstawę prawną przepis art. 101 ust. 1 u.s.g., dodatkowo pełnomocnik Stowarzyszenia na rozprawie 25 lipca 2019 roku potwierdził, ze Stowarzyszenie wniosło skargę we własnym imieniu, na podstawie art. 101 ust.1 u.s.g.
Na marginesie Sąd wskazał, że unormowanie zawarte w art. 101 ust. 2a u.s.g. nie znosi przesłanki naruszenia indywidualnego interesu prawnego, jako warunku skuteczności skargi na uchwałę samorządu terytorialnego. To za oznacza, że wnosząc skargę na podstawie art. 101 ust. 2a u.s.g. należy wykazać naruszenie interesu prawnego każdej z osób, w imieniu której skarga została wniesiona.
Reasumując Sąd stwierdził, że naruszenie indywidualnego interesu prawnego Stowarzyszenia nie zostało wykazane. W szczególności, zdaniem Sądu, nie stanowią o naruszeniu własnego interesu Stowarzyszenia podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia powołanych w niej przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzuty te zmierzają bowiem do wykazania naruszenia zasad i procedury uchwalania Studium, to zaś nie przesądza o naruszeniu przysługującego Stowarzyszeniu prawa. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości
lub w części. Przez zasady sporządzania studium należy rozumieć zawarte w nim postanowienia oraz standardy dokumentacji planistycznej. Pojęcie trybu sporządzania studium odnosi się natomiast do sekwencji czynności podejmowanych w celu uchwalenia tego aktu prawa miejscowego. Żeby przystąpić do oceny zasadności tych zarzutów, sąd musiałby najpierw stwierdzić, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, przysługującego Stowarzyszeniu (np. prawa własności Stowarzyszenia), czego jednak ani w skardze, ani w toku postępowania sądowoadministracyjnego Stowarzyszenie nie uczyniło, utożsamiając naruszenie zasad procedury uchwalania Studium (zarzuty naruszenia art. 10, art. 11 i art. 12 u.s.g.) z naruszeniem spersonalizowanego interesu prawnego strony skarżącej. Tymczasem dopiero stwierdzenie naruszenia interesu prawnego upoważnia sąd do badania czy zachowane zostały zasady i procedura uchwalania aktu.
Z uwagi na powyższe sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - powoływanej dalej jako: "p.p.s.a".
Postanowieniem z 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 111/20, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną Stowarzyszenia zwykłego A w W. i uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 242/19.
Sąd II instancji uznał za zasady w okolicznościach niniejszej sprawy zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 101 ust. 1 u.s.g. U podstaw legitymacji skargowej, o której mowa w powyższym przepisie leży aktualny interes prawny. Podstawą zaskarżenia jest bowiem niezgodność uchwały (zarządzenia) z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy. W kontekście niniejszej sprawy należy mieć ponadto na uwadze treść art. 101 ust. 2a u.s.g., zgodnie z którym skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. Przepis art. 101 ust. 2a u.s.g. ma na względzie to, że przedmiotem zaskarżenia mogą być uchwały organów gminy o charakterze generalnym, a więc mające za adresatów grupę mieszkańców lub wszystkich
mieszkańców gminy. Takie uchwały mogą naruszać indywidualne interesy prawne wielu osób. Z tego właśnie powodu przewidziano możliwość ich wspólnego działania przed sądem administracyjnym, za pośrednictwem swego rodzaju pełnomocnika. Jak wskazuje się w orzecznictwie, art. 101 ust. 2a u.s.g. określa szczególny sposób współuczestnictwa procesowego oraz reprezentacji skarżących w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a nie legitymację do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia organu gminy do sądu administracyjnego. Uregulowanie to zostało wprowadzone w celu ułatwienia mieszkańcom gminy, których interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem organu gminy dochodzenia ochrony swoich praw przed sądem administracyjnym. Zbadanie legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego skargę w powyższym trybie wymagać będzie w pierwszej kolejności prawidłowej identyfikacji i określenia strony skarżącej. Jeśli skargę wniesiono m. in. na podstawie art. 101 ust. 2a u.s.g., to stronami skarżącymi winno się uczynić wszystkich wyrażających na to zgodę mieszkańców. Przepis art. 101 ust. 2a u.s.g. daje podstawę do reprezentowania mieszkańców gminy przez inny podmiot, ale warunkiem skuteczności tej reprezentacji jest udzielenie pisemnej zgody. Jest to zatem warunek formalny, od którego spełnienia ustawa uzależnia nadanie sprawie biegu. W przypadku nieuzupełnienia braku formalnego skargi Sąd odrzuca skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd I instancji przedwcześnie stwierdził ziszczenie się przesłanki z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. do odrzucenia skargi Stowarzyszenia zwykłego A z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miejskiej w Wieluniu z 25 kwietnia 2018 r. nr LIII/504/18 w przedmiocie zatwierdzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieluń - z uwagi na brak po stronie Stowarzyszenia interesu prawnego w zaskarżeniu tej uchwały.
Przede wszystkim NSA zwrócił uwagę, że nie będąc związanym granicami skargi, w tym powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd I instancji - poza zwróceniem się z pytaniem do pełnomocnika Stowarzyszenia już podczas rozprawy - po zarejestrowaniu skargi nie poczynił żadnych ustaleń co do trybu, w jakim skarżące Stowarzyszenie wniosło skargę na przedmiotową uchwałę. Tymczasem, pomimo powołania się w skardze przez Stowarzyszenie na art. 101 ust. 1 u.s.g., treść skargi i dołączonych do niej załączników sugeruje, że skarga ta została wniesiona w imieniu grupy mieszkańców gminy Wieluń w trybie przewidzianym w art. 101 ust. 2a u.s.g. W skardze zarzuca się bowiem m.in., że przedmiotowe studium zostało sporządzone z naruszeniem "warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia, a także bezpieczeństwa ludności i jej mienia" oraz podnosi się, że "organ powinien dążyć do wyjaśnienia, czy planowana inwestycja będzie pozytywnie czy negatywnie oddziaływać na środowisko oraz mieszkańców". Nadto do skargi załączono protesty mieszkańców, zgłaszane uwagi i "wniosek zbiorowy – 290 podpisów". Jednocześnie z nadesłanej przez skarżące Stowarzyszenie dokumentacji, w tym z listy członków Stowarzyszenia oraz protokołu z Zebrania Założycielskiego Stowarzyszenia z 24 lutego 2015 r., wynika, że wyłącznymi członkami Stowarzyszenia A są mieszkańcy gminy Wieluń, a celem Stowarzyszenia jest "niedopuszczenie do powstania hal przemysłowych wzdłuż ulicy Sybiraków".
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił przy tym, że z treści zaskarżonej uchwały wynika, że zakres opracowania przedmiotowej zmiany studium dotyczył zmiany przeznaczenia kilkunastu terenów położonych w mieście i gminie Wieluń, w tym terenu w rejonie ul. Sybiraków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, przywołane powyżej okoliczności obligowały Sąd I instancji do wezwania skarżącego Stowarzyszenia do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 101 ust. 2a u.s.g. w imieniu grupy mieszkańców gminy Wieluń, a jeśli tak to do przedłożenia pisemnej zgody mieszkańców na reprezentowanie ich przez Stowarzyszenie, a także do wykazania indywidualnych interesów prawnych tych osób w zaskarżeniu uchwały. W świetle art. 101 ust. 2a u.s.g. dopuszczalna jest bowiem sytuacja, że podmiot wnoszący skargę na uchwałę nie będzie tego czynił we własnym imieniu, lecz reprezentować będzie wyłącznie grupę mieszkańców gminy, którzy wyrażą na to pisemną zgodę. Może być również tak, że dany podmiot działa w imieniu własnym, jednocześnie reprezentuje grupę mieszkańców.
Dodatkowo NSA zwrócił uwagę, że również treść skargi kasacyjnej przemawia za tym, że wolą strony skarżącej mogło być wniesienie skargi na przedmiotową uchwałę w imieniu grupy mieszkańców gminy Wieluń. Świadczy o tym zawarte na 4 stronie skargi kasacyjnej stwierdzenie, że "Legitymację do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie zmiany studium mają co do zasady podmioty, którym przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości objętych tą uchwałą, a więc właściciele i użytkownicy wieczyści. Źródłem interesu prawnego tych podmiotów są przepisy Kodeksu cywilnego, określające treść tych praw. (...) Skoro zatem członkowie skarżącego Stowarzyszenia są właścicielami nieruchomości położonych na obszarze objętym zmianą studium (...) to stwierdzić należy, że zmiana studium może naruszać ich kolegialne interesy prawne, co z kolei legitymuje Stowarzyszenie do wniesienia skargi w tym przedmiocie (...)."
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że również zakładając wniesienie przedmiotowej skargi przez skarżące Stowarzyszenie w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Sąd I instancji nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, bowiem nie wezwał skarżącego Stowarzyszenia do wykazania interesu prawnego, z którego wywodzi legitymację do skarżenia przedmiotowej uchwały, i to pomimo braku w skardze informacji w tym zakresie. W tych okolicznościach Sąd ten nie mógł z całą stanowczością uznać, że interes ten nie został naruszony. Odrzucenie przedmiotowej skargi bez dokonania szczegółowych ustaleń co do trybu jej wniesienia, a także dokonanie oceny istnienia po stronie skarżącego Stowarzyszenia interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały bez wezwania do wykazania tego interesu prawnego, w tym interesu prawnego członków Stowarzyszenia – mieszkańców Wielunia w imieniu których Stowarzyszenie wniosło skargę, świadczy o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 101 ust. 1 u.s.g., na co słusznie zwrócono uwagę we wniesionej skardze kasacyjnej.
NSA zaznaczył, że przepis art. 101 ust. 2a u.s.g. należy interpretować w powiązaniu z art. 101 ust. 1 u.s.g. Podmiot, który wnosi skargę na uchwałę rady gminy w imieniu grupy mieszkańców powinien wykazać naruszenie interesu prawnego każdego z mieszkańców gminy, w imieniu których wniesiona została skarga.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, w wykonaniu wskazać zawartych w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 111/20, na podstawie zarządzenia sędziego sprawozdawcy z 20 sierpnia 2020 r., pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do wyjaśnienia, czy Stowarzyszenie A w W.:
1. wnosi skargę wyłącznie we własnym imieniu, a jeżeli tak, to do wykazania interesu prawnego, z którego naruszenia Stowarzyszenie wywodzi legitymację do zaskarżenia przedmiotowej uchwały;
2. wnosi skargę wyłącznie/również w imieniu członków ww. Stowarzyszenia – mieszkańców Wielunia, a jeżeli tak to do wykazania (względem każdego z nich) ich indywidualnego interesu prawnego, z którego naruszenia wywodzą legitymację do zaskarżenia przedmiotowej uchwały oraz do złożenia pisemnej zgody na reprezentowanie ich przez Stowarzyszenie;
3. wnosi skargę wyłącznie/również w imieniu mieszkańców Wielunia, niebędących członkami ww. Stowarzyszenia, a jeżeli tak to do wykazania (względem każdego z nich) ich indywidualnego interesu prawnego, z którego naruszenia wywodzą legitymację do zaskarżenia przedmiotowej uchwały oraz do złożenia pisemnej zgody na reprezentowanie ich przez Stowarzyszenie
- w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem uznania, że Stowarzyszenie A w W. wniosło skargę wyłącznie we własnym imieniu.
Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej 31 sierpnia 2020 r., jednak zakreślony przez sąd termin upłynął bezskutecznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Ponownie rozpoznający niniejszą sprawę sąd wojewódzki, na podstawie art. 190 p.p.s.a., związany jest związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W postanowieniu z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 111/20, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że odrzucenie skargi Stowarzyszenia zwykłego A w W. uchwałę Rady Miejskiej w Wieluniu Nr LIII/504/18 z 25 kwietnia 2018 r. w przedmiocie zatwierdzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieluń było przedwczesne. Przede wszystkim NSA zwrócił uwagę, że Sąd I instancji nie poczynił żadnych ustaleń co do trybu, w jakim skarżące Stowarzyszenie wniosło skargę na przedmiotową uchwałę, pomimo tego, że okoliczności sprawy obligowały Sąd I instancji do wezwania strony skarżącego do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowa skarga została wniesiona wyłącznie w imieniu własnym, czy może również w imieniu grupy mieszkańców gminy Wieluń, w oparciu o art. 101 ust. 2a u.s.g.
Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji nie wezwał skarżącego Stowarzyszenia do wykazania własnego interesu prawnego, z którego wywodzi legitymację do skarżenia przedmiotowej uchwały, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g.
Mając na uwadze powyższe wytyczne oraz treść art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącego do udzielenia odpowiedzi, w jakim trybie skarży przedmiotową uchwałę oraz do wskazania, czy wnosi skargę wyłącznie we własnym imieniu czy może również w imieniu mieszkańców gminy Wieluń. Pomimo jednak zakreślonego w wezwaniu terminu do zajęcia stanowiska, pełnomocnik skarżącego nie udzielił żadnych wyjaśnień we wskazanym wyżej zakresie, a w szczególności nie tylko nie przedłożył pisemnej zgody mieszkańców na reprezentowanie ich przez Stowarzyszenie, nie wykazał indywidualnych interesów prawnych tych osób w zaskarżeniu uchwały, ale nawet nie wykazał własnego interesu prawnego, z którego Stowarzyszenie wywodzi legitymację do skarżenia przedmiotowej uchwały.
Tym samym należy stwierdzić, że wnosząc skargę Stowarzyszenie zwykłe A w W., nie wykazało ani nawet nie podjęło próby wykazania, że skarżona uchwała Rady Miejskiej w W. Nr LIII/504/18 z 25 kwietnia 2018 r. w przedmiocie zatwierdzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Wieluń narusza interes prawny lub uprawnienie, co stosownie do wymagań przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. determinuje skuteczne wniesienie skargi.
Sąd w składzie orzekającym podtrzymuje zatem jako aktualne stanowisko wyrażone w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 8 sierpnia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 242/19. W szczególności na ponowne przytoczenie zasługuje stwierdzenie, że nie stanowią o naruszeniu własnego interesu Stowarzyszenia podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia powołanych w niej przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zarzuty te zmierzają bowiem do wykazania naruszenia zasad i procedury uchwalania Studium, to zaś nie przesądza o naruszeniu przysługującego Stowarzyszeniu prawa. Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. Przez zasady sporządzania studium należy rozumieć zawarte w nim postanowienia oraz standardy dokumentacji planistycznej. Pojęcie trybu sporządzania studium odnosi się natomiast do sekwencji czynności podejmowanych w celu uchwalenia tego aktu prawa miejscowego. Żeby przystąpić do oceny zasadności tych zarzutów, sąd musiałby najpierw stwierdzić, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, przysługującego Stowarzyszeniu (np. prawa własności Stowarzyszenia), czego jednak ani w skardze, ani w toku postępowania sądowoadministracyjnego Stowarzyszenie nie uczyniło, utożsamiając naruszenie zasad procedury uchwalania Studium (zarzuty naruszenia art. 10, art. 11 i art. 12 u.s.g.) z naruszeniem spersonalizowanego interesu prawnego strony skarżącej. Tymczasem dopiero stwierdzenie naruszenia interesu prawnego upoważnia sąd do badania czy zachowane zostały zasady i procedura uchwalania aktu.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło